Lễ Giáng sinh năm 2001 tại Trung quốc

 

 

Prepared for Internet by Msgr Peter Nguyen Van Tai

Radio Veritas Asia, Philippines

 

Lễ Giáng sinh năm 2001 tại Trung quốc.

 

Theo kinh nghiệm của các năm trước đây, thì một trong các lễ nghi được người dân công giáo tại Trung Quốc tham dự đông đảo hơn cả là Thánh lễ nửa đêm giáng sinh. Các nhà thờ đều chật ních người dự lễ, kể cả các người không công giáo, cũng tham dự để quan sát, hoặc vì tính tò mò.

Số người công giáo hiện nay tại Trung quốc - theo những nguồn tín chắc chắn - khoảng từ 10 đến 12 triệu. Dĩ nhiên họ mừng lễ khác hẳn người công giáo Châu Âu hoặc tại các quốc gia nơi có tự do tôn giáo  hoàn toàn. Mọi người đều biết: các hoạt động tôn giáo  được thu hẹp lại trong khu vực nhà thờ. Những cuộc biểu đương tôn  giáo bên ngoài ra ngoài khu vực nhà thờ, đều phải có phép riêng hoặc trốn tránh các luật lệ hiện hành. Những trốn tránh như vậy  khó thoát khỏi con mắt của công an và dĩ nhiên sẽ bị trừng phạt cách này hay cách khác.

Ngày lễ Giáng sinh năm nay (2001), chắc chắn cũng như các Lễ Giáng sinh trước đây, trong nhà thờ chính tòa Bắc Kinh cũng như tại các nhà thờ khác rải rắc trong cả nước sẽ có thánh lễ nửa đêm. Các bài hát Giáng sinh được vang dội, kể cả những bài hát cổ diển như "Adeste fideles", được hát lên bằng tiếng Latinh hoặc bằng tiếng Trung quốc.

Tại nhiều nhà thờ, người dân công giáo cũng trưng bày hang đá; nhưng trong các gia đình ít thấy có, như tại Thế giới Tây phương, bởi vì các ảnh tượng về Sinh nhật và các đồ đạo rất hiếm.  Nhưng chắc chắn trong thời gian gần đây sẽ có nhiều thay đổi. Hiện nay tại những thành phố lớn và giầu thịnh như  Shangai và Canton, cũng như Hồng kông và Macao  từ nhiều năm chịu ảnh hưởng văn hóa Tây phương, tinh thần  tiêu thụ đang lan tràn mạnh mẽ. Người dân công giáo hay không công giáo cũng tuốn đến các cửa tiệm để mua sắm quà tặng cho các thân nhân, bạn hữu...

Tại Nhà thờ chính tòa Bắc kinh, một quan sát viên Tây phương len lỏi vào người dân dự thánh lễ đông đảo, trong số này có nhiều người không công giáo cũng tham dự, vì họ cho đây là một lễ có tính cách quốc tế. Tại các nhà thờ cũng có những "người quan sát khác": người làm chính trị hoặc nhân viên của Ðảng. Dĩ nhiên họ đến với tư cách là "người kiểm soát" các hoạt động tôn giáo, và để giữ trật tự.  Việc kiểm soát của các quan sát viên chính trị và nhân viên của Ðảng được thi hành tại các nhà thờ thuộc tổ chức được gọi là "Hội công giáo ái quốc" (được chính phủ ủng hộ) cũng như tại các nhà thờ của Giáo hội "hầm trú".

Trong dịp lễ Giáng Sinh năm nay cũng như các năm trước, một số giám mục, linh mục và giáo dân trung thành với Roma, phải mừng lễ Giáng sinh xa nhà và các người thân yêu, bởi vì các vị này hiện còn bị giam tại các nhà tù. Dù có những dấu hiệu về cởi mở, nhưng cuộc tử đạo của "Giáo hội công giáo hầm trú" tại Trung quốc  vẫn chưa chấm dứt. Vị sau cùng trong các giám mục "bị mất tích", hiện đang phải trải qua thời kỳ cải huấn, chỉ vì  ngài từ chối gia nhập "Hội công giáo ái quốc", đó là Ðức Cha  Lucas Li, giám mục giáo phận Fengxiang, bị mất tích từ tháng 9 năm 2001.  Trước ít tuần, tức ngày 10 tháng 7/2001, công an bắt giữ trong miền Jiangxi, thuộc phía Nam Trung quốc, 16 linh mục thuộc Giáo hội hầm trú ẩn, về tội trung thành với ÐTC. Cũng trong dịp này, đêm khuya, công an đột nhập vào nhà cha Liao Haiqing, thuộc giáo phận Yujiang, rồi đột nhập vào một cuộc hội họp của các linh mục  điệu đi 15 vị,  cũng thuộc miền này.  Cha Liao Haiqing,  năm nay 71 tuổi, là một hình ảnh có thể nói là tượng trưng cuả "giáo hội hầm trú này". Cha đã bị giam tù 17 năm rồi, trong những năm 1950, rồi giữa những năm 1980 và 1990. Nhiều vị trong số bị bắt lần này cũng như cha Liao Haiqing, đã nếm thủ những cay đắng của cuộc bách hại của chế độ.

Theo một số quan sát viên, thì lễ Giáng sinh năm 2001 không giống như lễ Giáng sinh của các năm trước đây. Cách đây hai tháng, có hai biến cố văn hóa quan trọng: một tại Bắc Kinh, một tại Roma: đó là lễ mừng kỷ niệm 400 năm Cha Matteo Ricci, Dòng Tên, đến truyền giáo tại Trung quốc. Trong dịp này, Ðức Gioan Phaolô II gửi một sứ điệp quan trọng cho Ðại Hội quốc tế về Cha Matteo Ricci, do Ðại Học Gregoriana tổ chức, trong đó ngài thành thực xin tha thứ về những lầm lỗi của một số nhà truyền giáo tại Trung quốc. Sứ điệp của ÐTC đã có tiếng vang nơi giới chính trị cũng như trong dư luận người dân Trung quốc. Nhưng cũng không thiếu những tranh luận về thái độ này của Tòa Thánh. Phát ngôn viên Chính phủ tuyên bố: Bắc Kinh đang chờ đợi những bước tiến cụ thể của Vatican.

Một biến có khác có tính cách chính trị rất quan trọng: đó là, theo chương trình, trong Mùa Xuân tới đây, sẽ có Ðại hội quốc gia Ðảng cộng sản Trung quốc. Trong Ðại hội này, Ðảng sẽ bầu lên những vị lãnh đạo mới.  Trong những năm tới đây, Vatican sẽ phải đối phó với các vị lãnh đạo mới này.

Trên bình diện quốc tế, có hai biến cố: Trung quốc vừa được gia nhập, sau nhiều năm tranh đấu, Tổ chức thế giới về Thương mại (WTO) và từ nay đến 2008, Trung quốc đang chuẩn bị Thế Vận hội. Ðây có thể là những cơ hội thuận tiện thúc đẩy Trung quốc thay đổi đường lối chính trị, tiến đến một nền dân chủ thực sự và việc tôn trọng các quyền con người, trong đó có quyền tự do tôn giáo.

 


Back to Home Page