Ñöùc Thaùnh cha ñeà cao taàm quan troïng cuûa theå thao
vaø keâu goïi ñình chieán nhaân dòp Theá vaän hoäi Olympic
Ñöùc Thaùnh cha ñeà cao taàm quan troïng cuûa theå thao vaø keâu goïi ñình chieán nhaân dòp Theá vaän hoäi Olympic.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 08-02-2026) - Trong thö coâng boá hoâm muøng 06 thaùng Hai naêm 2026, nhaân dòp khai maïc Theá vaän hoäi Olympic muøa ñoâng laàn thöù 25 taïi Milano Cortina, Baéc YÙ, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ ñeà cao taàm quan troïng cuûa theå thao ñoái vôùi con ngöôøi vaø theá giôùi, ñoàng thôøi ngaøi khoâng queân keâu goïi ñình chieán nhaân dòp naøy.
Theá vaän Olympic naøy keùo daøi trong hai tuaàn leã vôùi söï tham döï cuûa khoaûng 1,400 vaän ñoäng vieân töø 93 quoác gia - khoâng coù Vieät Nam. Leã khai maïc ñaõ dieãn ra toái ngaøy 06 thaùng Hai naêm 2026 taïi Saân vaän ñoäng San Siro ôû Milano, trong soá 50 vò laõnh ñaïo caùc nöôùc hieän dieän, coù Toång thoáng YÙ Sergio Mattarella vaø phoù Toång thoáng Myõ James David Vance.
Thö Ñöùc Thaùnh cha mang töïa ñeà: "Cuoäc soáng vieân maõn - Veà giaù trò cuûa theå thao", trong ñoù ngaøi khaúng ñònh raèng: "Theå thao thöïc söï coù theå trôû thaønh moät tröôøng hoïc cuûa cuoäc soáng, nôi chuùng ta hoïc bieát raèng söï sung maõn khoâng ñeán töø vieäc chieán thaéng baèng moïi giaù, nhöng töø söï chia seû, toân troïng vaø nieàm vui cuøng nhau böôùc ñi".
Theå thao nhö moät coâng ích cuûa nhaân loaïi
Ñöùc Thaùnh cha cuõng nhaán maïnh raèng theå thao khoâng chæ daønh cho giôùi chuyeân nghieäp, nhöng laø moät hoaït ñoäng mang tính phoå quaùt, môû ra cho taát caû moïi ngöôøi, thaêng tieán khoûe maïnh veà theå lyù vaø tinh thaàn, ñoàng thôøi theå hieän tính nhaân loaïi chung.
Theå thao vaø hoøa bình
Nhaéc ñeán truyeàn thoáng Olympic vaø vieäc ñình chieán, Ñöùc Thaùnh cha laøm noåi baät theå thao nhö moät coâng cuï xaây döïng hoøa bình, ñoái thoaïi vaø tình huynh ñeä giöõa caùc daân toäc. Ngaøi nhaéc laïi raèng chieán tranh luoân laø moät thaát baïi cuûa nhaân loaïi, trong khi theå thao - neáu ñöôïc thöïc haønh trong tinh thaàn chaân chính - seõ thuùc ñaåy söï hieäp nhaát vaø coâng ích. Ngaøi keâu goïi taát caû caùc quoác gia "taùi khaùm phaù vaø toân troïng coâng cuï hy voïng laø ñình chieán Olympic - bieåu töôïng vaø lôøi tieân baùo moät theá giôùi ñöôïc hoøa giaûi".
Giaù trò giaùo duïc cuûa theå thao
Ñöùc Thaùnh cha taùi khaúng ñònh taàm nhìn veà theå thao döôùi aùnh saùng Kinh thaùnh vaø Truyeàn thoáng Giaùo hoäi, nhö moät yeáu toá goùp phaàn vaøo söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa con ngöôøi - thaân xaùc, linh hoàn vaø tinh thaàn. Ngaøi cho bieát theå thao coù theå laø tröôøng hoïc daïy caùc nhaân ñöùc: ñieàu ñoä, kieân trì, töï kyû luaät vaø nieàm vui. Giaùo hoäi ñaõ nhìn nhaän vai troø giaùo duïc cuûa theå thao qua bao theá kyû, ñaëc bieät trong vieäc ñoàng haønh vôùi giôùi treû. Vì theá, ngaøy nay theå thao laø moät "Areopagus thôøi hieän ñaïi", moät dieãn tröôøng gaëp gôõ giöõa ngöôøi tin vaø ngöôøi khoâng tin, vaø laø cô hoäi ñeå loan baùo caùc giaù trò Tin möøng.
Ñöùc Thaùnh cha cuõng nhaán maïnh raèng theå thao giuùp con ngöôøi traûi nghieäm "doøng chaûy" (flow), nieàm vui cuûa haønh ñoäng vaø söï vöôït qua chính giôùi haïn cuûa mình. Ñaëc bieät, caùc moân theå thao ñoàng ñoäi daïy con ngöôøi bieát hôïp taùc, tha thöù, ñoái dieän vôùi thaát baïi vaø xaây döïng caùc moái quan heä.
Tieáp caän theå thao cho moïi ngöôøi
Ñöùc Leâoâ XIV keâu goïi baûo ñaûm sao cho theå thao coù theå tieáp caän vôùi taát caû moïi ngöôøi, khoâng phaân bieät tình traïng kinh teá, giôùi tính hay khaû naêng. Ngaøi daãn chöùng caùc saùng kieán nhö ñoäi theå thao cuûa ngöôøi tò naïn, Theá vaän hoäi Ngöôøi khuyeát taät vaø caùc döï aùn daønh cho ngöôøi voâ gia cö.
Nhöõng moái ñe doïa ñoái vôùi theå thao
Cuõng trong thö, Ñöùc Thaùnh cha ñeà caäp ñeán nhöõng nguy cô ñang ñe doïa theå thao. Ngaøi keå ra söï thöông maïi hoùa, vieäc kinh doanh trôû thaønh ñoäng löïc chính hoaëc duy nhaát, nuoâi döôõng söï suøng baùi thaønh coâng vaø tieàn baïc. "Cheá ñoä ñoäc taøi cuûa thaønh tích coù theå daãn ñeán vieäc söû duïng doping vaø caùc hình thöùc gian laän khaùc, ñoàng thôøi khieán caùc vaän ñoäng vieân trong caùc moân ñoàng ñoäi quan taâm nhieàu hôn ñeán lôïi ích taøi chính caù nhaân hôn laø söï trung tín vôùi moân theå thao cuûa mình".
Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng löu yù ñeán nguy cô theå thao bò coâng cuï hoùa veà maët chính trò. Ngaøi vieát: "Caùc söï kieän theå thao lôùn phaûi laø nôi gaëp gôõ vaø ngöôõng moä laãn nhau, chöù khoâng phaûi laø saân khaáu ñeå khaúng ñònh caùc lôïi ích chính trò hay yù thöùc heä". Ngoaøi ra, ngaøi caûnh baùo veà taùc ñoäng cuûa thuyeát haäu nhaân loaïi vaø trí tueä nhaân taïo ñoái vôùi theá giôùi theå thao. Coâng ngheä nhaèm taêng cöôøng thaønh tích coù nguy cô taùch rôøi moät caùch giaû taïo giöõa thaân xaùc vaø tinh thaàn, bieán vaän ñoäng vieân thaønh moät saûn phaåm ñöôïc toái öu hoùa vaø kieåm soaùt, vöôït quaù caùc giôùi haïn töï nhieân.
Thi ñua ñích thöïc
Ñöùc Leâoâ XIV nhaán maïnh raèng thi ñua laø cuøng nhau theo ñuoåi söï xuaát saéc, chöù khoâng phaûi söï ñoái ñòch. Thi ñua coâng baèng döïa treân caùc nguyeân taéc, söï toân troïng vaø chaáp nhaän caùc giôùi haïn. Theå thao daïy con ngöôøi bieát chieán thaéng maø khoâng laøm nhuïc ngöôøi khaùc, vaø bieát thua maø khoâng ñaùnh maát phaåm giaù.
Theå thao nhö moái töông quan vaø söï phaân ñònh
Ñöùc Thaùnh cha cuõng khaúng ñònh raèng theå thao laø moät kinh nghieäm mang tính töông quan vaø phaûi luoân laø moät "cuoäc chôi", khoâng ñöôïc trôû thaønh moät tuyeät ñoái thay theá cho toân giaùo. Ngaøi keâu goïi phuïc hoài caùc chieàu kích thaân theå, giaùo duïc vaø töông quan cuûa theå thao, ñeå noù tieáp tuïc laø moät tröôøng hoïc cuûa nhaân tính chöù khoâng chæ laø moät coâng cuï tieâu duøng.
Muïc vuï theå thao
Veà muïc vuï theå thao, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV cho bieát Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi hieän dieän tích cöïc trong theá giôùi theå thao thoâng qua caùc cô caáu thích hôïp taïi caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø giaùo phaän, qua vieäc ñoàng haønh vôùi caùc vaän ñoäng vieân vaø suy tö luaân lyù. Ngaøi nhaán maïnh vai troø cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng, giuùp vaän ñoäng vieân vöôït leân treân thaønh tích vaø keát quaû, mang laïi yù nghóa cho noã löïc, giuùp hoï ñoùn nhaän thaát baïi maø khoâng tuyeät voïng vaø thaønh coâng maø khoâng kieâu caêng.
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän raèng: "Vaán ñeà khoâng phaûi laø tích luõy thaønh coâng hay thaønh tích, nhöng laø cuoäc soáng vieân maõn, nôi thaân xaùc, caùc moái quan heä vaø ñôøi soáng noäi taâm ñöôïc hoøa quyeän. Khi ñöôïc giaûi phoùng khoûi caùc logic giaûn löôïc bieán noù thaønh moät thöù trình dieãn hay tieâu duøng thuaàn tuùy, theå thao thöïc söï coù theå trôû thaønh moät tröôøng hoïc cuûa cuoäc soáng, nôi chuùng ta hoïc ñöôïc raèng söï sung maõn khoâng ñeán töø vieäc chieán thaéng baèng moïi giaù, nhöng töø vieäc chia seû, toân troïng vaø an vui cuøng nhau böôùc ñi."
(Sala Stampa, Ekai.pl 6-2-2026)