Thaùnh kinh nuoâi döôõng ñôøi soáng
vaø ñöùc aùi cuûa caùc tín höõu
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Thaùnh kinh nuoâi döôõng ñôøi soáng vaø ñöùc aùi cuûa caùc tín höõu.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 04-02-2026) - Luùc 10 giôø saùng, thöù Tö, ngaøy 04 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung baûy ngaøn tín höõu, taïi Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI ôû Noäi thaønh Vatican. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung thöù naêm cuûa Ñöùc Thaùnh cha trong naêm 2026.
Hieän dieän trong dòp naøy cuõng coù saùu giaùm muïc ñeán töø caùc nöôùc treân theá giôùi.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï môû ñaàu cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe ñoaïn thö thöù 2 cuûa thaùnh Phaoloâ göûi cho moân ñeä Timoâtheâ (2Tm 3,14-16):
"Coøn con, Timoâtheâ, haõy kieân vöõng trong nhöõng ñieàu con ñaõ hoïc vaø ñaõ tin chaéc. Con bieát mình ñaõ hoïc vôùi ai, vaø töø thuôû thô aáu con ñaõ bieát caùc Saùch Thaùnh; nhöõng saùch aáy coù theå giuùp con neân khoân ngoan ñeå ñöôïc ôn cöùu ñoä nhôø loøng tin vaøo Chuùa Gieâsu Kitoâ. Moïi lôøi Kinh thaùnh ñeàu do Thieân Chuùa linh höùng vaø ñeàu coù ích ñeå daïy doã, khieån traùch, söûa daïy vaø huaán luyeän trong söï coâng chính."
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II. Baøi giaùo lyù laàn naøy laø baøi thöù tö noùi veà Hieán cheá tín lyù Dei Verbum vaø coù töïa ñeà laø: "Thaùnh kinh: Lôøi cuûa Thieân Chuùa trong lôøi noùi cuûa con ngöôøi".
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em!
Hieán cheá Coâng ñoàng Dei Verbum, maø chuùng ta ñang cuøng nhau suy tö trong nhöõng tuaàn naøy, cho thaáy Thaùnh kinh, khi ñöôïc ñoïc trong Truyeàn thoáng soáng ñoäng cuûa Hoäi thaùnh, chính laø khoâng gian öu tieân trong ñoù Thieân Chuùa tieáp tuïc noùi vôùi con ngöôøi ôû moïi thôøi ñaïi, ñeå khi laéng nghe Ngöôøi, hoï coù theå nhaän bieát vaø yeâu meán Ngöôøi. Tuy nhieân, caùc baûn vaên Kinh thaùnh khoâng ñöôïc vieát baèng moät thöù ngoân ngöõ treân trôøi hay sieâu phaøm. Nhö kinh nghieäm thöôøng ngaøy cuõng cho thaáy, hai ngöôøi noùi hai ngoân ngöõ khaùc nhau thì khoâng theå hieåu nhau, khoâng theå ñoái thoaïi, khoâng theå thieát laäp moái töông quan. Trong nhieàu tröôøng hôïp, vieäc laøm cho ngöôøi khaùc hieåu mình laø moät haønh vi yeâu thöông ñaàu tieân. Vì theá, Thieân Chuùa ñaõ choïn noùi vôùi con ngöôøi baèng ngoân ngöõ nhaân traàn; vaø nhö vaäy, nhieàu taùc giaû khaùc nhau, ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn linh höùng, ñaõ bieân soaïn caùc baûn vaên Thaùnh kinh. Nhö vaên kieän Coâng ñoàng nhaéc nhôù: "Lôøi cuûa Thieân Chuùa, ñöôïc dieãn taû baèng ngoân ngöõ loaøi ngöôøi, ñaõ trôû neân gioáng nhö lôøi noùi cuûa con ngöôøi, cuõng nhö Ngoâi Lôøi cuûa Chuùa Cha haèng höõu, khi maëc laáy söï yeáu ñuoái cuûa baûn tính nhaân loaïi, ñaõ trôû neân gioáng con ngöôøi" (Dei Verbum, 13). Do ñoù, khoâng chæ trong noäi dung maø caû trong ngoân ngöõ, Thaùnh kinh maëc khaûi söï töï haï ñaày xoùt thöông cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi con ngöôøi vaø öôùc muoán ñöôïc ôû gaàn hoï cuûa Ngöôøi.
Qua doøng lòch söû Hoäi thaùnh, ngöôøi ta ñaõ nghieân cöùu moái töông quan giöõa Taùc giaû Thaàn linh vaø caùc taùc giaû nhaân traàn cuûa caùc baûn vaên thaùnh. Trong nhieàu theá kyû, khoâng ít nhaø thaàn hoïc ñaõ quan taâm baûo veä tính linh höùng thaàn linh cuûa Thaùnh kinh, gaàn nhö coi caùc taùc giaû nhaân loaïi chæ laø nhöõng coâng cuï thuï ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Trong thôøi gian gaàn ñaây, suy tö thaàn hoïc ñaõ taùi ñaùnh giaù ñoùng goùp cuûa caùc thaùnh kyù trong vieäc bieân soaïn caùc baûn vaên thaùnh, ñeán ñoä vaên kieän Coâng ñoàng noùi veà Thieân Chuùa nhö laø "Taùc giaû" chính cuûa Thaùnh kinh, ñoàng thôøi goïi caùc thaùnh kyù laø "nhöõng taùc giaû ñích thöïc" cuûa caùc saùch thaùnh (x. Dei Verbum, 11). Nhö moät nhaø chuù giaûi saéc saûo cuûa theá kyû tröôùc ñaõ nhaän xeùt: "Haï thaáp hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi xuoáng thaønh coâng vieäc cuûa moät ngöôøi cheùp thueâ thì khoâng phaûi laø toân vinh hoaït ñoäng cuûa Thieân Chuùa." Thieân Chuùa khoâng bao giôø laøm toån haïi ñeán con ngöôøi vaø nhöõng khaû naêng cuûa hoï!
Vì theá, neáu Thaùnh kinh laø Lôøi cuûa Thieân Chuùa trong lôøi noùi cuûa con ngöôøi, thì baát cöù caùch tieáp caän naøo boû qua hoaëc phuû nhaän moät trong hai chieàu kích naøy ñeàu laø phieán dieän. Do ñoù, vieäc giaûi thích ñuùng ñaén caùc baûn vaên thaùnh khoâng theå taùch rôøi boái caûnh lòch söû maø trong ñoù chuùng ñöôïc hình thaønh, cuõng nhö caùc theå loaïi vaên chöông ñöôïc söû duïng; traùi laïi, vieäc töø choái nghieân cöùu caùc lôøi noùi nhaân loaïi maø Thieân Chuùa ñaõ duøng coù nguy cô daãn ñeán nhöõng caùch ñoïc Kinh Thaùnh mang tính duy caên baûn hoaëc duy linh, laøm sai leäch yù nghóa cuûa Kinh thaùnh. Nguyeân taéc naøy cuõng ñuùng ñoái vôùi vieäc loan baùo Lôøi Chuùa: neáu vieäc loan baùo aáy ñaùnh maát söï tieáp xuùc vôùi thöïc taïi, vôùi nhöõng hy voïng vaø ñau khoå cuûa con ngöôøi, neáu söû duïng moät ngoân ngöõ khoù hieåu, ít truyeàn ñaït hoaëc loãi thôøi, thì noù trôû neân keùm hieäu quaû. Trong moïi thôøi ñaïi, Hoäi thaùnh ñöôïc môøi goïi trình baøy laïi Lôøi Chuùa baèng moät ngoân ngöõ coù khaû naêng nhaäp theå vaøo lòch söû vaø chaïm ñeán taâm hoàn con ngöôøi. Nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ nhaéc nhôù: "Moãi laàn chuùng ta tìm caùch trôû veà vôùi nguoàn maïch vaø khoâi phuïc söï töôi môùi nguyeân thuûy cuûa Tin möøng, thì nhöõng con ñöôøng môùi xuaát hieän, nhöõng phöông phaùp saùng taïo, nhöõng hình thöùc dieãn ñaït khaùc, nhöõng daáu chæ huøng hoàn hôn, nhöõng lôøi noùi mang yù nghóa ñöôïc canh taân cho theá giôùi hoâm nay."
Maët khaùc, cuõng khoâng keùm phaàn phieán dieän laø caùch ñoïc Thaùnh kinh boû qua nguoàn goác thaàn linh cuûa Kinh thaùnh vaø roát cuoäc hieåu Kinh thaùnh chæ nhö moät giaùo huaán thuaàn tuùy nhaân loaïi, nhö moät ñieàu gì ñoù chæ ñeå nghieân cöùu veà maët kyõ thuaät, hoaëc nhö "moät baûn vaên chæ thuoäc veà quaù khöù." Traùi laïi, nhaát laø khi ñöôïc coâng boá trong boái caûnh phuïng vuï, Thaùnh kinh muoán noùi vôùi caùc tín höõu hoâm nay, chaïm ñeán ñôøi soáng hieän taïi cuûa hoï vôùi nhöõng vaán ñeà cuï theå, soi saùng nhöõng böôùc ñi caàn thöïc hieän vaø nhöõng quyeát ñònh phaûi ñöa ra. Ñieàu naøy chæ coù theå thöïc hieän ñöôïc khi ngöôøi tín höõu ñoïc vaø giaûi thích caùc baûn vaên thaùnh döôùi söï höôùng daãn cuûa chính Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng ñaõ linh höùng cho chuùng (x. Dei Verbum, 12).
Theo nghóa ñoù, Thaùnh kinh nuoâi döôõng ñôøi soáng vaø ñöùc aùi cuûa caùc tín höõu, nhö thaùnh Augustinoâ ñaõ nhaéc nhôû: "Baát cöù ai nghó raèng mình ñaõ hieåu caùc Thaùnh kinh cuûa Thieân Chuùa [...], nhöng neáu nhôø söï hieåu bieát aáy maø khoâng xaây döïng ñöôïc toøa nhaø cuûa ñöùc aùi keùp - yeâu meán Thieân Chuùa vaø yeâu meán tha nhaân - thì ngöôøi aáy vaãn chöa hieåu Kinh thaùnh." Nguoàn goác thaàn linh cuûa Thaùnh kinh cuõng nhaéc nhôù raèng Tin möøng, ñöôïc trao phoù cho chöùng taù cuûa nhöõng ngöôøi ñaõ chòu pheùp Röûa, tuy bao truøm moïi chieàu kích cuûa ñôøi soáng vaø thöïc taïi, nhöng vaãn vöôït treân taát caû: Tin möøng khoâng theå bò giaûn löôïc thaønh moät söù ñieäp thuaàn tuùy nhaân ñaïo hay xaõ hoäi, nhöng laø loan baùo vui möøng veà söï soáng vieân maõn vaø vónh cöûu maø Thieân Chuùa ñaõ ban taëng cho chuùng ta trong Ñöùc Gieâsu.
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän: "Anh chò em thaân meán, chuùng ta haõy taï ôn Chuùa, vì trong loøng nhaân haäu cuûa Ngöôøi. Ngöôøi khoâng ngöøng ban cho ñôøi soáng chuùng ta löông thöïc thieát yeáu laø Lôøi cuûa Ngöôøi; vaø chuùng ta haõy caàu xin ñeå nhöõng lôøi noùi cuûa chuùng ta, vaø hôn nöõa laø chính ñôøi soáng cuûa chuùng ta, khoâng che khuaát tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ñöôïc keå laïi trong Lôøi aáy.
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng chín ngoân ngöõ khaùc nhau, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi. Chaúng haïn, vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Toâi chaøo thaêm caùc khaùch haønh höông noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät laø Ban Giaùo duïc Coâng giaùo cuûa Giaùo phaän Annecy, Tröôøng Trung hoïc Ñöùc Baø La Galaure, caùc Tröôøng San Francesco de Assisi, San Rocco vaø San Carlo. Chuùng ta haõy sieâng naêng tieáp xuùc vôùi Thaùnh kinh, ñeå Lôøi Chuùa ñaøo luyeän taâm hoàn chuùng ta vaø soi daãn caùc haønh ñoäng cuûa chuùng ta. Nguyeän xin Lôøi Thieân Chuùa nhaäp theå trong chuùng ta, ñeå laøm cho theá giôùi cuûa chuùng ta trôû neân toát ñeïp hôn. Xin Chuùa chuùc laønh cho anh chò em".
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi chaøo taát caû caùc khaùch haønh höông vaø du khaùch noùi tieáng Anh tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät laø caùc ñoaøn ñeán töø Ireland, Ñan Maïch, Nhaät Baûn, Haøn Quoác vaø Hoa Kyø. Toâi ñaëc bieät chaøo caùc hoïc sinh Tröôøng Trung hoïc Junshin vaø caùc sinh vieân cuøng giaûng vieân cuûa Ñaïi hoïc Phanxicoâ Steubenville. Treân taát caû anh chò em vaø gia ñình anh chò em, toâi caàu xin nieàm vui vaø bình an cuûa Chuùa chuùng ta laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Vôùi ñoâng ñaûo caùc tin höõu Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi raèng: "Toâi thaân aùi chaøo thaêm caùc tín höõu ngöôøi Ba Lan. Hieán cheá Coâng ñoàng Dei Verbum khuyeán khích vieäc ñoïc Thaùnh kinh thöôøng xuyeân vaø vieäc chia seû Tin möøng vôùi con ngöôøi thôøi ñaïi chuùng ta, ñaëc bieät laø vôùi giôùi treû. Öôùc gì caùc coäng ñoaøn vaø caùc nhoùm Kinh thaùnh ñöôïc coå voõ, nôi ñoù ngöôøi ta coù theå hieåu bieát vaø suy nieäm Lôøi Chuùa saâu saéc hôn. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi göûi lôøi chaøo thaân aùi ñeán caùc khaùch haønh höông noùi tieáng YÙ, ñaëc bieät laø Hieäp hoäi Nhaø baùo Coâng giaùo YÙ, caùc em laõnh nhaän Bí tích Theâm söùc thuoäc giaùo xöù Ñöùc Meï Leân Trôøi taïi Ñaûo Capo Rizzuto, Ca ñoaøn "Cantate Domino" cuûa Collazzone vaø caùc ngheä só cuûa ñoaøn xieác "Roni Roller".
Cuoái cuøng, toâi nghó ñeán caùc baïn treû, caùc beänh nhaân vaø caùc ñoâi taân hoân. Ngaøy mai, töùc laø ngaøy 05 thaùng Hai, chuùng ta seõ möøng kính thaùnh nöõ Agata, töû ñaïo taïi Catania. Teân Agata coù nghóa laø "toát laønh". Nguoàn maïch cuûa moïi ñieàu toát laønh chính laø Thieân Chuùa, thieän haûo toái cao cuûa chuùng ta. Toâi chuùc moãi ngöôøi trong anh chò em trôû neân "toát laønh", nghóa laø trôû thaønh nhöõng chöùng nhaân trung thaønh cuûa tình yeâu Chuùa Cha treân trôøi, Ñaáng ban cho chuùng ta muoân vaøn aân hueä vaø môøi goïi chuùng ta tham döï vaøo chính nieàm vui cuûa Ngöôøi.