Mô Öôùc
(Nhöõng Chia Seû Muïc Vuï vaø Nhöõng Caâu Chuyeän Gôïi YÙ
Suy Tö Vaø Caàu Nguyeän haèng ngaøy)
Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia
- 195 -
Chay Mieäng:
tinh luyeän lôøi aên tieáng noùi
Chay Mieäng: tinh luyeän lôøi aên tieáng noùi.
Minh Thanh
(RVA News 25-03-2026) - Trong ñôøi soáng taâm linh vaø ñaïo ñöùc, vieäc chay tònh thöôøng ñöôïc hieåu laø tieát cheá aên uoáng. Tuy nhieân, saùch Chaâm ngoân nhaéc nhôû chuùng ta veà moät hình thöùc chay tònh coøn khoù khaên vaø quan troïng hôn ñoù laø chay mieäng. Chay mieäng khoâng chæ laø vieäc neùn laïi moät moùn aên öa thích, nhöng laø vieäc kieåm soaùt vaø thanh loïc "lôøi aên tieáng noùi." Bôûi leõ, "soáng hay cheát ñeàu do caùi löôõi,"[1] lôøi noùi coù theå laø lieàu thuoác chöõa laønh nhöng cuõng coù theå laø muõi göôm ñaâm thaáu taâm can. Trong phuùt caàu nguyeän naøy, cuøng vôùi taùc giaû saùch Chaâm ngoân, chuùng ta nhìn laïi caùch chuùng ta söû duïng lôøi aên tieáng noùi ñeå chuùng ta tinh luyeän moâi mieäng neân tinh tuyeàn cao ñeïp.
Saùch Chaâm ngoân khaúng ñònh raèng moãi lôøi thoát ra ñeàu mang laïi heä quaû tröïc tieáp cho ngöôøi noùi: "Con ngöôøi phaûi chòu haäu quaû lôøi mình noùi vaø ñöôïc höôûng nhöõng gì moâi mieäng hoï thoát ra."[2] Moät lôøi noùi baát caån coù theå phaù ñoå caû moät söï nghieäp hay moät moái töông quan; ngöôïc laïi, vieäc bieát giöõ gìn lôøi noùi laø caùch baûo veä sinh maïng quyù giaù nhaát.[3] Vì theá, vieäc chay mieäng ñöôïc baét ñaàu baèng vieäc nhaän thöùc raèng moãi lôøi chuùng ta noùi ra ñeàu coù "troïng löôïng" tröôùc maët ngöôøi ñôøi vaø tröôùc maët Thieân Chuùa. "Soáng hay cheát ñeàu do caùi löôõi" vaø "lôøi noùi böøa baõi khaùc naøo muõi göôm ñaâm, mieäng löôõi khoân ngoan laïi chöõa trò cho laønh."[4]
Tieáp theo, chay mieäng laø loaïi boû chaát ñoäc cuûa söï doái traù. Trong theá giôùi cuûa saùch Chaâm ngoân, söï thaät laø neàn taûng cuûa söï beàn vöõng: "Lôøi ngay thaät löu toàn maõi maõi, löôõi doái gian chæ coù moät thôøi."[5] Thieân Chuùa khoâng chaáp nhaän moät ñoâi moâi laét leùo: "Ñoâi moâi gian taø bò Ñöùc Chuùa gheâ tôûm, keû thöïc thi chaân lyù thì ñöôïc Ngaøi meán thöông."[6] Chay mieäng ôû ñaây laø duõng caûm khöôùc töø nhöõng lôøi xem chöøng ngoït ngaøo nhöng xuaát phaùt töø taám loøng giaû doái. Ngöôøi bieát chay mieäng laø ngöôøi hieåu raèng: "moâi ngöôøi ngay laøm keû nghe haû daï, mieäng ñöùa aùc noùi toaøn chuyeän doái gian."[7]
Chay mieäng khoâng chæ laø noùi thaät, maø coøn laø noùi moät caùch töû teá. Khi côn giaän noåi leân, caùi mieäng thöôøng trôû thaønh vuõ khí. Saùch Chaâm ngoân daïy ta moät bí quyeát ñeå daäp taét xung ñoät: "Caâu ñaùp dòu daøng khieán côn giaän tieâu tan, lôøi noùi khieâu khích laøm noåi côn thònh noä."[8] Ngöôøi bieát chay mieäng thöôøng bieát neùn nhuïc nuoát saàu, bieát duøng lôøi xoa dòu nhö "caây ban söï soáng" thay vì duøng lôøi nham hieåm laøm tan naùt taâm can. Chay mieäng luùc naøy chính laø söï thinh laëng ñaày quyeàn naêng cuûa ngöôøi töï chuû.
Moät caên beänh kinh nieân cuûa mieäng laø thoùi maùch leûo. Saùch Chaâm ngoân mieâu taû nhöõng lôøi naøy nhö "cuûa ngon vaät laï" troâi xuoáng taän ruoät gan, nhöng heä quaû cuûa noù laø söï chia reõ taøn khoác: "teân maùch leûo chuyeân chia reõ baïn beø."[9]
Thöïc hieän chay mieäng nghóa laø ta "ñoùng cöûa" tröôùc nhöõng bí maät cuûa ngöôøi khaùc: "Ñöùa ngoài leâ ñoâi maùch seõ tieát loä ñieàu bí maät, coøn ngöôøi tín caån giöõ kín chuyeän rieâng tö."[10] Thay vì vu caùo - haønh ñoäng cuûa ñöùa ngu si, ngöôøi chay mieäng choïn caùch "ngaäm mieäng laøm thinh" ñeå baûo veä hoøa khí. Ñænh cao cuûa chay mieäng laø bieát luùc naøo caàn noùi, luùc naøo khoâng neân noùi. "Ngöôøi naêng noùi naêng loãi, ai deø giöõ lôøi noùi môùi laø ngöôøi khoân."[11] "Noùi ñuùng luùc, thaät toát ñeïp döôøng bao!"[12]
Chay mieäng coøn daïy ta phaûi suy nghó kyõ tröôùc khi phaùt ngoân: "Ngöôøi coâng chính nghó suy roài môùi ñaùp..."[13] Khi mieäng ñaõ ñöôïc thanh luyeän saïch nhöõng ueá taïp, noù trôû thaønh suoái nguoàn söï soáng. "Mieäng ngöôøi ngay laø suoái nguoàn söï soáng."[14] Lôøi cuûa ngöôøi bieát chay tònh seõ trôû neân "taûng maät ong laøm coå hoïng ngoït ngaøo, khieán xöông coát laønh maïnh."[15]
Thay vì gaây ñau khoå, moâi mieäng ngöôøi khoân ngoan giôø ñaây truyeàn baù kieán thöùc, baûo veä keû yeáu theá vaø nuoâi soáng nhieàu ngöôøi baèng söï chaân thaønh. Ñích ñeán cuoái cuøng cuûa vieäc chay mieäng laø bieán ngoân töø thaønh quaø taëng cuûa tình yeâu vaø söï hieåu bieát.
Laïy Ñöùc Chuùa laø Ñaáng thaáu suoát moïi taâm can, xin Ngaøi ñaët lính canh nôi cöûa mieäng con vaø giöõ gìn ñoâi moâi con khoûi moïi lôøi gian taø. Con thuù nhaän raèng nhieàu laàn con ñaõ duøng lôøi noùi nhö muõi göôm ñaâm thaáu taâm hoàn ngöôøi khaùc, con ñaõ noùi naêng gieo nhöõng ñieàu xaáu, vaø ñaõ duøng moâi mieäng ñeå che giaáu loøng thuø gheùt. Xin cho con hieåu raèng moãi lôøi con noùi ñeàu coù söùc maïnh taùc ñoäng ñeán söï soáng vaø caùi cheát cuûa ngöôøi khaùc. Xin ban cho con thaàn khí cuûa söï khoân ngoan, ñeå con bieát duøng caâu ñaùp dòu daøng daäp taét côn noùng naûy, bieát thinh laëng khi loøng ñaày kieâu haõnh vaø bieát suy nghó kyõ tröôùc khi thoát ra baát cöù lôøi gì. Xin cho lôøi noùi cuûa con luoân ñuùng luùc vaø ñaày söùc thuyeát phuïc cuûa tình yeâu, ñeå qua ñoù, danh Chuùa ñöôïc toân vinh vaø mang laïi nieàm vui cuøng vôùi söï an bình cho anh chò em chung quanh con. Amen.
Minh Thanh
- - - - - - - - - - - - - - - - - - -
[1] Cn 18,21.
[2] Cn 18,20-21.
[3] Cn 13,3.
[4] Cn 12,18-19.
[5] Cn 12,19.
[6] Cn 12,22.
[7] Cn 10,32.
[8] Cn 14,5.
[9] Cn 16,28.
[10] Cn 11,13.
[11] Cn 10,19-21.
[12] Cn 15,23.
[13] Cn 15,28.
[14] Cn 10,11.
[15] Cn 16,24.