Ñöùc Thaùnh cha chuû söï Kinh Chieàu beá maïc
Tuaàn Caàu nguyeän cho söï Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ
Ñöùc Thaùnh cha chuû söï Kinh Chieàu beá maïc Tuaàn Caàu nguyeän cho söï Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 26-01-2026) - Luùc 17 giôø 30 ngaøy 25 thaùng Gieâng naêm 2026, leã thaùnh Phaoloâ toâng ñoà trôû laïi, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ chuû söï buoåi haùt Kinh Chieàu troïng theå taïi Ñeàn thôø Thaùnh Phaoloâ Ngoaïi thaønh ôû Roma, ñeå beá maïc Tuaàn Caàu nguyeän cho söï Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ.
Hieän dieän taïi buoåi caàu nguyeän, coù hôn ba möôi hoàng y, haøng chuïc giaùm muïc, ñoâng ñaûo giaùo só, tu só, ñaëc bieät laø caùc Ñan só thuoäc Ñan vieän Doøng Bieån Ñöùc thuoäc Ñan vieän Thaùnh Phaoloâ vaø giaùo daân Roma, nhieàu ñaïi dieän cuûa caùc coäng ñoaøn Kitoâ khaùc, ñöùng ñaàu laø Ñöùc Toång giaùm muïc Polykarpos, ñaïi dieän Toøa Thöôïng phuï chung cuûa Chính Thoáng giaùo ôû Constantinople.
Baøi giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Trong baøi giaûng trong dòp naøy, Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät nhaéc nhôû raèng nhöõng chia reõ trong Giaùo hoäi laøm cho khuoân maët cuûa Chuùa Kitoâ bò lu môø. Söù maïng cuûa caùc tín höõu Kitoâ ngaøy nay laø loan baùo Chuùa Kitoâ vaø tín thaùc nôi Ngöôøi. Chuùng ta haõy caàu nguyeän ñeå caùc haït gioáng Tin möøng tieáp tuïc mang laïi nhöõng hoa traùi hieäp nhaát, coâng lyù vaø söï thaùnh thieän, möu lôïi ích cho caû hoøa bình giöõa caùc daân nöôùc treân toaøn theá giôùi.
Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán,
Trong moät ñoaïn Kinh thaùnh chuùng ta vöøa nghe, thaùnh Phaoloâ toâng ñoà töï goïi mình laø "ngöôøi nhoû nhaát trong caùc toâng ñoà" (1 Cr 15,9). Ngaøi töï thaáy mình khoâng xöùng ñaùng vôùi danh xöng aáy, vì trong quaù khöù ñaõ töøng laø keû baùch haïi Hoäi thaùnh cuûa Thieân Chuùa. Tuy nhieân, ngaøi khoâng bò quaù khöù aáy giam haõm, nhöng ñuùng hôn laø "tuø nhaân vì Chuùa" (EÂp 4,1). Thaät vaäy, nhôø aân suûng cuûa Thieân Chuùa, thaùnh nhaân ñaõ nhaän bieát Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh, Ñaáng ñaõ toû mình ra cho Pheâroâ, roài cho caùc toâng ñoà vaø haøng traêm moân ñeä khaùc cuûa Ñaïo, vaø cuoái cuøng, Chuùa toû mình ra cho chính Phaoloâ, moät keû baùch haïi (x. 1 Cr 15,3-8). Cuoäc gaëp gôõ vôùi Ñaáng Phuïc Sinh aáy ñaõ daãn ñeán cuoäc hoaùn caûi maø hoâm nay chuùng ta töôûng nieäm. "Taàm voùc cuûa cuoäc hoaùn caûi naøy ñöôïc phaûn aùnh trong söï thay ñoåi teân cuûa thaùnh nhaân, töø Saoloâ thaønh Phaoloâ. Nhôø ôn Chuùa, ngöôøi töøng baùch haïi Chuùa Gieâsu ñaõ ñöôïc bieán ñoåi hoaøn toaøn vaø trôû thaønh chöùng nhaân cuûa Chuùa. Ngöôøi töøng hung haêng choáng laïi danh Ñöùc Kitoâ, nay laïi nhieät thaønh rao giaûng tình thöông cuûa Chuùa vôùi loøng soát meán, nhö baøi thaùnh ca chuùng ta ñaõ haùt luùc ñaàu cöû haønh phuïng vuï dieãn taû caùch soáng ñoäng (x. Excelsam Pauli gloriam, caâu 2). Trong khi chuùng ta quy tuï beân di haøi cuûa Toâng ñoà daân ngoaïi, chuùng ta ñöôïc nhaéc nhôù raèng söù maïng cuûa thaùnh nhaân cuõng chính laø söù maïng cuûa moïi Kitoâ höõu ngaøy nay: ñoù laø loan baùo Chuùa Kitoâ vaø môøi goïi moïi ngöôøi tín thaùc nôi Ngöôøi. Thaät vaäy, moãi cuoäc gaëp gôõ ñích thöïc vôùi Chuùa ñeàu laø moät khoaûnh khaéc bieán ñoåi, ban cho chuùng ta moät caùi nhìn môùi vaø moät höôùng ñi môùi ñeå chu toaøn nhieäm vuï xaây döïng Thaân Theå Ñöùc Kitoâ (x. EÂp 4,12).
Coâng ñoàng chung Vatican II, ngay töø ñaàu Hieán cheá veà Hoäi thaùnh, ñaõ baøy toû öôùc muoán noàng nhieät loan baùo Tin möøng cho moïi thuï taïo (x. Mc 16,15) vaø nhôø ñoù "chieáu soi moïi ngöôøi baèng aùnh saùng cuûa Ñöùc Kitoâ raïng ngôøi treân khuoân maët Hoäi thaùnh" (Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, 1). Ñaây laø boån phaän chung cuûa moïi Kitoâ höõu: vôùi loøng khieâm toán vaø haân hoan, noùi vôùi theá giôùi raèng: "Haõy nhìn leân Chuùa Kitoâ! Haõy ñeán gaàn Ngöôøi! Haõy ñoùn nhaän lôøi Ngöôøi, lôøi chieáu saùng vaø uûi an!" (Baøi giaûng Thaùnh leã khai maïc Trieàu ñaïi Giaùo hoaøng, 18 thaùng 5 naêm 2025). Anh chò em raát thaân meán, Tuaàn Caàu nguyeän cho Söï Hieäp nhaát Kitoâ höõu haèng naêm môøi goïi chuùng ta taùi daán thaân chung trong söù maïng cao caû naøy, vôùi yù thöùc raèng nhöõng chia reõ giöõa chuùng ta tuy khoâng ngaên caûn aùnh saùng Chuùa Kitoâ chieáu toûa, nhöng laïi laøm cho khuoân maët voán phaûi phaûn chieáu aùnh saùng aáy ra theá giôùi trôû neân môø nhaït hôn.
Naêm ngoaùi, chuùng ta ñaõ cöû haønh kyû nieäm 1,700 naêm Coâng ñoàng Nicea. Ñöùc Thöôïng phuï chung Bartholomaios ñaõ môøi goïi cöû haønh bieán coá naøy taïi Iznik, vaø toâi taï ôn Thieân Chuùa vì raát nhieàu truyeàn thoáng Kitoâ giaùo ñaõ hieän dieän trong leã töôûng nieäm aáy, dieãn ra caùch ñaây hai thaùng. Vieäc cuøng nhau ñoïc Kinh Tin kính Nicea ngay taïi nôi baûn vaên aáy ñöôïc soaïn thaûo laø moät chöùng taù quyù giaù vaø khoù queân veà söï hieäp nhaát cuûa chuùng ta trong Chuùa Kitoâ. Khoaûnh khaéc huynh ñeä aáy cuõng cho pheùp chuùng ta ca tuïng Chuùa vì nhöõng gì Ngöôøi ñaõ thöïc hieän nôi caùc Nghò phuï Nicea, khi Chuùa trôï giuùp caùc vò dieãn taû caùch roõ raøng chaân lyù veà moät Thieân Chuùa ñaõ trôû neân gaàn guõi vôùi chuùng ta khi ñeán gaëp gôõ chuùng ta nôi Chuùa Gieâsu Kitoâ. Öôùc gì hoâm nay Chuùa Thaùnh Thaàn cuõng tìm thaáy nôi chuùng ta söï hieåu bieát ngoan ngoaõn ñeå cuøng caát leân moät tieáng noùi duy nhaát loan truyeàn ñöùc tin cho moïi ngöôøi nam nöõ thôøi ñaïi chuùng ta!
Trong ñoaïn Thö göûi tín höõu EÂpheâsoâ ñöôïc choïn laøm chuû ñeà cho Tuaàn Caàu nguyeän naêm nay, chuùng ta nghe ñi nghe laïi töø "moät": moät thaân theå, moät Thaàn Khí, moät nieàm hy voïng, moät Chuùa, moät ñöùc tin, moät pheùp röûa, moät Thieân Chuùa (x. Ep 4,4-6). Anh chò em thaân meán, laøm sao nhöõng lôøi linh höùng aáy laïi khoâng ñaùnh ñoäng chuùng ta caùch saâu xa? Laøm sao loøng chuùng ta laïi khoâng böøng chaùy tröôùc söùc taùc ñoäng cuûa chuùng? Vaâng, "chuùng ta chia seû cuøng moät ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa duy nhaát, laø Cha cuûa moïi ngöôøi; chuùng ta cuøng tuyeân xöng moät Chuùa duy nhaát vaø laø Con thaät cuûa Thieân Chuùa, laø Chuùa Gieâsu Kitoâ; vaø moät Thaùnh Thaàn duy nhaát, Ñaáng linh höùng vaø thuùc ñaåy chuùng ta höôùng tôùi söï hieäp nhaát troïn veïn vaø chöùng taù chung cuûa Tin möøng" (Toâng thö In unitate fidei, 12). Chuùng ta laø moät! Chuùng ta ñaõ laø moät roài! Haõy nhaän ra ñieàu ñoù, haõy caûm nghieäm ñieàu ñoù, haõy bieåu loä ñieàu ñoù!
Vò tieàn nhieäm khaû kính cuûa toâi, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, ñaõ nhaän xeùt raèng con ñöôøng ñoàng haønh cuûa Hoäi thaùnh Coâng giaùo "laø vaø phaûi mang ñaëc tính ñaïi keát, cuõng nhö con ñöôøng ñaïi keát thì mang tính ñoàng haønh" (Dieãn vaên göûi Ñöùc Thöôïng phuï Mar Awa III, 19 thaùng 11 naêm 2022). Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc phaûn aùnh trong hai Khoùa hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc caùc naêm 2023 vaø 2024, ñöôïc ñaùnh daáu baèng moät nhieät huyeát ñaïi keát saâu saéc vaø ñöôïc laøm phong phuù nhôø söï tham döï cuûa nhieàu phaùi ñoaøn huynh ñeä. Toâi tin raèng ñaây laø con ñöôøng giuùp chuùng ta cuøng nhau lôùn leân trong vieäc hieåu bieát laãn nhau veà caùc cô caáu vaø truyeàn thoáng ñoàng haønh töông öùng. Khi höôùng nhìn veà kyû nieäm 2,000 naêm Cuoäc Thöông Khoù, Caùi Cheát vaø Söï Phuïc Sinh cuûa Chuùa Gieâsu vaøo naêm 2033, chuùng ta haõy daán thaân phaùt trieån hôn nöõa caùc thöïc hieän söï ñoàng haønh ñaïi keát vaø chia seû vôùi nhau caùch trung thöïc chuùng ta laø ai, chuùng ta laøm gì vaø chuùng ta giaûng daïy ñieàu gì (x. Tieán tôùi moät Hoäi Thaùnh ñoàng haønh, 137-138).
Anh chò em raát thaân meán, trong luùc Tuaàn Caàu nguyeän cho Söï Hieäp nhaát Kitoâ höõu keát thuùc, toâi xin göûi lôøi chaøo thaân aùi ñeán Ñöùc Hoàng y Kurt Koch, ñeán caùc thaønh vieân, caùc coá vaán vaø nhaân vieân cuûa Boä Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ, cuøng vôùi caùc thaønh vieân cuûa caùc cuoäc ñoái thoaïi thaàn hoïc vaø caùc saùng kieán khaùc do Boä naøy coå voõ. Toâi caùm ôn söï hieän dieän taïi cöû haønh phuïng vuï naøy cuûa nhieàu vò laõnh ñaïo vaø ñaïi dieän caùc Giaùo hoäi vaø Coäng ñoaøn Kitoâ giaùo treân theá giôùi, caùch rieâng laø Ñöùc Toång giaùm muïc Polykarpos ñaïi dieän Toøa Thöôïng phuï chung, Ñöùc Toång giaùm muïc Khajag Barsamian, ñaïi dieän Giaùo hoäi Toâng truyeàn Armenia, vaø Ñöùc giaùm muïc Anthony Ball, ñaïi dieän Lieân hieäp Anh giaùo. Toâi cuõng chaøo thaêm caùc sinh vieân nhaän hoïc boång cuûa UÛy ban Hôïp taùc Vaên hoùa vôùi caùc Giaùo hoäi Chính thoáng vaø Chính thoáng Ñoâng phöông cuûa Boä Hieäp nhaát caùc Kitoâ höõu, caùc sinh vieân cuûa Hoïc vieän Ñaïi keát Bossey thuoäc Hoäi ñoàng Ñaïi keát caùc Giaùo hoäi Kitoâ, caùc nhoùm ñaïi keát vaø caùc khaùch haønh höông tham döï cöû haønh naøy.
Caùc taøi lieäu cho Tuaàn Caàu nguyeän cho Söï Hieäp nhaát Kitoâ höõu naêm nay ñöôïc soaïn thaûo do caùc Giaùo hoäi taïi Armenia. Vôùi loøng bieát ôn saâu xa, chuùng ta töôûng nhôù ñeán chöùng taù Kitoâ giaùo can ñaûm cuûa daân toäc Armenia qua doøng lòch söû, moät lòch söû maø töû ñaïo luoân laø moät ñaëc ñieåm noåi baät. Khi keát thuùc Tuaàn Caàu nguyeän naøy, chuùng ta töôûng nhôù Thaùnh Thöôïng phuï Nerseøs Snorhali "Töø AÙi", ngöôøi ñaõ daán thaân cho söï hieäp nhaát cuûa Hoäi Thaùnh vaøo theá kyû XII. Ngaøi ñaõ ñi tröôùc thôøi ñaïi khi hieåu raèng vieäc tìm kieám söï hieäp nhaát laø nhieäm vuï cuûa toaøn theå caùc tín höõu vaø ñoøi hoûi söï chöõa laønh kyù öùc. Thaùnh Nerseøs cuõng coù theå daïy chuùng ta thaùi ñoä caàn coù treân haønh trình ñaïi keát cuûa mình, nhö thaùnh Gioan Phaoloâ II, vò tieàn nhieäm ñaùng kính cuûa toâi, ñaõ nhaéc nhôû: "Caùc Kitoâ höõu phaûi coù moät xaùc tín noäi taâm saâu xa raèng söï hieäp nhaát laø ñieàu thieát yeáu khoâng phaûi vì moät lôïi theá chieán löôïc hay moät lôïi ích chính trò, nhöng vì lôïi ích cuûa vieäc rao giaûng Tin möøng" (Baøi giaûng trong Cöû haønh Ñaïi keát, Yerevan, 26 thaùng 9 naêm 2001).
Truyeàn thoáng ñeå laïi cho chuùng ta chöùng taù veà Armenia nhö quoác gia Kitoâ giaùo ñaàu tieân, vôùi pheùp röûa cuûa Vua Tiridates vaøo naêm 301 do thaùnh Greâgoârioâ Vò Soi Saùng cöû haønh. Chuùng ta haõy daâng lôøi taï ôn vì nhôø nhöõng nhaø loan baùo Lôøi cöùu ñoä can ñaûm, caùc daân toäc Ñoâng vaø Taây AÂu ñaõ ñoùn nhaän ñöùc tin vaøo Chuùa Gieâsu Kitoâ; vaø chuùng ta caàu xin ñeå nhöõng haït gioáng Tin möøng tieáp tuïc sinh hoa traùi treân luïc ñòa naøy, mang laïi söï hieäp nhaát, coâng lyù vaø thaùnh thieän, cuõng nhö goùp phaàn xaây döïng hoøa bình giöõa caùc daân toäc vaø caùc quoác gia treân toaøn theá giôùi.
(Sala Stampa 25-1-2026)