Giai Ngha Li Chua Nam C

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 25 Thng Nien Nam C

Chua oi Chung Ta Phai La Chon

(Amos 8,4-7; 1 Timothe 2,1-8; Tin Mng Luca 16,1-13)

 

Phuc Am: Lc 16, 1-13

"Cac con khong the lam toi Thien Chua ma lai lam toi tien cua c".

Khi ay, Chua Giesu phan cung cac mon e rang: "Mot ngi phu ho kia co mot ngi quan ly, va ngi nay b to cao a phung ph cua chu. Ong chu goi ngi quan ly en va bao rang: 'Toi nghe noi anh sao o? Anh hay tnh so cong viec quan ly cua anh, v t nay, anh khong the lam quan ly na'. Ngi quan ly ngh tham rang: 'Toi phai lam the nao, v chu toi cat chc quan ly cua toi? Cuoc at th khong noi, an may th ho ngi. Toi biet phai lieu the nao, e khi mat chc quan ly, th se co ngi on tiep toi ve nha ho'.

"Vay anh goi tng con n cua chu en va hoi ngi th nhat rang: 'Anh mac n chu toi bao nhieu?' Ngi ay ap: 'Mot tram thung dau'. Anh bao ngi ay rang: 'Anh hay lay van t, ngoi xuong mau ma viet lai: nam mi'. Roi anh hoi ngi khac rang: 'Con anh, anh mac n bao nhieu?' Ngi ay ap: 'Mot tram gia lua mien'. Anh bao ngi ay rang: 'Anh hay lay van t ma viet lai: tam mi'. Va chu khen ngi quan ly bat lng o a hanh ong cach khon kheo: v con cai i nay khi oi x vi ong loai th khon kheo hn con cai s sang.

"Phan Thay, Thay bao cac con: Hay dung tien cua gian doi ma mua lay ban hu, e khi mat het tien bac, th ho se on tiep cac con vao chon an ngh i i.

"Ai trung tn trong viec nho, th cung trung tn trong viec ln; ai gian doi trong viec nho, th cung gian doi trong viec ln. Vay neu cac con khong trung thanh trong viec tien cua gian doi, th ai se giao pho cua chan that cho cac con?

"Khong ay t nao co the lam toi hai chu: v hoac no ghet chu nay va men chu kia; hoac phuc chu nay va khinh chu no. Cac con khong the lam toi Thien Chua ma lai lam toi tien cua c".

 

Suy Niem:

Mac du cau chuyen ngi quan ly bat lng muon chung ta xem xet lai can than, chung ta van khong c quen cau chuyen ay nam trong ca mot van mach va hn na con trong ca phan Phung vu Li Chua hom nay. at no lai vao gia cac bai oc Kinh Thanh ma chung ta va nghe, co le y ngha cua no se de nhan ra hn. V the chung ta c theo to chc cua Phung vu, bat au tm hieu bai sach Amos trc, roi en bai Tin Mng va sau cung en bai th gi Timothe. Chung ta se thay giao huan cua Phung vu hom nay day chung ta ng th tien, nhng hay th Chua; ng tm cua cai nhng hay tm Nc Tri. Va giao huan nay a nam ngay trong bai sach Amos.

 

1. Chua Nh Het Cac Hanh ong Cua Ke Tham Lam

Sach Amos khong day nh cac sach Isaia, Gieremia, anien va Ezekien, nen tac gia c liet vao so cac tien tri nho. Nhng thc ra, uy tn cua ong khong be. No a lam rung ong ca mien Bac nc Do Thai. Va ngay nay oc sach cua ong, ngi ta van thay t tng cua ong con rat manh me va hp thi. La v ong noi nhieu ve nep song xa hoi.

Amos que mien Nam at Do Thai, lam nghe chan chien. c Chua chon lam tien tri, ong len tieng tuyen sam mien Bac. ay nep song xa hoi khac han mien Nam. Kinh te ang phat trien manh, nhng la th kinh te xay tren buon ban boc lot, ch khong ta vao san xuat nong nghiep. Quen vi canh thanh bnh nong thon, Amos chang bao gi chap nhan c nep song chay ua vi tien bac. Khong phai v ong khong biet thch nghi, nhng v ong thay can ban cua sinh hoat buon ban khong con ao c g ca. Chung ta ch can nghe ong trong oan sach hom nay.

Amos tuyen sam oi vi hang ngi tham lam cua cai: Hay nghe ieu nay, hi quan cha ap ke kho ngheo va muon tan diet nhng ngi khiem t trong x. Neu c dung cac danh t thi ai, chung ta co the n s viet rang: Amos coi hang buon ban la phng boc lot. Va cac nan nhan chnh la nhng thanh phan kho ngheo, khiem ha trong xa hoi.

Amos a dan chng nh sau: bon con buon sot ruot khi thay ton giao co nhng ngay soc, tc la ngay au thang; va cac ngay Sabat. o la nhng ngay hu le, phai ong ca tiem, khong c buon ban. Dan lam an ghet nhng ngay nh vay. Ho b thiet v khong buon ban c g. Ho sot ruot ch nhng ngay ay qua i e m lai ca tiem. Ro rang ho khong con ton giao g na. Ho ch ao c co mot s: tien! Va ong tien ch vao nhieu khi buon ban gian lan.

Nao la ho bop nho au ong lai, them nang qua can va lam sai cac can can gia mao. o la nhng cach gian lan trong nghe buon ban nho. Cha chac ngay nay a het! Va ngay nay co cach gian lan khon ngoan hn, nhng boc lot hn!

Vi nhng xao ke nh vay, ngi thi xa lam cho nhng ngi ngheo c ngheo hn en noi co ngay phai ban than lam no le, nh Amos viet: ngi ta tau lay ngi ngheo bang gia bac. Va au long hn na ngi ta con mac cho viec mua ban boc lot ay mot hnh thc phap luat ang hoang. Ngi Do Thai co tuc le dt khoat cac van e oi chac bang ben nay ci dep trao cho ben kia (xem chuyen ba Rut 4,2). The nen Amos viet: Ngi ta tau lay ngi kho vi mot oi dep.

Nhng ay la phan quyet cua nha tien tri trc nhng canh boc lot gian lan va trang trn nay, cho du chung co c nguy trang hp thc hoa i na. Noi ung hn, ay la phan quyet cua Thien Chua, ang thau suot moi s. Ngi the nhan danh Ngi rang: Se khong bao gi Ta quen cac viec lam cua chung.

Li tuyen an vang nh tieng sam tren nui Sinai. No con nam mai trong Kinh Thanh va sach cua Amos. Ngi moi thi se con nghe thay mai. Co ke se bu moi khong muon e y. Nhng nghe mot lan roi, li ay se con vang mai trong lng tam va ch ngay thi hanh.

Nhng chung ta cung ng gan cho li sam cua Amos nhng gia tr qua ang. Ong khong phai la nha kinh te xa hoi hoc. Ong ch nhn thay kieu cach cua cac con ngi buon gian ban lan. Ong thay ho trc tien la nhng ke khong con ton giao g na. Ho ch th tien; va v the ho boc lot ke kho ngheo. La tien tri cua Chua, Amos ghet th ton giao tien bac ay. Quan iem cua ong la quan iem ton giao. Ong khong chap nhan cho mot ton giao nao khac c pho bien trong dan ma Chua a chon lam ky phan rieng cua Ngi. The ma phng buon ban lai kho chu khi co hu le v le khong c buon ban. Chung a coi tien bac hn Chua. Chung a bo Chua ma th tien. Tien tr thanh ngau tng. Cac tien tri phai ap, ap tat ca cac th ngau tng...

o la quan iem cua Amos, la bai hoc cua oan sach hom nay. oan sach nay a chung ta sang bai Tin Mng theo thanh Luca. Chung ta se thay ay bai hoc chnh khong phai cau chuyen ngi quan ly bat lng, nhng la li khuyen ve thai o oi vi tien bac.

 

2. Chua oi Chung Ta Phai La Chon

That vay, tac gia Luca thng hay dung mot cau chuyen e a vao mot bai hoc. Cau chuyen la tuy, bai hoc la chnh. ay cau chuyen la s kheo leo xoay x cua mot ngi quan ly bat lng. V la ieu tuy, nen Luca khong quan tam ke chuyen ay u moi chi tiet. Ngi quan ly nay bat lng cho nao, chung ta khong c ro. Ch biet anh ta b tieng pha cua nha chu. Ong nay goi anh ta en e bao tin ong ta se cho anh ngh viec. That la mot tin bat ng set anh. Bo nha nay anh se i au? Sinh song the nao? Cuoc mn th khong co sc, i an may th xau ho. Vay ch con mot cach tm c ngi e nh va. Anh voi vang goi cac con n cua chu en. Anh lam n cho ho e sau nay ho se giup anh. Anh bien ho nen nhng ke ong loa. Va thay li trc mat ho a lam theo anh.

C x nh vay, oi vi chu la bat lng. Nhng o la khon ngoan the gian. c Giesu khen s khon ngoan o v Ngi thay con cai i nay khon kheo hn con cai s sang. Ngi a khong khen cac viec lam cua ngi quan ly kia, v anh ta la ke bat lng ma! Nhng Ngi phai nhan rang anh ta khon kheo va mau le. Va Ngi au long khi ngh ti bnh dien Nc Tri ngi ta khong mau le va khon kheo nh vay. Nay, Ngi a em n cu o en trong li giang va gng sang cua Ngi, nhng sao ngi ta hng h va cham chap en nh vay! Gioan tay gia a noi rang: ru a c mang en at di chan cay, Thien Chua sap phan xet thai o cua loai ngi, the ma ngi ta van lng thng. Ho khong lanh le mau tr oi vi Nc Tri nh ngi quan ly bat lng kia a mau tr lanh le oi vi s viec i nay. Va o la ieu au long va ang trach!

Nhng neu muon mau tr va lanh le oi vi Nc Tri th phai lam g? Tac gia Luca tien sang phan th hai cua bai Tin Mng hom nay. Va ay la phan chu yeu. Giao ly chu yeu nam trong phan nay.

Luca khong a ra mot cau tra li ay u va toan dien. Cac cong viec phai lam e on nhan Nc Tri au co t! c Giesu a giang biet may! Nhng moi lan giang, Ngi neu len mot ieu hay mot so ieu, ve mot kha canh nao o cua mau nhiem Nc Tri. Hom nay ang ke cau chuyen ve van e lam an, Ngi muon giao huan chung ta ve van e tien cua. Noi ung hn, v muon day do chung ta thai o phai co oi vi tien bac, Ngi a bat au ke cau chuyen tren e lam tien e.

Cau chuyen nay noi en mot ke lam an bat lng th bai hoc i theo trc het muon khuyen ai nay hay bat chc oc sang tao va s tch cc cua ke ay ma lo viec Nc Tri. Cung phai bat chc ke ay na trong viec tm cach am bao cho tng lai cua mnh. Y tm am bao tng lai i nay, con con cai s sang phai tm am bao tng lai i sau. Ho phai lam g? Tien cua i nay co giup ch c g cho ho khong?

Co ch! Hay dung no ma tau cua cho mnh tren tri mai ngay, ni khong co moi mot uc khoet va khong trom cp nao co the an cap c. Ngc lai neu ch dung tien cua ma lam an i nay, th nh co lan tac gia Luca a viet, khon cho ke ngoc nh vay, v khi chet y co the mang theo g khong? Nhng the nao la dung cua e tau cho c kho tang cho mnh tren tri. Theo giao huan cua Chua, va nh cac tn hu au tien sau nay se thi hanh, cua cai vat chat c ky thac cho ta khong phai e ta gi lam cua rieng va coi no nh than tng e ton th nhng e ta san se vi anh em, lam cho khong ai con thieu thon. Tat ca van e nam trong quan iem o. Ngi ta phai la chon; hoac coi tien cua la oi tng mnh phai tm kiem, chat cha cho that nhieu that ln; hoac coi no nh cua ky thac e san se ma giup nhau. Quan iem tren xay tien bac thanh than tng; con theo quan iem di no ch la phng tien xay dng hanh phuc chung cho moi ngi.

o la giao huan Chua noi vi tat ca chung ta. Thanh Luca khong muon e mat mot c hoi nao e ap dung giao huan cua Chua vao Giao Hoi, v Hoi Thanh la mot u t cua tac gia khi viet tac pham cua Ngi. Luca muon noi rieng vi nhng ngi lam viec trong Giao Hoi. Neu ho khong biet dung cua cai i nay nh tren, th khong nen giao cho ho kho tang Nc Tri la cac phng tien cu roi ma Chua a ban cho Hoi Thanh, keo thay v dung n goi e phuc vu moi ngi, ho se li dung e vinh than va ph gia.

Do o trong bai Tin Mng nay luon luon thanh Luca muon i t bnh dien the gian sang bnh dien Nc Tri; noi en s khon kheo cua con cai the gian ma thuc giuc con cai s sang hay lanh le hn vi cong viec cua Nc Tri; va ta vao cach ngi ta s dung cua cai i nay ma biet c thai o cua ngi ta oi vi nhng s thieng lieng. Tu trung Luca cung nh Amos khong chap nhan c thai o tham lam tien cua, bien tien cua nen than tng. Ngc lai ca hai eu muon moi ngi dung cua cai e chia se vi ngi khac. Thai o trc coi tien cua la mot th ton giao; quan iem sau nh ton giao thay phai chia se moi s vi moi ngi.

Nhng ton giao khong phai ch co van e tien cua. o ch la van e nho trong ton giao. Con nhieu van e khac ma tu trung cung ch la e chia se. Bai th Timothe m cho chung ta thay mot vai kha canh nay.

 

3. Chung Ta Phai Dang Li Cau Nguyen

Tac gia bc th khong muon thay oc gia cua mnh chet am ve c tin (1,19) nh nhieu ngi thi bay gi. Ho a h i v long ngon, tc la co nhng li le an noi khong con ung vi giao ly tong truyen. Ho a nga theo nhng th lac giao nao o. Vay, khong muon h i nh ho, tac gia khuyen ngi ta hay song cau nguyen. Khong phai cau nguyen cho mnh khoi ri vao lac giao; nhng, la thay v coi ton giao la van e t tng e em ra tranh luan va suy ngh, ngi ta hay thc hanh ao va song ao.

Va song ao trc het la cau nguyen. Khong nhng phai cau xin cho mnh c nhieu n cu o ma con phai cau nguyen cho het moi ngi, va ac biet, phai dang li ta n Thien Chua. Cau xin, nguyen giup va ta n la ba hnh thc cua viec cau nguyen.

ay tac gia nhan manh hnh thc th hai, tc la cau nguyen cho moi ngi. Co le v chung chung, ngi ta van ngh ton giao la van e ca nhan. Ngi ta ch lo cho linh hon mnh. Cung co the tac gia muon phi bac mot luan ieu lac giao, cho rang ch co cu o cho mot so ngi, nhng ngi co tri thc giac ngo. Khong, ton giao khong phai la van e tri thc, nhng la s song. Va n cu o khong danh cho mot so t, nhng cho tat ca moi ngi muon on nhan.

Nhng ngi ang tuyen truyen lac giao, gay xao tron trong tam t va nep song cua moi ngi. V the tac gia khuyen ngi ta hay cau nguyen cho nha cam quyen e trat t an ninh c bao am, cho ai nay c th thai. Thieu nep song bnh an, ngi ta kho nhan ra ch co mot Thien Chua la Cha cua moi ngi va ch co mot c Giesu Kito la trung gian duy nhat a th mang song mnh e cu chuoc moi ngi. The nen tac gia ket luan: toi muon ngi ta cau nguyen moi ni, giang len nhng ban tay lanh thanh, khong nong gian, khong cai co.

Ro rang tac gia a tr i tr lai y tng ao c th phai hoa hp va hp nhat. Phai hp nhat trong c tin mot Thien Chua va mot ang trung gian. Nhng nhat la phai thi hanh s hp nhat c tin ay trong tam tnh hoa hp, luon biet cau nguyen cho moi ngi va song hoa thuan vi moi ngi.

Neu ao nh vay th khong the nao con co the dung tung nep song tham lam, ch biet lam giau cho mnh va khong s boc lot ngi khac. Va tham lam nh the e lam g, neu chang phai e chng to a coi tien cua la than tng? ung nh li Chua day: khong the lam toi Thien Chua va tien cua c.

Gi ay chung ta hop nhau lai ni ay e th phng Thien Chua. Chung ta sot sang trong nha th nay, khong le roi sau o lai song tham lam? Neu chung ta hieu ro giao huan cua Li Chua hom nay, va neu chung ta tham d thanh le mot cach chan that, ni chung ta hoa hp vi nhau va cau nguyen sot sang cho moi ngi, th nhat nh trong i song thc te chung ta phai co tinh than chia se, bu ap cho nhau hn na. Co nh vay mi ep ao va tot i.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page