Ba nc vung Baltic

san sang nghinh on c Phanxico,

ch mong thuc ay tam linh

va ca thuc ay xa hoi ni ngai

 

Ba nc vung Baltic san sang nghinh on c Phanxico, ch mong thuc ay tam linh va ca thuc ay xa hoi ni ngai.

Vu Van An

America (VietCatholic News 21-09-2018) - Linh muc Edward W. Schmidt, Dong ten, viet tren t America ngay 20 thang 9 nam 2018, cho hay doc theo con pho chnh chay qua trung tam thu o Vilnius cua Lithuania la nhng hang rao an ninh bang sat; quoc ky mau vang, xanh va o phat phi tren cac cay en cung vi c vang trang cua Vatican. Quang trng nha th chnh toa ay nhng buc be cung man anh khong lo. Cac bang ch dan c dan khap cac pho phng thu o cho biet luc nao va ni nao co the nhn thay c Giao Hoang. Ngai ang en thanh pho va thanh pho san sang nghinh on ngai.

c Phanxico se tham ba nc Baltic - Lithuania, Latvia va Estonia - e anh dau bach chu nien nen oc lap, thoat khoi che o Nga Hoang. Mac du la nhng lan bang gan gui va thng c nhac chung vi nhau, nhng ho co lch s kha khac biet. Ho co cac net chung vi nhau nh khong ngng b e doa hay b thong tr thc s bi cac lan bang manh hn; mot c nguyen manh liet va san sang chien au cho nen oc lap cua mnh; va nhat la "cuoc cach mang ca hat" cua thap nien 1980, khi am nhac tr thanh vu kh gianh oc lap, ac biet theo Loi Baltic, tc chuoi day chuyen gom hai trieu ngi trai dai gia Tallinn va Vilnius vao ngay 23 thang 8 nam 1989.

Nhng ho co nhieu khac biet that s. Ve phng dien chnh tr, Lithuania, trong nhieu the ky, a lien ket vi lan bang Ba Lan. Latvia th thng chu anh hng cua Thuy ien va c pha tay, ben kia bien Baltic va Nga ve pha ong. Estonia th chu anh hng Nga ve pha ong va Thuy ien pha tay, nhng cung cam thay mnh lien ket vi Phan Lan, pha bac qua ben kia Vnh Phan Lan va thc s co the nhn thay nc nay t mot thap nha th Tallinn vao mot ngay ep tri.

Ve phng dien ton giao, ba nc vung Baltic cung rat khac nhau, phan anh lch s oc ao cua ho. Trong tong so dan 3.2 trieu ngi cua Lithuania, 2.6 trieu, hay 80 phan tram, la ngi Cong Giao. Latvia, ty le nay la 21 phan tram cua 2 trieu ngi. Estonia, no ch la mot na phan tram cua 1.3 trieu ngi.

Mot nghien cu c cong bo vao thang 3 nam ngoai tren t The Guardian a cho thay mot s mat mat ve ton giao chau Au. No cho thay Cong hoa Sec la quoc gia t ton giao nhat ni nhng ngi t 16 en 29 tuoi; Estonia, Thuy ien va Hoa Lan khong pha sau bao xa. Quoc gia ton giao nhat ni nhom tuoi nay la Ba Lan, tiep theo la Lithuania.

Hanh trnh cua c Giao Hoang Phanxico phu hp vi nhng khac biet nay. Ngai bay en Vilnius vao th bay, 22 thang 9 nam 2018, luc 11:30 sang, va danh ca ngay ay e gap g cac gii chc chnh phu va cac nhom khac nhau. Vao Chua Nhat, ngai c a bang xe ti Kaunas, thanh pho th hai cua Lithuania, va tr ve Vilnius luc 4 gi chieu e cau nguyen va thc hien cac cuoc tham vieng khac. Hom th Hai, Ngai bay ti Riga, thu o cua Latvia, e gap g va cau nguyen va vao buoi chieu, tham en th Aglona, ni ngai c hanh Thanh le, roi tr ve Vilnius ngh em.

Hom th ba 25 thang 9 nam 2018, sau mot buoi le tien a Vilnius, ngai bay ti Tallinn, Estonia, e gap g cac gii chc chnh phu; ngai en tham mot tu vien e an tra, en nha th chnh toa va sau o c hanh Thanh le tai Quang trng T do. Sau buoi le tien a, ngai bay ve Roma.

Cac con so khong phai la toan bo cau chuyen. Giao hoi ma c Phanxico se thay Lithuania van con rat manh me, ngay trong gii tre. Linh muc Algimantas Gudaitis, Dong Ten, day hoc va lam linh hng cho trng trung hoc Dong Ten Vilnius, co noi chuyen vi America ve mot "nhom nho gom cac ngi tre trong cac nhom cau nguyen ton giao" va lu y rang "ngi tre rat tch cc". Ngai noi rang, thach o la giup ngi tre tm c v tr cua ho trong giao hoi.

Cha Gudaitis, Dong Ten, cung lu y viec c Giao Hoang Phanxico en tham ay la mot van e ln. a co mot chut chong oi t nhng ngi khong i nha th ("tai sao tien thue euro cua chung ta lai dung e ho tr cho chuyen tham nay?"), nhng phan ln, phan ng rat tch cc. No co khac vi s nhiet tnh khi Thanh Gioan Phaolo II en tham vao nam 1993, v ngai la nhan to quan trong trong viec ket lieu Lien Bang Xoviet va nen thong tr cong san ong Au. Nhng s nhiet tnh van con kha ln oi vi c Phanxico. Cha Gudaitis lu y rang c Phanxico se khong gap cac giam muc trong t cach nhom nhng se gap g cac tre mo coi va cha me nuoi va vi cac tu nhan.

Cha Antanas Saulaitis, S.J., cung thay viec dan chung "rat phan khi oi vi c Giao Hoang". Co the co mot so phan oi ngai, nhng phe oi lap khong co to chc giong nh nhng ni khac. Ngay sau khi ket lieu thi ai Xo viet, rat kho noi ve "c tin va cong ly", v "cong ly" c coi nh ch ve chu ngha cong san, nhng ieu o nay khong con na. S thuc ay cong ly cua c Phanxico c coi la chap nhan c.

Cha Saulaitis, ngi sinh ra Lithuania nhng gia nh di c sang c va sang Hoa Ky sau The chien II, cung thay nhieu thach o oi vi Giao Hoi. Viec the tuc hoa ang dien ra ay. Nhieu ngi lp tuoi 50 khong co mot kinh nghiem nao ve Giao Hoi luc con tre; viec lam cua bo me ho le thuoc viec khong i nha th. Thanh th lp tuoi ba cua ban cung thay khong con ao c nh trc ay. Mo hnh giao hoi b coi la cu ky, viec noi vong tay vi tn hu ang suy yeu.

Nhng viec o van ang dien ra. Cha Saulaitis ke ve mot phu n dan than, dan au mot nhom gom 15 ngi tre hoc hoi Li Chua. Cha Gudaitis, ngi tng lam viec tai mot trung tam linh ao cua Dong Ten Riga, Latvia, th cho biet Riga, mac du con so t hn, van con nhng ngi tre rat tch cc trong linh ao. Nhieu giao x ang thu hut ngi tre a trng thanh.

Ch mong ca thuc ay tam linh lan thuc ay xa hoi ni c Phanxico

Trong khi ay, c Tong Giam Muc cua Riga, Zbignevs Stankevics, noi vi Zenit tai Hoi Ngh Toan The cua Cac Hoi ong Giam Muc Au Chau Poznan, Ba Lan, cho hay: Latvia khong han la mot quoc gia nho, no con ln hn ca B nhng dan so th qua t, nhat la hien nay, sau khi gan mot phan ba dan so ra ngoai quoc trong 25 nam qua e kiem viec lam, phuc li va 1 i song ang song hn.

25 nam co y nhac en thap nien 1990, luc t do la khat vong chnh va ngi ta hy vong vi no la phuc li, thnh vng, d tha. Nhng nay, ngi dan thay ro t do "ben ngoai" ma thoi khong u. Thi Xo Viet, khong co t do, ai cung phai lam viec nhng c mot ieu la co so lng toi thieu e song. Nay, ngi dan phai t lo lay moi chuyen. Mot so ngi thieu kha nang thch ng. Bi the, theo c Tong Giam Muc Stankevics, s iep lien i vi ngi ngheo cua c Phanxico la ieu quan trong.

Ngai noi rang ngi dan Latvia trong mong ni c Phanxico khong nhng thuc ay thieng lieng ma ca thuc ay xa hoi na. "V chung toi van con can mot cuoc thanh loc khoi nao trang hau Xo Viet: chong tham nhung, ngheo oi, van hoa vt bo, v nhng ngi b vt bo cung hien dien Latvia. Chnh sach ap bc cua Xo Viet e lai nhieu vet thng sau hoam ca theo ngha trach nhiem va t quy trong ban than lan theo ngha a ra sang kien. ieu na: van con s pha tron cua chu ngha duy vat ly thuyet va thc hanh, hien ang gay nhieu tai hai".

Ve phng dien ai ket, c Tong Giam Muc Stankevics cho hay ngi Cong Giao Latvia chiem khoang 1 phan nam dan so, ngi Luthero ong nhat, chiem khoang 30%, ngi Chnh Thong ngang nga ngi Cong Giao. Viec hp tac gia cac giao hoi rat tot do s kien Hien Phap coi cac gia tr Kito Giao cung nh cac gia tr quoc gia va nhan ban pho quat nh la nen tang cua quoc gia. Hien phap nh ngha hon nhan la s ket hp gia 1 ngi an ong va 1 ngi an ba. Luat phap cam viec tuyen truyen vo luan tai cac trng hoc. Cung vi ngi Baptists, ngi Cong Giao a chan ng mu toan phe chuan Cong c Istanbul muon ap at y thc he phai tnh qua hoc ng va cac phng tien truyen thong. c Tong Giam Muc Stankevics hy vong c Phanxico se khuyen khch Latvia duy tr chieu hng nay.

c Tong Giam Muc Stankevics cung hy vong vi s iep hoa giai co hu cua ngai, c Phanxico se giup giai toa cac cang thang ngam ngam hien hu tai Latvia gay ra bi hien tng tai Riga, "ngi Nga ong hn ngi Latvia", chnh th trng cung la mot ngi Nga.

Noi ve phan ng bao ch oi vi chuyen vieng tham cua c Phanxico, c Tong Giam Muc Stankevics cho rang phan ln ho ch lu y ti nhng phng dien be ngoai nh ph ton cua chuyen vieng tham chang han. Nhng ngai ngh phan ng nay se c vt qua. Mot phan v chu ch chuyen vieng tham la e anh dau e nhat bach chu nien nen oc lap cua x s, mot bien co het sc co y ngha oi vi moi ngi dan Latvia va chnh phu cua ho. Nhng tren het, ho cau mong mot cuoc tai sinh tam linh, ieu ma ch co c Phanxico mi co the khi ong.

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page