Lôøi Chuùa nhö ngoâi sao Baéc Ñaåu
daãn ñöôøng cho cuoäc soáng chuùng ta
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Lôøi Chuùa nhö ngoâi sao Baéc Ñaåu daãn ñöôøng cho cuoäc soáng chuùng ta.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 28-01-2026) - Luùc 10 giôø saùng, thöù Tö, ngaøy 28 thaùng Gieâng naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung khoaûng baûy ngaøn tín höõu, taïi Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI taïi Noäi thaønh Vatican. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung thöù tö cuûa ngaøi trong naêm 2026. Hieän dieän trong dòp naøy cuõng coù saùu giaùm muïc ñeán töø caùc nöôùc.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï môû ñaàu cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe ñoaïn Tin möøng theo thaùnh Gioan (Ga 14,25-26):
"Chuùa Gieâsu noùi vôùi caùc moân ñeä: Thaày noùi vôùi caùc con nhöõng ñieàu aáy khi coøn ôû vôùi caùc con. Nhöng Ñaáng Baûo Trôï laø Thaùnh Thaàn, Ñaáng Chuùa Cha seõ sai ñeán nhaân danh Thaày, seõ daïy caùc con moïi ñieàu vaø seõ laøm cho caùc con nhôù laïi taát caû nhöõng gì Thaày ñaõ noùi vôùi caùc con."
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II. Baøi giaùo lyù naøy laø baøi thöù ba noùi veà Hieán cheá tín lyù "Dei Verbum" vaø coù töïa ñeà laø: "Moät kho taøng thaùnh duy nhaát. Moái töông quan giöõa Thaùnh kinh vaø Truyeàn thoáng".
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em!
Tieáp tuïc ñoïc Hieán cheá Dei Verbum cuûa Coâng ñoàng chung Vatican II veà Maëc Khaûi Thieân Chuùa, hoâm nay chuùng ta suy tö veà moái töông quan giöõa Thaùnh kinh vaø Truyeàn thoáng. Chuùng ta coù theå laáy laøm boái caûnh hai caûnh Tin möøng. Trong caûnh thöù nhaát, dieãn ra taïi Phoøng Tieäc Ly, Chuùa Gieâsu, traên troái long troïng cho caùc moân ñeä. Ngaøi noùi: "Thaày noùi vôùi caùc con nhöõng ñieàu naøy khi coøn ôû vôùi caùc con. Nhöng Ñaáng Baûo Trôï laø Thaùnh Thaàn, Ñaáng Chuùa Cha seõ sai ñeán nhaân danh Thaày, Ngöôøi seõ daïy caùc con moïi ñieàu vaø seõ laøm cho caùc con nhôù laïi taát caû nhöõng gì Thaày ñaõ noùi vôùi caùc con. [...] Khi Thaàn Khí söï thaät ñeán, Ngöôøi seõ daãn caùc con tôùi chaân lyù toaøn veïn" (Ga 14,25-26; 16,13).
Caûnh thöù hai ñöa chuùng ta ñeán caùc ngoïn ñoài mieàn Galileâ. Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh hieän ra vôùi caùc moân ñeä, nhöõng ngöôøi ñang ngaïc nhieân vaø coøn nghi ngôø, vaø trao cho hoï moät söù maïng: "Caùc con haõy ñi vaø laøm cho muoân daân trôû thaønh moân ñeä, [...] daïy baûo hoï tuaân giöõ taát caû nhöõng gì Thaày ñaõ truyeàn cho anh em" (Mt 28,19-20). Trong caû hai caûnh naøy, moái lieân keát maät thieát giöõa lôøi Chuùa Kitoâ ñaõ noùi vaø vieäc lôøi aáy ñöôïc loan truyeàn qua caùc theá kyû laø ñieàu heát söùc roõ raøng.
Ñoù chính laø ñieàu Coâng ñoàng chung Vatican II khaúng ñònh, khi duøng moät hình aûnh raát gôïi caûm: "Thaùnh kinh vaø Truyeàn thoáng gaén boù chaët cheõ vaø thoâng hieäp vôùi nhau. Vì caû hai ñeàu phaùt xuaát töø cuøng moät nguoàn maïch thaàn linh, neân hôïp thaønh nhö moät toaøn theå duy nhaát vaø höôùng tôùi cuøng moät muïc ñích" (Dei Verbum, soá 9). Truyeàn thoáng cuûa Hoäi thaùnh trieån nôû trong doøng lòch söû qua Hoäi thaùnh, laø taùc nhaân gìn giöõ, giaûi thích vaø theå hieän Lôøi Thieân Chuùa. Saùch Giaùo lyù chung cuûa Hoäi thaùnh Coâng giaùo (x. soá 113), trong boái caûnh naøy, nhaéc laïi moät chaâm ngoân cuûa caùc Giaùo phuï: "Thaùnh kinh ñöôïc vieát trong traùi tim cuûa Hoäi thaùnh tröôùc khi ñöôïc vieát treân caùc phöông tieän vaät chaát", töùc laø tröôùc khi trôû thaønh baûn vaên thaùnh.
Theo lôøi Chuùa Kitoâ chuùng ta vöøa nhaéc ñeán, Coâng ñoàng khaúng ñònh raèng: "Truyeàn thoáng coù nguoàn goác toâng ñoà tieán trieån trong Hoäi thaùnh nhôø söï trôï giuùp cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn" (DV, soá 8). Ñieàu naøy xaûy ra nhôø söï hieåu bieát ngaøy caøng troïn veïn qua "vieäc suy nieäm vaø hoïc hoûi cuûa caùc tín höõu", qua kinh nghieäm phaùt sinh töø "söï am hieåu saâu xa hôn veà caùc thöïc taïi thieâng lieâng", vaø treân heát, qua vieäc rao giaûng cuûa caùc ñaáng keá vò caùc toâng ñoà, nhöõng ngöôøi ñaõ laõnh nhaän "ñaëc suûng chaân lyù chaéc chaén". Toùm laïi, "Hoäi thaùnh, trong giaùo lyù, ñôøi soáng vaø vieäc phuïng töï cuûa mình, baûo toàn vaø truyeàn ñaït cho moïi theá heä taát caû nhöõng gì Hoäi thaùnh tin" (sñd).
Noåi tieáng trong boái caûnh naøy laø lôøi cuûa thaùnh Greâgoârioâ Caû: "Thaùnh kinh lôùn leân cuøng vôùi nhöõng ngöôøi ñoïc noù." Vaø tröôùc ñoù, thaùnh Augustinoâ ñaõ khaúng ñònh raèng: "Chæ coù moät Lôøi cuûa Thieân Chuùa ñöôïc trieån khai trong toaøn boä Thaùnh kinh, vaø chæ coù moät Ngoâi Lôøi vang leân treân moâi mieäng cuûa bieát bao vò thaùnh." Nhö vaäy, Lôøi Thieân Chuùa khoâng bò hoùa thaïch, nhöng laø moät thöïc taïi soáng ñoäng vaø höõu cô, phaùt trieån vaø lôùn leân trong Thaùnh truyeàn. Nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn, Truyeàn thoáng hieåu Lôøi aáy trong söï phong phuù cuûa chaân lyù vaø theå hieän Lôøi aáy trong nhöõng hoaøn caûnh luoân thay ñoåi cuûa lòch söû.
Theo höôùng naøy, thaät gôïi höùng nhöõng gì vò Tieán só Hoäi thaùnh laø thaùnh John Henry Newman ñaõ ñeà xuaát trong taùc phaåm "Söï phaùt trieån cuûa ñaïo lyù Kitoâ giaùo". Ngaøi khaúng ñònh raèng Kitoâ giaùo, vöøa laø kinh nghieäm coäng ñoaøn vöøa laø giaùo lyù, laø moät thöïc taïi naêng ñoäng, ñuùng nhö caùch Chuùa Gieâsu ñaõ dieãn taû trong caùc duï ngoân veà haït gioáng (x. Mc 4,26-29): moät thöïc taïi soáng ñoäng, phaùt trieån nhôø moät söùc soáng noäi taïi.
Thaùnh Phaoloâ nhieàu laàn khuyeân nhuû ngöôøi moân ñeä vaø coäng söï cuûa mình laø Timoâtheâ: "Hôõi Timoâtheâ, haõy gìn giöõ kho taøng ñaõ ñöôïc kyù thaùc cho con" (1 Tm 6,20; x. 2 Tm 1,12.14). Hieán cheá tín lyù Dei Verbum vang voïng lôøi cuûa thaùnh Phaoloâ khi noùi raèng: "Truyeàn thoáng vaø Thaùnh kinh hôïp thaønh moät kho taøng duy nhaát cuûa Lôøi Thieân Chuùa ñöôïc trao phoù cho Hoäi thaùnh", ñöôïc giaûi thích bôûi "huaán quyeàn soáng ñoäng cuûa Hoäi thaùnh, voán thi haønh quyeàn bính nhaân danh Chuùa Gieâsu Kitoâ" (soá 10). "Kho taøng" laø moät thuaät ngöõ coù nguoàn goác phaùp lyù, ñaët treân ngöôøi ñöôïc uûy thaùc nghóa vuï baûo toaøn noäi dung - trong tröôøng hôïp naøy laø ñöùc tin - vaø truyeàn ñaït nguyeân veïn.
"Kho taøng" Lôøi Chuùa ngaøy nay vaãn naèm trong tay Hoäi thaùnh, vaø taát caû chuùng ta, trong caùc thöøa taùc vuï khaùc nhau cuûa Hoäi thaùnh, phaûi tieáp tuïc gìn giöõ kho taøng aáy trong söï toaøn veïn cuûa noù, nhö ngoâi sao Baéc Ñaåu daãn ñöôøng cho haønh trình cuûa chuùng ta giöõa söï phöùc taïp cuûa lòch söû vaø cuoäc soáng.
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha noùi - anh chò em thaân meán, chuùng ta haõy laéng nghe laïi Hieán cheá Dei Verbum, vaên kieän toân vinh moái lieân keát giöõa Thaùnh kinh vaø Truyeàn thoáng: "Caû hai giao nhau vaø keát hôïp maät thieát vôùi nhau ñeán ñoä khoâng theå toàn taïi caùch ñoäc laäp, vaø cuøng nhau, moãi beân theo caùch rieâng cuûa mình, döôùi taùc ñoäng cuûa cuøng moät Chuùa Thaùnh Thaàn, goùp phaàn höõu hieäu vaøo ôn cöùu ñoä caùc linh hoàn" (soá 10).
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng caùc thöù tieáng khaùc nhau keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi. Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, ngaøi noùi:
"Toâi thaân aùi chaøo caùc khaùch haønh höông noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät laø caùc hoïc sinh cuûa caùc tröôøng khaùc nhau vaø caùc sinh vieân cuûa Ñaïi hoïc Coâng giaùo Vendeùe. Chuùng ta haõy caàu xin Thaùnh Toâma Aquinoâ, Tieán só Hoäi thaùnh, maø hoâm nay chuùng ta möøng kính, höôùng daãn chuùng ta trong vieäc hieåu bieát Thaùnh kinh - nhöõng baûn vaên maø ngaøi ñaõ chuù giaûi vôùi söï khoân ngoan lôùn lao - ñeå chuùng ta coù theå hieåu ñöôïc Thieân Chuùa yeâu thöông chuùng ta döôøng naøo vaø mong muoán ôn cöùu ñoä cuûa chuùng ta ra sao. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Baèng tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi chaøo thaêm caùc khaùch haønh höông vaø du khaùch noùi tieáng Anh tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät laø caùc nhoùm ñeán töø Scotland, Ireland, Iceland, Australia, AÁn Ñoä vaø Hoa Kyø. Treân anh chò em vaø toaøn theå gia ñình, toâi caàu xin nieàm vui vaø bình an cuûa Chuùa chuùng ta laø Chuùa Gieâsu Kitoâ. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Vôùi caùc tín höõu Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu haønh höông Ba Lan. Trong nhöõng ngaøy naøy, coù kyû nieäm 35 naêm taùi laäp Giaùo haït Quaân ñoäi taïi Ba Lan, vôùi söù maïng ñaøo luyeän löông taâm cuûa nhöõng ngöôøi phuïc vuï Thieân Chuùa vaø Toå quoác. Öôùc gì loøng trung thaønh vôùi Lôøi Thieân Chuùa vaø Truyeàn thoáng cuûa Hoäi thaùnh trôû thaønh kim chæ nam cho coâng taùc muïc vuï, ñaëc bieät trong vieäc cöû haønh caùc bí tích giöõa nhöõng hoaøn caûnh thöû thaùch vaø baát an. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc khaùch haønh höông noùi tieáng YÙ; ñaëc bieät toâi chaøo caùc giaùo xöù Ñöùc Kitoâ ngöôøi Thôï thaàn linh ôû thaønh Ancona vaø Thaùnh Micae Toång Laõnh Thieân Thaàn ôû Manfredonia. Toâi aân caàn ñoùn chaøo caùc nhaân vieân cöùu hoûa cuûa Campobasso, Hieäp hoäi caùc Trung taâm xaõ hoäi vaø caùc UÛy ban ngöôøi cao tuoåi vuøng Marche, vaø Caâu laïc boä Lions cuûa Eboli-Battipaglia. Sau cuøng, toâi höôùng ñeán caùc baïn treû, caùc beänh nhaân vaø caùc ñoâi taân hoân.
Hoâm nay, chuùng ta möøng leã nhôù thaùnh Toâma Aquinoâ. Öôùc gì göông saùng cuûa ngaøi thuùc ñaåy caùc baïn treû quyù meán - ñaëc bieät laø caùc hoïc sinh cuûa tröôøng Flavoni ôû Civitavecchia vaø Vieän Tirinnanzi ôû Legnano-Cislago - noi theo Chuùa Gieâsu nhö ngöôøi Thaày ñích thöïc cuûa ñôøi soáng vaø söï thaùnh thieän. Nhôø lôøi chuyeån caàu cuûa vò Tieán só Thaùnh naøy, xin cho anh chò em beänh nhaân ñöôïc söï thanh thaûn vaø bình an, kín muùc töø maàu nhieäm thaäp giaù; vaø cho anh chò em taân hoân ñöôïc söï khoân ngoan cuûa con tim, ñeå quaûng ñaïi chu toaøn söù maïng cuûa mình trong xaõ hoäi.
Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!
Buoåi Tieáp kieán chung ñöôïc keát thuùc baèng Kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha cho moïi ngöôøi.