Ðức Thánh cha bắt đầu
chuyến tông du bốn quốc gia Phi châu
Ðức Thánh cha bắt đầu chuyến tông du bốn quốc gia Phi châu.
G. Trần Ðức Anh, O.P.
Roma (RVA News 14-04-2026) - Sáng ngày 13 tháng Tư năm 2026, Ðức Thánh cha Lêô XIV đã lên đường thực hiện chuyến tông du thứ ba tại nước ngoài và là chuyến đi đầu tiên tại Phi châu. Trong hơn 10 ngày tông du, Ðức Thánh cha dừng lại trước tiên tại Algeria, rồi đến Cameroon, Angola và sau cùng tại Equatorial Xích đạo.
Từ Vatican, lúc 8 giờ 20, Ðức Thánh cha đã đi xe ra Phi trường quốc tế Fiumicino của thành phố Roma và sau nghi thức tiễn biệt đơn sơ, ngài bước lên chiếc Airbus 320neo của hãng ITA Airways.
Trên máy bay đã có hơn 30 vị thuộc đoàn tùy tùng chờ sẵn, đứng đầu là Ðức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Ðức Hồng y Luis Antonio Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin mừng, Ðức Hồng y George Koovakad, người Ấn Ðộ, Bộ trưởng Bộ Ðối thoại Liên tôn, Ðức Tổng giám mục Rudelli, tân Phụ tá Quốc vụ khanh, và Ðức Tổng giám mục Ngoại trưởng Paul Gallagher... Ngoài ra, còn có 70 ký giả Ý và quốc tế cùng đi trên chuyến bay.
Máy bay cất cánh lúc 9 giờ và trực chỉ phi trường thủ đô Alger của nước Algeria về hướng tây nam.
Ðất nước và Giáo hội tại Algeria
Algeria ở Bắc Phi, thuộc khu vực Maghreb, rộng hơn hai triệu 380,000 cây số vuông, gấp hơn bảy lần nước Việt Nam, nhưng dân số ít hơn nhiều, gần 47 triệu người. Phần lớn lãnh thổ nước này bị sa mạc Sahara bao phủ. Xét về diện tích, đây là quốc gia lớn nhất châu Phi kể từ ngày 09 tháng Bảy năm 2011, sau khi Nam Sudan tách ra độc lập khỏi Sudan; đồng thời, Algeria cũng là quốc gia lớn nhất trong thế giới Ả Rập và đứng thứ mười về diện tích trên toàn cầu. Algeria là thành viên của Liên hiệp Châu Phi và Liên hiệp các nước Ả Rập, ngay từ khi giành độc lập từ Pháp năm 1962, sau 132 năm bị đô hộ; nước này gia nhập Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ từ năm 1969 và đã tích cực góp phần vào việc thành lập Liên minh Maghreb Ả Rập (UMA) vào năm 1988.
Sau cuộc chiến giành độc lập (1954-1962), trong thập niên 1990, Algeria trải qua "Thập kỷ đen", một cuộc nội chiến đẫm máu bùng phát do việc hủy bỏ cuộc bầu cử năm 1991 mà Mặt trận Hồi giáo Cứu quốc (FIS) đã giành chiến thắng, và cuộc đảo chính quân sự sau đó. Ðiều này dẫn đến các cuộc đụng độ bạo lực giữa nhà nước và các nhóm Hồi giáo cực đoan (như GIA - Nhóm Hồi giáo Vũ trang), gây ra hàng trăm nghìn người thiệt mạng, các vụ thảm sát dân thường và bầu không khí khủng bố, với việc sát hại các trí thức, nhà báo và người nước ngoài. Trong số đó có mười chín vị tử đạo (mười ba tu sĩ nam, bao gồm một giám mục, và sáu nữ tu), được phong chân phước ngày 08 tháng Mười Hai năm 2018 tại Oran, trong Thánh địa Ðức Bà Santa Cruz.
Không thể không nhắc đến Giám mục Giáo phận Oran, Ðức cha Pierre Claverie, Dòng Ða Minh người Pháp, bị sát hại ngày 01 tháng Tám năm 1996 trong một vụ đánh bom xe, cùng với người lái xe tên là Mohammed Bouchikhi, cũng là người bạn Hồi giáo của ngài. Ngoài ra, có vụ bảy đan tu sĩ Dòng Trappiste ở Tibhirine, là một trong những bi kịch tàn khốc nhất. Họ bị bắt cóc đêm 26 tháng Ba năm 1996 tại Ðan viện Notre-Dame de l'Atlas; khoảng hai tháng sau, chỉ phần đầu của họ được tìm thấy gần Medea. Thầy Paul Favre-Miville, thầy Luc Dochier, cha Christophe Lebreton, thầy Michel Fleury, cha Bruno Lemarchand, cha Célestin Ringeard và cha Christian de Chergé đã được an táng tại nghĩa trang của tu viện, vào ngày 04 tháng Sáu năm 1996. Lịch sử của họ cũng được thuật lại trong bộ phim Uomini di Dio (Người của Thiên Chúa) năm 2010.
Quyết định ở lại Algeria, bất chấp bầu không khí khủng bố ngày càng gia tăng, là kết quả của quá trình suy tư lâu dài và chia sẻ những trăn trở cá nhân sâu sắc. Lựa chọn ấy thể hiện mong muốn được sống cùng người dân - những người coi họ là bạn - và đặc biệt là chia sẻ những nguy hiểm của bạo lực với người nghèo. Dù khác biệt, các tu sĩ Tibhirine vẫn gắn kết với nhau bởi tình yêu dành cho người dân Algeria, sự tôn trọng đối với Hồi giáo và khát vọng sống nghèo khó.
Số người Công giáo tại Algeria chỉ vào khoảng 9,000 người, tương đương với 0.02% dân số toàn quốc, trong khi đại đa số theo Hồi giáo. Nhân sự của Giáo hội gồm có một Hồng y là Ðức Hồng y Jean-Paul Vesco, Dòng Ða Minh người Pháp, Tổng giám mục Giáo phận thủ đô Alger, và tám giám mục thuộc bốn giáo phận, sáu mươi linh mục, trong đó có mười hai linh mục giáo phận và bốn mươi tám linh mục dòng, đảm trách hai mươi chín giáo xứ. Ngoài ra có mười tám tu huynh và 105 nữ tu, hai mươi thừa sai giáo dân.
Tại Algeria, vẫn tồn tại những hạn chế đối với tín hữu Kitô: Hiến pháp, điều số 2, quy định Hồi giáo là quốc giáo. Tất cả các nhóm tôn giáo phải đăng ký với Bộ Nội vụ trước khi tiến hành bất kỳ hoạt động nào và chỉ được phép tụ họp tại những địa điểm được nhà nước phê duyệt.