Hoäi Thaùnh chính laø maàu nhieäm
ñöôïc laøm cho coù theå caûm nhaän ñöôïc
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Hoäi Thaùnh chính laø maàu nhieäm ñöôïc laøm cho coù theå caûm nhaän ñöôïc.
Phuùc Nhaïc
Vatican (RVA News 19-02-2026) - Luùc 10 giôø saùng thöù Tö, ngaøy 18 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung möôøi baûy ngaøn tín höõu, taïi Quaûng tröôøng thaùnh Pheâroâ. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung thöù baûy cuûa Ñöùc Thaùnh cha trong naêm 2026. Maëc duø trôøi laïnh, nhöng vì soá tín höõu ñaêng kyù tham döï nhieàu hôn gaáp ñoâi dung löôïng cuûa Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI neân buoåi Tieáp kieán phaûi thöïc hieän taïi Quaûng tröôøng thaùnh Pheâroâ.
Ñöùc Thaùnh cha ñaõ xuaát hieän tröôùc ôû Quaûng tröôøng, daønh 15 phuùt ñi xe mui traàn tieán qua caùc loái ñi ñeå chaøo thaêm caùc tín höõu, tröôùc khi leân leã ñaøi.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï môû ñaàu cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe ñoaïn thö thaùnh Phaoloâ göûi tín höõu thaønh Colosseo (Cl 1,15.18.19-20):
Chuùa Kitoâ laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa voâ hình. [...] Ngöôøi cuõng laø Ñaàu cuûa Thaân Theå, töùc laø Hoäi Thaùnh. [...] Vì Thieân Chuùa ñaõ muoán cho toaøn theå söï vieân maõn cö nguï nôi Ngöôøi, vaø nhôø Ngöôøi, cuõng nhö vì Ngöôøi, maø laøm cho muoân loaøi ñöôïc hoøa giaûi vôùi mình, khi ñem laïi bình an nhôø maùu Ngöôøi ñoå ra treân thaäp giaù, cho caû nhöõng gì döôùi ñaát cuõng nhö nhöõng gì treân trôøi.
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vaticanoâ II. Baøi giaùo lyù laàn naøy noùi veà Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, AÙnh saùng muoân daân, vaø coù töïa ñeà laø: "Maàu nhieäm cuûa Hoäi Thaùnh, bí tích cuûa söï hieäp nhaát vôùi Thieân Chuùa vaø cuûa söï hieäp nhaát toaøn theå nhaân loaïi".
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em vaø chuùc anh chò em moät ngaøy toát laønh!
Coâng ñoàng Vaticanoâ II, maø chuùng ta ñang daønh caùc baøi giaùo lyù ñeå tìm hieåu caùc vaên kieän cuûa Coâng ñoàng, khi muoán moâ taû Hoäi Thaùnh thì tröôùc heát ñaõ quan taâm giaûi thích Hoäi Thaùnh baét nguoàn töø ñaâu. Ñeå laøm ñieàu ñoù, trong Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, AÙnh saùng muoân daân, ñöôïc pheâ chuaån ngaøy 21 thaùng Möôøi Moät naêm 1964, Coâng ñoàng ñaõ möôïn töø caùc Thö cuûa thaùnh Phaoloâ haïn töø "maàu nhieäm". Khi choïn töø naøy, Coâng ñoàng khoâng muoán noùi raèng Hoäi Thaùnh laø ñieàu gì ñoù toái taêm hay khoâng theå hieåu ñöôïc, nhö ngöôøi ta thöôøng nghó khi nghe ñeán chöõ "maàu nhieäm". Söï thöïc hoaøn toaøn khoâng phaûi vaäy: khi thaùnh Phaoloâ, ñaëc bieät trong Thö göûi tín höõu EÂpheâsoâ, söû duïng töø naøy, ngaøi muoán chæ moät thöïc taïi tröôùc kia coøn aån giaáu nhöng nay ñaõ ñöôïc toû loä.
Ñoù laø keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa vôùi moät muïc ñích: quy tuï muoân loaøi neân moät nhôø haønh ñoäng hoøa giaûi cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ, haønh ñoäng ñöôïc thöïc hieän trong caùi cheát cuûa Ngöôøi treân thaäp giaù. Ñieàu naøy tröôùc heát ñöôïc caûm nghieäm trong coäng ñoaøn tuï hoïp ñeå cöû haønh phuïng vuï: trong ñoù nhöõng khaùc bieät ñöôïc ñaët vaøo ñuùng vò trí töông ñoái, ñieàu quan troïng laø cuøng nhau hieän dieän vì ñöôïc Tình Yeâu cuûa Chuùa Kitoâ thu huùt, Ngöôøi laø Ñaáng ñaõ phaù ñoå böùc töôøng ngaên caùch giöõa caùc caù nhaân vaø caùc nhoùm xaõ hoäi (x. Ep 2,14). Ñoái vôùi thaùnh Phaoloâ, "maàu nhieäm" laø söï bieåu loä ñieàu Thieân Chuùa ñaõ muoán thöïc hieän cho toaøn theå nhaân loaïi; ñieàu naøy ñöôïc nhaän bieát trong nhöõng kinh nghieäm ñòa phöông, vaø daàn daàn môû roäng ñeå bao goàm moïi con ngöôøi vaø thaäm chí caû vuõ truï.
Nhaân loaïi ôû trong tình traïng bò phaân maûnh khoâng theå töï mình haøn gaén, duø trong loøng hoï luoân coù khaùt voïng höôùng tôùi hieäp nhaát. Chính trong hoaøn caûnh ñoù, Ñöùc Gieâsu Kitoâ ra tay can thieäp: nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn, Ngaøi chieán thaéng caùc löïc löôïng gaây chia reõ vaø chính Keû Chia Reõ. Vieäc cuøng nhau cöû haønh, sau khi ñaõ tin vaøo lôøi loan baùo Tin möøng, ñöôïc caûm nhaän nhö söï loâi cuoán phaùt xuaát töø thaäp giaù Chuùa Kitoâ, ñoù chính laø bieåu loä toái cao cuûa tình yeâu Thieân Chuùa; ñoù laø caûm nhaän mình ñöôïc Thieân Chuùa trieäu taäp laïi vôùi nhau. Vì theá, ngöôøi ta duøng thuaät ngöõ ekklesía, nghóa laø coäng ñoaøn nhöõng ngöôøi nhaän bieát mình ñöôïc keâu goïi quy tuï. Nhö vaäy coù moät söï töông hôïp naøo ñoù giöõa maàu nhieäm naøy vaø Hoäi Thaùnh: Hoäi Thaùnh chính laø maàu nhieäm ñöôïc laøm cho coù theå caûm nhaän ñöôïc.
Söï trieäu taäp naøy, vì ñöôïc Thieân Chuùa thöïc hieän, neân khoâng theå chæ giôùi haïn trong moät nhoùm ngöôøi, nhöng ñöôïc ñònh höôùng trôû thaønh kinh nghieäm cuûa toaøn theå nhaân loaïi. Vì theá, ngay ñaàu Hieán cheá Lumen gentium, Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ khaúng ñònh: "Hoäi Thaùnh, trong Chuùa Kitoâ, moät caùch naøo ñoù chính laø bí tích, nghóa laø daáu chæ vaø khí cuï cuûa söï keát hôïp maät thieát vôùi Thieân Chuùa vaø cuûa söï hieäp nhaát toaøn theå nhaân loaïi (soá 1). Khi söû duïng thuaät ngöõ "bí tích" vaø lôøi giaûi thích keøm theo, Coâng ñoàng muoán noùi raèng Hoäi Thaùnh trong lòch söû nhaân loaïi laø söï dieãn taû ñieàu Thieân Chuùa muoán thöïc hieän; vì theá, khi nhìn vaøo Hoäi Thaùnh, ngöôøi ta phaàn naøo nhaän ra keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa, töùc laø maàu nhieäm cuûa Chuùa: theo nghóa ñoù, Hoäi Thaùnh laø daáu chæ. Hôn nöõa, beân caïnh töø "bí tích" coøn theâm töø "khí cuï", ñeå cho thaáy Hoäi Thaùnh laø moät daáu chæ naêng ñoäng. Thaät vaäy, khi Thieân Chuùa hoaït ñoäng trong lòch söû, Ngaøi loâi cuoán vaøo hoaït ñoäng cuûa mình chính nhöõng con ngöôøi laø ñoái töôïng haønh ñoäng cuûa Ngaøi. Chính nhôø Hoäi Thaùnh maø Thieân Chuùa ñaït tôùi muïc tieâu keát hôïp con ngöôøi vôùi Ngaøi vaø quy tuï hoï laïi vôùi nhau.
Söï hieäp nhaát vôùi Thieân Chuùa ñöôïc phaûn chieáu trong söï hieäp nhaát giöõa con ngöôøi vôùi nhau. Ñoù chính laø kinh nghieäm cöùu ñoä. Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø trong Hieán cheá Lumen gentium, ôû chöông VII noùi veà ñaëc tính caùnh chung cuûa Hoäi Thaùnh löõ haønh, taïi soá 48, laïi moät laàn nöõa Hoäi Thaùnh ñöôïc moâ taû nhö bí tích, vôùi söï xaùc ñònh laø "bí tích cöùu ñoä": Coâng ñoàng daïy: "Thaät vaäy, Ñöùc Kitoâ, khi ñöôïc naâng leân khoûi ñaát, ñaõ keùo moïi ngöôøi leân cuøng Ngaøi (x. Ga 12,32); khi soáng laïi töø coõi cheát (x. Rm 6,9), Ngaøi ñaõ ban cho caùc toâng ñoà Thaàn Khí ban söï soáng cuûa Ngaøi, vaø nhôø Ngaøi, ñaõ thieát laäp Thaân Theå cuûa mình laø Hoäi Thaùnh nhö bí tích phoå quaùt cuûa ôn cöùu ñoä; ngöï beân höõu Chuùa Cha, Ngaøi khoâng ngöøng hoaït ñoäng trong theá gian ñeå daãn ñöa loaøi ngöôøi ñeán vôùi Hoäi Thaùnh vaø nhôø Hoäi Thaùnh maø keát hôïp hoï maät thieát hôn vôùi Ngaøi, vaø laøm cho hoï ñöôïc thoâng phaàn vaøo söï soáng vinh quang cuûa Ngöôøi nhôø ñöôïc nuoâi döôõng baèng chính Mình vaø Maùu Ngaøi".
Baûn vaên naøy giuùp chuùng ta hieåu moái töông quan giöõa haønh ñoäng hieäp nhaát cuûa maàu nhieäm Vöôït Qua cuûa Ñöùc Gieâsu - maàu nhieäm thöông khoù, töû naïn vaø phuïc sinh - vaø caên tính cuûa Hoäi Thaùnh. Ñoàng thôøi, baûn vaên cuõng laøm cho chuùng ta bieát ôn vì ñöôïc thuoäc veà Hoäi Thaùnh, Thaân Theå cuûa Chuùa Kitoâ phuïc sinh vaø laø daân duy nhaát cuûa Thieân Chuùa ñang löõ haønh trong lòch söû, soáng nhö söï hieän dieän thaùnh hoùa giöõa moät nhaân loaïi coøn phaân maûnh, nhö daáu chæ höõu hieäu veà söï hieäp nhaát vaø hoøa giaûi giöõa caùc daân toäc.
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng chín ngoân ngöõ khaùc nhau, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Chaúng haïn, vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu haønh höông noùi tieáng Phaùp ñeán töø nöôùc Phaùp, ñaëc bieät caùc hoïc sinh cuûa nhieàu tröôøng taïi Paris vaø khaép nöôùc Phaùp, caùc nhoùm baïn treû vaø caùc khaùch haønh höông ñeán töø Bôø Bieån Ngaø, Phi chaâu. Anh chò em thaân meán, ñöôïc thuoäc veà Hoäi Thaùnh laø moät aân suûng maø anh chò em coù boån phaän laøm cho sinh hoa keát traùi, bôûi vì Hoäi Thaùnh laø söï hieän dieän thaùnh hoùa giöõa moät nhaân loaïi coøn ñang phaân maûnh nhöng vaãn khao khaùt hieäp nhaát".
Vôùi caùc tín höõu thuoäc Anh ngöõ, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Toâi nhieät lieät chaøo möøng taát caû caùc khaùch haønh höông vaø du khaùch noùi tieáng Anh tham döï buoåi Tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät nhöõng ngöôøi ñeán töø Anh, Scotland, Ireland, Phaàn Lan, Haø Lan, Philippines vaø Hoa Kyø. Toâi ñaëc bieät chaøo caùc sinh vieân cuûa Trung taâm Roâma thuoäc Ñaïi hoïc Loyola Chicago. Khi baét ñaàu haønh trình Muøa Chay hoâm nay, chuùng ta haõy xin Chuùa ban cho chuùng ta ôn hoaùn caûi ñích thöïc trong taâm hoàn, ñeå chuùng ta coù theå ñaùp laïi tình yeâu cuûa Ngöôøi daønh cho mình caùch troïn veïn hôn vaø chia seû tình yeâu aáy vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh".
Khi chaøo caùc tín höõu Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha nhaén nhuû: Ngaøy 22 thaùng Hai laø kyû nieäm 95 naêm laàn hieän ra ñaàu tieân cuûa Chuùa Gieâsu Nhaân Laønh vôùi thaùnh Faustina Kowalska. Töø ñoù ñaõ môû ra moät chöông môùi trong vieäc phoå bieán loøng suøng kính Loøng Thöông Xoùt Chuùa qua Chuoãi Loøng Thöông Xoùt vaø böùc aûnh "Laïy Chuùa Gieâsu, con tín thaùc nôi Chuùa". Öôùc gì Muøa Chay laø thôøi gian gaëp gôõ Chuùa Kitoâ qua bí tích Hoøa giaûi vaø qua caùc vieäc baùc aùi. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em".
Khi chaøo möøng caùc khaùch haønh höông noùi tieáng YÙ, Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät nhaéc ñeán Lieân ñoaøn Ñöùc Meï Phanxicoâ, Tröôøng Quaân söï Teulieø ôû Milano, caùc tín höõu ñeán töø Bassano del Grappa vaø Novaledo.
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi göûi lôøi ñeán caùc baïn treû, caùc beänh nhaân vaø caùc ñoâi taân hoân. Khi baét ñaàu Muøa Chay, toâi khích leä anh chò em soáng thôøi gian phuïng vuï naøy vôùi tinh thaàn caàu nguyeän soát saéng, ñeå ñöôïc ñoåi môùi noäi taâm vaø tieán ñeán vieäc cöû haønh maàu nhieäm cao caû cuûa cuoäc Vöôït Qua cuûa Chuùa Kitoâ, laø söï maëc khaûi toät ñænh cuûa tình yeâu thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"