T do ton giao

va s tham gia cua ngi cong giao

vao sinh hoat chnh tr

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

T do ton giao va s tham gia cua ngi cong giao vao sinh hoat chnh tr.

Radio Veritas Asia [Viet theo Zenit 15/09/2003] - Thang 8/2003, c Cha Charles Chaput, tong giam muc Denver, bang Colorado, a c Toa Bach oc bo nhiem vao chc vu Chu Tch Uy Ban T Do Ton Giao Quoc te vi nhiem ky mot nam.

Trong mot cuoc phong van c hang Thong tan Cong giao Zenit pho bien, ngai a phan tach y niem t do ton giao va ngha vu cua ngi cong giao phai tham gia vao sinh hoat chnh tr.

Nhng trc het, ngai giai thch ve vai tro cua Uy Ban T Do Ton Giao Quoc te cua Chnh phu Hoa ky nh sau: Theo ao luat ve t do ton giao quoc te ban hanh nam 1998, Uy ban T do ton giao quoc te co nhiem vu co van cho Bo ngoai giao Hoa ky ve nhng van e t do ton giao toan cau. Nhng Uy ban cung co tieng noi oc lap cua mnh.

c Cha Chaput phan biet hai kha canh. Mot mat, Uy ban giup cho Bo Ngoai giao xem t do ton giao la mot yeu to quan trong khi a ra cac quyet nh trong chnh sach ngoai giao cua chnh phu Hoa ky. Mat khac, Uy ban ieu tra ve nhng vu vi pham t do ton giao tren the gii va gay y thc ni cong luan ve nhng chnh phu vi pham t do ton giao.

Moi nam, Uy ban e trnh mot ban bao cao ve nhng nc ma Hoa ky quan tam mot cach ac biet. D nhien, chang co nc nao muon c liet ke tren danh sach ay. Uy ban cung co nhng ban bao cao ac biet ve mot so trng hp nh Sudan hay Viet nam.

c hoi: lieu cac nc co thc s hieu y niem ve t do ton giao khong? c cha Chaput tra li rang mac du t do ton giao c bao am trong ieu 18 cua ban tuyen ngon quoc te nhan quyen, nhng nhieu quoc gia van c n thuan choi bo t do ton giao hoac giai thch mot cach meo mo. Nhng vi pham t do ton giao dien ra di hai hnh thc. Cac chnh phu the tuc nh Bac Han chang han xem niem tin ton giao nh mot y thc he canh tranh vi y thc he chnh thc cua nha nc. Con cac che o than quyen cc oan nh Iran chang han, th ch muon at ra ben le xa hoi cac nhom ton giao thieu so.

Niem tin ton giao la mot sc manh manh liet anh hng en cach hanh x cua ca nhan va cuoc song xa hoi noi chung. Do o, neu muc tieu cua chnh phu la muon kiem soat cuoc song con ngi, th luc o t do ton giao ch co the b xem la mot sc manh nguy hiem ma thoi.

Mot so ngi cho rang t do ton giao la mot th chieu bai c cac Giao hoi, nht la Giao hoi Cong giao, a ra e xen vao chnh tr va cac sinh hoat toan cau. c Cha Chaput noi rang ay la luan ieu cua nhng ngi muon ngi cong giao va tn o cua cac ton giao khac phai cam mieng khi le ra ho phai len tieng. Con ngi can phai hanh ong theo nhng xac tn cua mnh, nht la cac xac tn ton giao, neu khong ho se chang con xac tn nao na.

Chnh tr la ap dung quyen lc vao cong viec cua con ngi. Viec x dung quyen lc luon neu len nhng van e luan ly va ton giao: au la ban chat cua ung va sai? The nao la cong ch?  Giao hoi se rat la kh dai, Giao hoi se phan boi chnh s menh cua mnh, neu Giao hoi khong co vo t do ton giao. Ngh ve Thien Chua nh the nao, th xa hoi cung se oi x vi con ngi nh vay.

Khi c hoi: phai hieu nh the nao ve nguyen tac tach biet gia Giao hoi va Nha Nc va au la tng quan cua nguyen tac nay vi t do ton giao? c cha Chaput tra li nh sau: T do ton giao khong oi hoi mot nha nc phai la vo ton giao. Toi ngh rang mot xa hoi co the danh mot qui che u tien cho mot ton giao ma van khong ng nhien phai bach hai nhng ton giao khac

c Cha Chaput noi en trng hp nhng quoc gia muon ap at luat Hoi Giao len toan the xa hoi. Tai nhng quoc gia nay, cac tn hu Kito b bach hai va khong c tham gia tron ven vao i song cua at nc. Theo c cha Chaput, mot niem tin ch thc vao Thien Chua phai luon luon buoc chung ta phai ton trong quyen cua con ngi, ke ca nhng ngi khong ong ton giao vi chung ta.

Nguyen tac tach biet gia Giao hoi va Nha nc khong he co ngha la khong cho ton giao tham gia vao cong viec chung cua at nc. Hien phap ngan cam viec thiet lap mot ton giao thanh quoc giao, nhng khong he ngan cam viec tham gia cua ton giao vao cong viec chung cua at nc.

e cap en viec tham gia cua ngi cong giao vao chnh tr, c Cha Chaput khang nh rang muc ch cua chnh tr la mu cau cong ch va bao am pham gia cua moi ngi. Do o, ngi cong giao can phai tham gia vao mot sinh hoat nh the. Ho phai hieu ro c tin cong giao cua mnh va da vao niem tin o e lam cac quyet nh chnh tr. Ch co mot ieu ma ngi cong giao khong c lam: o la t xng la cong giao nhng lai at niem tin cong giao ra ben ngoai cac hoat ong chnh tr.

c Cha Chaput ket luan nh sau: Ban khong the va tin nhan v cua a tre cha chao i lai va bo phieu ung ho mot luat cho phep sat hai a tre ay. Ban khong the va ung ho t do ton giao lai va thinh lang ong loa vi mot ong minh ang bach hai cac nhom ton giao thieu so. o la mot hnh thc doi tra.

 

(Chu Van)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page