Ban ve cuoc Chien hien nay

gia Do thai-Palestine

 

 

Prepared for Internet by Msgr Peter Nguyen Van Tai

Radio Veritas Asia, Philippines

 

Ban ve cuoc Chien hien nay gia Do thai-Palestine.

(Radio Veritas - 8/04/2002) - Trc het, chung ta can nh lai rang: nhng vu xung ot gia Do thai (c Hoa ky ung ho) va Palestine (c khoi A rap giup ) a xay ra t hn nam 50 nam nay, ngha la t luc Do thai thanh lap quoc gia, sau e nh the chien (1939-1945). Theo quyet ngh cua LHQ (nam 1946), Do thai va Palestine la hai quoc gia oc lap vi bien gii ro rang. Nhng quyet ngh cua LHQ khong bao gi c thi hanh.  Khoi A rap khong the chu noi s hien dien cua mot quoc gia Do thai trong mien Trung ong, v ay la mot e doa lien l cho cac nc trong vung nay. Tuy nhien, moi lan khoi A rap gay chien muon anh bat Do thai ra khoi mien nay, eu b that bai nang ne. Chien tranh chp nhoang nam 1967, Do thai chiem mien Cisjordanie, va  Gaza... va chien tranh khung khiep nam 1975, Do thai chiem ca mien Sinai va len loi vao tan thu o Cairo cua Ai cap, lam te liet cac ai radar kiem soat. Ai cap la mot quoc gia hung manh hn ca trong mien, a phai ky hoa c vi Do thai. Cac quoc gia khac khong the ng au vi Do thai c.  Irak, Iran ...giau co va hung manh, chac chan khong quen gng that bai cua Ai cap. Hn na Irak a co bai hoc chien tranh trng phat chp nhoang cach ay 10 nam. Hn na, trong luc nay, Irak va Iran b Hoa ky to cao ung ho cac nhom khung bo va cung cap vu kh cho Palestine.  Hoa ky khong nhng canh cao, nhng cung vi Anh quoc quyet  nh phai loai bo Tong Thong Saddam Hussein cua Irak. Cung trong nhng ngay nay, Tong thong Hoa ky va Ngoai trng Do thai, ong Simon Peres, yeu cau Chu tch Arafat len an khung bo, nhng khong bao gi ong lam. Ngoai trng Hoa ky, ong Powell Collin ang tren ng i Trung ong e gian xep van e Do thai va Palestine. Trc khi en Gierusalem, ong qua cac nc Maroc, Ai cap, Jordanie, Arabie Saudite (cac quoc gia on hoa cua Khoi A rap) e tham khao y kien. Arabie Saudite a a ra mot so e ngh  ve hoa bnh, e giai quyet vu tranh chap vo tan gia Do thai va Palestine, trong o co viec cong nhan va thiet lap quan he ngoai giao vi Do thai ve pha cac nc Khoi A rap va bao am an ninh lanh tho Do thai, ben canh Quoc gia Palestine oc lap. Sang kien cua Arabie Saudite a c Khoi A rap thao luan tai Beyrouth trong tuan va qua. Ngoai trng Hoa ky cung gap Thu tng Tay ban nha, v Tay ban nha ang gi chc chu tch Khoi Lien hiep Chau Au trong luc ca nguyet nay.

Sau nhng cuoc tham khao, Ngoai trng Hoa ky se ti Gierusalem e thao luan vi Chnh phu Do thai. Trc khi len ng t Hoa ky, ngoai trng tuyen bo nh sau: Trong chng trnh khong co muc gap g va thao luan vi Chu tch Arafat. Trong nhng ngay va qua Tong thong Bush tuyen bo: Ong Arafat a lam toi that vong. Trong bai phong van danh cho nhat bao Le Figaro cua Phap, c t Tin Chieu (Corriere della sera) (07/04/2002) cua Y thuat lai, Bo trng Ngoai giao  Do thai tuyen bo: Ong Arafat la ngi ban  cua chung toi, nhng ong a khong c x ung nh vay. Ong a c dan Palestine bau len, chung toi khong thay oi c; nhng ong phai ton trong cac hoa c a ky ket, chien au chong khung bo. Moi lan chung toi tm hieu lap trng cua ong, eu pham mot  loi lam khong the chap nhan c. Th du, trong li keu goi cua ong, ong c mong co trieu trieu v t ao cho Gierusalem. Chung toi biet ro rang: khong bao gi ong ra lenh cho 30 ngan canh sat cua ong chien au chong khung bo. Tng Zinni (ai dien Hoa ky trong cuoc am phan vi Do thai-Palestine) yeu cau ong tuyen bo nh chien cach ro rang, ong a khong lam.

Nhng li tuyen bo  cua cac nhan vat  quan trong trong cuoc,  co the nh oat so phan cua lanh tu Arafat. Xem ra Hoa ky va chnh Thu tng Do thai muon thao luan e cham dt chien tranh vi cap lanh ao mi, on hoa hn, v  khong con tn nhiem ong Arafat na. Bao ch cung viet: ang le Ong Arafat a phai ky hiep c hoa bnh vi Do thai,  thi Tong Thong Clinton va Thu tng Do thai, ong Barak, thuoc ang Lao ong, v co li nhieu cho Palestine; nhng ong a khong ky,  ma muon tr hoan e oi them hn na. Thu tng Sharon (thuoc ang Bao thu cc hu, la ngi a muon loai bo Ong Arafat cach ay 20 nam trong luc chien tranh vi Liban, va xem ra khong oi tri chung vi ong Arafat c. Trong nhng ngay nay, quan oi Do thai co lap Ong Arafat tai Ramallah, nh mot ngi b quan thuc tai gia, khong cho tiep xuc vi phai oan Lien hiep Chau Au.

Ong Arafat va cac ong minh Khoi A rap cua Ong (gom 22 quoc gia vi tren 100 trieu dan c) biet rang:  khong the trc tiep ng au vi Do thai c, mot quoc gia nho be vi 6 trieu dan, nhng lai co mot lc lng quan s rat hung hau va c trang b rat ay u bang cac vu kh toi tan nhat: 600 ngan quan (1/10 dan so) --- trong so nay co 425 ngan quan tru b---. Quan oi Do Thai  c trang b bang 3,900 xe tang - 9,600 xe thiet giap - 435 phi c chien au toi tan - 130 trc thang - va khoang 100 hoa tien.

Trong cuoc hanh quan t 29 thang 3 nam 2002, Do thai ra lenh ong vien 20 ngan quan tru b. Con so binh s ang chien au trong luc nay gom co: 130 ngan bo binh - 36 ngan khong quan - va 6,500 thuy quan.  Palestine khong co quan oi chnh qui, ch co lc lng canh sat, gom khoang t 35 en 45 ngan, c trang b bang loai sung thng va lien thanh.

Trong nhng ngay tan cong vu bao cua Do thai e tieu diet cac o khung bo va tch thu vu kh bat hp phap cua Palestine, khong mot quoc gia hoi vien trong Khoi A rap tnh nguyen gi quan giup Palestine, ngoai nhng li tuyen bo ha hen cua chu tch Gedaffi cua Libia. e tieu diet Do thai, Ong Arafat va cac nhom ong minh cua Ong ch co phng tien duy nhat: o la khung bo ba bai tai cac thanh pho, nham giet hai ngi dan. V khong the tha th nhng vu khung bo tan nhan nh vay c, Do thai bat buoc phai tra ua bang cac vu oanh tac lanh tho Palestine va trong nhng ngay nay bang nhng cuoc hanh quan qui mo va toan dien e diet tr khung bo, bao am an ninh cho ngi dan. Nh hanh ong cng quyet diet tr khung bo nay, uy tn cua Thu tng Sharon, trc kia a b sut ti 44%, va nay len en 77%.

ng trc chien tranh moi ngay moi tr nen d doi hn, LHQ hau nh bat lc. Khoi Lien hiep Chau Au b Do thai coi thng. Trong nhng ngay va qua, Thu tng Sharon khong cho phai oan Lien hiep Chau Au tiep xuc vi Chu tch Arafat. Trc tnh hnh nguy ngap va be tac nay, c Gioan Phaolo II noi: Khong mot ngi nao c phep yen lang hay lanh am trc nhng au kho cua cac dan toc nay. Ngai a len tieng nhieu lan keu goi hai phe tranh chap nh chien, ngoi vao ban hoi ngh. Trong nhng ngay va qua, Toa Thanh hoat ong rao riet trong lanh vc ngoai giao, va  yeu cau Hoa ky can thiep gap. Tong Thong Bush len tieng yeu cau Do thai rut quan khoi cac lanh tho chiem ong. Thu tng Sharon xem ra khong chap nhan, t ra luc nay,  li keu goi khan cap cua Hoa ky. Ong van tiep tuc cac cuoc hanh quan, e co the thanh toan cac nhom khung bo. Mot lan na, Tong Thong Bush yeu cau rut quan tc khac. Do thai van tiep tuc ng loi cua mnh. e thuyet phuc Do thai, Tong Thong Bush va Thu tng Anh Tony Blair tuyen bo: Do thai phai biet rang: chung toi la ngi ban tot nhat cua Do thai. Hy vong Thu tng Sharon khong bo qua li keu goi nay.

Ong Simon Peres, Bo trng ngoai giao Do thai, trong bai phong van danh cho Le Figaro, tuyen bo: Cuoc hanh quan keo dai hai hay ba tuan, ke t luc khi s (29/03/2002). Chung toi ang lam cai ang le Ong Arafat a phai lam  (ngha la diet tr khung bo).  Cho ti luc nay, Do thai a chiem hau het cac thanh pho ln va tin sau cung cua ai truyen hnh Y (sang th hai 08/04/2002), cho hay: quan oi Do thai tan cong vao en th Giang sinh tai Betlem, trong o co dan quan Palestine tru an mang theo ca vu kh. Tu vien cac Cha Phanxico, canh gi Thanh a ke ben, cung b lien luy.

Trc tnh hnh nguy ngap nay, loai ngi xem ra bat lc. Nhng oi vi TC, vu kh sac ben hn ca em lai hoa bnh van la li cau nguyen. Th nam 04/04/2002, trong bc th gi cho c Hong Y Angelo Sodano, Quoc vu khanh, e xin huy ong cac Giam muc tren the gii Cong Giao, cung nhau cau nguyen cho hoa bnh tai Trung ong, TC viet  nh sau: au vu kh va ngoai giao that bai, th ch mnh Thien Chua co the thay oi tam hon con ngi c ma thoi, nhat la tam hon cua nhng ngi co trach nhiem va quyen hanh,  e thc hien nhng bc can thiet, cho du phai tra gia cao, e a cac phe tranh chap en nhng thoa c cong bnh va xng ang pham gia cho moi ngi  (L'Osservatore Romano 6/04/2002 ).

Nhn lai d vang, ngay cau nguyen thang 10 nam 1986 tai Assisi a lam che o cong san Trung-ong-Au sup o nhanh chong, khong ai dam ngh ti. Ngay cau nguyen thang 3 nam 1993, cung tai Assisi, e cham dt chien tranh diet chung tan bao tai mien Balcan. Chien tranh a cham dt. Quan oi LHQ bao ve an ninh. Dan chung c song bnh an, tuy con nhieu tan pha, o nat. Sau cuoc khung bo d doi tai New York va Washington, mot lan na TC huy ong an chay (14/12/2001) va cau nguyen vi ai dien cac Giao hoi Kito va cac Ton giao the gii ngay 24 thang Gieng nam 2002 tai Assisi. T o, khong ai dam ho hao  thanh chien, chien tranh ton giao, e che ay chnh sach khung bo cua mnh. Chung ta hy vong: chien tranh Do thai-Palestine, vi li cau nguyen cua toan Giao hoi, se cham dt trong tng lai gan ay, e hai dan toc c song trong bnh an moi ngi trong quoc gia rieng cua mnh.

 


Back to Home Page