Nhan quyen va bon phan hoc hoi

Giao Huan cua Giao Hoi ve xa hoi

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Li Chu Chan thang 10 nam 2007: Nhan quyen va bon phan hoc hoi Giao Huan cua Giao Hoi ve xa hoi.

 

Dan nhap

Nhiem vu dan than cho nhan quyen at ra 2 bon phan u tien cho ngi Kito hu. u tien mot la cau nguyen nham ren luyen cai tam lng thien. u tien hai la hoc hoi Giao huan cua Giao Hoi ve xa hoi nham ren luyen cai tam sang suot. Ca hai u tien eu nham phat huy nhan quyen trc het ni ban than vi y thc ton trong nhan quyen cua moi ngi.

Noi cach khac, ngi Kito hu chan chnh co bon phan cau nguyen va hoc hoi trc khi hanh ong cho nhan quyen, v le cau nguyen va hoc hoi giup cho con ngi hanh ong vi tam hon bnh an, sang suot, hanh ong vi thai o ton trong s that va cong bang, vi tnh bac ai huynh e, ong thi tranh hanh ong theo ong c cua long tham san si, cua han thu, tranh chay theo thoi i mang quan tnh oi khang, loai tr hoac sat hai lan nhau, cung la mot hnh thc xuc pham nhan quyen cua nhau.

Thang trc toi a noi ve bon phan cau nguyen. Thang nay, toi e cap en viec hoc hoi Giao huan cua Giao Hoi ve xa hoi.

 

I. Tnh hnh bien chuyen tren at nc Viet Nam

1. Khac phuc hau qua 30 nam chien tranh. Ke t nam 1975 en nay, Viet Nam lo khac phuc hau qua cua cuoc chien 30 nam, khong nhng ve c s vat chat, ma ca ve con ngi: hn mot trieu thng binh, loi hai trieu tre mo coi, hai trieu ngi goa bua, nam trieu ngi tan tat.

Ngoai ra, mot vet thng khac, do chien tranh tng tan keo dai nhieu thap nien gay ra, han sau trong long dan toc, trong tam can cua nhieu ngi. No a tao ra s chia re, a at ong bao va ong loai trong the oi khang va loai tr lan nhau. Mot thi no a co lap hoa at nc oi vi cong ong the gii, lam suy yeu sc song cua dan toc.

Nhieu thanh phan trong cong ong dan toc, khi bng tnh ben b vc tham diet vong, a co nhng no lc han gan vet thng, cung nhau tien bc tren con ng hoa giai, m rong ca nha, hoi nhap vao the gii toan cau hoa hom nay, xay dng lai tnh oan ket nh mot sc manh phat trien at nc. Dau vay, xem ra vet thng o van con r mau, van con can c quan tam cham soc, can co them nhng bien phap cha tr thch hp va co hieu qua hn.

2. Chuyen bien t kinh te tap trung en kinh te th trng. Trong hai thap nien va qua, dien ra s chuyen dch t kinh te tap trung sang kinh te th trng, vi nhng hau qua tch cc va tieu cc cho gia nh va xa hoi. i song kinh te xa hoi phat trien ang ke. Tuy nhien, s phat trien nay thieu tnh toan dien va ong eu, cong them s thieu kinh nghiem, dan en nhieu hau qua tieu cc.

Mot so hau qua tieu cc xuat hien ro net trong gia nh va xa hoi, nh - lan song di dan nhieu trieu ngi t nong thon len thanh th, - s phan hoa giau ngheo ngay cang rong ln, - s suy thoai ao c ngay cang tram trong, - cong them s phat sinh ra nhieu loai te nan xa hoi (an gian, la doi, tham nhung, bao lc trong gia nh, pha thai, ly d, mai dam, buon ngi, ma tuy, dch HIV/AIDS). Du co nhng bien phap tch cc cha tr, nhng tieu cc o cung dch HIV/AIDS tiep tuc lan rong tren ca nc.

Nhng hau qua tieu cc o lam ao lon trat t nhng gia tr can ban ni truyen thong van hoa va ao c trong gia nh cung nh trong xa hoi, gop phan hnh thanh nen van hoa s chet, i ngc chieu vi nen van hoa s song va van minh tnh thng von la con ng a en phat trien at nc, thang tien i song gia nh va cong ong dan toc.

3. Nhng bien chuyen lien he en cac ton giao. Do nhng ly do lch s cung nh do quan iem va nh kien, Nha Nc trong nhng thap nien qua, co thai o kha tieu cc oi vi cac ton giao. Do o cac ton giao eu gap nhieu kho khan va han che trong cac sinh hoat cua mnh. T khi Viet Nam m ra vi the gii va chuyen sang kinh te th trng, tnh hnh dan dan c cai thien. Trc kia, cac to chc ton giao b coi nh mot the lc chong pha Nha Nc, dan dan c nhn nhan nh mot sc manh tinh than gop phan xay dng va phat trien at nc, thang tien i song gia nh, xa hoi va cong ong dan toc.

Dau vay, hien nay cac to chc ton giao van con phai chu mot so han che va bat cong. Theo cac phng tien truyen thong xa hoi, cong quyen cung nhan thay ieu o, va ngay nay ong bao va ong loai nhieu ni tren the gii ang nong long thay Nha Nc sm khac phuc nhng bat cong oi vi cac to chc ton giao cung nh nhieu thanh phan khac trong cong ong dan toc.

 

II. nh hng cua Giao huan cua Giao Hoi cong giao ve xa hoi

1. Nhng gia tr nen tang. Trien khai Li Chua day va giao huan cua Cong ong Vatican II cung kinh nghiem qua cac che o trong lch s phat trien cua loai ngi, Giao huan cua Giao Hoi ve xa hoi a c hnh thanh va trai dai qua nhieu the ky. Nay Giao huan o c tong ket nham lam noi bat nhng gia tr tinh than va ao c, nh s that va cong bang, tnh huynh e ai ong va tnh lien i, long yeu thng bac ai xay dng hoa bnh va phuc vu cho s song va pham gia con ngi.

Muc ch tong ket Giao huan la e lam nen tang cho viec phat huy nhan quyen, cung nh cho cong cuoc xay dng va phat trien vng ben at nc va cong ong dan toc.

2. Nhng chuan mc cho cong cuoc phat trien toan dien va vng ben. Nhng gia tr tinh than va ao c trong Giao huan neu tren la nhng chuan mc cho cong cuoc phat trien trong moi lanh vc kinh te, xa hoi, chnh tr, gia nh, giao duc, ma cung ch la a en phat trien con ngi toan dien. ong thi nhng chuan mc o cung nham giup cho cong quyen cung nh moi to chc kinh te xa hoi tranh con ng mon cu trong lch s la bien con ngi thanh phng tien san xuat, thanh cong cu phuc vu cho nhng tham vong cua nhng ngi nam gi quyen hanh, the lc va tai lc trong xa hoi.

3. Trach nhiem cua cac thanh phan trong Giao Hoi cong giao la a nhng gia tr nen tang t Giao huan neu tren vao i song gia nh va xa hoi nham gop phan xay dng mot cong ong nhan loai mi, mot cong ong song trong s that va cong bang, trong hiep nhat va bnh an, trong yeu thng va phuc vu cho s song va pham gia cua moi ngi anh em ong bao va ong loai la con mot Cha, la anh em mot nha.

 

III. Nhng ap dung thc hanh

1. Ban Tong lc Giao huan. Hoi ong Giao hoang ve Cong ly va Hoa bnh trong thi c Hong Y Phanxico Nguyen Van Thuan lam Chu tch a khi cong tong hp giao huan cua Giao Hoi trai dai nhieu the ky thanh mot ban Tong lc Giao huan cua Giao Hoi ve xa hoi. Nay ban Tong lc a c hnh thanh va c dch sang nhieu ngon ng, ca Viet ng.

2. Chng trnh ao tao va huan luyen. Nay Giao huan nay can c a vao chng trnh ao tao va huan luyen rong rai moi thanh phan Dan Chua va moi ngi thien tam, ac biet nhng ngi ang co mat trong moi lanh vc giao duc, kinh te, xa hoi, chnh tr.

Viec ao tao va huan luyen nay trc het nham m ng cho ho tr nen muoi, men, anh sang cho nhng gia tr nen tang trong xa hoi, ke en nham tao kha nang cho ho gop phan va kien tao nen van hoa s song va van minh tnh thng, va phat trien vng ben at nc, a con ngi, gia nh, cong ong xa hoi i en s song doi dao, an lanh va hanh phuc lau dai.

 

29.8.2007, ngay le knh Thanh Gioan Baotixita chu x tram v s that va cong bang.

 

Gioan B. Pham Minh Man

Hong Y Tong Giam muc

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page