Caùc giaùm muïc Hoa Kyø noùi raèng
vieäc Toång thoáng Trump baõi boû
quyeàn quoác tòch theo nôi sinh laø voâ luaân
Caùc giaùm muïc Hoa Kyø noùi raèng vieäc Toång thoáng Trump baõi boû quyeàn quoác tòch theo nôi sinh laø voâ luaân.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Washington (RVA News 01-03-2026) - Hoâm 26 thaùng Hai naêm 2026, caùc giaùm muïc Coâng giaùo taïi Hoa Kyø leân tieáng thuùc giuïc Toái cao Phaùp vieän huûy boû saéc leänh cuûa Donald Trump veà quyeàn quoác tòch Hoa Kyø theo nôi sinh.
Caùc giaùm muïc lyù luaän raèng: "Treû em khoâng laøm ñieàu gì sai khi ñöôïc sinh ra taïi Hoa Kyø", vaäy maø saéc leänh cuûa Toång thoáng laïi khieán caùc em trôû neân voâ quoác tòch. Ñieàu ñoù laø voâ luaân vaø vi phaïm "phaåm giaù con ngöôøi do Thieân Chuùa ban".
Trong baûn Amicus Brief, töùc laø baûn ñeä trình vôùi tö caùch beân thöù ba, daøi khoaûng 30 trang, caùc giaùm muïc Hoa Kyø vieát theâm: "Vieäc töôùc quyeàn quoác tòch cuûa moät ñöùa treû voâ toäi chæ vì tình traïng di truù cuûa cha meï laø moät hình phaït ñaëc bieät ñaùng phaãn noä - moät hình phaït maø chính Toøa aùn naøy töøng baùc boû ngay caû ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ bò chöùng minh laø coù toäi." Baûn Amicus Brief laø vaên kieän do caùc beân thöù ba khoâng tröïc tieáp tham gia vuï kieän - nhö caùc toå chöùc phi chính phuû hoaëc doanh nghieäp - noäp leân toøa nhaèm cung caáp cho caùc thaåm phaùn nhöõng laäp luaän, chuyeân moân hoaëc goùc nhìn veà caùc vaán ñeà phaùp lyù phöùc taïp.
"Phaåm giaù cuûa moïi con caùi Thieân Chuùa"
Trong voøng moät thaùng tôùi ñaây, Toái cao Phaùp vieän seõ cöùu xeùt caùc laäp luaän baèng mieäng veà nhöõng haïn cheá quyeàn quoác tòch do chính phuû ñeà xuaát. Döïa treân Kinh thaùnh, Hieán phaùp vaø truyeàn thoáng phöông Taây, caùc giaùm muïc Hoa Kyø cho raèng saéc leänh cuûa Toång thoáng Trump seõ laøm suy yeáu caû neàn taûng phaùp lyù laãn ñaïo ñöùc cuûa xaõ hoäi Hoa Kyø. Vaán ñeà coát loõi laø lieäu luaät phaùp coù "khaúng ñònh hay phuû nhaän söï bình ñaúng cuûa taát caû nhöõng ai sinh ra trong coäng ñoàng chuùng ta", töùc laø lieäu noù coù "baûo veä phaåm giaù cuûa moïi con caùi Thieân Chuùa" hay khoâng.
Trong saéc leänh ban haønh ngay ngaøy ñaàu tieân cuûa nhieäm kyø Toång thoáng thöù hai, oâng Trump tuyeân boá raèng con caùi cuûa nhöõng ngöôøi khoâng coù tình traïng cö truù hôïp phaùp hoaëc chæ coù quy cheá hôïp phaùp taïm thôøi seõ bò loaïi khoûi "moùn quaø voâ giaù vaø saâu saéc" laø quoác tòch Hoa Kyø. Toøa Baïch OÁc cho bieát caùc haïn cheá môùi laø chính ñaùng, vì nhöõng ngöôøi nhaäp cö khoâng coù quy cheá hôïp phaùp vaø nhöõng ngöôøi nöôùc ngoaøi tham gia "du lòch sinh con" ñaõ laøm giaûm yù nghóa vaø giaù trò cuûa quoác tòch Hoa Kyø.
Caùc giaùm muïc ñaùp laïi raèng, tuy caùc quoác gia coù chuû quyeàn coù quyeàn chính ñaùng ñeå ñieàu chænh vaán ñeà nhaäp cö, nhöng hoï cuõng coù boån phaän baûo veä phaåm giaù cuûa moãi con ngöôøi.
"Söï phæ baùng gaây haïi cho quoác gia"
Moät trong nhöõng lyù leõ do caùc giaùm muïc Hoa Kyø ñöa ra laø vieäc phæ baùng ngöôøi nhaäp cö gaây toån haïi cho quoác gia. Nhieàu theá heä ngöôøi nhaäp cö ñaõ vöôït qua ñònh kieán vaø ñoùng goùp to lôùn cho ñaát nöôùc. Theo caùc giaùm muïc, ngöôøi di cö thöôøng chaïy troán chieán tranh vaø baùch haïi ñeå tìm kieám moät cuoäc soáng toát ñeïp hôn cho gia ñình mình. Ñoù laø moät meänh leänh luaân lyù: "Chuùng ta khoâng ñöôïc ñaùp laïi ngöôøi thaân caän ñang ñau khoå baèng söï thôø ô, laõnh ñaïm hay thaønh kieán, nhöng baèng loøng thöông xoùt."
Caùc giaùm muïc lo ngaïi raèng saéc leänh cuûa oâng Trump seõ khieán con caùi ngöôøi di cö trôû neân voâ quoác tòch, khoâng ñöôïc baûo veä phaùp lyù vaø khoâng ñöôïc tieáp caän caùc dòch vuï caên baûn. Theo caùc ngaøi, nhöõng treû em voâ quoác tòch seõ buoäc phaûi löïa choïn giöõa vieäc soáng nhö coâng daân haïng hai hoaëc di cö ñeán moät quoác gia maø caùc em khoâng heà bieát vaø coù theå cuõng khoâng ñöôïc chaøo ñoùn.
Caû Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, baûn thaân laø ngöôøi Myõ, cuõng ñaõ chæ trích chính saùch di truù cuûa chính quyeàn Trump vaø caùch ñoái xöû cuûa hoï vôùi ngöôøi di cö. Vatican cho bieát Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV seõ khoâng ñeán Hoa Kyø vaøo naêm 2026, trong dòp kyû nieäm 250 naêm ñoäc laäp cuûa nöôùc naøy. Thay vaøo ñoù, döï kieán ngaøi seõ thaêm ñaûo Lampedusa cuûa YÙ, nôi tieáp nhaän nhieàu ngöôøi tò naïn.
(KNA, KAP 27-2-2026)