Giao hoi Cong Giao tai Albania

tren ng phuc hng

 

 

Prepared for Internet by Msgr Peter Nguyen Van Tai

Radio Veritas Asia, Philippines

 

Giao hoi Cong Giao tai Albania tren ng phuc hng.

Th bay 26.01.2002, HY Angelo Sodano, ac s cua TC, chu te thanh le thanh hien nha th chnh toa Tong giao phan Tirana, thu o cong hoa Albani. ay la ngay lch s cua Giao hoi Cong Giao tai Albani, sau na the ky b bach hai d doi di che o cong san vo than. Bien co thanh hien nha th chnh toa tai thu o  la bieu hieu cua cuoc phuc hng ton giao trong toan quoc. ay la mot bien co rat quan trong va mang nhieu y ngha sau xa oi vi Giao hoi Albani.

Viec c HY Quoc Vu Khanh lam ac  s chu te Le Thanh Hien nha th chnh toa Tirana  la mot c ch ay yeu thng cua TC Gioan Phaolo II danh cho Giao hoi nho be Albani, nhng la mot Giao hoi phong phu ve chng nhan t ao va ve long turng thanh vi Toa Phero, trong bat c hoan canh nao. Va chnh e thng cong Giao hoi anh hung nay, th sau khi che o cong san sup o,  ngay 25 thang 4 nam 1993, TC en vieng tham Albani va phong chc Giam muc cho bon linh muc, trong so nay co ba v la chng nhan anh hung con song sot, sau nhieu nam tu ay. Cung e to long u ai doi vi Giao hoi t ao nay, TC a ton phong Cha Koliqi, sau nhieu nam b giam tu, len bac Hong Y. Ngay 18 thang 9 nam 1991, ngay sau s sup o cua che o cong san, Toa Thanh va Cong hoa Albani a thiet lap quan he ngoai giao tren cap bac S Than va ai s.

Trong bai bai phong van dai danh cho nhat bao L' Osservatore Romano (26.01.2002), c Cha Rrok  K.Mirdita, TGM giao phan Tirana, mot trong bon v giam muc c TC phong chc tai Scutari ngay 25 thang 4 nam 1993, a giai thch y  ngha cua le thanh hien nha th chnh toa nh sau:Le nghi nay co nhieu y ngha..... Chung toi a phai tra gia rat cao v s trung thanh nay va sau o c thay TC en Albani vieng tham ngay 25 thang 4  nam 1993. Ngay nay chung toi thay ro rang: can phai trung thanh vi Giao hoi hoan cau va can cam thay mnh la thanh phan cua ai gia nh Thien Chua trong hiep thong vi TC. Gi ay, chuyen vieng tham cua HY Angelo Sodano, nh ac s cua TC, mot lan na noi len cho chung toi biet tnh yeu thng cua TC oi vi Giao hoi nay. ay la mot s khuyen khch cho chung toi, e chung toi co the tiep tuc cach cng quyet cong viec rao giang Tin Mng.

Nhn ve lch s, chung ta thay Albani la mot trong cac quoc gia Chau Au c lanh nhan c tin t thi cac Thanh Tong o, cach rieng giao phan Durazzo. Albani ngay t dau a co nhieu v t ao. Trong the ky th VIII-IX, Giao hoi cong giao chong  lai nhng cuoc xam lang cua cac toan quan man r, va, du vi nhieu kho khan, a biet hoa ong va Kito hoa cac dan toc mi en lap c tren at Albani.

T the ky XIV tr i, Albani phai oi pho vi nhng cuoc xam chiem cua Hoi giao. Albani b at di quyen thong tr cua ngui Tho nh ky trong nhieu the ky. Nhng trong thi ky nay, ong Giorgio Castriota Skanderbeg, ngi Cong giao, a can am chong lai nhng ngi xam lang nam 1468. Vi cuoc khang chien anh hung nay, nha ai quoc Cong giao Albani a e lai dau vet sau xa trong lch s cua dan toc, vi nhng hau qua rat ang ke trong i song Giao hoi  tai Albani.

Trong the ky XVII, xuat hien nhng dau hieu cua mot cuoc phuc hng Giao hoi, nh vao s giup cua Toa Thanh va cach rieng cua Bo Truyen giao (nay goi la Bo Rao giang Tin Mng cho cac dan toc). Hang Giao pham c tai lap va cong viec muc vu c. Nam 1703, Cong ong quoc gia Albani lan th nhat c  trieu tap do c Clemente XI (1700-1721).

Nam 1912, sau khi Albani lay lai c nen oc lap, Giao hoi cong giao, c tng oi t do, phat trien cong viec muc vu, bang viec gop cong rat ang ke vao viec phuc hng thieng lieng va luan  ly cua xa hoi, nhat la bang cac cong viec t thien bac ai va giao duc, do Hang giao s giao phan va nhieu dong tu, trong o phai nhac cach rieng Dong Phanxico va Dong Ten.

Toa Thanh c nhieu v Kham s en Albania. Luc o Toa Kham s c at tai Scutari, mot trung tam Cong giao ong ao hn ca cua Albani. Cac v ai dien nay bao am nhng lien lac gia Giao hoi a phng va Toa Thanh, bang nhng hoat ong nham phat trien s hieu biet va thoa thuan nhieu hn vi nha cam quyen a phng. c Cha Ernesto Cozzi la v Kham s au tien tai Albani, c bo nhiem ngay 12 thang 11 nam 1920. Ngay mung 9 thang 3 nam 1927, c TGM Giovanni Battista Della Pietra the v. Ngay 19 thang 5 nam 1936, c Cha Ildebrando Antoniutti, en thay the c TGM Della Pietra va ngay 18 thang 8 nam 1938, Toa Thanh bo nhiem c Cha Giovanni Battista Nigris thay c Cha Antoniutti. c Cha Nigris la v Kham s sau cung, v t thang 5 nam 1945, luc che o cong san len nam quyen, chnh phu Tirana  khong cho V ai dien Toa Thanh tr lai Albani na. T o  moi quan he gia Giao hoi a phng va Toa Thanh b gian oan.

Vi che o cong san vo than, Giao hoi cong giao tai Albani bc vao giai oan vo cung kho khan: cuoc bach hai tr nen d doi va tan bao hn tat ca cac ni khac. Cac giam muc, linh muc, tu s nam, n va giao dan eu la nan nhan cua che o: nhng vu x s sai, gian doi, nhng vu tu ay va sat hai trong toan lanh tho. Moi ngay, vong vay cua che o moi thu hep, bang nhng luat le bat cong va gii han ti mc toi  a, vi muc ch duy nhat: loai tr tan goc re khong nhng s hien dien cua Giao hoi cong giao, nhng con moi  tam tnh ton giao na, e thanh lap quoc gia duy nhat vo than tren the gii.

Nam 1967, nha oc tai Enver Hoxha ay manh cuoc cach mang cong san vo than. Lan song mi nay a en viec ong ca 2,169 nha th cong giao, en th Hoi giao va tu vien. Cac ni phung t nay c bien thanh  cac trung tam van hoa cho thanh nien cong san, phan ln khac b pha huy, e tren lanh tho vo than nay khong con vet tch g ve ton giao na. Enver Hoxha tuyen bo:  Albani la quoc gia au tien vo than tren the gii, trong quoc gia nay t nay, thi gian danh cho ton giao va cho cac giao hoi c coi la mai mai cham dt.

Tnh trang au kho cua Giao hoi Albani a c TC Gioan Phaolo II nhac en ngay mung 5 thang 10 nam 1980, trong chuyen vieng tham muc vu tai Otranto, thanh pho mien ong nam nc Y, ben b  bien Adriatico oi dien vi Albania ben kia. Ngai noi: Trong c hoi thuan tien nh vay cua ngay hom nay ay, toi khong the khong nhn ve ben kia bien, nhn ve Giao hoi anh hung Albani ke ben chung ta, mot Giao hoi b ao lon bi cuoc bach hai d doi va lau dai, nhng c phong phu hoa bi chng ta cua cac V t ao: Giam muc, Linh muc, Tu s nam, n va giao dan.

Trc cuoc bach hai d doi va lau dai cua che o cong san khi s t nam 1945, tai Albani, co 7 Giam muc, 200 linh muc va tren  200 n tu. Luc che do cong san sup o, ch con mot Giam muc, khoang 30 linh muc va n tu: tat ca eu gia yeu va hau het a phai giam tu trong nhieu nam. ay la thi ky au kho, nhng ong  thi cung la thi ky oanh liet cua mot Giao hoi anh hung, mot Giao hoi, nh c Phaolo VI (1963-1978)  noi: b cng ep song, hay noi ung hn, song sot trong bong toi cua s hai, trong toi  tam ngat th va lam te liet cua luat phap gia tao va an ap: mot Giao hoi cua tham lang, cua chu ng, cua cn hap hoi, do thieu t do chnh ang va t nhien cua con ngi trong viec tuyen xng c tin va thi hanh s vu rieng cua mnh ve giao duc thieng lieng, luan ly va ve cong viec t thien bac ai-xa hoi (Gi oc kinh Truyen Tin Chua nhat 01 thang 4 nam 1973).

T nam 1990 tr i Albani c biet en nhng bien oi ln lao. Nh nhng bien oi nay, Albani tr lai gap g Toa Thanh va tai lap quan he ngoai giao. T o, Giao hoi cong giao tien t t tren con ng phuc hng. Sau viec tai thiet quan he ngoai giao, TC lap lai Hang Giao pham va chnh ngai phong chc Giam muc cho bon Giam muc ngay 25 thang 4 nam 1993 tai Scutari. Trong so bon v chu chan mi nay cua Giao hoi Albani, co ba v a tng song nhieu nam trong tu cua che o cong san, o la c Cha Franco Illia, Giam muc giao phan Scutari, 25 nam trong nha giam - c Cha Roberto Ashta, sau nhieu nam trong tu, du a 75 tuoi, c bo nhiem coi soc giao phan Pult, thuoc mien nui man bac Albania. Ngai a qua i trong Ngay Le Phuc sinh, sau khi c hanh thanh le va trong luc i bo mang Mnh Thanh Chua cho mot benh nhan - c Cha Zef Simoni, giam muc phu ta giao phan Scutari, hien con song, cung a nem th cac cuoc bach hai; ngai la v giam muc duy nhat cua HGM Albani, nh chiec nhan noi thi gian qua kh cua Giao hoi Albani vi hien tai va tng lai.

Trong dp le thanh hien nha th chnh toa Tirana, c Cha Mirdita, TGM giao phan, noi vi ac phai vien cua L' Osservatore Romano rang: Toi c n trong gap g rat nhieu linh muc va tn hu Kito Albani a minh chng Chua Kito mot cach can am phi thng, khong s hai, khong phan boi. ay la nhng ngi a hoan toan hien than cho Chua Kito. Trong luc nay, toi khong the nhac lai tat ca c. Ngoai cac v t ao a b ban hoac b lam cho chet cach nay, cach khac, toi luon luon noi rang: chung toi co cac v t ao song na, ngha la nhng v, qua cac cuoc bach hai d doi va lau dai, a luon luon trung thanh vi Chua Kito, ang song gia chung toi va khuyen khch chung toi song nh cac ngai a song, trung thanh vi c tin trong i song hang ngay. Chung toi phai nhn vao cac ngai e can am song c tin hang ngay va em c tin cho nhng ai cha biet Chua. ay la gia tai qu bau cac v t ao e lai cho chung toi. Nh cac ngai, Giao hoi tai Albani a khong chet va nay ang tien tren con ng phuc hng.

 


Back to Home Page