Caùc caâu traû lôøi cuûa Ñöùc Leâoâ XIV
veà tính hieäp haønh trong dòp cöû haønh Naêm thaùnh
cho caùc nhoùm hieäp haønh vaø caùc toå chöùc tham gia
Caùc caâu traû lôøi cuûa Ñöùc Leâoâ XIV veà tính hieäp haønh trong dòp cöû haønh Naêm thaùnh cho caùc nhoùm hieäp haønh vaø caùc toå chöùc tham gia.
Chuyeån ngöõ: Ngoïc Huaán
Vatican (WHÑ 15-11-2025) - Trong dòp cöû haønh Naêm thaùnh daønh cho caùc nhoùm hieäp haønh vaø cô caáu tham gia vôùi chuû ñeà: "Nhöõng ngöôøi löõ haønh cuûa nieàm hy voïng", vaøo chieàu ngaøy 24/10/2025, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ coù cuoäc gaëp gôõ vôùi khoaûng hai ngaøn tham döï vieân laø thaønh vieân caùc nhoùm hieäp haønh vaø caùc toå chöùc tham gia ñeán töø khaép naêm chaâu. Sau ñaây laø toaøn vaên caùc caâu hoûi cuûa caùc tham döï vieân vaø caùc caâu traû lôøi cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV veà tính hieäp haønh trong Giaùo hoäi.
Dieãn Vaên cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV
göûi caùc Tham Döï Vieân trong dòp cöû haønh Naêm Thaùnh cho caùc Nhoùm Hieäp Haønh vaø caùc Toå Chöùc tham gia
Hoäi tröôøng Phaoloâ VI
Thöù Saùu, ngaøy 24 thaùng 10 naêm 2025
Caâu hoûi 1:
Trong giai ñoaïn thöïc hieän, caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, ñaëc bieät laø taïi chaâu Phi, coù theå vöøa ñoùn nhaän söï naâng ñôõ töø toaøn theå Giaùo hoäi, vöøa trôû neân nguoàn caûm höùng cho toaøn theå Hoäi thaùnh nhö theá naøo, ñeå taát caû chuùng ta coù theå cuøng nhau tieán böôùc trong tinh thaàn "trao ñoåi hoàng aân", toân troïng nguyeân taéc boå trôï trong vieäc phaân ñònh ôû caáp ñòa phöông, khoâng aùp ñaët nhöõng moâ hình ñoàng nhaát, cuõng khoâng laøm suy yeáu saùng kieán cuûa töøng ñòa phöông?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Caûm ôn cha raát nhieàu veà nhöõng gì maø cha ñaõ chia seû lieân quan ñeán coâng cuoäc hieäp haønh taïi chaâu Phi. Tröôùc heát, toâi muoán göûi lôøi chaøo ñeán taát caû anh chò em. Chaøo buoåi toái! Buenas tardes!
Toâi nghó raèng töø ñaàu tieân toâi muoán noùi - khoâng chæ daønh cho Giaùo hoäi taïi chaâu Phi maø cho taát caû chuùng ta toái nay - chính laø söù vuï, vaø vieäc trôû thaønh nhaø truyeàn giaùo. Tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng, nhö Ñöùc Thaùnh cha Phanxicoâ ñaõ nhieàu laàn nhaéc nhôû chuùng ta, ñöôïc khôûi xöôùng nhaèm giuùp Giaùo hoäi chu toaøn vai troø neàn taûng cuûa mình trong theá giôùi hoâm nay, ñoù laø trôû neân moät Giaùo hoäi truyeàn giaùo: loan baùo Tin möøng vaø laøm chöùng cho Ñöùc Gieâsu Kitoâ nôi moïi mieàn ñaát, cho ñeán taän cuøng traùi ñaát. Noùi theo ngoân ngöõ cuûa Tin möøng thì ñoù laø rao giaûng, chia seû vaø soáng nhöõng gì Ñöùc Gieâsu ñaõ daïy.
Trong yù nghóa naøy, toâi nghó raèng Giaùo hoäi taïi chaâu Phi coù raát nhieàu ñieàu ñeå trao taëng cho taát caû chuùng ta. Nhöõng gì cha noùi veà tieán trình hieäp haønh giuùp chuùng ta xaây döïng nhöõng nhòp caàu vaø hieåu roõ hôn caùch maø Giaùo hoäi coù theå trôû thaønh chieác caàu noái, ñaëc bieät trong nhöõng neàn vaên hoùa nôi ngöôøi Kitoâ höõu khoâng chieám ña soá vaø thöôøng soáng beân caïnh caùc tín ñoà cuûa nhöõng toân giaùo khaùc, duø laø truyeàn thoáng baûn ñòa hay caùc toân giaùo lôùn nhö Hoài giaùo. Ñieàu ñoù nhaéc chuùng ta raèng, nhöõng hoaøn caûnh nhö theá vöøa laø thaùch ñoá, nhöng ñoàng thôøi cuõng laø cô hoäi quyù giaù.
Ñieàu maø haàu heát chuùng ta ñaõ traûi nghieäm trong nhöõng naêm vöøa qua khi chuaån bò cho Thöôïng Hoäi ñoàng, vaø giôø ñaây khi böôùc vaøo giai ñoaïn môùi cuûa vieäc thöïc thi, chính laø ñieàu cha vöøa noùi: Hieäp haønh khoâng phaûi laø moät chieán dòch, maø laø moät loái soáng, moät caùch hieän höõu cuûa Giaùo hoäi. Ñoù laø moät thaùi ñoä ñöôïc nuoâi döôõng baét ñaàu baèng vieäc hoïc bieát laéng nghe nhau.
AÂn ban cuûa vieäc laéng nghe laø ñieàu maø toâi nghó taát caû chuùng ta ñeàu coâng nhaän, duø raèng trong moät soá lónh vöïc cuûa Giaùo hoäi, aân ban naøy ñaõ bò phai nhaït. Chuùng ta caàn tieáp tuïc khaùm phaù giaù trò cuûa vieäc laéng nghe, baét ñaàu töø vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa, laéng nghe nhau, vaø laéng nghe söï khoân ngoan ñöôïc tìm thaáy nôi con ngöôøi, ôû caû nôi nhöõng thaønh vieân cuûa Giaùo hoäi, laãn nôi nhöõng ai ñang tìm kieám chaân lyù, cho duø hoï chöa hoaëc coù theå seõ khoâng bao giôø trôû thaønh ngöôøi Coâng giaùo.
Trong boái caûnh chaâu Phi, coù nhöõng vaán ñeà vaø thöïc taïi ñaëc thuø vöøa laø thaùch ñoá vöøa laø hoàng aân, chaúng haïn nhö ngöôøi treû. Khi so saùnh giöõa chaâu AÂu vaø chaâu Phi, ta thaáy moät chaâu luïc ñang daàn giaø ñi, trong khi chaâu luïc kia laïi traøn ñaày söùc soáng môùi, tuoåi treû vaø sinh löïc doài daøo cho Giaùo hoäi. Beân caïnh ñoù laø hoàng aân cuûa gia ñình, voán ñoùng vai troø voâ cuøng quan troïng. Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi tieáp caän con ngöôøi qua giôùi treû vaø caùc gia ñình, trôû neân duïng cuï kieán taïo hoøa bình, ñoàng thôøi ñöa ra nhöõng maãu göông, khoâng chæ ôû chaâu Phi, giöõa caùc quoác gia Phi chaâu vôùi nhau, maø coøn giöõa caùc nöôùc vaø caùc chaâu luïc trong nhöõng lónh vöïc nhö thuùc ñaåy hoøa bình, baûo veä coâng trình taïo döïng, vaø nhieàu laõnh vöïc khaùc.
Theo nghóa ñoù, chuùng ta caàn khaúng ñònh thaät roõ raøng: chuùng ta khoâng tìm kieám moät moâ hình ñoàng nhaát, vaø seõ khoâng ñöa ra moät khuoân maãu buoäc moïi quoác gia phaûi laøm theo. Traùi laïi, ñieàu chuùng ta ñang noùi ñeán laø moät söï hoaùn caûi noäi taâm ñeå soáng tinh thaàn cuûa Giaùo hoäi, moät Giaùo hoäi truyeàn giaùo, xaây döïng gia ñình cuûa Thieân Chuùa.
Xin caûm ôn.
Caâu hoûi 2:
Vai troø cuûa caùc nhoùm hieäp haønh caáp chaâu luïc ñaõ ñöôïc nhaán maïnh trong suoát haønh trình Thöôïng Hoäi ñoàng, ñaëc bieät trong giai ñoaïn thöïc hieän. Ñöùc Thaùnh Cha coù nhaän thaáy raèng vai troø cuûa caùc nhoùm Giaùo hoäi - chaúng haïn nhö caùc hoäi ñoàng giaùm muïc chaâu luïc, caùc hoäi ñoàng giaùm muïc quoác gia hoaëc khu vöïc, vaø caùc giaùo tænh - seõ tieáp tuïc ñöôïc cuûng coá vaø phaùt trieån trong ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi khoâng?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Tröôùc heát, cho pheùp toâi göûi lôøi chaøo ñeán tieán só Susan. Trong kyø hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng vöøa qua, toâi vaø baø cuøng ngoài chung moät baøn, vaø thaät laø toát ñeïp khi hoâm nay laïi ñöôïc ñoàng haønh cuøng baøn vôùi baø laàn nöõa. Xin chaøo möøng.
Caâu traû lôøi ngaén goïn laø coù. Toâi thöïc söï mong ñôïi, vaø cuõng hy voïng, raèng caùc nhoùm Giaùo hoäi khaùc nhau seõ tieáp tuïc phaùt trieån nhö nhöõng bieåu hieän soáng ñoäng cuûa hieäp thoâng trong Giaùo hoäi, nhôø nhöõng hoàng aân maø taát caû chuùng ta ñang laõnh nhaän qua tieán trình naøy - ñoù laø "neáp soáng hieäp haønh."
Toâi muoán neâu moät ví duï cuï theå, ngaén goïn nhöng ñeå laïi trong toâi aán töôïng saâu saéc. Gaàn ñaây toâi coù moät cuoäc hoïp vôùi moät vò giaùm muïc ñeán töø khu vöïc cuûa baïn, ngaøi noùi raèng vaán ñeà bieán ñoåi khí haäu ñang ôû möùc ñoä khaån caáp ñeán noãi, neáu xu höôùng hieän nay cöù tieáp dieãn, ñaát nöôùc cuûa ngaøi aáy seõ bieán maát trong voøng chöa ñaày 50 naêm nöõa. Trong khi ñoù, chuùng ta thöôøng coù xu höôùng taän höôûng söï tieän nghi, ngoài trong nhöõng nôi aám aùp vaø thoaûi maùi ñeå suy tö veà nhöõng chuû ñeà ñoâi khi döôøng nhö chæ mang tính lyù thuyeát. Nhöng khi chuùng ta laéng nghe tieáng keâu khaån thieát cuûa con ngöôøi ôû nhöõng nôi khaùc nhau treân theá giôùi - duø laø vì ngheøo ñoùi, baát coâng, bieán ñoåi khí haäu, hay nhieàu nguyeân nhaân khaùc - chuùng ta nhaän ra raèng, mình khoâng chæ ñang baøn veà nhöõng vaán ñeà lyù thuyeát, maø moät söï ñaùp traû khaån caáp laø ñieàu caàn thieát.
Ñaây laø moät thöïc taïi raát cuï theå maø toâi hy voïng taát caû chuùng ta ñeàu ñoùn nhaän moät caùch nghieâm tuùc. Ñieàu naøy gôïi laïi lôøi môøi goïi maø Ñöùc Thaùnh cha Phanxicoâ ñaõ göûi ñeán toaøn theå Giaùo hoäi vaø theá giôùi caùch ñaây 10 naêm trong Thoâng ñieäp Laudato Si', nhaéc chuùng ta raèng ñaùp laïi tieáng keâu cuûa traùi ñaát chính laø moät phaàn trong cam keát ñöùc tin cuûa chuùng ta. Chuùng ta khoâng theå thôø ô.
Vì theá, toâi thöïc söï hy voïng raèng, qua caùc hoäi ñoàng giaùm muïc, caùc giaùo tænh vaø caùc hoäi ñoàng giaùm muïc caáp chaâu luïc, chuùng ta coù theå cuøng nhau ñoái dieän vôùi nhöõng vaán ñeà cuï theå naøy vaø thöïc söï taïo neân söï khaùc bieät. Toâi tin raèng Giaùo hoäi coù tieáng noùi, vaø chuùng ta caàn can ñaûm caát leân tieáng noùi aáy ñeå thay ñoåi theá giôùi, laøm cho theá giôùi trôû neân toát ñeïp hôn.
Caâu hoûi 3:
Ñöùc Thaùnh Cha muoán noùi gì vôùi caùc giaùm muïc vaø linh muïc ñang quan ngaïi raèng tieán trình hieäp haønh coù theå laøm giaûm bôùt quyeàn bính cuûa caùc ngaøi trong vai troø muïc töû? Laøm theá naøo chuùng ta coù theå hieåu roõ hôn vaø coå voõ tinh thaàn ñoàng traùch nhieäm, traùch nhieäm giaûi trình vaø minh baïch trong caùc giaùo phaän vaø giaùo xöù cuûa mình?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Caûm ôn cha raát nhieàu. Caâu hoûi naøy lieân quan ñeán nhöõng gì ñang dieãn ra taïi Canada vaø Hoa Kyø, hai quoác gia, thaät thuù vò, ngay trong nhöõng ngaøy naøy, khi chuùng ta ñang hoïp maët taïi ñaây, laïi ñang traûi qua nhöõng khoù khaên lôùn. Hai quoác gia töøng ñöôïc xem laø ñoàng minh thaân caän nhaát maø giôø ñaây, ñoâi khi, laïi xa caùch nhau. Ñaây laø moät minh chöùng khaùc, cuõng laø moät baèng chöùng cuï theå, cho thaáy taïi sao tính hieäp haønh, vieäc laéng nghe, vaø ñoái thoaïi laïi quan troïng ñeán theá, vaø chuùng coù theå ñöôïc aùp duïng cuï theå trong ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta nhö theá naøo.
Lieân quan tröïc tieáp ñeán caâu hoûi naøy, toâi muoán trôû laïi vôùi moät cuïm töø maø tieán só Susan vöøa söû duïng vaøi phuùt tröôùc: cuïm töø "nhòp ñoä vaø quy moâ" (pace and scale), nhaéc nhôû chuùng ta raèng khoâng phaûi moïi söï ñeàu tieán trieån cuøng moät nhòp, cuøng moät toác ñoä, vaø thöïc teá laø coù nhöõng khaùc bieät.
Moät trong nhöõng baát ñoàng maø, döôøng nhö, nhieàu ngöôøi trong caùc cha ñaõ töøng traûi qua, xeùt theo phaûn öùng cuûa cha khi caâu hoûi ñöôïc neâu ra, chính laø moái lo ngaïi cuûa moät soá muïc töû hoaëc giaùm muïc raèng thaåm quyeàn cuûa hoï coù theå bò suy giaûm. Coù veû nhö cha cuõng ñaõ töøng baøn veà ñieàu naøy roài. Toâi muoán môøi goïi taát caû caùc cha, nhö chuùng ta ñaõ ñöôïc môøi goïi trong caùc phieân hoïp cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, cuøng suy tö veà yù nghóa thaät söï cuûa hieäp haønh, vaø môøi goïi caùc linh muïc, coù leõ coøn caàn thieát hôn caû caùc giaùm muïc, môû roäng loøng mình ñeå tham gia vaøo tieán trình naøy.
Nhieàu khi, söï khaùng cöï baét nguoàn töø noãi sôï haõi vaø söï thieáu hieåu bieát. Taát caû nhöõng ngöôøi ñaõ trình baøy veà tình hình taïi caùc khu vöïc cuûa mình ñeàu neâu roõ raèng vieäc ñaøo taïo laø moät öu tieân haøng ñaàu. Vaø toâi nghó raèng chuùng ta phaûi raát roõ raøng vaø chaân thaønh veà taàm quan troïng cuûa vieäc ñaøo taïo ôû moïi caáp ñoä.
Ñoâi khi, nhöõng caâu traû lôøi saün coù ñöôïc ñöa ra maø thieáu söï chuaån bò caàn thieát ñeå giuùp ngöôøi khaùc ñaït ñeán cuøng moät keát luaän, ñieàu maø moät soá ngöôøi trong chuùng ta coù theå ñaõ hieåu, nhöng nhöõng ngöôøi khaùc thì chöa saün saøng hoaëc chöa ñuû khaû naêng ñeå naém baét. Neáu khoâng coù vieäc ñaøo taïo thích hôïp ôû moïi caáp ñoä, trong tröôøng hoïc, chuûng vieän, caùc chöông trình thöôøng huaán, hoaëc chöông trình ñaøo taïo giaùo daân tröôûng thaønh, v.v., thì chaéc chaén seõ coù söï choáng ñoái vaø thieáu hieåu bieát.
Toâi nghó raèng, ít nhaát ôû moät möùc ñoä naøo ñoù, chuùng ta caàn hieåu raèng khoâng phaûi ai cuõng böôùc ñi cuøng toác ñoä, vaø ñoâi khi chuùng ta phaûi kieân nhaãn vôùi nhau. Thay vì chæ coù moät nhoùm nhoû chaïy tröôùc vaø boû laïi nhieàu ngöôøi phía sau, ñieàu coù theå daãn ñeán söï raïn nöùt trong ñôøi soáng Giaùo hoäi, chuùng ta caàn tìm ra nhöõng phöông theá cuï theå ñeå hieåu ñieàu gì ñang dieãn ra ôû moãi nôi, nhöõng khaùng cöï xuaát phaùt töø ñaâu, vaø chuùng ta coù theå laøm gì ñeå ngaøy caøng thuùc ñaåy kinh nghieäm hieäp thoâng trong Giaùo hoäi, voán laø moät Giaùo hoäi hieäp haønh.
Vì vaäy, theo toâi, trong boái caûnh cuï theå cuûa vaên hoùa Hoa Kyø, coù theå thaáy raèng nhieàu cô caáu hieän coù trong Giaùo hoäi mang trong mình tieàm naêng hieäp haønh raát lôùn. Chuùng ta caàn tìm caùch bieán ñoåi chuùng ñeå trôû neân nhöõng kinh nghieäm bao goàm hôn. Duø laø trong caùc hoäi ñoàng muïc vuï, hay nhöõng cô caáu vaø hoäi hoïp giaùo phaän khaùc, vieäc bao goàm moïi thaønh phaàn Daân Chuùa, caû nam vaø nöõ, giaùo só vaø giaùo daân, nam nöõ tu só, v.v., seõ giuùp taát caû cuøng tham gia, cuøng caûm nhaän yù thöùc ñoàng traùch nhieäm saâu saéc, tinh thaàn thuoäc veà, tinh thaàn laõnh ñaïo vaø traùch nhieäm trong ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi.
Dó nhieân, vaãn coøn nhieàu thaùch ñoá, nhöng toâi tin raèng moät soá böôùc tieán quan troïng ñaõ ñöôïc thöïc hieän, vaø toâi hy voïng raèng quaù trình naøy seõ tieáp tuïc.
Xin caûm ôn.
Caâu hoûi 4:
Döïa theo boái caûnh caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông (vôùi nhöõng neùt ñaëc thuø rieâng) vaø trong caùc giaùo phaän Coâng giaùo Latinh, nhöõng thay ñoåi khaån thieát vaø nhöõng cuoäc hoaùn caûi neàn taûng naøo maø chuùng ta ñöôïc môøi goïi thöïc hieän ñeå aùp duïng tính hieäp haønh trong caùc toå chöùc tham gia ôû caáp giaùo xöù, giaùo phaän vaø trong caùc Thöôïng Hoäi ñoàng Ñoâng phöông, cuõng nhö trong caùc thieát cheá ñaøo taïo cuûa chuùng ta (chuûng vieän, nhaø taäp, chöông trình ñaøo taïo giôùi treû vaø giaùo daân, caùc tröôøng hoïc vaø ñaïi hoïc Coâng giaùo#)?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Tröôùc heát, cho pheùp toâi noùi raèng, duø khoâng loaïi tröø baát kyø khu vöïc naøo khaùc treân theá giôùi, nhöng neáu coù nôi naøo hoâm nay thaät söï caàn nhöõng daáu chæ cuûa nieàm hy voïng, thì ñoù chính laø khu vöïc Trung Ñoâng. Toâi nghó raèng taát caû chuùng ta ñeàu mong muoán trôû neân daáu chæ cuûa nieàm hy voïng aáy.
Moät trong nhöõng daáu chæ hy voïng quan troïng, ñaõ ñöôïc nhaéc ñeán ñoâi laàn, vaø chaéc chaén laø moät daáu chæ cho thaáy söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, chính laø aân hueä cuûa loøng nhieät thaønh. Chuùng ta nhaän thaáy ñieàu ñoù nôi caùc Giaùo hoäi taïi Trung Ñoâng, vaø cuõng nôi caùc tín höõu Kitoâ trong kieàu daân, bôûi leõ, thaät ñaùng buoàn, raát nhieàu ngöôøi Kitoâ höõu ñaõ buoäc phaûi rôøi boû queâ höông ñeå di cö ñeán nhöõng nôi khaùc treân theá giôùi. Nôi hoï, chuùng ta nhaän thaáy ñöùc tin chính laø nguoàn söùc maïnh, loøng kieân vöõng vaø can ñaûm, giuùp hoï tieáp tuïc böôùc ñi, ngay caû sau khi nhieàu laàn maát ñi taát caû.
Chính trong nhöõng hoaøn caûnh nhö theá, toâi cho raèng, Giaùo hoäi caàn phaûi hieäp nhaát vaø quy tuï laïi, ñeå trôû neân daáu chæ ñích thöïc cuûa nieàm hy voïng, ñoàng thôøi laø bieåu hieän soáng ñoäng cuûa ñöùc aùi Kitoâ giaùo, cuûa tình huynh ñeä, vaø cuûa söï chaêm soùc laãn nhau, ñaëc bieät ñoái vôùi nhöõng anh chò em ñaõ maát heát taát caû vì söï taøn phaù cuûa chieán tranh vaø haän thuø giöõa con ngöôøi vôùi nhau.
Toâi cho raèng nhöõng thaùch ñoá maø caùc Giaùo hoäi Ñoâng phöông ñang kieân cöôøng ñaûm nhaän vaø tieán böôùc laø ñieàu maø chuùng ta ôû phöông Taây caàn hieåu saâu hôn. Khi nhìn vaøo caùc tieán trình hieäp haønh, chuùng ta cuõng phaûi nhaän ra raèng Giaùo hoäi Coâng giaùo Latinh vaø caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông coù nhöõng khaùc bieät quan troïng, vaø chuùng ta caàn toân troïng nhöõng khaùc bieät aáy. Toâi nghó ñoù laø böôùc ñaàu tieân trong baát kyø coäng ñoaøn hay toå chöùc nhaân loaïi naøo: neáu khoâng toân troïng nhau, chuùng ta seõ chaúng bao giôø hieåu ñöôïc nhau, vaø vì theá cuõng chaúng bao giôø thaät söï bieát nhau.
Coù raát nhieàu ñieàu chuùng ta coù theå baøn ñeán, nhö cha ñaõ neâu trong caâu hoûi. Tuy nhieân, moät laàn nöõa, vieäc ñaøo taïo chaéc chaén laø moät phaàn thieát yeáu cuûa caâu traû lôøi, ñieàu maø chuùng ta ñaõ nhaéc ñeán nhieàu laàn, ôû moïi caáp ñoä. Caàn coù "cuoäc ñoái thoaïi trong Thaùnh Thaàn", ñeå hieåu raèng vieäc tham döï vaøo tieán trình hieäp haønh chính laø tham döï vaøo chính ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi, vaø chuùng ta caàn hoïc bieát tröôùc heát laø laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn, trong nhieàu caùch theá khaùc nhau, ñeå cuøng böôùc ñi trong moät haønh trình thieâng lieâng.
Cuõng nhö bieát bao ngöôøi trong anh chò em ñaõ phaûi traûi qua nhöõng cuoäc haønh trình gian khoå, chuùng ta cuõng caàn hieåu raèng con tim chuùng ta chæ coù theå roäng môû cho Chuùa Thaùnh Thaàn khi chuùng ta nhaän ra, soáng vaø caûm nghieäm taàm quan troïng cuûa caàu nguyeän, taàm quan troïng cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng, caû trong tö caùch caù nhaân laãn trong coäng ñoaøn, nôi caùc giaùo xöù, caùc coäng ñoaøn tu trì hay nhöõng nhoùm quy tuï khaùc nhau. Chæ baèng caùch ñoù, chuùng ta môùi coù theå tieáp tuïc lôùn leân trong khaû naêng laéng nghe nhau vaø phaân ñònh nhöõng con ñöôøng toát nhaát ñeå cuøng tieán böôùc.
Toâi nghó raèng coù raát nhieàu ñieàu chuùng ta caàn caàu nguyeän ñeå xin Chuùa ban söùc maïnh giuùp chuùng ta ñoàng haønh vôùi cha vaø vôùi ñoaøn daân cuûa cha, ñeå laøm chöùng thöïc cho Ñöùc Gieâsu Kitoâ, nhö cha ñaõ noùi: taïi vuøng ñaát nôi Ngöôøi sinh ra, soáng, chòu töû ñaïo vaø phuïc sinh töø coõi cheát, daáu chæ tuyeät haûo nhaát cuûa nieàm hy voïng cho taát caû chuùng ta. Chuùng ta cuõng ñöôïc môøi goïi trôû neân nhöõng ngöôøi coå voõ ñích thöïc cuûa söï tha thöù vaø hoøa giaûi, nhöõng ñieàu raát caàn thieát hoâm nay, vaø hoïc bieát raèng chính trong vieäc tha thöù vaø noã löïc hoøa giaûi, chuùng ta môùi thaät söï coù theå xaây döïng söï hieäp nhaát saâu xa hôn giöõa moïi daân toäc.
Caâu hoûi 5:
Laøm theá naøo tieán trình hieäp haønh coù theå khích leä vaø truyeàn caûm höùng cho caùc xaõ hoäi cuûa chuùng ta trôû neân bao dung hôn, coâng baèng hôn vaø laø nhöõng ngöôøi kieán taïo hoøa bình?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Xin chaân thaønh caûm ôn vì baûn töôøng trình, cuõng nhö taát caû nhöõng gì ñang ñöôïc thöïc hieän taïi chaâu Myõ Latinh trong tieán trình naøy, vaø caû töø laâu tröôùc ñoù.
Toâi tin raèng Giaùo hoäi caàn phaûi heát loøng bieát ôn vì bieát bao ñieàu chuùng ta ñaõ hoïc hoûi ñöôïc töø chaâu Myõ Latinh: aân ban ñöùc tin, loøng nhieät thaønh, tinh thaàn hieäp thoâng - voán trong nhieàu tröôøng hôïp laø moät phaàn cuûa chính vaên hoùa caùc daân toäc, nhöõng daân toäc truyeàn thoáng voán gaén boù maät thieát vaø ñaõ - coù theå noùi - bieán aân ban aáy cuûa söï hieäp thoâng, tình huynh ñeä giöõa anh chò em, thaønh moät kinh nghieäm ñöôïc theå hieän raát roõ trong Giaùo hoäi, vaø daïy cho nhieàu ngöôøi trong chuùng ta bieát tieáp tuïc böôùc ñi treân con ñöôøng hieäp haønh ñích thöïc.
Giôø ñaây, toâi muoán noùi moät ñieàu khoâng tröïc tieáp lieân quan ñeán nhöõng gì toâi vöøa trình baøy, nhöng coù theå gaén vôùi chính caâu hoûi ñöôïc neâu ra. Vaø toâi xin noùi tröôùc raèng toâi khoâng coù yù xuùc phaïm. Caù nhaân toâi, khi ai ñoù hoûi: "Laøm sao moät tieán trình coù theå giuùp chuùng ta ñöôïc soi saùng?", thì toâi phaûi noùi raèng hieám khi trong ñôøi toâi ñöôïc soi saùng nhôø moät tieán trình. Toâi ñöôïc gôïi höùng bôûi nhöõng con ngöôøi soáng ñöùc tin vôùi loøng nhieät thaønh. Taát caû anh chò em ñaõ ñeán trong nhöõng ngaøy naøy vôùi tö caùch laø caùc nhoùm hieäp haønh, nhöng laø ñeå soáng Naêm thaùnh. Vaø toâi nghó ñieàu raát quan troïng laø phaûi hieåu raèng Naêm thaùnh laø lôøi môøi goïi hoaùn caûi, hoøa giaûi vaø soáng ñôøi soáng môùi maø chuùng ta ñaõ laõnh nhaän nôi Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Soáng tinh thaàn naøy - vaø chuùng ta ñang noùi ñeán linh ñaïo cuûa tính hieäp haønh - nhöng thöïc ra ñoù chính laø linh ñaïo cuûa Tin möøng, cuûa hieäp thoâng, cuûa öôùc muoán ñöôïc laø Giaùo hoäi. Ñaây laø nhöõng khía caïnh coù theå thaät söï truyeàn caûm höùng cho chuùng ta tieáp tuïc laø Giaùo hoäi vaø xaây döïng nhöõng con ñöôøng dung naïp, môøi goïi nhieàu ngöôøi hôn nöõa - taát caû moïi ngöôøi - cuøng ñoàng haønh vaø böôùc ñi vôùi chuùng ta.
Vì theá, toâi tin raèng ñieàu neàn taûng trong taát caû nhöõng ñieàu naøy laø moãi ngöôøi chuùng ta phaûi soáng moät cuoäc hoaùn caûi ñích thöïc vaø khaùm phaù trong taâm hoàn mình - qua taát caû nhöõng yeáu toá maø chuùng ta ñaõ noùi ñeán - moät ñôøi soáng thieâng lieâng ñích thöïc khôûi ñi töø vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa, töø söï phaân ñònh veà söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, ñeå nhaän ra nôi ñaâu Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi chuùng ta daán thaân, roài chia seû kinh nghieäm aáy qua nhöõng phöông phaùp nhö "cuoäc ñoái thoaïi trong Thaùnh Thaàn." Soáng söï gaàn guõi aáy vôùi chính Ñöùc Kitoâ, Ñaáng coù theå thaép leân trong taâm hoàn chuùng ta öôùc muoán trôû neân moân ñeä, nhöõng moân ñeä truyeàn giaùo trung tín treân haønh trình.
Khi chuùng ta soáng vôùi loøng nhieät thaønh vaø xaùc tín nhö theá, chuùng ta seõ thaáy raèng thaät söï coù nhieàu ngöôøi khaùc nöõa muoán hieäp cuøng chuùng ta, ñeå trôû neân nhöõng ngöôøi xaây döïng hoøa bình vaø hieäp thoâng. Xin caûm ôn.
Caâu hoûi 6:
Phuï nöõ coù theå ñaët hy voïng chính ñaùng naøo vaøo moät Giaùo hoäi hieäp haønh? Ñöùc Thaùnh Cha coù nghó raèng trong Giaùo hoäi ñang dieãn ra moät söï thay ñoåi vaên hoùa ñích thöïc, ñuû ñeå laøm cho söï bình ñaúng giöõa phuï nöõ vaø nam giôùi trôû thaønh moät thöïc taïi soáng ñoäng trong töông lai khoâng?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Caûm ôn Giaùo sö veà baûn töôøng trình vaø cuõng nhö veà caâu hoûi naøy. Toâi xin baét ñaàu baèng hai kinh nghieäm raát rieâng tö cuûa mình. Tröôùc heát laø trong gia ñình toâi. Toâi lôùn leân trong moät gia ñình Coâng giaùo, nôi meï toâi - vaø caû cha toâi nöõa - ñeàu raát tích cöïc trong giaùo xöù. Coù moät laàn, nhieàu naêm tröôùc, khi ôû Myõ ngöôøi ta noùi nhieàu veà vaán ñeà bình ñaúng giöõa nam vaø nöõ - toâi ñang noùi ñeán nhöõng naêm 1970 - toâi hoûi meï toâi: "Meï coù muoán ñöôïc bình ñaúng vôùi ñaøn oâng khoâng?". Vaø baø traû lôøi: "Khoâng, vì phuï nöõ voán ñaõ toát hôn roài!". Vaø chaéc chaén laø baø khoâng noùi ñuøa. Coù raát nhieàu aân ban maø phuï nöõ coù, vaø hoï ñaõ coù theå trao taëng töø laâu, trong nhieàu khía caïnh cuûa ñôøi soáng gia ñình vaø giaùo xöù. Khoâng chæ meï toâi, maø laø bieát bao phuï nöõ khaùc.
Kinh nghieäm thöù hai cuûa toâi ñeán töø Peru, nôi coù moät hoäi doøng nöõ tu soáng ñôøi thaùnh hieán, vôùi ñaëc suûng laø laøm vieäc ôû nhöõng nôi khoâng coù linh muïc. Hoï coù naêng quyeàn cöû haønh pheùp Röûa, chöùng hoân# Hoï thi haønh moät söù vuï truyeàn giaùo tuyeät vôøi, thöïc söï laø moät chöùng taù cho nhieàu linh muïc. Ñoù chính laø loøng can ñaûm caàn coù ñeå loan baùo Tin möøng - vaø chính nhöõng ngöôøi phuï nöõ ñang thöïc hieän ñieàu aáy!
Veà caâu hoûi ñöôïc ñaët ra - taïm gaùc sang moät beân nhöõng chuû ñeà khoù hôn ñang ñöôïc nghieân cöùu bôûi moät nhoùm chuyeân traùch - toâi nghó raèng vaán ñeà khoâng naèm ôû choã thieáu cô hoäi, maø laø ôû nhöõng chöôùng ngaïi veà maët vaên hoùa. Vaø chuùng ta phaûi nhìn nhaän ñieàu ñoù, vì khoâng phaûi moïi giaùm muïc hay linh muïc ñeàu saün saøng ñeå phuï nöõ thi haønh nhöõng vai troø maø hoï hoaøn toaøn coù khaû naêng ñaûm nhaän. Coù nhöõng neàn vaên hoùa maø ôû ñoù, phuï nöõ vaãn chòu nhieàu thieät thoøi - nhö theå hoï laø coâng daân haïng hai - vaø thaät söï hoï khoâng luoân ñöôïc höôûng nhöõng quyeàn bình ñaúng. Ñaây chính laø moät thaùch ñoá cho Giaùo hoäi vaø cho taát caû chuùng ta: laøm sao ñeå cuøng nhau coå voõ vieäc toân troïng quyeàn cuûa moïi ngöôøi, nam cuõng nhö nöõ; laøm sao ñeå coå vuõ moät neàn vaên hoùa trong ñoù nhöõng ñieàu naøy khoâng chæ laø coù theå, maø coøn trôû thaønh thöïc taïi, trong söï tham gia cuøng nhau cuûa moïi ngöôøi, moãi ngöôøi theo ôn goïi cuûa mình, ñeå taát caû ñeàu coù theå ñaûm nhaän nhöõng vai troø traùch nhieäm trong Giaùo hoäi.
Chuùng ta ñaõ thaáy nhieàu göông saùng cuï theå, nhöng thöïc teá laø veà maët vaên hoùa, khoâng phaûi moïi quoác gia ñeàu ôû cuøng moät trình ñoä nhö chaâu AÂu hay Hoa Kyø. Chuùng ta khoâng theå ñôn giaûn nghó raèng chæ caàn boå nhieäm moät ngöôøi phuï nöõ ôû ñaây hay ôû ñoù laø vaán ñeà ñöôïc giaûi quyeát, vì coù nhöõng khaùc bieät vaên hoùa saâu xa gaây ra khoù khaên. Do ñoù, ñieàu caàn thieát laø suy tö xem Giaùo hoäi coù theå trôû thaønh moät söùc maïnh cho söï hoaùn caûi vaø bieán ñoåi caùc neàn vaên hoùa theo caùc giaù trò Tin möøng nhö theá naøo.
Thaät ñaùng tieác, nhieàu khi caùch chuùng ta soáng ñöùc tin laïi bò chi phoái bôûi vaên hoùa hôn laø bôûi caùc giaù trò Tin möøng! Vaø chính ôû ñaây, chuùng ta - moãi ngöôøi trong chuùng ta - coù theå trôû thaønh söùc maïnh, nguoàn caûm höùng, vaø lôøi môøi goïi cho caùc quoác gia, caùc coäng ñoaøn, vaø caùc neàn vaên hoùa cuûa mình, ñeå suy tö veà nhöõng khaùc bieät coøn toàn taïi - khoâng chæ giöõa nam vaø nöõ, maø coøn giöõa caùc giai taàng xaõ hoäi. ÔÛ nhieàu nôi, ngöôøi ta vaãn bò loaïi tröø khoûi nhöõng traùch vuï chæ vì thaønh kieán, giai caáp hay ñòa vò# Coù nhöõng ñònh kieán vaø hình thöùc kyø thò hoaøn toaøn traùi ngöôïc vôùi Tin möøng, vaø nhieàu khi chuùng ta caûm thaáy baát löïc tröôùc nhöõng thöïc teá ñoù.
Vì theá, coøn raát nhieàu vieäc phaûi laøm. Toâi tin raèng Giaùo hoäi ñaõ vaø ñang môû ra nhieàu khoâng gian ñeå baét ñaàu vaø tieáp tuïc haønh trình naøy. Chuùng ta caàn can ñaûm ñoàng haønh vôùi nhöõng hoaøn caûnh vaø thöïc taïi aáy, ñeå töøng böôùc coù theå mang laïi nhöõng thay ñoåi, nhöõng chuyeån hoùa trong vaên hoùa, nhôø ñoù loaïi boû ñöôïc nhöõng hình thöùc kyø thò thaät söï, vaø xaây döïng neân nhöõng coäng ñoaøn nôi caùc aân ban, caùc ñaëc suûng cuûa moãi ngöôøi ñöôïc toân troïng vaø traân quyù. Xin caûm ôn.
Caâu hoûi 7:
Ñöùc Thaùnh cha muoán göûi ñeán caùc Giaùo hoäi taïi chaâu AÙ söù ñieäp naøo ñeå khích leä tieán trình hoaùn caûi hieäp haønh?
Ñöùc Thaùnh Cha:
Ñieàu ñaàu tieân toâi nghó ñeán laø toâi muoán noùi lôøi "caûm ôn" vôùi Giaùo hoäi taïi AÙ chaâu. Neáu coù ai ñoù ñang phaûi ñoái dieän vôùi nhieàu thöû thaùch - bôûi vì söï khaùc bieät ngoân ngöõ vaø vaên hoùa, khoaûng caùch ñòa lyù, ngheøo ñoùi, vaø raát nhieàu thöïc teá khoù khaên khaùc maø anh chò em ñang traûi qua - nhöng vaãn noã löïc heát söùc vaø ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû nhö hoâm nay trong vieäc soáng tieán trình hieäp haønh, cuõng nhö trong vieäc coå voõ söï hieäp thoâng vaø hoaùn caûi, thì toâi nghó taát caû chuùng ta ñeàu phaûi noùi lôøi caûm ôn vaø chuùc möøng anh chò em.
Cha noùi raèng ñoái thoaïi laø yeáu toá thieát yeáu cho söï chung soáng hoøa bình. Toâi nghó raèng, do coù raát nhieàu thöïc taïi lieân toân - khoâng chæ rieâng AÙ chaâu, nhöng nôi ñaây laïi raát phoå bieán - vaø vì, ngoaïi tröø Philippines, neáu toâi khoâng nhaàm, thì Kitoâ giaùo laø toân giaùo thieåu soá ôû haàu heát caùc nôi, neân ñeå soáng ñöùc tin vaø laøm moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu trong nhöõng hoaøn caûnh coù aùp böùc, khoù khaên trong vieäc soáng ñöùc tin, coù raát nhieàu ñieàu khieán chuùng ta phaûi cuùi ñaàu toân kính maûnh ñaát thaùnh thieâng laø AÙ chaâu - vuøng ñaát coù yù nghóa to lôùn cho hieän taïi vaø töông lai cuûa Giaùo hoäi.
ÔÛ AÙ chaâu coù moät caûm thöùc saâu xa veà maàu nhieäm vaø söï hieåu bieát veà Thieân Chuùa, ñieàu naøy laø ñaëc ñieåm chung cuûa nhieàu toân giaùo taïi ñaây, vaø chính ñieàu aáy môû ra nhöõng caùnh cöûa cho caùc hình thöùc ñoái thoaïi lieân toân khaùc nhau. Toâi nghó ñaây laø moät kho taøng quyù giaù cho toaøn theå Giaùo hoäi caû Ñoâng laãn Taây. Toâi cuõng tin raèng ñaây laø moät giaù trò ñöôïc nhieàu neàn vaên hoùa AÙ chaâu traân troïng, vaø laø ñieàu maø chuùng ta coù theå hoïc hoûi ñöôïc raát nhieàu.
Vì theá, khi chuùng ta noùi veà tinh thaàn hieäp haønh vaø veà "Cuoäc ñoái thoaïi trong Thaùnh Thaàn", thì coù theå noùi, ôû ñaây coù moät yeáu toá mang tính chieâm nieäm, mang chieàu kích huyeàn nhieäm maø chuùng ta coù theå tieáp tuïc khaùm phaù. Toâi khoâng noùi "hieåu bieát", vì ñieàu ñoù vöôït xa söï hieåu bieát; nhöng ñoù laø moät söï tieáp xuùc vôùi Thieân Chuùa, ñieàu maø taát caû chuùng ta ñeàu coù theå hoïc hoûi, nhaát laø töø caùc anh chò em taïi AÙ chaâu vaø phöông Ñoâng.
Dó nhieân, vaãn coøn nhieàu thaùch ñoá: nhöõng thöïc taïi veà cô caáu, kinh teá maø anh chò em ñang ñoái dieän, hay nhöõng khoù khaên trong vieäc coå voõ truyeàn thoâng vaø lieân keát roäng raõi vì nhöõng giôùi haïn cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông. Ñaây laø nhöõng thöïc teá maø toâi nghó chuùng ta caàn phaûi cuøng nhau ñoái dieän. Kinh nghieäm hieäp haønh trong vieäc xaây döïng söï hieäp thoâng naøy neân truyeàn caûm höùng cho taát caû chuùng ta trôû neân quaûng ñaïi hôn trong vieäc chia seû nguoàn löïc, ñeå coù theå ñaït ñöôïc söï coâng baèng vaø bình ñaúng hôn, keå caû trong vieäc phaân chia cuûa caûi vaät chaát vaø phuùc laønh maø nhieàu Giaùo hoäi coù theå chia seû vôùi nhau. Roõ raøng ñaây laø moät thaùch ñoá lôùn, nhöng cuõng ñaõ coù raát nhieàu noã löïc ñöôïc thöïc hieän, vaø ñieàu ñoù ñaùng ñöôïc ghi nhaän. Tieán trình naøy hieän nay vaãn ñang tieáp tuïc.
Moät laàn nöõa, toâi tin raèng caùc daân toäc ôû AÙ chaâu coù theå mang ñeán nhieàu nieàm hy voïng. Toâi hy voïng raèng taát caû chuùng ta, cuøng nhau, coù theå trôû thaønh daáu chæ cuûa nieàm hy voïng cho Giaùo hoäi taïi AÙ chaâu. Vôùi taâm tình ñoù, toâi chæ muoán baøy toû loøng bieát ôn vaø söï kính troïng saâu xa daønh cho taát caû nhöõng ai ñang cuøng nhau tieán böôùc trong Giaùo hoäi taïi AÙ chaâu. Xin caûm ôn.
Ngoïc Huaán
Chuyeån ngöõ töø: vatican.va