Ðức Thánh cha tiếp kiến
Ban lãnh đạo Quỹ Jérôme Lejeune
Ðức Thánh cha tiếp kiến Ban lãnh đạo Quỹ Jérôme Lejeune.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Vtican (RVA News 23-06-, 2026) - Sáng ngày 22 tháng Sáu năm 2026, Ðức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến Ban lãnh đạo Quỹ Jérôme Lejeune, nhân dịp kỷ niệm 100 năm sinh nhật của Ðấng Ðáng Kính này.
Ðức Thánh cha đặc biệt ca ngợi cuộc sống, sự nghiệp và di sản của vị giáo sư này trong lĩnh vực khoa học, y học và bảo vệ phẩm giá con người.
Jérôme Lejeune là một nhà di truyền học nổi tiếng người Pháp, đã khám phá nguyên nhân thực sự của hội chứng Down, là do thừa một nhiễm sắc thể số 21. Người bệnh có 3 nhiễm sắc thể này thay vì 2 như người bình thường. Giáo sư cũng là người rất nhân đức. Trong suốt cuộc đời, ông đã tận tụy với việc chăm sóc bệnh nhân, nghiên cứu y khoa và bảo vệ những người yếu thế.
Một năm sau khi ông qua đời, Quỹ Jérôme Lejeune được thành lập để tiếp nối công trình ấy. Hiện nay, Quỹ hoạt động vì những người mắc các bệnh lý di truyền gây khuyết tật trí tuệ như hội chứng Down, Williams-Beuren, nhiễm sắc thể X dễ gãy (Fragile X), hội chứng tiếng mèo kêu (Cri du Chat), Smith-Magenis, Rett, Angelman và nhiều dạng chậm phát triển trí tuệ chưa xác định nguyên nhân.
Án phong chân phước cho giáo sư đã được Quỹ này khởi sự và hỗ trợ. Ngày 21 tháng Giêng năm 2021, Ðức Giáo hoàng Phanxicô đã cho phép Bộ Phong thánh công bố sắc lệnh nhìn nhận vị Tôi tớ Chúa này đã thực hiện các nhân đức Kitô giáo đến mức độ anh hùng, và vì thế có thể được gọi là "Ðấng Ðáng Kính". Ðể được phong chân phước, vị giáo sư này cần có một phép lạ được Tòa Thánh nhìn nhận.
Diễn từ của Ðức Thánh cha
Ngỏ lời trong buổi tiếp kiến, Ðức Thánh cha bày tỏ niềm vui khi gặp gỡ các thành viên của Quỹ Jérôme Lejeune, tổ chức tiếp tục sứ mạng mà vị giáo sư quá cố đã khởi xướng. Ngài nhận định rằng: vốn cảm thương trước nỗi đau của trẻ em khuyết tật, giáo sư Lejeune đã dành trọn đời mình cho nghiên cứu khoa học và chăm sóc bệnh nhân. Khám phá nổi tiếng nhất của ông là xác định bất thường nhiễm sắc thể gây ra hội chứng Down (trisomie 21), một thành tựu đặt nền móng cho ngành di truyền học hiện đại và mang lại cho ông sự công nhận trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, Lejeune không chỉ là một nhà khoa học xuất sắc nhưng còn là một bác sĩ tận tụy. Ông luôn tìm kiếm phương pháp điều trị để giảm bớt đau khổ cho những bệnh nhân mà ông gọi là "những người nghèo nhất trong số những người nghèo". Ông khẳng định rằng y học phải là "sự ghét bỏ bệnh tật và tình yêu dành cho người bệnh".
Ðược nhìn nhận vì năng lực học thuật và lòng trung thành với Giáo hội, ông được Ðức Giáo hoàng Phaolô VI bổ nhiệm vào Hàn lâm viện Tòa Thánh về Khoa học. Tình bạn sâu sắc giữa ông với Thánh Gioan Phaolô II đã góp phần dẫn đến việc thành lập Hàn lâm viện Tòa Thánh về Sự sống nhằm đối phó với những đe dọa ngày càng gia tăng đối với sự sống con người.
Lejeune sớm nhận ra rằng phát hiện khoa học của mình có thể bị sử dụng để loại bỏ thai nhi mắc hội chứng Down trước khi sinh. Vì thế, ông mạnh mẽ lên tiếng chống lại các hình thức ưu sinh mới, mà ông gọi là "phân biệt chủng tộc dựa trên nhiễm sắc thể". Ông bảo vệ quyền sống của mọi con người dựa trên phẩm giá bất khả xâm phạm bắt nguồn từ hành động sáng tạo của Thiên Chúa, dù điều đó khiến ông gặp nhiều chỉ trích trong giới khoa học.
Ðức Thánh cha nhấn mạnh rằng kỹ thuật phải phục vụ y học chứ không được thay thế hay làm méo mó sứ mạng của y học. Không một bác sĩ nào được quyền quyết định giá trị sự sống của phôi thai hay người cao tuổi chỉ dựa trên các thuật toán hay tiêu chí hiệu quả, lợi nhuận và tính hữu dụng. Ngài cũng đánh giá cao công việc hiện nay của Quỹ Lejeune trong ba lĩnh vực: nghiên cứu, chăm sóc bệnh nhân và bảo vệ vô điều kiện phẩm giá con người. Quỹ đang đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu các rối loạn trí tuệ do nguyên nhân di truyền, đồng thời điều hành Viện Jérôme Lejeune, nơi chăm sóc hàng nghìn bệnh nhân khuyết tật trí tuệ.
Sau cùng, Ðức Thánh cha khích lệ các thành viên tiếp tục dấn thân vì sự sống, công ích và chân lý. Ngài mong gương sáng của Jérôme Lejeune sẽ truyền cảm hứng cho các thế hệ trẻ biết kết hợp lý trí với đức tin, lời nói với hành động, và luôn bảo vệ phẩm giá của mọi con người, đặc biệt những người yếu thế nhất.
Cũng nên nhắc lại rằng: Ðức Cố Hồng y Nguyễn Văn Thuận, người đã quen biết giáo sư Lejeune khi còn sinh thời, cho biết giáo sư đã tiết lộ rằng chính vì có lập trường chống phá thai, nên giáo sư đã không được Ủy ban giải Nobel trao tặng giải Nobel về y khoa.
(Tổng hợp 22-6-2026)