Nhà nước Nicaragua tuyên bố trả tự do
cho "hàng chục" tù nhân sau áp lực từ Hoa Kỳ
Nhà nước Nicaragua tuyên bố trả tự do cho "hàng chục" tù nhân sau áp lực từ Hoa Kỳ.
Phúc Nhạc
(RVA News 14-01-2026) - Dưới sức ép của Mỹ, cùng với những diễn biến tại Venezuela, Nhà cầm quyền Nicaragua tuyên tố trả tự do cho hàng chục tù nhân.
Trong một thông cáo ngắn, Bộ Nội vụ Nicaragua cho biết rằng thứ Bảy, ngày 10 tháng Giêng năm 2026, "hàng chục người từng bị giam trong Hệ thống Nhà tù Quốc gia đã được trở về với gia đình và mái ấm của họ".
Nhà nước Nicaragua không cung cấp chi tiết về danh tính những người được phóng thích, nhưng hãng thông tấn EFE của Tây Ban Nha đã xác nhận với thân nhân việc trả tự do cho bảy nhân vật đối lập (Jessica Palacios, Mauricio Alonso, Mario Rodríguez Serrano, Pedro López, María José Rojas, Óscar Velásquez và mục sư Tin Lành Rudy Palacios.)
Theo báo La Prensa, trang truyền thông địa phương Divergentes cho biết có ít nhất 30 tù nhân chính trị được thả, trong khi các cơ quan truyền thông khác đưa tin con số thấp hơn.
Ông Arturo McFields Yescas, cựu đại sứ Nicaragua tại Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OEA), hiện đang lưu vong, nói với hãng tin ACI Prensa rằng: "Những gì xảy ra tại Venezuela đã làm bùng lên nỗi sợ hãi trong chế độ độc tài và thắp lên niềm hy vọng nơi người dân... Ðiều đáng chú ý là chỉ một thông cáo đơn giản của Ðại sứ quán Hoa Kỳ đã khiến họ thả gần 30% số tù nhân ở Nicaragua. Ðiều này cho thấy chỉ cần một chút áp lực từ Hoa Kỳ cũng có thể tạo ra rất nhiều thay đổi",
Ngày 09 tháng Giêng năm 2026, Ðại sứ quán Hoa Kỳ tại Nicaragua đã đăng tải trên mạng xã hội X thông tin này:
"Venezuela đã thực hiện một bước quan trọng hướng tới hòa bình khi trả tự do cho một số lượng lớn tù nhân chính trị. Tại Nicaragua, hơn 60 người vẫn đang bị giam giữ hoặc mất tích một cách bất công, trong đó có các mục sư, nhân viên tôn giáo, người bệnh và người cao tuổi. Hòa bình chỉ có thể có được với tự do!"
Bài đăng này đi kèm với bản tiếng Tây Ban Nha của một sứ điệp từ Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trên Truth Social, trong đó ông ca ngợi việc Venezuela trả tự do cho "một số lượng lớn tù nhân chính trị như một dấu hiệu của "nỗ lực tìm kiếm hòa bình".
Ông McFields cho biết điều đó "cho thấy rằng lời nói của Tổng thống Trump luôn đi kèm với hành động. Nếu có một tuyên bố ở cấp cao nhất thì sao? Ðiều đó có thể dẫn đến việc trả tự do cho tất cả các tù nhân. Có một đòn bẩy cần được tận dụng, và cần phải yêu cầu trả tự do cho tất cả tù nhân ngay lập tức".
Ông nhấn mạnh rằng hiện nay, trong lòng người dân Nicaragua "đang có một niềm hy vọng âm thầm rằng người ta tin các nhà độc tài có thể sụp đổ bất cứ lúc nào. Không biết khi nào, nhưng có sự xác tín rằng họ có thể sụp đổ. Trước đây, nói về sự sụp đổ của một nhà độc tài là điều không tưởng, là điên rồ. Nhưng bây giờ thì không - giờ đây đó là một thực tế". "Chế độ độc tài bị ám ảnh bởi những hình ảnh của Maduro, kẻ toàn quyền, bị bắt giữ và làm nhục. Những hình ảnh đó đã tác động sâu sắc đến chế độ. Nỗi sợ hãi lớn đến mức, dù họ tuyên bố liên kết với Maduro, họ không hề nhắc đến Tổng thống Trump".
Kết luận, ông McFields nhắc lại rằng "Ortega đã cầm quyền bất hợp pháp suốt 19 năm - bất hợp pháp và tàn bạo, với việc bách hại tôn giáo, tịch thu nhà thờ, quấy nhiễu Giáo hội, phá hoại và xúc phạm các nơi thờ tự - một thực trạng khủng khiếp mà Nicaragua đã phải trải qua. Nhưng điều xảy ra hôm nay mang lại cho chúng tôi một niềm vui vô cùng lớn lao, không thể đo lường".
Những lời của McFields tương đồng với bài đăng trên X của Văn phòng Các vấn đề Tây Bán Cầu thuộc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hôm mùng 10 tháng Giêng năm 2026: "Hôm nay, chế độ độc tài tàn bạo Murillo-Ortega "kỷ niệm" 19 năm cai trị, mặc dù nhiệm kỳ lẽ ra chỉ có 5 năm. Người dân Nicaragua đã bầu một tổng thống vào năm 2006, chứ không phải một triều đại bất hợp pháp trọn đời. Việc viết lại Hiến pháp và đàn áp bất đồng chính kiến sẽ không thể xóa bỏ khát vọng của người Nicaragua được sống tự do khỏi ách chuyên chế."
Chế độ độc tài Nicaragua đã chiếm đoạt 39 tài sản của Giáo hội Công giáo như thế nào?
Cũng liên quan tới Nicaraqua, trong cuộc phỏng vấn dành cho hãng tin ACI Prensa, truyền đi ngày 06 tháng Giêng năm 2026, ông Arturo McFields, cựu Ðại sứ Nicaragua tại Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OEA), hiện đang sống lưu vong, đã trình bày về chính sách của Nhà cầm quyền Nicaragua hiện nay chiếm đoạt tài sản của Giáo hội Công giáo tại nước này. Ông nói:
"Tôi tin rằng chế độ độc tài đang vi phạm điều răn thứ bảy: Ngươi chớ trộm cắp. Nhưng như chúng ta đều biết, chế độ độc tài này cướp bóc, tịch thu tài sản của Giáo hội, bởi vì trong mô hình của một chế độ như ở Nicaragua, quyền lực xuất phát từ tài sản, từ vũ khí hoặc từ tiền bạc",
Chính vì thế, họ quyết tâm cướp lấy mọi thứ có thể để tìm cách gây tổn hại nào đó cho công trình của Thiên Chúa. Nhưng họ không hiểu rằng quyền lực của Giáo hội không đến từ tài sản hay vật chất. Quyền lực ấy đến từ Thiên Chúa".
Theo một báo cáo chi tiết của báo Confidencial được công bố vào tháng Mười Một năm ngoái và đăng lại trên Mosaico CSI, kể từ tháng Hai năm 2022, chế độ độc tài của Daniel Ortega và vợ ông, bà Rosario Murillo - người tự xưng là "đồng tổng thống" - đã tịch thu ít nhất 39 tài sản của Giáo hội Công giáo tại Nicaragua.
Confidencial cho biết con số tài sản bị tịch thu có thể còn cao hơn, nhưng không thể xác minh thêm do sự im lặng của các nạn nhân, những người lo sợ bị chế độ trả thù.
Bà Martha Patricia Molina, luật sư, nhà nghiên cứu và tác giả báo cáo "Nicaragua: Một Giáo hội bị bách hại", nói với ACI Prensa:
"Tại Nicaragua, người ta không thể biểu tình vì chế độ độc tài không cho phép; ai dám làm thì sẽ bị trục xuất, bỏ tù hoặc giết hại. Ðiều duy nhất các tín hữu Công giáo có thể làm là cầu nguyện trong các giáo xứ - vì họ cũng không được cầu nguyện ngoài đường phố) hoặc tại nhà riêng.
Việc tịch thu tài sản của Giáo hội Công giáo là một tình trạng không thể đảo ngược chừng nào chế độ độc tài còn nắm quyền. Ngày 01 tháng Giêng vừa qua, Nhà nước đã cấm cuộc rước kiệu Mình Thánh Chúa, điều đó cho thấy các nhà độc tài sẽ tiếp tục bách hại người Công giáo".
Việc tịch thu tài sản thường diễn ra sau khi nhà nước hủy bỏ tư cách pháp nhân của các dòng tu hoặc các quỹ tôn giáo. Các tổ chức này bị chế độ cáo buộc là cản trở sự kiểm soát của Tổng cục Ðăng ký và Kiểm soát các Tổ chức Phi lợi nhuận, trong khi chính Bộ Nội vụ lại từ chối tiếp nhận các hồ sơ mà họ yêu cầu. Không có lối thoát pháp lý nào.
Một khi tư cách pháp nhân bị hủy bỏ - không có quyền khiếu nại hay kháng cáo - chính phủ Nicaragua ra lệnh chuyển giao toàn bộ tài sản của Giáo hội cho Nhà nước.
Theo báo cáo của báo Confidencial, 39 tài sản bị tịch thu thuộc về 9 dòng tu, 4 giáo phận và có 5 quỹ hoặc nhóm giáo dân.
Trong số 9 tổ chức tôn giáo bị tịch thu tài sản, Dòng Tên bị thiệt hại nặng nề nhất. Ít nhất 9 tài sản của dòng này đã bị chiếm đoạt, trong đó có Ðại học Trung Mỹ (UCA), một cơ sở giáo dục danh tiếng với 63 năm lịch sử tại Nicaragua. Ðể làm điều đó, chế độ đã vu khống trường đại học này là nơi "thúc đẩy khủng bố", dù không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào.
Trong số tất cả các dòng tu bị ảnh hưởng, chỉ có các tu sĩ Dòng Tên lên tiếng công khai về các vụ tịch thu. Người phát ngôn lúc ấy là cha José María Tojeira - qua đời vào tháng Chín năm 2025 - ước tính giá trị các tài sản vào khoảng 60 triệu Mỹ kim, trong khi báo Confidencial tính toán con số là 77 triệu Mỹ kim, và lưu ý rằng giá trị thực tế có thể còn cao hơn.
Nhóm chịu thiệt hại lớn thứ hai, với năm cơ sở giáo dục bị tước đoạt, là Quỹ Fabretto, một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động tại Nicaragua hơn 60 năm, lấy cảm hứng từ di sản của nhà truyền giáo Dòng Salêdiêng Rafael María Fabretto.
Ðứng thứ ba, với ba tài sản bị tịch thu, là Giáo phận Matagalpa, nơi có giám mục Rolando Álvarez - hiện đang sống lưu vong tại Roma vì là người chỉ trích chế độ độc tài. Một trong các tài sản bị chiếm đoạt là Tòa Giám mục, nơi Ðức giám mục cùng một nhóm cộng sự từng bị cảnh sát bao vây suốt hai tuần, trước khi ngài bị bắt và giam giữ vào tháng Tám năm 2022.
Theo ước tính của tổ chức Mosaico CSI, giá trị ba tài sản bị tịch thu này vượt quá bảy triệu Mỹ kim.
Trong số 39 tài sản bị chiếm đoạt, có 12 tài sản nằm tại Managua; 9 tại miền Bắc đất nước (Matagalpa và Jinotega); 6 tại vùng Las Segovias (Madriz, Estelí và Nueva Segovia); 4 tại miền Tây (León và Chinandega); 4 tại khu vực đông nam (Rivas, Granada và Carazo); 2 tại Chontales và 2 tại Río San Juan.
Vào tháng Tám năm 2024, Daniel Ortega đã biện minh cho các vụ tịch thu này trong một nghi thức của phong trào Sandinista, ông tuyên bố rằng: "Ðiều quan trọng là khối tài sản có được bất chính đó (...) hiện đang nằm trong tay Nhà nước để phục vụ nhân dân, người nghèo, nông dân và giới trẻ". Các tài sản và mục đích sử dụng mới dưới chế độ độc tài Tu viện Dòng Thánh Clara (các nữ tu Clara) tại Chinandega đã bị biến thành Trung tâm Ðại học "Anh hùng Chinandega", trực thuộc Ðại học Nông nghiệp Quốc gia (UNA).
Trung tâm Mục vụ Giáo phận "La Cartuja" của Giáo phận Matagalpa được cải tạo thành "Trung tâm Ðại học Công nghệ Nông nghiệp và Công nghệ Xuất khẩu Nông sản và Tư lệnh Camilo Torres Restrepoè", cũng thuộc UNA.
Cơ sở San Ignacio de Loyola của Ðại học Trung Mỹ (UCA) được đổi thành "Ðại học Quốc gia Casimiro Sotelo Montenegro".
Ðại học Công giáo Vùng Nhiệt đới Khô của Giáo phận Estelí bị tịch thu và đổi tên thành Ðại học Quốc gia Francisco Luis Espinoza Pineda (UNFLEP).
Tại hai cơ sở của Ðại học Gioan Phaolô II ở Managua và Juigalpa, chính quyền đã thiết lập Ðại học Quốc gia Cha Gaspar García Laviana. Bộ Giáo dục hiện quản lý ba trường học bị tịch thu: Trường Susana López Carazo, bị tịch thu tháng Tư năm 2023 từ các nữ tu Ða Minh Truyền Tin; Trường Kỹ thuật Santa Luisa de Marillac, bị tịch thu tháng Năm năm 2023 từ các nữ tu cùng dòng tại San Sebastián de Yalí, Jinotega; và Trường San José, bị tịch thu từ các nữ tu Dòng Giuse vào tháng Tám năm 2025 tại Jinotepe, Carazo.
Chế độ độc tài cũng chiếm giữ tám nhà dòng, trong đó có tòa giám mục nơi Ðức giám mục Rolando Álvarez từng cư ngụ. Vào tháng Ba năm 2025, tại đây đã khánh thành Phòng khám Dịch vụ Y tế Chuyên biệt S.A. (SERMESA), một công ty tư nhân quản lý nhiều phòng khám của Viện An sinh Xã hội Nicaragua (INSS).
Sự trả thù của chế độ độc tài
Theo cha Edwing Román, phó xứ Santa Agatha tại Miami - nơi Ðức cha Silvio Báez, Giám mục Phụ tá Managua, cũng thường xuyên dâng thánh lễ - báo cáo của báo Confidencial "được tư liệu hóa rất kỹ lưỡng. Sau đó còn có thêm nhiều vụ tịch thu và trục xuất khác, nhưng đã rơi vào im lặng vì nỗi sợ bị trả thù".
Cha Román nói: "Ðiều này xảy ra như một hành động trả thù của chế độ độc tài đối với Giáo hội và một số giám mục, linh mục, đặc biệt là vì công việc nhân đạo của chúng tôi trước sự đàn áp mà Nicaragua đang phải chịu, nhất là vào tháng 4 năm 2018, khi các cuộc biểu tình dân sự nổ ra".
Bà Martha Patricia Molina cho biết thêm rằng từ năm 2018 đến 2025, tổng cộng đã có 43 tài sản của Giáo hội bị tịch thu, chế độ độc tài đã thực hiện 1,030 cuộc tấn công nhằm vào người Công giáo, đồng thời cấm 18,808 cuộc rước kiệu.
Vì thế, bà kêu gọi "tố cáo một cách ẩn danh các hành vi lạm quyền và bách hại, đồng thời bảo đảm việc giáo dục con cái trong đức tin", bởi vì, theo bà cảnh báo, "trong các trường học, trẻ em và thanh thiếu niên đang bị nhồi sọ để chống lại đức tin".
Cha Román giải thích thêm rằng: "Hiện nay, các cộng đoàn tu trì hầu như không có khả năng kháng cáo để đòi lại tài sản, do hệ thống tư pháp bị tha hóa, nơi chế độ độc tài kiểm soát toàn bộ các thể chế nhà nước, kể cả quân đội và cảnh sát. Các tài sản bị cướp đoạt thậm chí không còn tiếp tục phục vụ các công trình bác ái: các viện dưỡng lão bị đóng cửa, người già bị đẩy ra đường; các bếp ăn cho trẻ em cũng bị đóng, khiến trẻ em bị tước đoạt lương thực, y tế, giáo dục và giáo dục Kitô giáo".
Cha Romón nói thêm rằng: "Chế độ độc tài coi Giáo hội là kẻ thù và tìm cách thao túng nội bộ để dập tắt uy tín của Giáo hội. Tuy nhiên, Giáo hội vẫn tiếp tục lên tiếng, kể cả từ nơi lưu vong. Chúng tôi không làm chính trị hay lập đảng phái: chúng tôi loan báo Tin mừng vì trách nhiệm phải soi sáng Dân Thiên Chúa và những người nam nữ thiện chí trong thời khắc lịch sử này. Không thể đứng về phía những kẻ áp bức". Chế độ độc tài có thể cướp trường học hay truyền thông, nhưng không thể cướp đức tin.
Ông Arturo McFields kết luận rằng chế độ độc tài Nicaragua "có thể cướp một cơ quan truyền thông, một trường học, một ngôi thánh đường, nhưng không thể cướp đi điều linh thiêng và cao cả nhất mà người dân có, đó là đức tin - niềm xác tín sâu xa của nhân dân Nicaragua, một Giáo hội đang bị bách hại".
"Tôi tin rằng tất cả những gì chúng ta đang chứng kiến về những hành động của chế độ độc tài rồi cũng sẽ trôi qua, như đã từng xảy ra trong những năm và thập niên trước. Họ đã cướp bóc, đã tịch thu, nhưng cuối cùng lịch sử luôn để lại những bài học lớn lao. Ngay lúc này, chúng ta đang chứng kiến trực tiếp cảnh những kẻ quyền thế từng tự cho mình là thần thánh hay bán thần, hôm nay phải quỳ gối trong bộ đồ tù nhân".
Cha Román kết thúc lời cuộc chia sẻ bằng một lời kêu gọi: "Ðừng sợ - Tin mừng nói với chúng ta như thế, và đó cũng là lời mà thánh Gioan Phaolô II đã lấy làm khẩu hiệu từ đầu triều đại Giáo hoàng của ngài, như một tiếng kêu mang tính ngôn sứ cho thế giới".
(Aci Prensa 11-1-2026)