Pha Thai van la van e gay nhieu chia re

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Pha Thai van la van e gay nhieu chia re.

(Zenit 27/09/2003) - Noi rang pha thai van la mot e tai nong bong va gay nhieu chia re tren the gii hien nay th qua that khong sai. Pha thai la mot van nan xa hoi, mot e tai chnh tr c a vao cac cuoc tranh c cua cac chnh tr gia, mot van e gay tranh cai va oi luc dan en bao ong ang tiec gia nhng ngi ung ho va chong pha thai. Ngay 17 thang 9 nam 2003, vi 93 phieu thuan va 0 phieu chong Thng Vien Hoa Ky a thong qua thu tuc cuoi cung a Hoa Ky them mot bc na ti viec nghiem cam pha thai ban phan. Ca Thng Vien lan Ha Vien Hoa Ky eu a thong qua d luat cam pha thai ban phan va cuoc bo phieu va noi cua Thng Vien la e giai quyet s khac biet trong van ban d luat cua hai pha.

Tuy nhien, ket qua nay van cha u e lam lang du nhng cuoc tranh cai ve van e pha thai ban phan tai Hoa Ky, c phan anh qua cac bai xa luan cua bao ch sau cuoc bo phieu cua Thng Vien. T Washington Times, so ra ngay 19 thang 9 nam 2003 cho rang, Thng Vien Hoa Ky a keo len them mot mc na cuoc tranh luan dai dang va khong can thiet tren mot phng phap giet ngi ang ghe tm. Bao Washington Times mo ta "pha thai ban phan" la mot phng phap oc ac a en s huy diet nhan ban cua cac bac s hanh nghe va nhng ba me dung phng phap nay e pha thai. Trong khi bai xa luan cua t New York Times so ra cung ngay lai bay to s that vong trc viec nghiem cam pha thai ban phan sap tr thanh luat; va goi s nghiem cam nay la mot cu am kha manh vao quyen t do sanh san cua phu n.

Chung ta hay iem qua tnh trang pha thai tai cac ni khac tren the gii. Tai Nga, lan au tien trong vong 50 nam qua chnh phu Nga ang bat au at gii han cho pha thai. Cung theo t New York Times so ra ngay 24 thang 8 nam 2003, tuy phu n Nga van co the pha thai cach de dang trong vong 3 thang au mang thai, nhng bo Y Te Nga a giam t 13 xuong ch co 4 ly do c phep pha thai trong vong tuan le th 13 mang thai en tuan th 22. Bon nguyen nhan nay la b ham hiep, ang ngoi tu, chong chet hoac b thng tat nang, hay khi co an lenh cua toa rut quyen lam cha me t ngi phu n ang mang thai.

Theo ong Aleksandr Chuyev, mot dan bieu Ha Vien, th ay la bc au tien e gii han nan pha thai tai Nga. Ong Chuyev cung la tac gia d luat c a ra au nam 2003, cam pha thai sau tuan th 12 mang thai. Va ong cung tham d vao cuoc thng lng vi bo Y Te Nga e soan ra nhng gii han e pha thai. Nhng s thay oi nay se co anh hng rat nho oi vi tong so vu pha thai tai Nga. Theo bao New York Times, trong so 1 trieu 700 ngan vu pha thai tai Nga vao nam 2002, co 40 ngan trng hp pha thai c da tren 1 trong so 13 ly do noi tren. Theo thong ke th tong so vu pha thai tai Nga a giam t con so 4 trieu 600 ngan vao nam 1988, xuong con 1 trieu 700 ngan vao nam ngoai. Nhng thay oi trong luat le cho phep pha thai tai Nga xay en gia luc co nhng quan ngai ve s thay oi ve nhan khau tai Nga trong tng lai. Thong ke t Uy Ban Dan So Nga cho thay ch trong vong bay thang au nam 2003, dan so Nga giam 0.3%. D oan cua Uy Ban nay cho thay, vi a giam nay th dan so cua Nga se giam t con so 145 trieu hien nay xuong ch con 77 trieu vao nam 2050.

Tai Slovakia, quoc gia ma cho ti ngay TC Gioan Phaolo II at chan vieng tham vao thang 9 nam 2003, pha thai van con la e tai tranh cai va chia re cha c giai quyet thoa ang. Luat hien hanh tai Slovakia ch cho phep pha thai trong vong 12 tuan au tien mang thai. Mi ay, quoc hoi Slovakia thong qua d luat cho phep pha thai en tuan th 24. D luat nay lam rung ong khong t chnh quyen lien minh cua thu tng Mikulas Dzurinda. Hien nay th cuoc tranh luan ve luat pha thai nay van tiep dien. Toa Bao Hien cua Slovakia ang cu xet n khieu nai cua cac to chc chong pha thai. Du ket qua co the nao i na, th thong ke cho thay t le pha thai tai Slovakia ang co chieu hng giam. Cach nay mot thap nien, Slovakia la mot trong so cac quoc gia co t le pha thai cao nhat tren the gii, tc la co 40 trong so 1,000 phu n nc nay pha thai. Hien gi th t le nay ch con 10 tren 1,000.

Tr lai Hoa Ky th chac chan pha thai se la mot e tai nong bong trong cuoc bau c lien bang vao nam 2004. Cac nhom ung ho pha thai ang rao riet van ong gay quy cho cac ng c vien thuoc ang dan chu co khuynh hng ung ho pha thai. Ket qua mot cuoc nghien cu cho thay u the cua ang Cong Hoa trong cuoc gay quy se b gii han bi thanh cong cua hn 500 uy ban co khuynh hng ung ho pha thai e gay quy cho cac ng vien ang dan chu. Chieu theo luat cua bo Thue Vu Hoa Ky th cac uy ban nay co the nhan tien ong gop vo gii han. Ket qua mot cuoc nghien cu tai Hoa Ky cho thay, t thang 8 nam 2000 en thang 8 nam 2003, tien ong gop cho cac to chc theo phe Dan Chu cao gap oi so vi so tien ma cac nhom ung ho phe Cong Hoa nhan c. Con so chenh lech cao hn 100 trieu My Kim.

Da tren cac d kien tren ay, chung ta thay hien tai phe chong pha thai ang at c nhng chien thang nho, nhng cuoc chien gia hai ben ung ho va chong pha thai tai cac ni tren the gii van tiep dien ma khong co dau hieu giam bt.

 

(Viet Hung)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page