Toøa Thaùnh taùi keâu goïi ñình chæ phaùt trieån
vuõ khí trí tueä nhaân taïo
Toøa Thaùnh taùi keâu goïi ñình chæ phaùt trieån vuõ khí trí tueä nhaân taïo.
Phuùc Nhaïc
Geneøve (RVA News 01-03-2026) - Ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi phieân hoïp caáp cao cuûa Hoäi nghò Giaûi tröø Quaân bò thöôøng tröïc cuûa Lieân Hieäp Quoác taïi Geneøve, Thuïy Só, laø Ñöùc oâng Daniel Pacho, ngöôøi Ñöùc, Thöù tröôûng Ngoaïi giao Toøa Thaùnh, keâu goïi ngöng phaùt trieån caùc vuõ khí trí tueä nhaân taïo (AI).
Trong baøi tham luaän hoâm 25 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc oâng Pacho khaúng ñònh raèng: Vieäc vuõ khí hoùa trí tueä nhaân taïo (AI) laø moät trong nhöõng ñoäng löïc chính cuûa cuoäc khuûng hoaûng luaân lyù ñaõ ñöa nhaân loaïi tôùi "moät böôùc ngoaët then choát", trong khi caùc cô quan quoác teá ñöôïc thaønh laäp sau Theá chieán II nhaèm ngaên ngöøa thaûm hoïa phaàn lôùn bò gaït ra beân leà.
Tuyeân boá cuûa Ñaïi dieän Toøa Thaùnh ñöôïc ñöa ra trong boái caûnh quoác gia quyeàn löïc nhaát theá giôùi ñang nhanh choùng trieån khai chính saùch thuùc ñaåy AI, bao goàm caû vieäc phaùt trieån caùc heä thoáng vuõ khí töï haønh.
Thaùng Gieâng naêm 2026, Boä tröôûng Quoác phoøng Hoa Kyø Pete Hegseth ñaõ göûi baûn nhaéc nhôù tôùi taát caû caùc quaân chuûng, trình baøy Chieán löôïc Taêng toác Trí tueä Nhaân taïo môùi cuûa Laàu Naêm Goùc. Trong baûn nhaéc nhôù, oâng nhaán maïnh raèng: "Cuøng vôùi ñoåi môùi naêng löïc, chuùng ta phaûi tích hôïp ñaày ñuû hôn AI vaø tính töï haønh vaøo keá hoaïch quaân söï; vaøo vieäc phaùt trieån chieán thuaät, kyõ thuaät vaø quy trình (TTP); cuõng nhö vaøo caùc tieán trình thöû nghieäm."
Caùc laõnh ñaïo ngaønh coâng nghieäp toû ra do döï trong vieäc hôïp taùc vôùi Laàu Naêm Goùc veà phaùt trieån vuõ khí töï ñoäng vaø caùc khaû naêng giaùn ñieäp ñaõ baét ñaàu phaûi ñoái maët vôùi nguy cô bò traû ñuõa.
Taïi khoùa hoïp vöøa noùi, Ñöùc oâng Daniel Pacho, khaúng ñònh raèng: "Moät neàn ngoaïi giao thuùc ñaåy ñoái thoaïi vaø tìm kieám ñoàng thuaän giöõa caùc beân ñang bò thay theá baèng moät neàn ngoaïi giao döïa treân söùc maïnh, bôûi caùc caù nhaân hoaëc caùc nhoùm ñoàng minh... Nhöõng ñoäng löïc naøy ñaõ töôùc maát chính lyù do toàn taïi cuûa Hoäi nghò naøy - voán nhieàu naêm qua bò maéc keït trong beá taéc - laø thöông löôïng caùc coâng cuï giaûi tröø quaân bò ña phöông."
Ñöôïc thaønh laäp naêm 1978 vaø ñaët truï sôû taïi Geneva, Hoäi ñoàng Giaûi tröø Quaân bò quy tuï taát caû caùc cöôøng quoác haït nhaân treân theá giôùi cuøng nhieàu quoác gia khaùc, vaø ñaõ ñoùng vai troø then choát trong vieäc ñaøm phaùn caùc thoûa thuaän haïn cheá vaø giaûi tröø vuõ khí ña phöông quan troïng. Tuy nhieân, töø naêm 2008, caùc quoác gia thaønh vieân ñaõ gaëp khoù khaên trong vieäc vöôït qua tình traïng "beá taéc veà öu tieân", nhö cöïu Toång thö kyù Lieân Hieäp Quoác Ban Ki-moon töøng than phieàn.
Lieân quan cuï theå ñeán vieäc vuõ khí hoùa AI, Ñöùc oâng Pacho maïnh meõ taùi khaúng ñònh laäp tröôøng phaûn ñoái töø laâu cuûa Toøa Thaùnh ñoái vôùi loaïi vuõ khí naøy vaø nhaéc laïi lôøi keâu goïi cuûa Toøa Thaùnh veà vieäc taïm hoaõn phaùt trieån chuùng. Ñöùc oâng noùi: "Caùc coâng ngheä môùi noåi khoâng chæ bieán ñoåi ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta nhöng coøn thay ñoåi caùch thöùc tieán haønh chieán tranh, daãn tôùi "moät caùch tieáp caän coøn laïnh luøng vaø xa caùch hôn ñoái vôùi thaûm kòch to lôùn cuûa chieán tranh".
Ñöùc oâng Thöù tröôûng Ngoaïi giao Toøa Thaùnh caûnh baùo: Khi caùc vuõ khí töï haønh "trôû thaønh" caùc chieán binh thì naêng löïc ñoäc ñaùo cuûa con ngöôøi trong vieäc phaùn ñoaùn luaân lyù vaø ñöa ra quyeát ñònh ñaïo ñöùc seõ bieán maát, keùo theo söï xoùa nhoøa traùch nhieäm, vaø ñieàu naøy laøm haï thaáp nguy hieåm ngöôõng khôûi phaùt xung ñoät. Vì theá, ñieàu caên baûn laø phaûi duy trì söï kieåm soaùt vaø phaùn ñoaùn cuûa con ngöôøi trong vieäc söû duïng vuõ löïc, vaø caàn thieát laäp ngay moät leänh taïm hoaõn ñoái vôùi vieäc phaùt trieån vaø söû duïng caùc heä thoáng vuõ khí töï haønh saùt thöông."
(Crux now 26-2-2026)