Giai Ngha Li Chua Nam C

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 26 Thng Nien Nam C

Tr lai va thay oi nep song

(Amos 6,1.4-7; 1 Timothe 6,11-16; Tin Mng Luca 16,19-31)

 

Phuc Am: Lc 16, 19-31

"Ngi a c s lanh, con Ladaro gap toan s khon kho".

Khi ay, Chua Giesu phan cung nhng ngi biet phai rang: "Co mot nha phu ho kia van toan gam voc, lua la, ngay ngay yen tiec linh nh. Lai co mot ngi hanh khat ten la Ladaro, nam ben cong nha ong o, mnh ay ghe choc, c c nhng mun banh t ban an rt xuong e an cho oi, nhng khong ai them cho. Nhng con cho en liem ghe choc cua ngi ay. Nhng xay ra la ngi hanh khat o chet va c cac Thien Than em len ni long Abraham. Con nha phu ho kia cung chet va c em chon. Trong hoa nguc, phai chu cc hnh, nha phu ho ngc mat len th thay ang xa co Abraham va Ladaro trong long Ngai, lien cat tieng keu la rang:

'Lay Cha Abraham, xin thng xot toi va sai Ladaro nhung au ngon tay vao nc e lam mat li toi, v toi phai quan quai trong ngon la nay'. Abraham noi lai: 'Hi con, suot i con, con c toan s lanh, con Ladaro gap toan s khon kho. Vay bay gi Ladaro c an ui chon nay, con con th chu khon kho. Va chang, gia cac ngi va chung toi ay a co san mot vc tham, khien nhng ke muon t ay qua o, khong the qua c, cung nh khong the t ben o qua ay c'.

Ngi o lai noi: 'a vay, toi nai xin cha sai Ladaro en nha cha toi, v toi con nam ngi anh em na, e ong bao ho, keo ho cung phai sa vao chon cc hnh nay'. Abraham ap rang: 'Chung a co Mose va cac tien tri, chung hay nghe cac ngai'. Ngi o tha: 'Khong au, lay cha Abraham, nhng neu co ai trong coi chet hien ve vi ho, th at ho se hoi cai'. Nhng Abraham bao ngi ay: 'Neu chung khong chu nghe Mose va cac tien tri, th cho du ke chet song lai i na, chung cung chang chu nghe au'".

 

Suy Niem:

Bai sach Amos trong Chua Nhat trc a noi en nhng con ngi buon ban muon lam giau bang cach boc lot ngi ngheo. Hom nay nha tien tri noi en hang ngi a kha gia va ang co the lc, ma ngi phu ho trong bai Tin Mng Luca la mot tieu bieu. Giao huan cua Chua day chung ta khong nen bat chc nhng ngi nay, nhng hay ngh en tng lai danh cho nhng ngi nh Lazaro, e chung ta theo. Li th gi cho Timothe ma biet at tam quan trong vao cong viec nao tran gian nay? Vay chung ta hay quan sat nep song cua nhng con ngi ay u trong xa hoi, nh menh danh cho ho, va cach thc chung ta phai song e c tng lai khac ho.

 

1. Nep Song Cua Nhng Con Ngi ay u

Mot lan na chung ta lai nghe tieng noi cua tien tri Amos. Ong la dan que mien Nam nc Do Thai, c Chua chon i tuyen sam mien Bac. T mot nep song bnh d ni thon da, ong a thay mnh ng trc mot xa hoi buon ban tap nap. Khong phai ong khong muon thch nghi vi i song mi, nhng con mat cua ngi c Chua chon nhan ra ngay nhng nguy hiem cua nep song chay theo tien bac. Ngi ta canh tranh la ao, boc lot nhau e ma lam giau. Nhng e lam g?

Bai sach hom nay mo ta nep song cua hang ngi ay u trong xa hoi. Noi ung hn, ay la giai cap chiem u the va c biet ai. Ho ung dung cay da vao cac thanh phan kien co b coi. Tc la ho ang tin vao trat t an ninh cua x s. Phap luat va quan oi ang bao ve ho, v ho ang la giai cap thong tr. Ngi dan phai en vi ho va ho xet x moi cong viec.

Be ngoai, ngi ta thay ho nh vay, nhng ben trong ho ang song the nao? Amos viet: Ho ang nam tren ging nga, thong tht tren cac sap gu. ay khong phai la hnh anh quen thuoc ni dan Do Thai. Nep song nay ro rang lai cang. No bat chc Hy Lap, dan ngoai. No chng to lp ngi ng au dan a mat tinh than dan toc. Va oi vi Amos, nh vay la mat tat ca tinh than ao c. Israen khong co ton giao rieng ? Va ton giao nay co ca mot luat phap vi nhieu ieu khoan quy nh nep song xa hoi. Bo nep song nay e du nhap phong tuc ngoai lai, ha chang phai la a bo niem tin vao Thien Chua va ao cua Ngi roi sao? Khong phai bon ho a theo ao nao khac, ao mi cua ho ch la nep song n ai trong che chen nhau nhet. Chnh v vay ma Amos dung nhng t ng co mau sac ton giao e tiep tuc mo ta nep song cua ho.

Ong viet: ho an chien cu cung be nhot chuong, ho ngheu ngao hoa theo tieng an, t bay nhac kh theo avt, ho uong ru ca to va xc dau thng hang.

Chien, cu, be la nhng vat thng c dung e dang le; nay nam tren ban an cua hang giau co. Va e phong an cua ho tr nen nh en th, ho ngheu ngao dao nhac nh avt. Ho dung ru va xc dau thng hang nh cac t te vao dp le ln. t nhat ho cung a mang cac th quen dung trong en th ra ma an uong. ao cua ho bay gi nam trong nhng th nay. Va v the Amos muon dung nhng t ng va dien ta nep song thc te cua ho, va ong thi khang nh ton giao cua ho bay gi la the o. Vi nhng con ngi a ay u, Chua cua ho bay gi la cai bung cung nh oi vi nhng ke ang lam giau: tien mi la chua te. Va oi vi ca hai hang ngi, nhan dan, ong bao khong con la g na. Song chet mac bay; Giuse co tang thng, Ephraim co au om, cung chang them biet. Tng lai dan toc co lam sao, ho cung chang e y.

Nhng ho dai va ngoc. o la nhng tnh t quen thuoc dung trong Kinh Thanh e noi ve ho, nh menh se en chop lay ho ang luc bat ng nhat. Va ay Amos noi: ho se la nhng ngi b bat i lu ay au tien; ho se cam au oan ngi b phat lu, v khi cac thanh tr bao ve quyen li cua giai cap thong tr sup o, bon nay se la nhng nan nhan au tien va khon nan nhat.

Amos noi nh vay th cha a sang bnh dien ton giao. Ong a co quan niem ton giao e quan sat va phan tch nep song truy lac cua giai cap co cua va thong tr. Nhng khi noi ve nh menh, tng lai cua hang ngi nay, ong van ch ch mot cuoc oi thay xa hoi va nhng hnh phat tran gian. Chung ta se khong thay nh vay trong bai Tin Mng la mac khai se ay u hn.

 

2. nh Menh Cua Nhng Ngi Giau Co

Chung ta ai cung thuoc nam long cau chuyen ngi phu ho va Lazaro an may. Nhng cha chac chung ta a hieu nh nhau va nhat la biet hieu ung y cua tac gia Luca.

Thanh Luca ke rang co mot ngi phu ho an mac gam ta va lua mn, ngay ngay yen tiec linh nh. Nep song cua ong ta lam cho chung ta nh lai bai sach cua Amos. Va qua that, ong ta ch biet an uong, ch au co e mat ti ong bao, ong loai g... Co ngi an may ten la Lazaro, nam cong nha ong ch mong c mieng tha nao tren ban cua ong lieng xuong ma van khong c. Cung la hai con ngi, nhng la hai than phan. Tac gia Luca khong can mo ta them con ngi giau co. a co Amos ke thay roi. Ngoi but cua Luca chu y hn e ve hnh anh ngi an may.

ay la lan duy nhat trong tac pham, Luca a at cho nhan vat trong bai du ngon mot ten. The nen chung ta ng ngh ay la mot ten that, va muon ong hoa vi Lazaro em cua Matta va Maria. Hai ch em nay au co ngheo en noi bat em phai i an xin; Lazaro trong tac pham cua Gioan (chng 1) khong l loi, hoi thoi en noi ngi ta phai khieng vt cong nha ngi phu ho. ang khac, du ngon khong phai la nhng cau chuyen co that, ma ch la nhng cau chuyen co kha nang xay ra e giup chung ta co mot bai hoc ao c.

Nhng tai sao tac gia Luca lai muon goi ten ngi an may la Lazaro? e chung ta lien tng en ngi em trai cua hai ch em Matta va Maria c Chua thng cho song lai? Va nh vay Luca muon bao trc so phan tot ep chung cuoc cua ngi an xin. Va khi mo ta Lazaro l loi, b vt cong nha ngi phu ho, co le tac gia muon lay lai hnh anh ong Yob va xac nh ay la con ngi ngheo kho cong chnh, b bac ai i nay nhng ch la tam thi, v chung cuoc tng lai se rat tot. Hn na, trong tieng Do Thai, t ng Lazaro co ngha la Thien Chua cu giup. Tac gia Luca muon noi rang: nhng con ngi ngheo kho la nhng ke ang can c va se c Thien Chua cu giup; ho la thanh phan c Ngi quan tam, chieu co va yeu men. Va Ngi se bat tat ca moi s phuc vu nhng con ngi nay, nen ay ngay bay cho hoang, thng ch i xau xe, the ma oi vi Lazaro chung cung de thng la lung, en liem cac ung nhot cho ong. Va ieu nay cang noi len ac tam bat nhan cua ngi phu ho hn na.

Nh vay, viec gii thieu hai nhan vat a xong. Tac gia Luca noi en cau chuyen xay ra. Lazaro chet va c cac Thien Than a len d tiec ngay ni long Abraham; con ngi nha giau cung chet va c tong tang. Ch hai cau noi thoi, nhng ay y ngha. Ngi Do Thai quan niem rang cac ngi cong chnh sau khi chet, se c cac thien than a len tri d tiec, gia cong oan dan Chua co to phu Abraham chu toa. Va ai cung c yeu, cang c ngoi gan v to phu. Kieu noi "ngoi trong long Abraham" ch muon dien ta cho ngoi ac biet va tnh au yem ay. So phan cua Lazaro a oi thay hoan toan. Khong do mot bien ong chnh tr nh Amos a gi en trong bai sach hom nay. Cung khong nh tac gia sach Yob a noi rang ong nay c lai het moi s i nay va c gap tram, gap nghn. ay viec oi thay so phan xay ra ben kia the gii, sau khi con ngi a chet. o la bnh dien Nc Tri ch khong con phai trong pham vi tran gian.

Chung ta hay oc tiep e thay quan niem cua tac gia Luca ve i sau va nh menh chung cuoc cua hai nhan vat trong bai du ngon. Vay, Lazaro c a len tri, con ngi phu ho th c em i tong tang. Mot ngi tren va mot ngi di. Ke di ngc mat len thay hanh phuc ngi tren. Thay mnh ang nong nay trong la, con Lazaro th ang an thai ni long cua Abraham; ke kho s t nhien phai buot mieng keu len. Xin Cha Abraham noi vi Lazaro nho xuong cho mot chut nc e kho. Nhng y a khong hieu g. Va Abraham phai cat ngha: bay gi s oi thay a dt khoat va ho sau ngan cach gia hai the gii hanh phuc va kho s khong the bac cau c na. Ke xa kho th nay sng va ke xa sng th nay kho. Ch khong nh ngay xa khi tren mat at ke sng co the en vi ke kho ma chia se... Nhng v a khong muon lam viec ay, nen gi ay y ng hy vong bat c nhp cau hiep thong...

Cau chuyen d nhien co the cham dt cho nay. Va a co nhieu bai hoc cho chung ta. Ngoai nhng quan niem ve i sau nh: nh menh cua ngi lanh ke d a khac nhau ngay t sau khi chet va trc ngay phan xet chung; nh menh ay a dt khoat khong thay oi c na v a het thi co the lap cong phuc; ay khi mo ta s thay oi so phan cua hai ngi trong khi song va sau khi chet, tac gia Luca co y dien ta mot giao huan thong thng cua c Giesu, o la viec Nc Tri c danh cho nhng ke ngheo kho; v Thien Chua se cu giup ho va ke t man i nay se ra i tay khong ve i sau.

Nhng tac gia Luca a khong dng lai nhng iem nay. Ngi muon keu goi ngi ta tr lai. ac biet ay, Ngi muon noi vi nhng ngi Do Thai co Abraham la to phu. Ho phai thay oi ng loi e khong b loai ra khoi Nc Tri sau nay. Tac gia Luca biet ro ho rat cng long. Trc ay khi c Giesu con ang giang ao ho oi phai thay phep la iem thieng. Ngi bao ho se chang c xem dau la nao, ngoai dau hieu cua tien tri Giona, tc la ngoai s kien chnh Ngi se song lai ngay th ba sau khi chu chet. Nay viec o a xay ra roi; the ma Luca van thay ho cng long. Nen hom nay, tac gia au n dung mieng Abraham ma noi: dau cho co ai song lai t coi chet, chung cung chang nga le au! Va oi vi ngi Do Thai, ch con lai hy vong la ho hay nghe Mose va cac tien tri. Ay la cha ke chnh mau nhiem c Giesu chu chet va phuc sinh, muon hieu c cung phai ta vao li sach thanh ke t Mose cho ti cac tien tri, nh chnh Chua song lai a lam nh the e giup cac c tin cua cac tong o.

Nh vay bai Tin Mng Luca hom nay co nhng y tng ma thoat nghe chung ta a cha nhan ra. Ngi a khong thuat lai cau chuyen c Giesu a ke, mot cach n gian au. Van biet khi ke chuyen ngi phu ho va Lazaro an may, Chua a co y keu goi thnh gia cua Ngi la ngi Do Thai, phai tr lai. Chua cung a muon thuc giuc ho tin vao Mose va cac tien tri v cac ong nay van lam chng ve Ngi. Nhng chac chan khi Chua noi: dau co ai song lai t coi chet chung cung chang nga le au, ngi nghe luc bay gi cha hieu mot cach tham tha nh tac gia Luca se hieu sau nay va nh chung ta va trnh bay tren.

Du sao y tng chnh cua tac gia van la muon keu goi ngi ta tr lai va thay oi nep song ch biet co cai bung cua mnh ma khong ngh en ai. Thc ra o cung la y cua Amos khi ong dung hnh phat lu ay e e doa nhng ke song ay u ma ch ky. Ch co ieu ong cha ngh en i sau va bnh dien Nc Tri mot cach sau sac nh tac gia Luca. Nhng co nh vay Tan c mi hoan tat Cu c!... Tuy nhien Tan c ni cac sach Tin Mng, tc la giao huan ay u cua Chua Giesu cung con can phai c trien khai. Va hom nay tac gia th Timothe giup chung ta thi hanh giao huan cua Chua.

 

3. Nep Song Va nh Menh Cua Chung Ta

Tac gia i t cho nhat tr vi Amos va Luca, tc la ngi cua Thien Chua th phai lanh xa nep song cua nhng ke tham lam tien cua va giau co d dat (xem 6,7-11a). Thay vao o hay theo uoi cong chnh va ao c. Va cho c nh vay phai song ba nhan c: tin, cay, men. Rieng Timothe, tuoi con tre va ang ng au giao oan, hay bat chc long t tam cua Chua Giesu va o la t cach Phuc Am cua nhng ngi gi trong trach trong Hoi Thanh.

Nep song ao c nh vay chnh la nep song c tin, mot nep song oi phai phan au rat nhieu. Nhng co nhieu ly do co the tr thanh ong lc thuc ay ngi cua Thien Chua trong cuoc chien chnh ngha nay. Nao la s song i i ang ch ho tren bnh dien Nc Tri; nao la li ha ap tra tieng Chua goi ma ho a tuyen xng trc mat Chua va gia cong ong cac thanh. Nhng nhat la gng sang cua c Giesu Kito a tuyen chng trc mat Philato. Chnh Ngi se lai xuat hien trong ngay sau het e lam sang to gia tr cua het moi ngi.

Nhng ly le nay la nhng e tai e suy niem khong cung. Nhng tat ca eu qui ve c Giesu Kito. Tac gia bai th Timothe bao chung ta c chiem ngng Ngi th thay phai oi mi i song nh the nao...

Chung ta sap the hien mau nhiem cua Ngi tren ban th. ac biet chung ta se nh en cuoc tuyen chng cua Ngi trc mat Philato, tc la cuoc t nan vinh hien cua Ngi. Ngi a can am quang ai vt qua nh the nao e chung ta bat chc ma t bo i song cu va mac lay tinh than mi. Neu trc ay chung ta con ch ky ch ngh en ban than mnh i nay, th t nay chung ta co gang hn va vn len bnh dien Nc Tri va hng ve i sau, va phai quang ai va bac ai ngh en tha nhan va xa hoi. o la nhng mat khong the thieu trong nep song mi va cac bai Kinh Thanh hom nay muon chung ta em thc hanh nh n Chua.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page