Tìm hieåu vaø chia seû
ñôøi soáng Tin Möøng

Linh Muïc Augustine, SJ. phuï traùch

Prepared for internet by Vietnamese Missionaries in Taiwan


 

Ngay 24 thang 11 nam 2001

Le Knh Cac Thanh T ao Viet Nam

 

oc Tin Mng Ga. 17, 11b-19

(11) Khi ay c Giesu ngc mat len tri va noi rang: "Con khong con trong the gian na, nhng ho, ho trong the gian;  phan con, con en cung Cha.  Lay Cha ch thanh, xin gn gi cac mon e trong danh Cha ma Cha a ban cho con, e ho nen mot nh chung ta.  (12) Khi con vi ho, con a gn gi ho trong danh Cha ma Cha a ban cho con.  Con a canh gi, va khong mot ai trong ho phai h mat, tr a con h hong, e ng nghiem li Kinh Thanh.  (13) Bay gi, con en cung Cha, va con noi nhng ieu nay luc con the gian, e ho c hng tron ven niem vui cua con.  (14) Con a truyen lai cho ho li cua Cha, va the gian a ghet ho, v ho khong thuoc ve the gian, cung nh con ay khong thuoc ve the gian.  (15) Con khong xin Cha cat ho khoi the gian, nhng xin Cha gn gi ho khoi ac than.  (16) Ho khong thuoc ve the gian cung nh con ay khong thuoc ve the gian.  (17) Xin Cha lay s that ma thanh hien ho.  Li Cha la s that.  (18) Nh Cha a sai con en the gian, th con cung sai ho en the gian.  (19) Con xin thanh hien chnh mnh con cho ho, e nh s that, ho cung c thanh hien.

 

Gi y e song va chia se Tin Mng

Hom nay mng knh cac Thanh T ao Viet Nam, Giao Hoi cung mng ky niem viec thiet lap hang Giao Pham Viet Nam.

Ky niem 41 nam thanh lap hang Giao Pham

T khi v tha sai Phan-xi-co Bu-do-mi (Francesco Buzomi, SJ.) co cong thiet lap c cau giao x au tien Viet Nam bc chan len nc nay nam 1615 cho ti khi hang Giao Pham Viet Nam c thiet lap nam 1960, thi gian keo dai xap x 3 the ky ri.  Giai oan lch s ay lan lt c anh dau bang viec thiet lap thanh phan nhan s quan trong cho viec xay dng Giao Hoi a phng.

Khi s cha ac Lo (Alexandre de Rhodes, SJ.) a khai sinh ra hoi Thay Giang nam 1630.  Nhng quan trong hn gap boi la nam 1659 Toa Thanh thiet lap hai giao phan ang Ngoai va ang Trong va at di quyen quan tr cua hai v tan giam muc Phan L (Francois Pallu) va Lam Bch (Pierre Lambert de la Motte).  o la hai v ong sang lap hoi Tha Sai Hai Ngoai Paris (M.E.P.).  Chnh c Cha Lam Bch trong 3 nam 1668-1670, a ban chc linh muc cho 9 ngi Viet Nam au tien, hau het xuat x t hoi Thay Giang.  Chn linh muc nay lam nen hang giao s Viet Nam au tien.

T cuoc phong chc linh muc do c Cha Lam Bch cho ngi Viet Nam au tien la thay Giuse Trang 28 tuoi nam 1668, ti cuoc phong chc giam muc cho Cha Gioan B. Nguyen Ba Tong do c Thanh Cha Pio XI nam 1933 tai Roma, giai oan ay keo dai 2 the ky ri.  T khi co giam muc Viet Nam cho ti khi co hang giao pham Viet Nam, giai oan lch s  ay ch keo dai 33 nam.

Ve nhan s cua giao hoi a phng, ke tiep viec thiet lap hang giao s Viet Nam la viec thanh lap dong N Men Thanh Gia tai Kien Lao (Nam nh) va Bai Vang (Ha Nam) do c Cha Lam Bch nam 1670.  Khi ay c Cha Lam Bch cam thay nh a at c ieu ngai m c t dp vieng mo hai thanh Phanxico Salesi va thanh n Giaoanna Chantal tai Phap nam 1657.  n soi sang a en tren ngai vi hnh anh mot Giao Hoi co linh muc va n tu la hai con kinh tuon o c Tin va c Ai tran lan tren mot at nc:  Linh muc la hien than cua long nhiet thanh, lieu mang nh ngi chien s xong pha ni tran tuyen hiem nguy;  con n tu la bieu tng cho s trong trang va ket hp i song cau nguyen vi cong viec bac ai phuc vu.

ieu c Cha Lam Bch m c qua la hnh anh ly tng ve Giao Hoi khong phai luc nao cung at c.  Nhng n c Tin va c Ai luon phai co e lam nen Giao Hoi, ac biet trong thi cam ao.  Cung chnh n c Tin va c Ai lam nen cac thanh T ao.

Mng knh Ch Thanh T ao Viet Nam

Lch s 117 Thanh T ao Viet Nam an kht vi quang thi gian 117 nam gia 1745, khi hai v thanh Phanxico Frederich Te va Mattheu Liciniana au hy sinh mang song cho ti nam 1862, khi thanh Phero a va b thieu va b tram quyet.  Tat ca 117 v a chu chet v c tin di cac trieu ai vu Le Chua Trnh, Tay Sn va trieu Nguyen (Minh Mang, Thieu Tr, T c).

Trong so 117 v T ao co 8 v Giam Muc, 50 linh muc, 59 giao dan, trong so nay co mot phu n la thanh Ane Le Th Thanh, ngi me cua sau ngi con.

Cac v ay ch la tng trng cho hang may tram ngan ngi a chu chet v ao trong ba the ky 17, 18 va 19.  au tien phai ke trong tong so ay, thay giang Anre Phu Yen b tram quyet v ao ngay 26.7.1644 trc s co mat cua cha ac Lo.  Thi hai thay Anre c chon tang trong nha th dong Ten tai Macao.  Cuoi nam 1645 khi ve Au Chau, cha ac Lo a em au thay sang Roma, con than van con Macao.

Cung phai ke ti nhng vu sat hai tap the Bien Hoa va Ba Ra 1861-1862.  Rieng Ba Ra khi ay co khoang 2.300 giao dan t lau song kha yen on cho ti thang 8, 1861.  Chnh nhng cuoc hanh quan cua binh oi Phap tai Bien Hoa cuoi nam 1861 sang nam 1862 a lam c cho nhieu vu giao dan b sat hai tap the.  Hoi thang 9 nam 1861 nha cam quyen tai Ba Ra nhot nhng ngi Cong Giao b bat vao bon nguc: nguc Dinh la nguc chnh ngay Ba Ra, nhot 300 an ong; nguc Thm Long Kien khoang 4 cay so ve pha Bac Ba Ra, giam 135 an ba con nt;  nguc Thanh Long ien giam 140 an ba con nt;  nguc th bon tai ho ao at o, nhot 125 an ba tre con.  Bon nguc cha tong so la 700 tn hu ngay em co lnh canh gac can mat.  Nhng vi ba nguc giam phu n va tre em, lnh gac co phan de dai hn.  V the mot linh muc Viet Nam co the ti tham vieng va ban B Tch cho nhieu ngi b giam ba nguc nay.  o la cha Tr gia dang i buon, ganh hai tnh nc mam vao ban trong nguc.  Chnh cha Tr ngay 8.1.1862 ti tan nguc Dinh ni bao giao hu tng b giam th ch con thay mot ong tro tan vi xac chet nam ngon ngang ma chnh ngai cung vi mot linh muc na a lo chon cat.

Nhn ve pha trc: S mang gii thieu Chua Giesu

T ngay cha Tr lo chon xac 288 tn hu chet v ao tai Ba Ra ti nay, 139 nam a troi qua.  ieu khong the tng tng c la phan mot tap the cua gan 300 chng nhan anh dung tai Ba Ra nay nam trong lanh tho cua giao phan Xuan Loc vi dan so tn hu ong ao nhat.  T Ba Ra nhn ra vung bien Vung Tau ngoai tng Chua O Quan ang dang tay om ap the gii, nay con co bc tng c Me la Me Thien Chua cao 30 met tren nui Bai Dau, ang gii thieu Chua Giesu cho the gii.

Boi canh ci m va lac quan ay xem ra khong thch hp lam vi bai Tin Mng Ga 17,11b-19 c chon cho thanh le Knh Cac Thanh T ao Viet Nam hom nay.  Xem ra co s oi khang khong the nao hoa giai c gia the gian va cac mon e cua Chua Giesu.

Nhng ay Chua Giesu trong ba tiec ly ang cau nguyen cung Cha cho cac mon e.  Ngi ngo li cung Cha la ang Thanh (c.11).  S kien cac mon e thuoc ve Thien Chua (c.9) la ly do tai sao cac mon e phai tach ri khoi the gian v trong Cu c s thanh thien cua Thien Chua oi khang vi cac the tuc.

Mot cach ac thu, cac mon e can c thanh hien trong s that tc la trong chnh li cua Thien Chua.  Cac mon e a lanh nhan va a gi li ma Chua Giesu mang lai cho ho t Thien Chua (17,6.14); chnh li o a lam cho ho nen sach (15,3); bay gi li o at ho rieng ra nham s mang la truyen lai li o cho ngi khac (17,20).

Vay bai Tin Mng Ga 17,11b-19 nhac nh chung ta la con chau cac thanh T ao Viet Nam 3 ieu sau ay.

+ Ngi Kito hu chung ta thuoc ve Thien Chua theo gng cac thanh T ao Viet Nam.  ieu o co ngha la chung ta phai song ro net c tin ma Thien Chua ban cho ta.  Gia mot the gii xem ra de dang hn neu ta chap nhan ieu kem hn c tin va kem hn s cong chnh cua Thien Chua, ta biet ta phai ve phe vi ai.  Ro rang cac thanh T ao a ve phe vi Chua Giesu va a phai tra gia bang chnh mang song cua cac ngai.

+ Ngi Kito hu can nhn moi s va moi ngi vi cap mat yeu thng cua Thien Chua.  Thieu c tin la thieu cap mat yeu thng cua Thien Chua, the gii loai ngi xem ra se la mot the gii qua xau e Thien Chua co the sai Con cua Ngi en cu chuoc.  Khong mot v thanh T ao nao lai bi quan nh vay.  Cac ngai chet la e on nhan n cu chuoc do Con Thien Chua xuong the lam ngi.

+ Dau ch thi ai cho thay phai oi thoai thay v oi khang.  Se chang co oi thoai neu khong chia se c tin vi ngi khac, neu khong anh gia cac nen van hoa theo gia tr tng oi cua moi nen van hoa, neu khong quan tam ti cong bang.

Con chau cac thanh T ao Viet Nam can nhn ve pha trc.  Cuoc oi thoai lien quan ti ieu g o la c ban ni con tim nhan loai:  o la long c ao tm kiem Thien Chua gia mot the gii mang ay vet thng do toi gay nen.  Cac thanh T ao a ganh lay ganh nang do hau qua cua toi chat len vai cac ngai.  Ve phan ta, e co s kha tn trong oi thoai, ta a co trong con tim cua ta s san sang o cha?

 

Mot so cau hoi gi y

1.  Tren ng i Vung Tau ban co dp dng lai Ba Ra, e vieng mo tap the cua 288 v t ao chon gan nha th Ba Ra cha?  Trong so 117 Thanh T ao Viet Nam, v nao khien ban than phuc nhat?  Ban a thch ke lai cho con em tieu s cua v Thanh T ao nao?

2.  Ban hieu the nao la oi khang?  The nao la oi thoai?  The nao la chong oi cach bat bao ong?  The nao la au tranh cho quyen con ngi?  Ban ngh cac thanh T ao Viet Nam a to ra lap trng nh the nao ve nhng ieu va noi?

3.  Ban ngh cac thanh T ao Viet Nam a lam chng ve ieu g vi cai chet cua cac ngai?

 


Back to Home Page