Giao hoi Cong giao Zimbabwe

va nhng van nan kinh te

chnh tr cua quoc gia

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Giao hoi Cong giao Zimbabwe va nhng van nan kinh te-chnh tr cua quoc gia.

Radio Veritas Asia (viet theo tin cua Zenit 13/12/2003) - Qu thnh gia, cac ban than men. Nc Zimbabwe thuoc mien Nam Chau Phi ang trai qua giai oan khung hoang tram trong ve mat ngoai giao, kinh te va xa hoi phat sinh t ng loi cai tr thieu trach nhiem, oc tai cua tong thong nc nay la ong Robert Mugabe. Trc het ve mat ngoai giao, mi ay Zimbabwe a b buoc phai rut chan ra khoi to chc Cong ong Thnh Vng Chung, mot to chc qui tu 52 quoc gia Chau Phi va Tay Phng sau khi  mot uy ban do to chc nay ch nh a quyet nh duy tr lenh nh ch qui che thanh vien cua Zimbabwe trong Cong ong Thnh Vng. Lenh nh ch nay c ban hanh vao nam 2002 theo sau nhng cao buoc la chnh quyen cua ong Robert Mugabe vi pham quyen t do dan s, gian lan trong cuoc tong tuyen c, va tham nhung trong chnh phu lan tran.

Thu tng New Zealand, ba Helen Clark a phat bieu nh sau ve tong thong Robert Mugabe: ang tiec la tong thong Mugabe a quyet nh khong chap nhan nhng ngi co the giup ong phuc hoi quoc gia cua ong trc mat the gii. Zimbabwe cung ang gap kho khan vi Qu Tien Te Quoc Te v cha thanh toan xong cac khoan n qua han. Qu Tien Te Quoc Te hien ang xuc tien thu tuc rut ten Zimbabwe ra khoi danh sach cac quoc gia nhan vien tr tai chanh. Qu Tien Te Quoc Te ghi nhan rang trong khoang thi gian t nam 1999-2003, tong san lng noi a cua Zimbabwe giam 40%, t le lam phat trong thang 10 nam nay len ti 5.26%. Nan ngheo oi va t le that nghiep tiep tuc gia tang, va Zimbabwe la mot trong nhng quoc gia co t le dan so nhiem virut HIV cao nhat tren the gii. au t cua nc ngoai vao Zimbabwe hau nh la khong co va ch co 1 trong 10 ngi dan tuoi lam viec la co viec lam on nh. Trong luc dan chung song trong canh ngheo oi, tai nguyen quoc gia lai c dung e phuc vu cho t li va cuoc song xa hoa cua ong Mugabe, vi mot cung ien 25 phong ngu sap sa c hoan tat.

Trong la th muc vu cong bo nhan mua Vong, Hoi ong Giam Muc Zimbabwe a bay to moi quan tam ve nhng van nan chnh tr va xa hoi cua at nc. Th muc vu nay ghi nhan tnh hnh chnh tr trong nc cang thang, nen kinh te hon loan va hoan canh xa hoi cung cc cho a so dan chung. Cau ket cua la th c da tren 4 ieu kien cua hoa bnh, o la: chan ly, cong ly, tnh yeu va t do, nh c trnh bay trong tong th "Hoa Bnh Di The" cua c co Giao Hoang Gioan XXIII. Theo cac Giam Muc Zimbabwe, nhan pham cua ngi dan Zimbabwe ang b e doa phat sinh t tnh trang uy tn quoc gia b ha cap bi nhng thu oan chnh tr cua gii lanh ao quoc gia. Trong so nhng van nan, th muc vu neu bat nan oi kem, benh tat, mat tin tng va s hai cua dan chung v b li dung va an ap.

Lien quan ti nhu cau xay dng mot xa hoi da tren chan ly, ieu kien th nhat cua hoa bnh, cac Giam Muc Zimbabwe keu goi gii truyen thong trong nc hay co mot cai nhn khach quan hn, va ngi dan trong nc nen xay dng quan he vi nhau da tren s that. Ve mat cong ly, cac Giam Muc yeu cau cac nha doanh nghiep thay oi cach lam an thieu ao c va bat cong ve gia ca cua cac mat hang tieu thu. He thong cong ly tr tre va thieu cong bang cua Zimbabwe hien nay cung la van e ma cac Giam Muc Zimbabwe phan nan trong la th. Ve ieu kien th ba cua hoa bnh la tnh yeu, la th xin moi ngi dan Zimbabwe hay i xa hn trong viec thc thi tinh than khoan nhng, chap nhan nhng oi hoi cua tnh yeu. Do hoan canh kinh te kho khan, kho co the tranh c chuyen ai cung ch muon ngh cho rieng mnh. Tuy nhien trong nhng hoan canh nh vay, ieu quan trong va co y ngha hn la moi ngi van nh en trach nhiem luan ly cua mnh oi vi cac anh ch em khac. Ve iem nay, cac Giam Muc ac biet ch trch chng trnh tai phan phoi at ai cho ngi dan. La th ghi nh sau: "S bat cong cua long tham a e cho mot so ngi s hu nhieu nong trai. Co nhieu gia nh a b a ra khoi nong trai cua ho bang vo lc mang khong c mang theo bat c o vat s hu nao. ay la hanh ong toi loi va oc ac ma moi mot ngi eu phai tra li trc Thien Chua". Lien quan ti ieu kien cuoi cung cua hoa bnh la s t do, la th ghi rang: Neu ngi dan phai hanh ong v s hai, v b ep buoc, b mua chuoc, o la ieu i ngc lai vi nguyen tac cua t do va hoa bnh. Trong qua kh, chnh phu cung nh dan chung a co nhng chon la sai lam va ieu can thiet hien gi la sa lai nhng sai lam o.

Ngoai giao hoi Cong giao Zimbabwe, TC Gioan Phaolo II cung co moi quan tam ac biet ve hoan canh hien gi cua Zimbabwe. Trong dp tiep kien tan ai s Zimbabwe canh Toa Thanh en trnh th uy nhiem vao ngay 15 thang 5 nam 2003, c Gioan Phaolo II a bay to quan iem la can co s hp tac gia giao hoi va chnh phu Zimbabwe e xay dng mot xa hoi cong bang va on nh thc s. TC cung nhac lai nhng ong gop cua Giao hoi Cong giao Zimbabwe trong cac lanh vc nh y te, giao duc va xa hoi. Theo ngai, ay la mot phan cua s ong gop ma giao hoi luon dan than e mu tm mot s phat trien nhan ban cho ngi dan, ac biet la nhng ngi co nhieu nhu cau nhat. e ng au vi nhng kho khan cua at nc hien gi, chnh phu Zimbabwe can thc thi nhng gia tr cua dan chu, ton trong nhan quyen, lam mot chnh phu tot, luon san sang oi thoai e xay dng hoa bnh. Bo quen nhng gia tr nay, chnh phu Zimbabwe se khong the kien tao mot moi trng xa hoi nuoi dng chan ly, cong ly, tnh yeu va t do.

 

(Viet Hung)

 

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page