Ñöùc Thaùnh cha khai maïc
Coâng nghò Ngoaïi thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn
Ñöùc Thaùnh cha khai maïc Coâng nghò Ngoaïi thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 08-01-2026) - Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV môøi goïi caùc Hoàng y cuûa Giaùo hoäi hoã trôï ngaøi trong vieäc ñieàu haønh Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Ñöùc Thaùnh cha ñöa ra lôøi keâu goïi treân ñaây, trong dieãn vaên vaøo ñaàu buoåi chieàu thöù Tö, ngaøy 07 thaùng Gieâng naêm 2026 ñeå khai maïc Coâng nghò Ngoaïi thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn. Hieän dieän taïi Hoäi tröôøng Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc ôû noäi thaønh Vatican, coù 170 vò trong toång soá 245 thaønh vieân Hoàng y ñoaøn hieän nay.
Noäi dung dieãn vaên khai maïc
Leân tieáng trong dòp naøy, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV keâu goïi caùc Hoàng y soáng tinh thaàn hieäp nhaát vaø huynh ñeä. Ngaøi noùi: "Toâi ôû ñaây ñeå laéng nghe... Trong theá giôùi chuùng ta ñang soáng, vôùi taát caû nhöõng maâu thuaãn cuûa noù, chuùng ta ñöôïc môøi goïi yeâu thöông vaø phuïc vuï; theá giôùi naøy ñoøi hoûi Giaùo hoäi phaûi taêng cöôøng söï coäng taùc vôùi nhau trong moïi lónh vöïc cuûa söù maïng."
Trong yù höôùng ñoù, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc laïi nhöõng höôùng ñi noåi baät cuûa caùc vò tieàn nhieäm, ñaëc bieät laø Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI, ngöôøi ñaõ toùm ñieàu naøy trong moät töø duy nhaát: "söï haáp daãn". Trong baøi giaûng khai maïc Ñaïi hoäi cuûa Haøng Giaùm muïc Myõ chaâu Latinh, nhoùm taïi Aparecida beân Brazil, naêm 2007, Ñöùc Beâneâñictoâ XVI ñaõ noùi:
"Giaùo hoäi khoâng laøm coâng vieäc chieâu duï tín ñoà. Ñuùng hôn, Giaùo hoäi phaùt trieån nhôø "söï haáp daãn": cuõng nhö Chuùa Kitoâ "loâi keùo moïi ngöôøi veà vôùi Ngöôøi" baèng söùc maïnh tình yeâu cuûa Ngöôøi vôùi toät ñænh nôi hy teá Thaäp Giaù, thì Giaùo hoäi cuõng chu toaøn söù maïng cuûa mình trong khuoân khoå Giaùo hoäi, keát hôïp vôùi Chuùa Kitoâ, thöïc hieän moïi hoaït ñoäng cuûa mình trong söï phuø hôïp thieâng lieâng vaø cuï theå vôùi tình thöông cuûa Chuùa".
Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ hoaøn toaøn ñoàng thuaän vôùi caùch tieáp caän naøy cuûa vò tieàn nhieäm vaø ñaõ nhieàu laàn nhaéc laïi trong nhöõng boái caûnh khaùc nhau.
Vaø Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV noùi: "Hoâm nay, toâi vui möøng tieáp nhaän laïi ñieàu ñoù vaø chia seû vôùi anh em. Toâi môøi goïi chính toâi cuõng nhö anh em haõy ñaëc bieät chuù yù ñeán ñieàu maø Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ ñaõ chæ ra, nhö laø "söùc maïnh" chi phoái chuyeån ñoäng haáp daãn naøy: söùc maïnh aáy chính laø Charis, laø Agape, laø Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ nhaäp theå nôi Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø, trong Chuùa Thaùnh Thaàn, ñöôïc ban cho Giaùo hoäi vaø thaùnh hoùa moïi haønh ñoäng cuûa Giaùo hoäi. Thaät vaäy, khoâng phaûi Giaùo hoäi thu huùt, maø laø Chuùa Kitoâ; vaø neáu moät Kitoâ höõu hay moät coäng ñoaøn Giaùo hoäi coù söùc thu huùt, thì ñoù chính laø vì qua "keânh daãn" aáy, doøng nhöïa soáng cuûa Ñöùc AÙi tuoân traøo töø Traùi Tim Ñaáng Cöùu Ñoä. Thaät coù yù nghóa khi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ - ngöôøi ñaõ khôûi ñaàu vôùi Toâng huaán Evangelii gaudium, Nieàm Vui Phuùc AÂm, veà vieäc loan baùo Tin möøng trong theá giôùi hoâm nay" vaø ñaõ keát thuùc vôùi Toâng huaán Dilexit nos, Chuùa ñaõ yeâu thöông chuùng ta, moät vaên kieän veà tình yeâu thaàn linh vaø nhaân loaïi cuûa Traùi Tim Chuùa Kitoâ".
Ñöùc Thaùnh cha noùi theâm raèng: "Thaùnh Phaoloâ vieát "Tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ thuùc baùch chuùng ta" (2 Cr 5,14). Ñoäng töø "synechei" cho thaáy tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ thuùc ñaåy chuùng ta vì noù chieám höõu, bao boïc vaø raøng buoäc chuùng ta. Ñaây chính laø söùc maïnh keùo moïi ngöôøi ñeán vôùi Chuùa Kitoâ, nhö chính Ngöôøi ñaõ tieân baùo: "Phaàn Ta, moät khi ñöôïc giöông cao khoûi maët ñaát, Ta seõ keùo moïi ngöôøi leân vôùi Ta" (Ga 12,32). Theo möùc ñoä chuùng ta yeâu thöông nhau nhö Chuùa Kitoâ ñaõ yeâu thöông chuùng ta, chuùng ta thuoäc veà Ngöôøi, laø coäng ñoaøn cuûa Ngöôøi, vaø Ngöôøi coù theå tieáp tuïc thu huùt qua chuùng ta. Thaät vaäy, chæ coù tình yeâu môùi ñaùng tin, chæ coù tình yeâu môùi xöùng ñaùng vôùi ñöùc tin. Söï hieäp nhaát thì thu huùt, coøn chia reõ thì laøm tan taùc. Döôøng nhö ngay caû vaät lyù hoïc (...) cuõng xaùc nhaän ñieàu naøy. Vì theá, ñeå thöïc söï laø moät Giaùo hoäi truyeàn giaùo, nghóa laø coù khaû naêng laøm chöùng cho söùc maïnh haáp daãn cuûa ñöùc aùi Chuùa Kitoâ, tröôùc heát chuùng ta phaûi thöïc haønh ñieàu raên cuûa Ngöôøi - ñieàu raên duy nhaát Ngöôøi ban cho chuùng ta sau khi ñaõ röûa chaân cho caùc moân ñeä: "Anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em."
Vaø Ngöôøi noùi theâm: "Caên cöù vaøo ñieàu naøy, moïi ngöôøi seõ nhaän bieát anh em laø moân ñeä cuûa Thaày: laø anh em coù yeâu thöông nhau" (Ga 13,34- 35).
Thaùnh Augustinoâ chuù giaûi: "Chính vì ñieàu naøy maø Ngöôøi ñaõ yeâu thöông chuùng ta: ñeå chuùng ta cuõng yeâu thöông nhau. Khi yeâu thöông chuùng ta, Ngöôøi ñaõ ban cho chuùng ta söï trôï giuùp ñeå nhôø tình yeâu hoã töông, chuùng ta gaén keát vôùi nhau, vaø khi caùc chi theå ñöôïc lieân keát baèng moät moái daây dòu ngoït nhö theá, chuùng ta trôû thaønh thaân theå cuûa moät Ñaàu cao caû." (Baøi giaûng 65 veà Tin Möøng Gioan, 2)
Cuõng trong dieãn töø khai maïc, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Anh em raát thaân meán, toâi muoán khôûi ñi töø ñaây, töø chính lôøi cuûa Chuùa, cho Coâng nghò ñaàu tieân cuûa chuùng ta vaø, treân heát, cho haønh trình mang tính taäp theå maø, vôùi aân suûng cuûa Thieân Chuùa, chuùng ta ñöôïc môøi goïi thöïc hieän. Chuùng ta laø moät nhoùm raát ña daïng, ñöôïc phong phuù hoùa nhôø nhieàu nguoàn goác, vaên hoùa, truyeàn thoáng Giaùo hoäi vaø xaõ hoäi, caùc con ñöôøng ñaøo taïo vaø hoïc thuaät, kinh nghieäm muïc vuï, vaø dó nhieân laø caû nhöõng ñaëc ñieåm vaø tính caùch caù nhaân khaùc nhau. Tröôùc heát, chuùng ta ñöôïc môøi goïi laøm quen vôùi nhau vaø ñoái thoaïi, ñeå coù theå cuøng nhau laøm vieäc phuïc vuï Giaùo hoäi. Toâi hy voïng raèng chuùng ta seõ coù theå lôùn leân trong söï hieäp thoâng ñeå coáng hieán moät maãu göông veà tính taäp theå.
Hoâm nay, theo moät nghóa naøo ñoù, chuùng ta tieáp noái cuoäc gaëp gôõ ñaùng ghi nhôù maø toâi ñaõ coù vôùi nhieàu anh em ngay sau Maät nghò Hoàng y, vôùi "moät khoaûnh khaéc hieäp thoâng vaø huynh ñeä, suy tö vaø chia seû, nhaèm naâng ñôõ vaø coá vaán cho Ñöùc Giaùo hoaøng trong traùch nhieäm naëng neà cuûa vieäc ñieàu haønh Giaùo hoäi hoaøn vuõ" (Thö trieäu taäp Coâng nghò ngoaïi thöôøng, ngaøy 12 thaùng 12 naêm 2025).
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän: "Toâi ôû ñaây ñeå laéng nghe. Nhö chuùng ta ñaõ hoïc ñöôïc trong hai Khoùa hoïp cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc naêm 2023 vaø 2024, naêng ñoäng hieäp haønh tröôùc heát bao haøm vieäc laéng nghe. Moãi khoaûnh khaéc nhö theá naøy laø moät cô hoäi ñeå chuùng ta ñaøo saâu söï traân troïng chung ñoái vôùi tính hieäp haønh.
Theá giôùi maø chuùng ta ñang soáng - vaø maø chuùng ta ñöôïc môøi goïi yeâu thöông vaø phuïc vuï ngay caû trong nhöõng maâu thuaãn cuûa noù - ñoøi hoûi Giaùo hoäi phaûi taêng cöôøng söï phoái hôïp trong moïi lónh vöïc cuûa söù maïng. Chính con ñöôøng hieäp haønh laø con ñöôøng maø Thieân Chuùa mong ñôïi nôi Giaùo hoäi cuûa thieân nieân kyû thöù ba." (Phanxicoâ, Dieãn vaên kyû nieäm 50 naêm thaønh laäp Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, 17.10.2015).
Moät ngaøy röôõi chuùng ta ôû beân nhau seõ laø hình aûnh baùo tröôùc cho haønh trình töông lai cuûa chuùng ta. Chuùng ta khoâng nhaèm ñaït tôùi moät vaên baûn, nhöng laø tieáp tuïc moät cuoäc ñoái thoaïi giuùp ích cho toâi trong söù vuï phuïc vuï söù maïng cuûa toaøn theå Giaùo hoäi".
Sau dieãn vaên khai maïc cuûa Ñöùc Thaùnh cha, caùc Hoàng y coøn laéng nghe baøi suy nieäm ngaén do Ñöùc Hoàng y Timothy Radcliffe, ngöôøi Anh, cöïu Beà treân Toång quyeàn Doøng Ña Minh, trình baøy.
Hoïp baøn
Sau phaàn khai maïc, 170 Hoàng y vaø ñaõ chuyeån sang Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI beân caïnh ñeå tieán haønh phaàn hai cuûa phieân hoïp ñaàu tieân, töø 16 giôø 20 ñeán 18 giôø. Caùc Hoàng y chia thaønh 9 nhoùm theo ngoân ngöõ, moãi nhoùm ngoài quanh moät baøn troøn. Ñöùc Thaùnh cha cuõng ngoài taïi moät baøn troøn, moät hình aûnh quen thuoäc trong hai khoùa hoïp cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc Theá giôùi naêm 2023 vaø 2024.
Hai chuû ñeà cuûa caùc cuoäc thaûo luaän naøy laø: "Söù maïng cuûa Giaùo hoäi trong theá giôùi ngaøy nay" vaø "Thöôïng Hoäi ñoàng vaø tính hieäp haønh - coâng cuï vaø phong caùch coäng taùc".
OÂng Matteo Bruni, Giaùm ñoác Phoøng Baùo chí Toøa Thaùnh giaûi thích raèng: hai chuû ñeà coøn laïi laø "Söù vuï cuûa Toøa Thaùnh" vaø "Phuïng vuï - nguoàn maïch vaø ñænh cao cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo" seõ ñöôïc baøn ñeán vaøo moät thôøi ñieåm khaùc. Vieäc thaûo luaän veà phuïng vuï ñaëc bieät ñöôïc caùc khuynh höôùng baûo thuû trong Giaùo hoäi Coâng giaùo mong muoán, nhöõng ngöôøi keâu goïi daønh nhieàu khoâng gian hôn cho vieäc cöû haønh thaùnh leã Latinh truyeàn thoáng.