Ñöùc Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Ñöùc
caûnh giaùc nguy cô chia reõ Giaùo hoäi taïi nöôùc naøy
Ñöùc Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Ñöùc caûnh giaùc nguy cô chia reõ Giaùo hoäi taïi nöôùc naøy.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Wurzburg (RVA News 25-02-2026) - Trong baøi phaùt bieåu hoâm 23 thaùng Hai naêm 2026, Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Ñöùc, Ñöùc Toång giaùm muïc Nikola Eterovic, caûnh giaùc tröôùc nguy cô chia reõ taïi nöôùc naøy do caùc chuû tröông caûi toå gaây ra.
Ñöùc Toång giaùm muïc Eterovic, ngöôøi Croaùt, ñaõ troøn 75 tuoåi hoài thaùng Gieâng naêm 2026, neân coù theå ñaây laø laàn choùt ngaøi leân tieáng taïi khoùa hoïp toaøn theå cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc, khai dieãn hoâm thöù Hai vöøa qua vaø keùo daøi ñeán thöù Naêm, ngaøy 26 thaùng Hai naêm 2026.
Trong baøi phaùt bieåu ñöôïc Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc coâng boá cuøng ngaøy 23 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc Söù thaàn Toøa Thaùnh nhaán maïnh raèng ñöùc aùi Kitoâ giaùo phaûi thaám nhuaàn toaøn boä ñôøi soáng Kitoâ, baét ñaàu töø caùc moái töông quan giöõa caùc thaønh vieân trong Giaùo hoäi Coâng giaùo. Ngaøi noùi: "Ñöùc aùi khoâng ñoøi hoûi söï ñoàng nhaát trong tö töôûng vaø haønh ñoäng, nhöng laø söï hieäp nhaát trong söï ña daïng hôïp phaùp: cuûa thaàn hoïc, linh ñaïo, caùc nghi thöùc phuïng vuï vaø kinh nghieäm muïc vuï".
Ñöùc Söù thaàn Toøa Thaùnh neâu ví duï veà "nhaân vaät gaây tranh caõi" laø ñoàng höông cuûa mình, Ñöùc Toång giaùm muïc Dalmatia Marcantonio de Dominis hoài theá kyû XVI vaø XVII (1560-1624), ñeå cho thaáy raèng "thieän chí thöïc hieän caûi toå Giaùo hoäi, vaø ngay caû vieäc söû duïng nhöõng coâng thöùc töï thaân laø hôïp leä", ñoâi khi vaãn coù theå daãn ñeán "chia reõ vaø thaäm chí ly giaùo". "Ñeå traùnh nhöõng haäu quaû bi thaûm nhö vaäy, caàn phaûi soáng caùc nhaân ñöùc ñoái thaàn laø ñöùc tin, ñöùc caäy vaø ñöùc meán, ñoàng thôøi baùm reã vöõng chaéc trong Giaùo hoäi Duy nhaát, Thaùnh thieän, Coâng giaùo vaø Toâng truyeàn." Ngöôøi baûo ñaûm cho söï hieäp nhaát trong ñöùc meán aáy chính laø Ñöùc Giaùo hoaøng.
Nhaéc ñeán moät nhaân vaät bò keát aùn laïc giaùo trong lòch söû Croaùt, Ñöùc Söù thaàn giaûi thích laäp luaän cuûa mình döïa treân caâu Latinh: "In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas": "Trong nhöõng ñieàu thieát yeáu, phaûi giöõ söï hieäp nhaát; trong nhöõng ñieàu nghi vaán, haõy ñeå töï do; trong moïi söï, haõy thöïc thi ñöùc aùi". Caâu naøy töøng ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan XXIII (1958-1963) söû duïng trong thoâng ñieäp ñaàu tieân "Ad Petri Cathedram", Toøa Thaùnh Pheâroâ, nhöng theo caùc söû gia, nguoàn goác cuûa noù ñöôïc quy veà de Dominis.
Ñöùc Söù thaàn Toøa Thaùnh moâ taû de Dominis laø moät nhaø thaàn hoïc, trieát gia vaø hoïc giaû noåi tieáng, "cuõng ñöôïc bieát ñeán vì nhöõng laäp tröôøng caûi caùch khieán oâng xung ñoät vôùi Toøa Thaùnh". Giaùo huaán cuûa oâng ñaõ bò leân aùn, "vaø oâng ñaõ coù moät keát cuïc bi thaûm". Trong chuù thích, Ñöùc Toång giaùm muïc Eterovic cho bieát sau khi qua ñôøi trong thôøi gian bò giam taïi Laâu ñaøi Thieân Thaàn, gaàn Vatican (Castel Sant'Angelo), de Dominis vaãn bò Phaùp Toøa Ñieàu Tra keát aùn thieâu xaùc vaø chòu hình phaït damnatio memoriae (keát aùn xoùa boû kyù öùc), vaø thi haøi oâng ñaõ bò hoûa thieâu taïi quaûng tröôøng Campo de' Fiori.
Phaàn lôùn baøi phaùt bieåu cuûa Söù thaàn khoâng mang tính ñoái ñaàu Giaùo hoäi - chính trò. Ngaøi nhaán maïnh raèng ñöùc aùi khoâng phaûi laø suy tö lyù thuyeát, nhöng laø thaùi ñoä cuï theå cuûa caùc moân ñeä Chuùa Kitoâ. Trong suoát lòch söû, ñöùc aùi Kitoâ giaùo ñöôïc theå hieän qua nhöõng vieäc laønh daønh cho ngöôøi beänh, ngöôøi ngheøo, noâ leä, tuø nhaân, ngöôøi di cö vaø ngöôøi bò baùch haïi. Theá giôùi hoâm nay ñang ñoái dieän vôùi nhieàu thaùch ñoá lôùn veà xaõ hoäi, chính trò vaø nhaân ñaïo. "Ñeå coù theå ñaùp laïi caùch thích hôïp, chuùng ta haõy nhôù ñeán thaùi ñoä cuûa ngöôøi Samari nhaân haäu".
Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, Ñöùc Söù thaàn Eterovic nhieàu laàn duøng baøi phaùt bieåu taïi caùc kyø Ñaïi hoäi cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc ñeå nhaéc nhôû caùc giaùm muïc Ñöùc veà löông taâm cuûa mình tröôùc caùc noã löïc caûi toå thuoäc "Con ñöôøng Coâng nghò".
(Katholisch.de 23-2-2026)