Hoøa bình bò ñe doïa vaø toån thöông.
Thieân Chuùa coù theå taùi thieát
caùc quoác gia töø tro taøn haän thuø
Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh: Hoøa bình bò ñe doïa vaø toån thöông. Thieân Chuùa coù theå taùi thieát caùc quoác gia töø tro taøn haän thuø.
Phuùc Nhaïc
Vatican (RVA News 24-02-2026) - Taïi hoäi nghò veà chaân phöôùc Giaùm muïc Profittlich - vò töû ñaïo döôùi cheá ñoä Xoâ-vieát, bieåu töôïng cuûa "ngoaïi giao vaø thaùnh thieän" cuõng nhö cuûa "phuïc vuï chaân lyù choáng laïi moïi aùp böùc", Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh Paul Richard Gallagher, ngöôøi Anh, keâu goïi tín thaùc nôi Thieân Chuùa, ñeå hoøa bình hoâm nay töôûng nhö "khoâng theå" trôû neân khaû thi.
Hoäi nghò quoác teá naøy tieán haønh töø ngaøy 20 ñeán ngaøy 21 thaùng Hai naêm 2026, baøn veà chaân phöôùc Eduard Profittlich, ngöôøi goác Ñöùc, Toång giaùm muïc taïi Tallin thôøi Theá chieán thöù II, chòu töû ñaïo naêm 1942, luùc 51 tuoåi.
Sôïi chæ ñoû giöõa ngoaïi giao vaø thaùnh thieän
YÙ töôûng noåi baät trong baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher laø: "sôïi chæ ñoû, maûnh mai nhöng khoâng theå ñöùt lìa" noái keát "ngoaïi giao caáp cao" vôùi "söù maïng cuûa nhöõng vò muïc töû vó ñaïi ñaõ ghi daáu trong lòch söû Giaùo hoäi, caû taïi caùc vuøng ñaát Baltic naøy".
Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher nhaéc laïi raèng: Chaân phöôùc Profittlich, qua ñôøi trong nhaø tuø Kirov, nôi ngaøi bò giam giöõ chôø bò xöû baén veà toäi ñöôïc gaùn cho ngaøi laø "laøm giaùn ñieäp". Thöïc teá ngaøi laø "naïn nhaân cuûa moät heä thoáng thuø gheùt söï thaät vaø nhaân tính", theo nghóa ñoù, laø moät "ngoïn haûi ñaêng röïc saùng... Söï hy sinh cuûa ngaøi cho thaáy raèng ngoaïi giao, theo caùch Giaùo hoäi hieåu, vaø muïc vuï, duø hoaït ñoäng trong nhöõng lónh vöïc khaùc nhau, vaãn chia seû moät coäi nguoàn chung: ñoù laø phuïc vuï söï thaät vì tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø nhaân loaïi, choáng laïi moïi hình thöùc aùp böùc."
Profittlich, ngöôøi xaây caàu vaø anh huøng cuûa lòch söû
Mang goác gaùc Ñöùc, Ñöùc Toång giaùm muïc Profittlich ñaõ trôû thaønh ngöôøi Estonia vì "tình yeâu vaø söï choïn löïa". Ngaøi hieåu raèng ñeå hoaøn thaønh söù maïng taïi Estonia, mình khoâng theå tieáp tuïc laø moät "ngöôøi xa laï"; vì theá, ngaøi chuû yù trôû neân "taát caû cho moïi ngöôøi", vaø ñaëc bieät ñaõ choïn ôû laïi trong thôøi kyø Estonia bò Lieân Xoâ chieám ñoùng, thay vì hoài höông veà Ñöùc nhö nhieàu "ngöôøi Ñöùc vuøng Baltic" khaùc, ñeå cuøng chia seû soá phaän bi thaûm cuûa daân toäc naøy. "Quyeát ñònh ôû laïi cuûa ngaøi cuõng chính laø haønh ñoäng ngoaïi giao cao caû nhaát cuûa ngaøi". Vaø chính ngaøi, nhö ñöôïc ghi laïi trong nhöõng cuoán Nhaät kyù ñaày xuùc ñoäng, ñaõ caûm nhaän töø ñoù moät "nieàm haïnh phuùc khoù tin" vaø "moät caûm thöùc bình an saâu xa".
Nhö nhieàu vò thaùnh khaùc, Ñöùc giaùm muïc Eduard Profittlich cuõng ñaõ coù khaû naêng "côûi boû caên tính quoác gia, vaên hoùa vaø xaõ hoäi cuûa mình". Vì theá, ngaøi khoâng chæ laø moät muïc töû maø coøn laø "moät pontifex ñích thöïc", "moät ngöôøi xaây caàu vaø trung gian phi thöôøng" taïi moät vuøng ñaát maø söï hieän dieän cuûa Coâng giaùo voán chæ laø thieåu soá. "Ngaøi ñaõ deät neân moät maïng löôùi caùc moái quan heä nhaân baûn vaø caû ngoaïi giao, goùp phaàn naâng cao phaåm giaù cuûa caû moät daân toäc. Söù maïng cuûa ngaøi khoâng mang tính chính trò, nhöng laïi coù aûnh höôûng chính trò to lôùn".
Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh nhaán maïnh raèng: "Chaân phöôùc Eduard Profittlich ñaõ trao cho Estonia moät tieáng noùi luaân lyù vaøo thôøi ñieåm caùc heä tö töôûng toaøn trò lôùn ñang tìm caùch boùp ngheït caên tính cuûa quoác gia naøy." Vì theá, ngaøy nay ngaøi ñöôïc xem laø "moät anh huøng vó ñaïi cuûa lòch söû Estonia".
Söï thaät - linh hoàn cuûa tö duy vaø haønh ñoäng con ngöôøi
Ngay caû trong nhöõng cuoäc thaåm vaán taøn baïo vaø thôøi gian bò giam caàm, loøng can ñaûm cuûa chaân phöôùc Giaùm muïc Eduard chöa bao giôø bieán thaønh thuø haän: "Ngaøi vaãn trung thaønh vôùi söï thaät toái thöôïng: tình yeâu laø söùc maïnh duy nhaát coù theå chieán thaéng söï döõ!". Vì theá, trong moät thôøi ñaïi ñaày xung ñoät vaø ñe doïa nhö hieän nay, cuoäc ñôøi cuûa chaân phöôùc "noùi vôùi chuùng ta moät caùch khaån thieát" vaø cho thaáy raèng "trong söù maïng cuûa caùc thaùnh, cuõng nhö trong ngoaïi giao caáp cao, söï thaät khoâng phaûi laø ñieàu phuï thuoäc, nhöng trôû thaønh linh hoàn cuûa tö duy vaø haønh ñoäng con ngöôøi".
Hoaït ñoäng ngoaïi giao cuûa Giaùo hoäi nhaèm vöôït qua chia reõ
Chaân phöôùc Profittlich chöa bao giôø luøi böôùc trong vieäc khaúng ñònh söï thaät baèng lôøi noùi vaø vieäc laøm, "yù thöùc raèng khoâng gì nguy hieåm hôn söï im laëng khi phaåm giaù con ngöôøi bò ñe doïa". Ñoù cuõng laø tinh thaàn ñaõ thuùc ñaåy bieát bao ngöôøi nam vaø nöõ trong theá kyû tröôùc taïi vuøng ñaát naøy cuûa chaâu AÂu, trong haønh trình tieán tôùi töï do vaø ñoäc laäp: "Chính tinh thaàn aáy hoâm nay cuõng phaûi höôùng daãn moïi hoaït ñoäng ngoaïi giao cuûa Giaùo hoäi nhaèm vöôït qua chia reõ. Caùc vò Muïc töû thaùnh thieän khoâng thöông löôïng veà söï thaät cuûa con ngöôøi. Caùc ngaøi noùi "coù" vôùi söï soáng vaø kieân quyeát noùi "khoâng" vôùi baïo quyeàn. Vaø söù maïng muïc vuï cuõng nhö söù maïng ngoaïi giao "luoân phaûi höôùng tôùi vieäc thu heïp khoaûng caùch, khoâng laøm gia taêng chia reõ, môû ra khoâng gian cho ñoái thoaïi vaø gaëp gôõ, vôùi ñoái töôïng thuï höôûng toái haäu luoân laø thieän ích cuûa con ngöôøi. Moät neàn hoøa bình ñích thöïc phaûi laø hoa traùi cuûa coâng trình toát ñeïp naøy, nôi khoâng coù keû thaéng hay ngöôøi thua".
(Vatican News 21-2-2026)