Thanh Le Ta n Mng Ky Niem 120 Nam

Cong oan Kon Hngo Ktu

Giao x Phng Quy (1887-2007)

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Thanh Le Ta n Mng Ky Niem Mot Tram Hai Mi Nam Cong oan Kon Hngo Ktu - Giao x Phng Quy (1887-2007).


Cong oan Kon Hngo Ktu - Giao x Phng Quy, Giao hat Kontum, Giao phan Kontum, Viet Nam, mng Mot Tram Hai Mi Nam Hanh Trnh c Tin, Ton Tao Thanh ng. Trong hnh: oan rc au thanh le.


Phng Quy, Kontum, Viet Nam (26/03/2007) - Cong oan Kon Hngo Ktu - Giao x Phng Quy, Giao hat Kontum, Giao phan Kontum, Viet Nam, mng Mot Tram Hai Mi Nam Hanh Trnh c Tin, Ton Tao Thanh ng.

ung 9 gi 00: oan ong te gom co c Cha Micae Hoang c Oanh, Giam muc Giao phan Kontum, Cha Giuse o Hieu - hat trng Kontum, Cha Phero Nguyen Van ong, hat trng Pleiku, linh muc Chanh x Gioakim Nguyen Hoang Sn cung hn 30 linh muc tien en trc tng ai c Me Truyen Tin - nam ben phai tien sanh nha th - la thanh hieu bon mang cua Giao x Phng Quy - Cong oan Kon Hngo Ktu. ni tng ai nay, c Cha Micae lam dau thanh gia au le va lam phep tng ai. Tiep en, c Cha Micae va oan ong te tien ra chnh gia trc ca nha th, c Cha Micae a chao mng Quy Cha, cung cong oan hien dien, ngai noi: "Knh tha Quy Cha Quan hat, Quy Cha, Quy Be Tren cac Hoi dong va anh ch em tu s nam n va cong oan dan Chua hien dien ni ay. Hom nay, chung ta en ay e chia se niem vui vi cong oan Kon Hngo Ktu - Phng Quy, xin chung vui vi anh ch em a s Kon Hngo Ktu - Phng Quy nhan ngay bon mang c Me Truyen Tin, xin chung vui vi anh ch em v hom nay cung la ky niem 120 nam thanh lap a s nay, va cung xin chung vui v hom nay anh ch em co mot ngoi nha th mi; vi nhng niem vui nay chung ta hay y thc niem vui can ban cua chung ta hn ca la c lam con cai cua Chua, lam con cai trong Hoi Thanh, trong tam tnh o chung ta tiep tuc dang li ta n trong thanh le hom nay..." Tiep en, Cha Gioakim Nguyen Hoang Sn, chanh x Phng Quy xin c Giam muc m ca nha th, ngai noi: "Knh tha c Cha, cung toan the cong oan dan Chua. Knh tha c Cha, vi niem tin vao Thien Chua va Me Hoi Thanh, chung con tin rang nguon s song ch thc t Thien Chua ban cho nhan loai suot dong lch s t thi Giao Hoi S Khai cho en nay va mai mai co c qua la qua Chua Kito, qua cac Tong o va cac Giam muc ke v cac tong o; Hom nay, nguon song ch thc t Thien Chua lai en vi chung con la qua c Cha. Nha th bieu tng cua Giao Hoi thu nho, chung con nai n xin c Cha m ca nha th nay e t nguon sc song cua Thien Chua qua c Cha ma ton tai trong ngoi nha th nay khi c Cha thanh hien, e chung con hng n Cu o tai ay".

Sau o, oan ong te tien vao nha th, cung theo sau la oan mua nhay trong nhp ieu cua tieng cong chieng dan toc Rngao va Bahnar, tiep sau oan cong chieng co rat ong nam n tu s va anh ch em giao dan Kinh - Rngao - Bahnar cung nh quan khach tien vao ngoi thanh ng.

c biet cong oan Kon Hngo Ktu khi mi hnh thanh cho en Giao x Phng Quy ngay nay a trai qua nhieu thang tram trong suot 120 nam. Trong cuoc hanh trnh c tin 120 nam ay, nhng ngay au hat giong c tin c gieo vai ni Kon Hngo Ktu a kho khan the nao v che o buon ban no le, th hom nay gi vng c tin ay bang cach giai thoat tn hu khoi no le ma quy trong the gii hng thu nay cang kho hn.

Theo dong lch s, cac Cha tha sai Paris (MEP) en ni nay vao nam 1887 goi la lang Kon Hngo. en nam 1925: goi la Tring Kon Hngo, co 814 tn hu; Nam 1937: co 4 ho ao vi 1,166 tn hu (gom 779 dan toc; 387 kinh); en nam 1937 c goi la giao x Phng Quy cho en nay. Nam 1939: co 5 ho ao, vi 1,414 tn hu (gom: 1,007 dan toc, 407 kinh); Vao nam 1946, co 1,752 tn hu trong o co 360 ngi Kinh, va 154 tan tong; Nam 1956, Tring Phng Quy thi cha s Toma Le Thanh Anh, co 2,110 giao dan nam tren 2 ho ao: Kon Hngo (dan toc Rngao) va Phng Quy (Kinh). Hien nay a s Phng Quy co 3,792 tn hu; trong o Kon Hngo Ktu (dan toc Rnao) la 1,386 tn hu, va so tn hu ngi Kinh la 2,406. Trai qua 120 nam co 6 linh muc tha sai Paris (MEP) va 13 linh muc Viet Nam coi soc.


c Cha Micae Hoang c Oanh cung hn 30 linh muc ong te tien en trc tng ai c Me Truyen Tin - nam ben phai tien sanh nha th - la thanh hieu bon mang cua Giao x Phng Quy - Cong oan Kon Hngo Ktu. ni tng ai nay, c Cha Micae lam dau thanh gia au le va lam phep tng ai.


Trong 120 nam qua a co 7 n tu la ngi dan toc xuat than t ay, trong o co 5 ch thuoc Dong Anh Phep La va 2 ch Dong Chua Quang Phong. Ngi Kinh th co 11 ch a khan dong thuoc cac hoi dong: Con c Me Vo Nhiem, Chua Quan Phong, Phan Sinh va Vinh Sn. Ngoai ra co 4 linh muc xuat than t Giao X Phng Quy, ac biet trong ngay vui hom nay cua Giao x co Cha F.X Tran Anh Duy, Sai Gon, va Cha Phaolo Nguyen Van Thach, CSsR, My cung ve tham d.

Theo Cha Gioakim Nguyen Hoang Sn, hien ang chanh x Phng Quy, ngai cho biet: Net ac biet trong hanh trnh c tin 120 nam nay la: "t no le en t do". No va mang y ngha xa hoi va mang y ngha c tin Kito giao. Ngha la, khi en vung Kon Hngo Ktu nay, cac v tha sai a phai mua lai nhng ngi no le Kinh cung nh dan toc, cac Ngai a chuyen oi, a au tranh, a a anh sang Kito giao vao vung at hoang s nay.

Lan gi lai nhng trang au cua cuon "Lc S hanh trnh c tin 120 nam cua Cong oan Kon Hngo - Phng Quy", ta thay Cong ong Kito hu ay hnh thanh trong tnh trang cua mot xa hoi Tay Nguyen vao the ky 19 au the ky 20 co nhieu bat on ve cac bo lac vi nhau, ac biet la ng day buon ban no le, cac v tha sai phai dung nhieu cach the e a Tin Mng vao cho thch hp.

Ve Tnh trang xa hoi. Kon Hngo Ktu vao thi ky trc giai oan tong giao cach ay tren 120 nam la vung at Tay Nguyen bat on, cac lang quay nhieu, cp boc lan nhau lien tuc: pha bac co cac bo toc Sang, pha nam co nhng bo toc ngi thuoc Hdrung. Chuyen anh nhau, cp cua, cp ngi chang phai ch v tnh kh con rng ru, cha c khai hoa, ma con la cach thc tuyen la an ba lam cho dong doi tot hn nh pha tron phoi ngau gia cac chung toc khac nhau. Va chuyen buon ban no le la nguyen nhan chnh cua xa hoi thi o tao nen chien tranh gia cac bo lac tren vung Tay Nguyen. Vao thi o, ng day buon ban no le thnh hanh chang nhng gia cac vung dan toc Tay Nguyen ma con phat at va thng xuyen tai X ang Trong do s cau ket cua cac vung gia cac quan chc co quyen, hoac gia nhng ngi giau. V vung ong bang can nhieu no le e phuc dch, xay dng. ng day buon ban no le nh vay c ket noi vi nhng ngi co quyen trong vng quoc chua Nguyen. Chan rt ng day c vng chac va kha quen thuoc t phu chua en hang con buon va khai thac chu yeu la t vung Tay Nguyen, hoac t ong bang Cu Long. Che o buon ban no le tai vung dan toc bat nguon va c dung dng t ngi Mien Xuoi vi nhieu ly do c a ra e bien bach xem nh chnh ang, nhng thc chat la kiem li nhuan, bat chap nham pham con ngi.

Trong boi canh xa hoi ban khai nh the nen viec Truyen giao vung Tay Nguyen gap phai nhieu kho khan t tap tuc buon ban no le nay, bi ng day buon ban nay dnh dang chat che vi quan quyen va nhng con buon Mien Xuoi. Mot so tha sai nhan manh rang "viec buon ban no le bao gom trc tien viec ngi mien xuoi san uoi so dan c 'moi r' vung sau va ban ho lam no le. Va Ca ngi Thng cung tham gia vao viec buon ban nay. Ngi ta noi la KonTrang, mot lang cua ngi Seang trong vung song Bla, a hoat ong nh la mot trung tam cua nhng ngi buon ban no le ngi Seang, Renjao va Lao. Nhng ngi nay thng ti cac con song nhanh cua song Cu Long e san lung no le". Trong sach cua Cha Dourisboure cung a ghi lai nhieu trang noi ve te nan buon ban no le keo theo bao nhieu te oan khac cho dan toc t ngi tren vung truyen giao nay.

Kho khan nh the, nhng vi y Chua nhiem mau, vi sc manh cua Chua Thanh Than hoat ong ni cac Tha Sai Paris (MEP) va hoat ong ni dan toc cac bo lac nay, ma anh sang c Tin Kito giao a c an re sau vao cac bo lac Tay Nguyen nay va gi ay ang phat trien. Mi ngay nao o la chien tranh, gi ay song chung hoa bnh, ngay nao o cha biet c Kito la Cu Chua, gi ay song hoa bnh trong c Kito. Khong ch vung Kon Hngo ma cac vung lan can, cac bo toc Bahnar, Rngao, Jrai... a song chung c vi nhau. Theo thong ke 31.12.2005 th dan so Tnh Kontum la 377,590 ngi, trong o co 201,022 ngi la thuoc cac bo toc Bahnar, Seang, Rngao, Jrai... ngi Kinh la 176,568 ngi. Tong so tn hu Cong Giao la 112,376 ngi, trong o 88,727 ngi dan toc, 23,649 ngi Kinh. Nh the, gan mot na cac Bo Toc tren Tay Nguyen Kontum c anh sang c tin Kito giao soi chieu. Ho c lam con cai Thien Chua. Ta n Chua.

Sau khi oan ong te va giao dan tien vao nha th, c Cha Micae a lam phep va ray nc thanh nha tam, ban th va tng nha th mi.


Sau thanh le c Cha Micae chup hnh lu niem vi linh muc oan trc gian cung thanh.


Tiep sau cac bai oc Li Chua la bai giang cua c Cha Micae. Trong bai giang Ngai chia se 2 y chnh:

1. c Cha Micae a dien giang ve "2 nhan vat" S than Gabriel va c Maria, ngai nhan manh en kha canh c Maria a on nhan c tin nh the nao da tren trnh thuat Tin Mng Lc 1,26-38. Sau khi dien giang Li Chua, ngai at nhng cau hoi cho moi ngi tham d: "Chung ta on nhan c tin o nh the nao, co giong Me Maria khong? Chung ta co on nhan va chap nhan mot Thien Chua thong suot va chan that nh me a tin va on nhan khong? Va khi on nhan roi, chung ta lam g? hay noi ung hn la song nh the nao? va chung ta co truyen tin o cho anh ch em lng dan song quanh ta khong. Chung ta co g ? Phai chang la tai c, la khon ngoan, la tai ba. Cai chung ta can co va phai co la c Tin, la phai co Thien Chua la ang chan that, la Tnh yeu. Va tat ca nhng cai "co" o phai the hien qua i song chung ta..."

2. Lien he en moi ngi tn hu la mot "th, kieu" Gabriel mi trong xa hoi hom nay. c Cha Micae noi: "Chung ta em Tin Mng ve tnh yeu o, em s iep ve Thien Chua chan that o en vi ngi khac cha? Phai en vi ngi khac la yeu thng nh Chua yeu thng, phuc vu nh Chua phuc vu....

Hom nay le bon mang Truyen tin la bon mang cua giao x anh ch em, anh ch cang phai the hien s mang mnh chon ay hn, nh S than truyen tin. Va hn the na song c tin vao Thien Chua nh Me Maria. The hien niem tin ay hn na nh c Me sau bien co truyen tin a en vi Ch ho Elisabet e yeu thng va phuc vu. Chung ta hay theo gng Me ma phuc vu va yeu thng nhng ngi quanh ta nh Me. Xin Me Maria giup chung song c tinh than nh Me..."

Sau li nguyen hiep le, mot giao dan a cam n c Cha va Cong oan. Noi dung nh sau:

"Trong knh c Cha Micae,

Quy Cha Hat Trng, Quy Cha , Quy nam n tu s va cong oan dan Chua trong va ngoai Giao x,

Bai ca "Ngi Khen" (Magnificat) cua c Trinh N Maria a noi len va con se noi len mai mai nhng tam tnh sau kn nhat trong li ta n nguyen cau. Li hat cua Me vang doi tam tnh cua Giao hoi hoan vu, cua moi ngi va cua moi ngi c Thien Chua oai thng lang nghe va nhan li. V the, tam tnh o the hien kha canh tap the trong giao x Phng Quy hom qua, hom nay va mai mai. Vao dp mng 120 nam hanh trnh c Tin, va ton tao Thanh ng Giao x , xin mn bai hat mng cua Me Maria (Lc. 1, 49) nh sau:

"ang Toan Nang a lam cho chung toi

biet bao ieu cao ca,

Danh Ngi that ch thanh ch ton..." (Lc 1, 49).

Trong suot 120 nam, giao x Phng Quy a lanh nhan c bao n hue. Xin dang li ta n: xin ta n Chua, ta n c Me va ta n Thanh Ca Giuse.

Vi long qu men va biet n sau sac, giao x Phng Quy chung con chan thanh cam n c Giam muc Giao Phan a quan tam ac biet va cho phep ton tao Thanh ng Phng Quy chung con.

Chung con luon ghi long hnh anh cha Tong ai Dien en cau nguyen trc tng ai Thanh Ca Giuse e bat au khai mong di s dan dat cua thanh Ca Bao Tr.

Xin chan thanh cam n qu cha, qu an nhan gan xa, trong cung nh hai ngoai gop cong sc bang vat chat, nhat la bang khuyen khch cung nh bang li cau nguyen e cong trnh nay c hoan thanh tot ep; Cong trnh xay dng ngoi Thanh ng Giao x c an yeu va nhiet tnh.

Xin dang li ta n:

"Xin Ta n Thien Chua ,

Xin Cam n qu Ngai"...

Sau thanh le c Cha Micae chup hnh lu niem vi linh muc oan trc gian cung thanh, va sau o tat ca cong oan dung ba tiec than mat tai khuon vien nha x.

 

Hnh Anh Nha Th Qua Cac Thi Ky:

T trc en nay, giao x co tat ca la 4 ngoi nha th:

1 - Nha th th nhat: 1889-1893.

Nha th au tien lam bang tranh, vach at. Xay t nam 1889, s dung en nam 1893 c gan 5 nam.

2 - Nha th th hai: 1893-1968

Nha th th hai lam bang ram van, xay dng nam 1893 va x dung en nam 1968, c 75 nam.

3 - Nha th th ba: 1969-2006

Nha th th ba: xay cat hien ai t nam 1969 va c x dung en nam 2006.

4 - Nha th th t : 04. 2006 en 03.2007

Nha th th t: c ton tao t au thang T nam 2006 en 25 thang 03 nam 2007, va Thanh Le Ta n vao th Hai, ngay 26 thang 03 nam 2007, le Truyen Tin, Bon Mang giao x.

 

Ta n Chua, Cong Trnh Chua thc hien tot ep nhng bao.

Khep lai mot hanh trnh 120 nam c tin,

lai bat au mot giai oan mi cua hanh trnh c tin...

 

Lm. Bart Nguyen nh Phc, C.Ss.R

Vp TGM Kontum

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page