Ñöùc Thaùnh cha tieáp kieán
Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng
Ñöùc Thaùnh cha tieáp kieán Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 08-02-2026) - Saùng ngaøy 06 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán caùc tham döï vieân vöøa keát thuùc Khoùa hoïp toaøn theå cuûa Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng, döôùi quyeàn chuû toïa cuûa Ñöùc Hoàng y Boä tröôûng Kevin Farrell.
Boä naøy coù caùc thaønh vieân, goàm möôøi hoàng y, moät toång giaùm muïc, hai linh muïc vaø möôøi laêm giaùo daân. Hoï ñöôïc môøi tham döï khoùa hoïp toaøn theå.
Leân tieáng trong dòp naøy, Ñöùc Thaùnh cha ghi nhaän raèng: troïng taâm khoùa hoïp laø hai vaán ñeà: vieäc ñaøo taïo Kitoâ vaø caùc cuoäc gaëp gôõ caáp theá giôùi, nhöõng thöïc taïi coù taàm quan troïng lôùn ñoái vôùi toaøn theå Giaùo hoäi. Tuy nhieân, Ñöùc Thaùnh cha muoán ñaëc bieät döøng laïi vaán ñeà ñaøo taïo Kitoâ, ñi töø nhöõng lôøi cuûa thaùnh Phaoloâ trong thö göûi caùc tín höõu Galaùt: "Hôõi caùc con, cha laïi ñau ñôùn sinh ra caùc con moät laàn nöõa, cho ñeán khi Chuùa Kitoâ ñöôïc hình thaønh trong caùc con!" (Gl 4,19).
Chieàu kích ban söï soáng
Ñöùc Thaùnh cha nhaän xeùt: "Vieäc ñaøo taïo ñöôïc ñaët döôùi daáu chæ cuûa "söï sinh thaønh", "ban söï soáng", "laøm sinh ra", trong moät naêng ñoäng maø tuy ñau ñôùn, nhöng daãn ngöôøi moân ñeä ñeán söï keát hieäp soáng ñoäng vôùi chính con ngöôøi cuûa Ñaáng Cöùu Theá, ñang soáng vaø hoaït ñoäng trong hoï, coù khaû naêng bieán ñoåi "cuoäc soáng theo xaùc thòt" (x. Rm 7,5) thaønh "ñôøi soáng cuûa Chuùa Kitoâ trong chuùng ta" (x. 2 Cr 13,5; Gl 2,20).
Ñaây laø moät chuû ñeà raát ñöôïc thaùnh Toâng ñoà quan taâm ñoà vaø xuaát hieän trong nhieàu ñoaïn khaùc nhau trong caùc thö ngaøi (Vd 1 Cr 4,15).
Ñöùc Thaùnh cha nhaän xeùt raèng: "Trong Giaùo hoäi, ñoâi khi hình aûnh ngöôøi ñaøo taïo nhö moät "nhaø sö phaïm", chaêm lo truyeàn ñaït caùc chæ daãn vaø kieán thöùc toân giaùo, ñaõ laán aùt hình aûnh cuûa "ngöôøi cha" coù khaû naêng sinh ra ñöùc tin. Nhöng söù maïng cuûa chuùng ta cao caû hôn nhieàu; vì theá, chuùng ta khoâng theå chæ döøng laïi ôû vieäc truyeàn ñaït moät hoïc thuyeát, moät söï tuaân giöõ hay moät luaân lyù, nhöng coøn ñöôïc môøi goïi chia seû chính ñieàu mình ñang soáng, vôùi loøng quaûng ñaïi, vôùi tình yeâu chaân thaønh daønh cho caùc linh hoàn, vôùi söï saün saøng chòu ñau khoå vì ngöôøi khaùc, vôùi söï hieán thaân khoâng ñieàu kieän, nhö nhöõng baäc cha meï hy sinh vì lôïi ích cuûa con caùi.
Chieàu kích hieäp thoâng
Ñöùc Thaùnh cha noùi theâm raèng: "Ñieàu naøy daãn chuùng ta ñeán moät khía caïnh khaùc cuûa vieäc ñaøo taïo: chieàu kích hieäp thoâng. Thaät vaäy, cuõng nhö söï soáng con ngöôøi ñöôïc truyeàn ñaït nhôø tình yeâu cuûa moät ngöôøi nam vaø moät ngöôøi nöõ, thì ñôøi soáng Kitoâ giaùo cuõng ñöôïc chuyeån trao nhôø tình yeâu cuûa moät coäng ñoaøn. Khoâng phaûi chæ coù linh muïc, hay moät giaùo lyù vieân, hay moät nhaø laõnh ñaïo coù ñaëc suûng naøo ñoù sinh ra ñöùc tin, maø chính laø Giaùo hoäi (x. ÑGH Phanxicoâ, Toâng huaán Evangelii gaudium, 24.11.2013, soá 111). Giaùo hoäi hieäp nhaát, sinh ñoäng, ñöôïc caáu thaønh bôûi caùc gia ñình, ngöôøi treû, ngöôøi soáng ñoäc thaân, nhöõng ngöôøi thaùnh hieán, ñöôïc sinh ñoäng bôûi ñöùc aùi vaø vì theá khao khaùt sinh hoa traùi, khao khaùt truyeàn ñaït cho moïi ngöôøi, ñaëc bieät laø cho caùc theá heä treû, nieàm vui vaø söï vieân maõn yù nghóa maø Giaùo hoäi ñang soáng vaø caûm nghieäm."
Töø nhöõng yù töôûng cô baûn treân ñaây, Ñöùc Thaùnh cha noùi theâm raèng:
- "Tröôùc heát laø söï caàn thieát phaûi coå voõ nhöõng haønh trình soáng ñöùc tin beàn bæ, loâi cuoán vaø mang tính caù vò, daãn tôùi bí tích Thaùnh Taåy vaø caùc bí tích, hoaëc giuùp taùi khaùm phaù chuùng, bôûi vì khoâng coù caùc bí tích thì khoâng coù ñôøi soáng Kitoâ (x. Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI, Toâng huaán Sacramentum caritatis, 22.2.2007, soá 6).
- "Tieáp ñeán laø taàm quan troïng cuûa vieäc giuùp nhöõng ai böôùc vaøo haønh trình ñöùc tin ñöôïc tröôûng thaønh vaø gìn giöõ moät loái soáng môùi, bao truøm moïi laõnh vöïc cuûa ñôøi soáng, caû rieâng tö laãn coâng coäng, nhö coâng vieäc, caùc moái quan heä vaø caùch haønh xöû haèng ngaøy (x. Thaùnh Gioan Phaoloâ II, Dieãn vaên vôùi caùc tham döï vieân Khoùa hoïp Toaøn theå cuûa Hoäi ñoàng Toøa Thaùnh veà Vaên hoùa, 16.3.2002, soá 3).
- "Ngoaøi ra, ñieàu khoâng theå thieáu laø chaêm lo trong caùc coäng ñoaøn cuûa chuùng ta nhöõng khía caïnh ñaøo taïo nhaèm toân troïng söï soáng con ngöôøi trong moïi giai ñoaïn cuûa noù, ñaëc bieät laø nhöõng yeáu toá goùp phaàn ngaên ngöøa moïi hình thöùc laïm duïng treû vò thaønh nieân vaø nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông, cuõng nhö vieäc ñoàng haønh vaø naâng ñôõ caùc naïn nhaân.
Nhö chuùng ta thaáy, ngheä thuaät ñaøo taïo khoâng heà deã daøng vaø khoâng theå laøm theo ngaãu höùng: noù ñoøi hoûi söï kieân nhaãn, laéng nghe, ñoàng haønh vaø löôïng giaù, caû ôû caáp ñoä caù nhaân laãn coäng ñoaøn; vaø khoâng theå taùch rôøi khoûi kinh nghieäm vaø söï gaàn guõi vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ soáng ñieàu ñoù, ñeå hoïc hoûi vaø noi göông. Chính vì theá, qua doøng lòch söû, ñaõ xuaát hieän nhöõng vó nhaân cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng, nhö thaùnh Inhaxioâ Loyola, thaùnh Philippheâ Neâri, thaùnh Giuse Calasanzio, thaùnh Gaspare del Bufalo, thaùnh Gioan Leonardi. Vaø trong vieãn töôïng naøy, thaùnh Augustinoâ, ngay sau khi ñöôïc choïn laøm giaùm muïc, ñaõ soaïn taùc phaåm "De catechizandis rudibus", vôùi nhöõng chæ daãn vaãn coøn höõu ích vaø quyù giaù cho ñeán ngaøy nay (trong vieäc huaán giaùo).
"Vì vaäy, - Ñöùc Thaùnh cha noùi - anh chò em thaân meán, döôùi aùnh saùng cuûa nhöõng maãu göông aáy, toâi khích leä vaø caûm ôn söï daán thaân cuûa anh chò em vì söï trôï giuùp daønh cho Boä trong vieäc suy tö veà nhöõng chuû ñeà naøy. Nhöõng thaùch ñoá maø anh chò em phaûi ñoái dieän ñoâi khi coù theå vöôït quaù söùc löïc vaø nguoàn löïc cuûa mình. Nhöng anh chò em ñöøng naûn loøng. Haõy khôûi ñi töø nhöõng ñieàu nhoû beù, theo logic Tin möøng cuûa "haït caûi" (x. Mt 13,31- 32), vôùi nieàm tin raèng Chuùa seõ khoâng bao giôø ñeå anh chò em bò thieáu thoán nhöõng naêng löïc, nhaân söï vaø aân suûng caàn thieát.
(Sala Stampa 6-2-2025)