Tng Quan Gia Bac Ai va Cong Bang

bai gii thieu cua c Hong Y Renato Martino

ve Thong iep Thien Chua La Tnh Yeu

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Tng Quan Gia Bac Ai va Cong Bang: bai gii thieu cua c Hong Y Renato Martino, Chu Tch Hoi ong Toa Thanh ve Cong Ly va Hoa Bnh, ve Thong iep Thien Chua La Tnh Yeu

(Radio Veritas Asia 31/01/2006) - Quy v va cac ban than men. Muc thi s lan trc a nhac en bai gii thieu cua c Hong Y Renato Martino, Chu Tch Hoi ong Toa Thanh ve Cong Ly va Hoa Bnh. c Hong Y a oc bai nay trong cuoc hop bao vao Tra ngay 25 thang Gieng nam 2006, e gii thieu Thong iep au tien cua c Thanh Cha Beneito XVI: Thien Chua la Tnh Yeu (Deus Caritas Est). Sau khi trnh bay van tat noi dung chnh cua Thong iep, c Hong Y Renato Martino a chu y khai trien moi tng quan gia c Bac Ai va s Cong Bang, c Thong iep trnh bay ni cac so 26 en 29. Gi ay knh mi quy v va cac ban theo doi bai gii thieu cua c Hong Y Renato Martino nh sau:

 

Toi vui mng va hanh dien c tham d vao buoi gii thieu Thong iep au tien cua c Thanh Cha Beneito XVI, co ta e: Thien Chua la Tnh Yeu, trnh bay suy t sau xa va ay gi y soi sang ve tnh yeu kito, trong cac kha canh triet hoc, than hoc, tu c, muc vu va luan ly van hoa cua tnh yeu. Chac chan rang ay la thong iep co tnh cach loan bao chng trnh hanh ong, theo y ngha sau xa hn va oi buoc dan than nhieu hn. Khi nhac lai rang Thien Chua la Tnh Yeu, c Thanh Cha mi goi tat ca hay i vao trung tam cua c Tin Kito. TC a viet nh sau ni so 1 cua Thong iep: Vao luc khi au cua cuoc song kito, khong co mot quyet nh co tnh cach luan ly hay mot y tng cao ca nao, nhng co cuoc gap g vi mot bien co, gap g vi mot ang, a ban cho cuoc song mot chan tri mi, va nh the ban cho cuoc song mot nh hng nhat nh. Trong phuc am cua mnh, thanh Gioan a noi len s kien nay vi nhng li nh sau: Thien Chua a yeu thng the gian en noi trao ban Con Mot mnh cho the gian, ngo hau bat c ai tin vao Ngai, th co c s song i i (Gn 3,16) (so 1). Ngoai ra, ay con la mot Thong iep c bao gom , nhat la ni phan th I cua thong iep, trong bau kh thieng lieng cao. ac iem nay nhac cho tat ca moi ngi hay biet vun trong, hay lam cho ln len, hay phat trien nhng ly le va nhng nguyen do thieng lieng cua ban chat giao hoi va cua can cc kito, truc nguy c ri vao chu ngha hoat ong v hoat ong tren bnh dien xa hoi va t thien, ma bo mat linh hon cua moi hoat ong. Chnh nhng ly le va nhng nguyen do thieng lieng nay mi lam cho hanh ong con ngi co y ngha va co gia tr. c Thanh Cha a qua quyet trong mot trong nhng oan co y ngha nhat trong Thong iep, nh sau: Tnh Yeu la than thieng, bi v phat xuat t Thien Chua va ket hiep chung ta vi Thien Chua; va qua dien bien hiep nhat, Tnh yeu bien oi chung ta thanh Cong oan, vt qua c nhng chia re va bien chung ta thanh Mot, cho en luc cuoi cung, khi Thien Chua la tat ca trong tat ca (I Co 15,28) (so 18 cua Thong iep).

Sau nhng suy ngh ngan va tong quat nh tren, toi mi goi anh ch em hay chu y en oan Thong iep t so 26 en so 29, trong o c Thanh Cha ban ve chu e moi tng quan gia cong bang va bac ai, qua mot loat nhng iem gi y ve kha nang chuyen mon cua Giao Hoi cung nh cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua giao hoi, va sau o ve kha nang chuyen mon cua Nha Nc trong viec thc hanh mot trat t xa hoi cong bang. e trnh bay van e cach ro rang hn, Toi xin neu len nhng iem sau ay:

- Gia tr cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua giao hoi trong dong lch s t the ky th 19.

- Kha nang chuyen mon cua Giao Hoi va cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi trong cong cuoc xay dng mot trat t xa hoi cong bang.

- Vai suy t cua c Thanh Cha ve ban chat cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi.

- Trong cong cuoc xay dng mot trat t xa hoi cong bang, trach vu cua giao hoi la trach vu khi day nhng sc manh luan ly va thieng lieng.

 

Quy v va cac ban than men,

Chung ta hay theo doi tiep Bai Thuyet trnh cua c Hong Y Renato Martino, nhan manh en kha canh Thong iep au tien cua c Beneito XVI trnh bay ve tng quan gia Cong Bang va Bac Ai. Nh chung toi a nhac en trong muc thi s lan trc, bai thuyet trnh cua c Hong Y Martino ve Tng Quan Gia Cong Bang va Bac Ai, nh c trnh bay trong thong iep Thien Chua la Tnh yeu, giai thch bon iem nh sau:

- Gia tr cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua giao hoi trong dong lch s , ke t the ky th 19.

- Kha nang chuyen mon cua Giao Hoi va cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi, trong cong cuoc xay dng mot trat t xa hoi cong bang.

- Vai suy t cua c Thanh Cha ve ban chat cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi.

- Trong cong cuoc xay dng mot trat t xa hoi cong bang, trach vu cua giao hoi la trach vu khi day nhng sc manh luan ly va thieng lieng.

Trong muc Thi S lan nay, chung ta hay theo doi tiep iem 1 va 2.

 

- iem 1: Gia tr cua Hoc Thuyet Xa Hoi trong dong lch s ke t au the ky th XIX, c Hong Y Renato Martino a phat bieu trong buoi hop bao nh sau:

 

c Thanh Cha nhac rang trc nhng van e phat sinh trong the ky th XIX do bi nen ky nghe tan tien gay ra va la nhng van e nham vao viec oi thiet lap mot trat t xa hoi cong bang, Giao Hoi Cong Giao a gop phan cua mnh, khong nhng qua hanh ong cua nhng v dan than hang au trong lanh vc xa hoi, ma con nhat la qua viec nhap cuoc cua giao huan xa hoi cua giao hoang vi Thong iep Tan S cua c Leo XIII. Trong so 27 cua Thong iep Thien Chua la Tnh Yeu, c Thanh Cha Beneito XVI ghi nhan giay phut khai sinh hoc thuyet xa hoi cong giao, va anh gia giay phut nay nh la khi au cua con ng dai co nhieu ket qua phong phu va c lam giau them bi nhng giao huan tiep noi nhau cua cac v Giao Hoang nh c Pio XI, c Gioan XXIII, c Phaolo VI va c Gioan Phaolo II, cho en nam 2004, khi Hoi ong Giao Hoang ve Cong Ly va Hoa Bnh phat hanh Tap Toat Yeu Hoc Thuyet Xa Hoi cua Giao Hoi; Tap Toat Yeu nay la mot trnh bay co trat t va theo sat thi cuoc ve nhng hoan canh va nhng van e luon mi me. So 27 cua Thong iep Thien Chua la Tnh Yeu co mot gia tr chu giai co tam quan trong ln, e giai thch ve mot giai oan lch s kho khan va co tnh cach quyet nh, mot giai oan lch s co chu anh hng cua chu ngha marxt. Ca khi nhng v ai dien cua Giao Hoi ch nhan dien c cach t t rang van e ve c cau cong bang cua xa hoi, c at ra mot cach mi me, --- nh c Beneito XVI nhn nhan cach thanh that nh the, th Ngai nhn nhan cung cach thanh that rang giac m cua chu ngha marxt ngay nay a b tan bien mat roi. Trong khung canh lch s mi, c Thanh Cha qua quyet rang hoc thuyet xa hoi --- trong hoan canh kho khan chung ta gap phai hom nay do bi hien tng toan cau hoa cua nen kinh te gay ra --- a tr thanh tieu chuan can ban e ra nhng nh hng co gia tr, ca vt ra ngoai nhng ranh gii cua giao hoi: nhng nh hung nay --- trc tien bo cua cong cuoc phat trien --- can phai c ban en trong oi thoai vi tat ca nhng ai quan tam nghiem chnh ve con ngi va ve the gii con ngi sinh song (so 27). Vi nhng ai a tng len tieng to cao giao hoi a on hut chuyen tau lch s, th cung chnh lch s nay chng minh rang giao hoi a tng ng i san truc ni tram ga ma chuyen tau o sap en. c nhn nhan nh vay , giao hoi khong vui mng t man e cao chien thang, nhng ch xem o nh la viec thc hanh nghiem chnh cua li giai thch ung ve lch s.

 

- iem th 2: Ve Kha nang cua Giao Hoi va cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua Giao Hoi, trong viec xay dng mot trat t xa hoi cong bang, c Hong Y Renato Martino a noi nh sau:

 

e tai nay c ban en trong so 28 cua Thong iep Thien Chua La Tnh Yeu. Nhac lai kho tang giao huan ve tnh cach t lap cua nhng thc tai tran the, nh c trnh bay trong hien che muc vu Vui Mng Va Hy Vong cua Cong ong Vaticano II, c Thanh Cha qua quyet rang s cong bang la muc tieu va do o la thc o moi nen chnh tr... Xa hoi cong bang khong the nao la cong viec trc tiep cua Giao Hoi, nhng phai la cong viec cua chnh tr. Nhng sau khi a xac nh kha nang chuyen biet cua chnh tr va cua nha nc trong viec xay dng mot trat t xa hoi cong bang, va do o xac nh viec giao hoi va giao huan xa hoi cua giao hoi, khong co kha nang chuyen biet trong cong viec xay dng nay, c Thanh Cha Beneito XVI lien chu y e ra ngay kha nang chuyen biet cua giao hoi va cua giao huan xa hoi cua giao hoi. Giao Huan cua c Thanh Cha Beneito XVI ve iem nay --- mot giao huan da tren kho tang giao huan cua nhng v tien nhiem ngai --- co the c tom gon lai nh sau: xet v tr tue con ngi trong lanh vc thc hanh , khi hoach nh mot trat t xa hoi cong bang, th luon luon phai tra li cho cau hoi the nao la s cong bang, va ong thi luon b bao vay bi sc hap dan cua li loc va bi quyen lc, nen (tr tue thc hanh) nay can luon c thanh luyen. Hoc thuyet xa hoi cua Giao Hoi, vi kha nang huan luyen sau xa cua no, chng to cho thay la co sc ap lai nhu cau thanh luyen lien l tr tue con ngi trong lanh vc thc hanh. Ve iem nay, chung ta hay nghe chnh c Thanh Cha noi trong Thong iep cua ngai nh sau: ... viec xay dng mot trat t cong bang cho xa hoi cung nh cho nha nc, --- ma qua trat t nay moi ngi hng c ieu mnh co quyen hng, --- (viec xay dng nay) la trach vu can ban, ma moi the he phai oi dien lai mai. Xet v ay la mot trach vu chnh tr, viec xay dng nay khong the la bon phan trc tiep lien ngay cua Giao Hoi. Nhng xet v trach vu nay ong thi cung la trach vu u tien nhan ban, nen giao hoi co bon phan cong hien, --- qua viec thanh luyen tr tue thc hanh va qua viec huan luyen luan ly, --- (cong hien) phan rieng biet cua mnh, ngo hau nhng oi hoi cua cong bang tr nen co the hieu c va co the thc hien c (28).

 

Quy v va cac ban than men,

Chung ta hay oc tiep phan con lai cua bai thuyet trnh cua c Hong Y Renato Martino, chu tch Hoi ong Toa Thanh Cong Ly va Hoa Bnh, gii thieu Thong iep au tien cua c Thanh Cha Beneito XVI Thien Chua la Tnh Yeu. Trong phan con lai nay, c Hong Y Martino giai thch hai iem con lai, tc iem 3 va 4. iem 3 noi ve ban chat cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua giao hoi nh c trnh bay trong thong iep. Va iem th 4 noi ve trach vu rieng biet cua Giao Hoi la trach vu khi day nhng nang lc thieng lieng va luan ly, e xay dng xa hoi cong bang hn. ay, chung ta hay theo doi bai thuyet trnh cua c Hong Y Martino.

c Hong Y a giai thch nh sau:

 

- iem 3: Ban Chat cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua Giao Hoi.

 

Trong khung canh suy t ve kha nang chuyen mon cua Giao Hoi va cua Hoc Thuyet Xa Hoi cua Giao Hoi, trong viec xay dng c cau cong bang cho xa hoi va cho nha nc, c Thanh Cha cong hien vai suy t ay hng khi ve chnh ban chat cua hoc thuyet xa hoi cua Giao Hoi, nhat la trong nhng g co lien quan en goc re va cach thc lap luan cua hoc thuyet nay. oi vi nhng g lien quan en goc re cua no, c Thanh Cha xac nhan hoc thuyet xa hoi an re trong c tin va trong s thanh luyen ly tr. c Thanh Cha a viet trong Thong iep Thien Chua la Tnh Yeu nh sau: ...c Tin co ban chat ac biet cua no nh la mot cuoc gap g vi Thien Chua hang song --- mot cuoc gap g m ra cho chung ta nhng chan tri vt qua ben kia lanh vc rieng cua ly tr. Nhng ong thi c tin la sc manh thanh luyen cho chnh ly tr. Khi s t quan iem cua Thien Chua, c Tin giai thoat ly tr khoi nhng mu quang cua no, va nh the giup cho ly tr c tr nen chnh no mot cach tot ep hn. c tin cho phep ly tr chu toan mot cach tot ep hn trach vu cua mnh va lam cho ly tr nhn thay ro hn ieu thuoc ve lanh vc rieng cua ly tr. Chnh ni ay, ta thay c cho  ng cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi cong giao (so 28). Khi Giao Hoi, vi hoc thuyet xa hoi cua mnh, ngo li vi con ngi, th giao hoi ngh en con ngi khong nhng trong anh sang cua kinh nghiem lch s, nhng truc het con theo anh sang cua Li Mac Khai cua Thien Chua hang song (Laborem exercens, 4). Hoc thuyet xa hoi ngay t au thuoc ve giao huan cua giao hoi va la phan gia tai truyen thong cua giao hoi; va s d c nh vay, la bi v ban chat cua hoc thuyet xa hoi truc het c an re trong c tin. Hoc thuyet xa hoi cua giao hoi c xay dng theo anh sang cua c tin va cua truyen thong giao hoi (T Sollicitudo rei socialis, so 41). Xet ve cach thc lap luan cua hoc thuyet xa hoi, c Thanh Cha qua quyet rang hoc thuyet xa hoi cua giao hoi lap luan da vao ly tr va quyen t nhien, ngha la da vao ieu phu hp vi ban tnh cua con ngi. (so 28). Toi ngh la ngui ta co the a ra mot nhan nh quan trong tren bnh dien tri thc rang tng quan gia hoc thuyet xa hoi va triet hoc, nhat la tng quan gia hoc thuyet xa hoi va khoa nhan luan la ieu t nhien. Ve van e nay, toi xin trch lai ay mot oan t Quyen Toat Yeu Hoc Thuyet Xa Hoi nh sau: Trc het, s ong gop cua triet hoc cho hoc thuyet xa hoi la ong gop het sc thiet yeu; ay la s ong gop phat sinh t oi buoc cua ban the con ngi, neu xet t nguon mach cua hoc thuyet xa hoi; va phat sinh t oi buoc cua ly tr, neu xet theo kha canh tri thc cua chnh c tin. Nh qua ly tr, hoc thuyet xa hoi thu nhan triet hoc vao trong chnh ket cau luan ly noi tai cua no, ngha la trong chnh loi lap luan rieng cua no. Triet hoc la phng the thch hp va can thiet, e hieu ung nhng quan niem can ban cua hoc thuyet xa hoi, chang han nh quan niem ve ngoi v, ve xa hoi, ve s t do, ve lng tam, ve luan ly, ve quyen li, ve s cong bang, ve cong ch, ve tnh lien i, ve s ho tr, ve Nha Nuc; s hieu biet ve nhng quan niem va noi tren, co the soi sang cho s chung song hoa hp trong xa hoi. Va cung chnh triet hoc lam noi bat tnh cach hp ly cua anh sang ma Phuc am chieu doi tren xa hoi; va cung chnh triet hoc keu goi moi tr hieu va lng tam hay m rong va chap nhan s that (so 77).

 

- iem th 4: Ve trach vu rieng biet cua Giao Hoi:

 

c Thanh Cha qua quyet rang trach vu cua Giao Hoi, cung vi hoc thuyet xa hoi, trong viec xay dng mot trat t xa hoi cong bang, la trach vu thc tnh nhng nang lc thieng lieng va luan ly. Th hoi, TC muon nhac en nhng nang lc nao ay? Chung ta hay lang nghe chnh nhng li TC noi trong Thong iep cua ngai nh sau: Trach vu lien ngay phai hoat ong e xay dng mot trat t cong bang trong xa hoi, la trach vu rieng biet cua giao dan. Nh la cong dan cua at nc, giao dan c mi goi ch than tham d vao sinh hoat cong cong. V the, ho khong the tranh ne nhng hoat ong khac nhau tren bnh dien kinh te, xa hoi, lap phap, hanh chanh va van hoa, nham co vo cong ch mot cach co trat t va co c cau. S mang cua giao dan la thiet lap cach ung an sinh hoat xa hoi, va ton trong tnh cach t lap ung cua sinh hoat xa hoi nay, va cong tac vi nhng cong dan khac theo nhng kha nang rieng va theo trach nhiem rieng. Ca khi nhng thc hien rieng biet cua tnh thng bac ai cua giao hoi khong bao gi nen b lan lon vi nhng sinh hoat cua Nha Nc, nhng van ung that rang c bac ai phai linh ong toan bo cuoc song cua giao dan va do o linh ong toan the sinh hoat chnh tr; va sinh hoat chnh tr nay c song thc hanh nh la c bac ai xa hoi (29).

S hien dien cua giao dan trong lanh vc xa hoi c quan niem nh la viec phuc vu, nh la dau ch va la s the hien c bac ai; viec phuc vu nay c the hien trong i song gia nh, van hoa, lao ong, kinh te, chnh tr, theo nhng cach thc khac nhau. ap ng nhng oi hoi khac nhau cua pham vi dan than rieng biet cua ho, ngi giao dan dien ta s that cua c tin, va ong thi noi len s that cua hoc thuyet xa hoi cua giao hoi; va s that nay c thc hien tron ven khi no c song that cach cu the, e mang lai giai phap cho nhng van e xa hoi. Tnh cach ang tin cua hoc thuyet xa hoi he tai truc het ni nhng viec lam, roi mi ke en s mach lach noi tai trong ly luan cua hoc thuyet. Chung ta can lu y en chi tiet nay la c Thanh Cha luon nhac en chng ta cua cac v Thanh, c e ngh nh la mau gng ang c noi theo, ca bi cac giao dan, qua viec vun trong mot nen tu c ch that danh cho giao dan, mot tu c c linh ong bi tnh thng; tnh thng nay lam cho ho uc tai sinh thanh nhng con ngi mi, c tham nhuan trong Mau Nhiem Thien Chua va c hoi nhap vao trong xa hoi; nh the ho va la thanh thien va la ke thanh hoa anh ch em. Mot nen tu c nh the xay dng the gii, theo Thanh Than cua Chua Kito. Nen tu c nay lam cho cac giao dan co kha nang nhn qua ben kia lch s, nhng khong v the ma xa ri lch s; lam cho ho phat trien mot tnh thng say me oi vi Thien Chua, nhng ong thi khong ngoanh mat lam ng trc anh ch em; lam cho ho biet nhn anh ch em nh chnh Chua nhn thay, va yeu thng anh ch em nh chnh Chua yeu thng. c Thanh Cha muon khi len mot nen tu c ch thc, biet tranh khoi hai hnh thc lech lac, mot la chu trng tu c sieu thoat noi tam, va hai la chu trng tu c dan than hoat ong v hoat ong. Nen tu c ma c Thanh Cha muon khi day, la mot tu c c the hien trong mot tong hp song ong mang en s thong nhat i song, mang en y ngha va niem hy vong cho cuoc i.

Toi muon ket thuc bai gii thieu nay bang mot oan trch t Thong iep Thien Chua la Tnh Yeu. oan trch nay tom gon cach tai tnh ieu ma chung ta co the mo ta nh la mot ao vong cua kito giao ve tnh thng. o la oan trch t so 28 cua Thong iep, nh sau: Tnh Yeu Bac Ai - Caritas - luon luon can thiet, ca trong mot xa hoi a tr nen cong bang hn. Khong co mot c cau cong bang nao cua Nha Nc co the lam cho viec phuc vu cua tnh thng tr nen d tha... Nha Nc nao muon danh quyen tien lieu tat ca moi s, muon quy tat ca moi s ve cho mnh, th cuoi cung tr thanh mot c che ban giay khong the nao cung cap c ieu thiet yeu ma ke au kho -- va tat ca moi ngi -- can en; ieu thiet yeu o la s tan tuy dan than ay yeu thng cua chnh con ngi e phuc vu anh ch em. ieu chung ta can en, khong phai la mot Nha Nc at nh va thong tr tat ca, nhng la mot Nha Nc biet nhn nhan cach quang ai va biet nang , theo tinh than cua nguyen tac ho tr, (nang ) nhng sang kien phat sinh t nhng the lc xa hoi khac nhau va la nhng sang kien ket hp s san sang t phat va s gan gui vi nhng ai can c giup . Giao Hoi Cong Giao la mot trong nhng sc manh song ong nay: trong giao hoi co sc song manh liet cua tnh thng, c Thanh Than cua Chua Kito khi day. Tnh Thng nay khong ch cung cap cho con ngi s tr giup vat chat ma thoi, nhng con cung cap s phuc hoi va cham soc cho tinh than, cho linh hon. Va s tr giup tinh than nay oi khi lai can thiet hn la s tr giup vat chat (so 28b)

 

Quy v va cac ban than men,

Tren ay la tron bai gii thieu cua c Hong Y Renato Martino, chu tch Hoi ong Toa Thanh Cong Ly va Hoa Bnh, cho Thong iep au tien cua c Thanh Cha Beneito XVI, co ta e la Thien Chua la Tnh Yeu. Hen gap lai quy v va cac ban.

 

(ang The Dung)

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page