Khuûng hoaûng nhaân khaåu hoïc
vaø caùc coäng ñoàng toân giaùo taïi Nga
Khuûng hoaûng nhaân khaåu hoïc vaø caùc coäng ñoàng toân giaùo taïi Nga.
Phuùc Nhaïc
Moscow (RVA News 09-01-2026) - Haõng tin Asia News cuûa Hoäi Giaùo hoaøng truyeàn giaùo Pime ôû baéc YÙ, truyeàn ñi ngaøy 07 thaùng Gieâng naêm 2025, cho bieát maëc duø Cô quan Thoáng keâ Lieân bang Nga (Rosstat) ñaõ quyeát ñònh giöõ bí maät döõ lieäu trong suoát naêm 2025, nhieàu nhaø nhaân khaåu hoïc ñoäc laäp cho raèng söï suy giaûm daân soá cuûa Nga ñang ngaøy caøng nghieâm troïng. Nhöõng khu vöïc duy nhaát ñi ngöôïc xu höôùng naøy laø caùc vuøng coù ña soá daân theo Hoài giaùo ôû Baéc Kavkaz, nôi vieäc thöïc haønh toân giaùo maïnh meõ hôn nhieàu so vôùi caùc tín höõu cuûa caùc Giaùo hoäi Chính thoáng.
Thöïc vaäy, tuy coù nhöõng vieãn caûnh laïc quan maø tuyeân truyeàn cuûa Ñieän Kremlin khoâng ngöøng nhaán maïnh, ñaëc bieät vôùi gioïng ñieäu ñaày phaán khôûi nhaân dòp naêm môùi, töông lai cuûa nöôùc Nga vaãn heát söùc baáp beânh, nhaát laø tröôùc caùc soá lieäu nhaân khaåu hoïc ngaøy caøng ñaùng lo ngaïi.
Ñöùc Thöôïng phuï Kirill cuûa Chính thoáng Nga khaúng ñònh raèng ñaát nöôùc "ñang ñaët neàn moùng cho moät neàn vaên minh môùi, nôi khoa hoïc, kyõ thuaät, coâng ngheä môùi, möùc soáng cao, giaùo duïc, ngheä thuaät vaø vaên hoùa keát hôïp vôùi moät ñöùc tin chaân thaønh vaø saâu saéc". Tuy nhieân, Hoïc vieän Kinh teá Quoác daân Nga laïi caûnh baùo nguy cô bieán maát cuûa 130 thaønh phoá coù daân soá hieän taïi töø 5,000 ñeán 10,000 ngöôøi. Ñieàu naøy coù theå keùo theo nhöõng bieán ñoåi ñaùng keå veà maët saéc toäc vaø toân giaùo cuûa nöôùc Nga.
Theo cuoäc ñieàu tra daân soá naêm 2010, Nga coù gaàn 143 trieäu daân (142,905,200 ngöôøi), trong khi ñeán thaùng Gieâng naêm 2025, Vieän thoáng keâ Rosstat ghi nhaän 146,119,928 ngöôøi. Tuy nhieân, möùc taêng hôn ba trieäu ngöôøi naøy chuû yeáu ñeán töø daân soá cuûa Crimea vaø caùc khu vöïc bò chieám ñoùng moät phaàn vaø ñöôïc "saùp nhaäp" veà maët hình thöùc trong caùc vuøng xung ñoät taïi Ucraina. Treân thöïc teá, söï suy giaûm daân soá thöïc söï trong möôøi laêm naêm qua laø 4.4 trieäu coâng daân, vôùi toác ñoä giaûm nhanh ñeán möùc Rosstat ñaõ quyeát ñònh giöõ bí maät döõ lieäu trong suoát naêm 2025 ñeå traùnh gaây caûm giaùc thaûm hoïa.
Nhieàu nhaø nhaân khaåu hoïc ñoäc laäp vaãn ñaët nghi vaán veà soá ít döõ lieäu chính thöùc hieän coù. Moät trong nhöõng ngöôøi noåi tieáng nhaát, Aleksej Rakyùa, cho raèng daân soá hieän taïi cuûa Lieân bang Nga, bao goàm caû Crimea vaø Donbass, khoâng vöôït quaù 143 trieäu ngöôøi; neáu khoâng tính caùc "vuøng laõnh thoå môùi", Nga ngaøy nay khoù ñaït tôùi 140 trieäu daân. Vôùi nhòp ñoä naøy, ñeán naêm 2100 daân soá coù theå giaûm moät nöûa xuoáng coøn 70 trieäu ngöôøi, hoaëc trong kòch baûn laïc quan hôn cuõng khoâng vöôït quaù 120 trieäu.
Ngay caû caùc döï baùo chính thöùc cuõng khoâng maáy khaû quan, khi ít nhaát ñeán naêm 2030, daân soá vaãn seõ tieáp tuïc giaûm; trong voøng hai möôi naêm nöõa, daân soá coù theå khoâng vöôït quaù 130 trieäu ngöôøi, vôùi hy voïng vaøo thaønh coâng cuûa caùc chieán dòch tuyeân truyeàn veà "sinh saûn cuûa giôùi treû" vaø khoâng tính ñeán toån thaát do chieán tranh vaø caùc cuoäc xung ñoät khaùc. Hoäi ñoàng Ñaïi Taây Döông taïi Washington ñaõ coâng boá moät baøi vieát cuûa Charlie Walker, nhaø söû hoïc thuoäc Ñaïi hoïc Georgetown, ñaët ra caâu hoûi ñaày kòch tính: "Lieäu nöôùc Nga coù coøn ngöôøi Nga khoâng?", khi tính toaùn raèng trong toång soá 142 trieäu daân naêm 2010, ngöôøi Nga theo saéc toäc chæ chieám töø 74 ñeán 112 trieäu.
Thöïc teá cho thaáy, trong soá khoaûng 100 chuû theå lieân bang, nhöõng khu vöïc duy nhaát ghi nhaän möùc taêng daân soá duø raát khieâm toán laø caùc vuøng coù ña soá daân theo Hoài giaùo ôû Baéc Kavkaz. Ngoaøi ra coøn coù nhöõng ngöôøi nhaäp cö, chuû yeáu ñeán töø Trung AÙ, cuõng phaàn lôùn theo Hoài giaùo; duø bò haïn cheá trong nhöõng naêm gaàn ñaây, moãi naêm vaãn coù khoaûng 200,000 ngöôøi trong soá hoï ñöôïc caáp quoác tòch Nga, trong khi toång daân soá ngöôøi Nga theo Chính thoáng giaùo laïi giaûm khoaûng moät trieäu ngöôøi moãi naêm. Caùc "giaù trò gia ñình truyeàn thoáng" vaø xu höôùng sinh saûn töï nhieân ngaøy caøng trôû thaønh ñaëc tröng cuûa coäng ñoàng Hoài giaùo, laø coâng daân Nga nhöng khoâng thuoäc saéc toäc Nga.
Theo Cô quan Quaûn lyù Toân giaùo cuûa ngöôøi Hoài giaùo taïi Nga, hieän nay coù hôn 20 trieäu ngöôøi Hoài giaùo sinh soáng taïi Nga; ñeán naêm 2050 con soá naøy döï kieán seõ vöôït 30 trieäu, chöa keå lao ñoäng nhaäp cö töø Trung AÙ. Trong khi ñoù, soá ngöôøi Nga vaøo thôøi ñieåm ñoù coù theå giaûm xuoáng coøn 80 trieäu. Neáu caùc xu höôùng naøy tieáp dieãn, ñeán naêm 2075, soá ngöôøi Nga ít nhieàu theo Chính thoáng giaùo seõ gaàn töông ñöông vôùi soá daân thuoäc caùc saéc toäc gaén boù maïnh meõ hôn vôùi ñöùc tin Hoài giaùo, vaø khi ñoù Nga hoaøn toaøn coù theå ñöôïc xem laø moät quoác gia Hoài giaùo.
Caùc nhaø xaõ hoäi hoïc chính thöùc hieän nay cho raèng khoaûng 70% daân soá töï nhaän laø tín höõu Chính thoáng, nhöng tyû leä tham döï caùc nghi leã toân giaùo khoâng vöôït quaù 3%, trong khi ngöôøi Hoài giaùo thöïc haønh caùc buoåi caàu nguyeän chính thöùc ñeàu ñaën hôn nhieàu. Do ñoù, xeùt treân phöông dieän thöïc haønh toân giaùo, nöôùc Nga ngaøy nay ñaõ mang tính Hoài giaùo nhieàu hôn laø Kitoâ giaùo.
Cuoäc "phuïc höng toân giaùo" thôøi haäu Xoâ Vieát, maëc duø chöùng kieán vieäc xaây döïng vaø môû cöûa trôû laïi raát nhieàu nhaø thôø Chính thoáng maø Thöôïng phuï Kirill thöôøng xuyeân töï haøo nhaéc ñeán, thöïc teá khoâng cho thaáy söï gia taêng cuûa caùc tín höõu thöïc haønh trong nhieàu naêm qua, ñaëc bieät keå töø khi oâng Putin leân naém quyeàn toång thoáng, töùc töø Naêm Thaùnh 2000. Traùi laïi, caùc hình thöùc thöïc haønh huyeàn bí ñang gia taêng, duø hoaøn toaøn khoâng theå so saùnh vôùi söï nhieät thaønh trong vieäc tuyeân xöng ñöùc tin Hoài giaùo: trong leã Kurban-Bayram gaàn ñaây nhaát, hôn nöûa trieäu tín höõu ñaõ tuï taäp taïi hai thuû ñoâ Mascôva vaø Saint Petersburg, trong khi soá tín höõu Chính thoáng tham döï leã Phuïc sinh chæ khoaûng 200,000 ngöôøi.
(Asia News 7-1-2025)