Giai Ngha Li Chua Nam C

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 15 Thng Nien Nam C

Bai hoc ve long thng ngi

(Th luat 30,10-14; Th Colose 1,15-20; Tin Mng Luca 10,25-37)

 

Phuc Am: Lc 10, 25-37

"Ai la anh em cua toi?"

Khi ay, co mot ngi thong luat ng day hoi th Chua Giesu rang: "Tha Thay, toi phai lam g e c s song i i". Ngi noi vi ong: "Trong Le luat a chep nh the nao? Ong oc thay g trong o?" Ong tra li: "Ngi hay yeu men Chua la Thien Chua ngi het long, het linh hon, het sc va het tr khon ngi, va hay thng men anh em nh chnh mnh". Chua Giesu noi: "Ong a tra li ung, hay lam nh vay va ong se c song". Nhng ngi o muon bao cha mnh, nen tha cung Chua Giesu rang: "Nhng ai la anh em cua toi?" Chua Giesu noi tiep:

"Mot ngi i t Gierusalem xuong Gierico, va ri vao tay bon cp; chung boc lot ngi ay, anh nh t roi bo i, e ngi ay na song na chet. Tnh c mot t te cung i qua ng o, trong thay nan nhan, ong lien i qua. Cung vay, mot tr te khi i en o, trong thay nan nhan, cung i qua. Nhng mot ngi x Samaria i ng en gan ngi ay, trong thay va ong long thng. Ngi o lai gan, bang bo nhng vet thng, xc dau va ru, roi nan nhan len la mnh, a ve quan tro san soc. Hom sau, lay ra hai quan tien, ong trao cho chu quan ma bao rang: 'Ong hay san soc ngi ay va ngoai ra, con ton ph hn bao nhieu, khi tr ve, toi se tra lai ong'. Theo ong ngh, ai trong ba ngi o la anh em cua ngi b ri vao tay bon cp?" Ngi thong luat tra li: "Ke a to long thng xot vi ngi ay". Va Chua Giesu bao ong: "Ong cung hay i va lam nh vay".

 

Suy Niem:

Bai Tin Mng hom nay tiep tuc cho chung ta thay c Giesu van ang tren ng truyen giao vi cac mon e. o la hnh anh dien ta Ngi luon luon ong hanh vi Hoi Thanh tren ng l th tran gian. Ngi a nhac nh chung ta muon i theo Ngi phai co tinh than t bo moi s va hien than cho Nc Tri. Hom nay Ngi day chung ta phai lam g e c hanh phuc that?

Ngi li dung s kien co ke muon hoi Ngi ieu o e day chung ta. Va e chung ta khong hieu lam giao huan cua Ngi, phung vu con oc cho chung ta nghe hai bai Kinh Thanh na e thay rang luon luon phai hieu cac lenh truyen va gii ran cua ao theo y ngha sau xa va gan lien vi mau nhiem Chua Kito. Noi cach khac, tuy bai Tin Mng hom nay day chung ta phai coi moi ngi la can than va phai co long thng xot moi ngi, nhng ni Kito giao long thng ngi va hanh vi bac ai khong ch dien ra ben ngoai nhng phai bat nguon t ben trong va nam trong mau nhiem Thien Chua. Chung ta hay oc lai cac ban Kinh Thanh cua Li Chua hom nay.

 

1. Bai Tin Mng Ve Long Thng Ngi

Thanh Luca ke rang hom ay co mot luat s len tieng hoi th c Giesu: Tha Thay, toi phai lam g e c song i i?. Ngi ay muon biet giao ly cua Ngi co trung thanh vi luat phap khong, hay thc ra ong ta cung muon day do them ve ng loi cu o? Thai o cua ngi ay trong tat ca cau chuyen nay dng nh lam chng ong ta ang muon tm hieu them that. The nen khi c Giesu hoi lai ong ta: Luat day the nao? Ong oc thay g? th ngi ay voi vang tha het nhng g ong ta biet. Ong tra li rang: Luat day phai men Chua het sc mnh va yeu can than nh chnh mnh. Ong a noi ket mot cau trong sach Levi (19,18) vi mot cau trong sach e Nh Luat (6,5); va viec ay lam chng ong la ngi hieu luat phap va biet tong hp e co nhng nguyen tac song ao ay u. c Giesu bao ong c viec song nh the...

Nhng tac gia Luca khong muon dng lai ay. Ngi biet ai cung a hieu muon song ao th phai men Chua yeu ngi, nhng thc te th lai t ai biet thc hanh nhng ieu can ban ay. The nen ngi a e cho ngi luat s kia hoi them, tao dp cho c Giesu giai thch rong rai, day ngi ta phai biet thc hanh luat men Chua yeu ngi nh the nao. Noi ung hn tac gia Luca a lay cau chuyen ve ngi Samari nhan ai e trnh bay cho moi ngi biet phai thi hanh long thng ngi lam sao? Tc la cau chuyen ngi luat s en chat van c Giesu va cau chuyen ngi Samari nhan hau co the la hai cau chuyen khac nhau a xay ra trong cuoc i cua c Giesu. Nhng Luca a ghep hai chuyen lai lam mot, e a ra cho chung ta bai hoc.

o la bai hoc phai lam g e c song i i? Va khi at cau hoi nh vay, tac gia Luca a ham y khang nh: ao khong phai la van e ly thuyet, nhng la van e thc hanh. Theo ao khong phai la biet ao, nhng la song ao va lam nhng viec ao day. Nhng viec nay tr i tr lai cung van ch la nhng viec bac ai thng ngi. Neu trong sach Tin Mng theo thanh Mattheu co oan noi rang trong ngay phan xet Chua ch tra hoi ngi ta ve nhng viec a lam cho tha nhan, th ay thanh Luca cung qua quyet: muon c song i i, phai hanh ong nh ngi Samari nhan ai.

Ong ta cung i ng. Nhng ot nhien ong ng lai; xuong nga va cui nhn xem mot than the ang nam xong xoai ben ve ng. Trc o cung co hai ngi i qua: mot thay t te va mot thay Levi. Ca hai cung thay than the nam xong xoai kia, nhng ho a bo i. V ong en mot thay ma , khien se b d theo luat day? Chac khong, v ro rang than the nam dai kia cha chet, nhng ang quan quai au n. o ch la mot ngi b thng, mot ke bat hanh i t Gierusalem en nhng b cp on ng anh b thng nang roi lay cua bo i.

Nhng trng hp nh vay van thng xay ra tren quang ng nay. Hai thay t te va Levi kia a khong lai, co phai v s bon cp ? Chac cung khong phai nh vay; v thng ke cp lay c cua roi bo i ch khong lai lam g. ang khac ai dam ong en t te va Levi. Hai ngi nay a bo i khong lai vi nan nhan mot phut, ch v ho khong biet va khong muon lam nhng hanh vi thng ngi. Ho khong thay ngi nam ve ng kia la than can, gan gui mnh. o la ke xa la, mac dau o cung la ngi ong ao va ong bao vi mnh. Ke ay a tr thanh ngi xa la v ri vao hoan canh bat hanh ngheo kho.

i co nhieu ngi c x nh hai ngi t te va Levi kia. Ho chi vi ngi khac khi ngi nay ang trong tnh trang bnh thng. Nhng chang may nhng ke nay sa c that the, th lap tc ho b bo ri va b coi nh xa la.

ay tac gia Luca khong phai ch muon noi nh vay ma thoi. Ngi noi en mot thay t te va mot thay Levi la e chung ta hnh dung nhng con ngi ang dang le, va e roi lam chng rang Chua khong thch le dang nhng Ngi muon long thng xot.

Qua vay, tat ca bai Tin Mng hom nay ch muon lam noi bat cai t cach de thng cua ngi Samari nhan hau. Chung ta thay ong ta xuong nga va en cui xuong tren con ngi ang nam quan quai tren ve ng. Ong chang e y xem ke bat hanh ay la ai? La ngi Giua hay Samaria. Hai dan nay van coi nhau nh cu ch. Ong ch thay ay la mot ke bat hanh, mot con ngi nh mnh ma lai khong c nh mnh. Va ong thay bon phan phai yeu thng ngi ay nh chnh mnh. The nen ong o dau, o ru vao cac vet thng, bang bo mau le, vc ngi ay len nga, phong mau en quan tro gan nhat. Sau khi thuoc thang cho ngi ay , ong giao lai cho chu quan san soc va dan rang khi tr ve ong se trang trai moi ph ton.

Nh vay ai la ke can than, gan gui vi ngi b nan, neu khong phai la ngi Samaria nhan hau nay, mac du ong ta khong cung noi giong va ton giao vi ngi kia? ang khi hai thay t te va Levi va la ngi Do Thai va la bac day ao c lai coi ke ong ao, ong bao la ke xa la... Chnh nhng hanh vi bac ai lam chng ai that la ke co long nhan? Ai la ngi nhan hau? Ai mang ban tnh nhan loai trong mnh? Ai la ngi that v a c x xng ang vi nhan pham? The nen c Giesu ket luan: hay i va lam nh vay. Va tac gia Luca con ngam noi rang: va nh vay ro rang Chua khong a le dang, nhng tm long thng xot; va chnh tnh thng se xoa bo c han thu e lam cho nhng ke trc ay xa la tr nen can than va gan gui.

Cau chuyen hom nay ep. Bai hoc nay can c suy ngh. Nhng can than, neu chung ta ch dng lai trong lanh vc t tng th se khong at c y cua tac gia. Thanh Luca muon chung ta phai song ao ch khong phai ch hieu ao; phai thi hanh long thng xot, ch khong phai ch biet ao day men Chua yeu ngi.

Nhng e tranh nhng thai o qua khch ngay ca trong viec bac ai yeu thng, phung vu hom nay muon chung ta phai e y en hai bai oc kia na.

 

2. Bai Cu c Noi Ve Luat Phap

Nhieu ngi khong quan tam en oan sach Th Luat hom nay. No la oan chot cua mot cuon sach day tren 30 chng. Phan tach van chng con co the cho thay no a c viet them vao sau nay, ch chang co the nao a la nhng li ch thc thot ra t moi mieng Mose.

Chac chan ay la nhng quan niem ket qua cua nhieu the he suy t than hoc, co sau ca nhng thi ky suy t triet hoc cua cac tac pham khon ngoan, va a c tham nhuan giao huan cua cac tien tri.

Thc vay t tng chnh ay la: luat phap va cac gii ran cua Chua khong xa la nhng gan gui, khong rt t tren tri xuong cung khong i t ai dng len, nhng ngay trong mieng va trong long con ngi. Quan niem nh vay gian tiep muon sa cha nhng y tng van c trnh bay trong cac sach khon ngoan.

nhng tac pham nay, va noi ung hn, theo quan niem khon ngoan cua ngi i, chan ly cang cao vi cang co gia tr va luat phap cang tham sau cang ang trong. ung, khi ngh ve Thien Chua, chung ta khong the bo chieu cao va chieu sau. Ngi sieu viet qua moi suy ngh cua ta.

Nhng Thien Chua chung ta khong muon song xa la. Ngi a tr thanh can than vi con ngi. S khon ngoan cua Ngi rat cao vi; nhng nh li sach Khon ngoan viet: s khon ngoan cua Chua lai a en lap c gia con cai loai ngi. Tnh cach sieu viet cua Thien Chua khong c dien ta nguyen chieu cao cua Ngi, nhng ong thi nhac nh Ngi a cui xuong vi loai ngi chung ta, e tuy van la Thien Chua, Ngi cung a lam ngi, e Ngi va xa ma lai va gan: giong nh ngi Viet Nam chung ta thng noi: Sen la bong hoa gan bun nhng chang hoi tanh mui bun.

Thi Cu c Thien Chua cha gan loai ngi nh thi Tan c. Nhng Ngi cung a gia dan bang Luat phap. Luat phap va la y Chua va la chnh Chua. Ngi ta lam khi ngh rang luat phap la hai bia a va la cac sach luat. Ngh nh vay, Chua chang bao gi gan ngi ta. Va quan niem nh the de i en cho gi luat va gi ao nguyen v hnh thc. Ngi ta tng rang c thi hanh y nh ch viet la ep long Thien Chua. Te hn na, ngi ta lai thng ch thi hanh nhng bon phan te t va xao nhang ieu luat day ve yeu thng. Thay t te va thay Levi trong cau chuyen cua Luca la mot th du.

Tac gia oan sach Th Luat hom nay khong chap nhan quan niem nh the ve luat phap. Ong a c hap thu giao huan cua cac tien tri. Ong nh Gieremia (31,31) va Ezekien (36,25) a tuyen bo: Thien Chua se viet lai mot luat phap, khong phai tren bia a, nh thi Mose na, nhng tren trai tim con ngi. Noi ung hn, Ngi se bien oi trai tim chai a cua con ngi toi loi thanh trai tim tht ay yeu thng theo than kh. Con ngi khi o se khong thi hanh luat phap mot cach lanh lung cng nhac, nhng se lay yeu thng ma song vi moi ngi.

Tc la tac gia oan sach Th luat hom nay a co mot quan niem rat sau xa ve luat phap. Ong truyen ba ao noi tam, ao chan that, ao khong vu hnh thc nhng can c vao tam tnh thanh khan.

Neu ong vao thi Cu c con muon nh vay, th huong na la chung ta thi Tan c. Chung ta se c Thien Chua o Thanh Than xuong trong long, nh mau nhiem T nan Phuc sinh cua c Giesu Kito. Le nao chung ta con c thoa man vi nhng hanh vi bac ai ben ngoai ma khong co nhng tam tnh chan that kem theo. Lam nhng hanh vi giup ngi khac, la ieu phai va ang khen. Nhng Chua a o Thanh Than vao long chung ta e co the co nhng hanh vi kia nen nhng viec cu nhan o the, khien moi ngi cang ngay cang cam thay can than gan gui vi nhau nhieu hn. Va cho c lam nh vay, co le bai th Phaolo hom nay se giup ch nhieu.

 

3. Bai Thanh Th Va Mau Nhiem Chua Kito

Noi ung ra, ay la mot bai ca va la mot bai ca Phung vu. Va nh vay tac gia cua no khong thuan tuy la nguyen thanh Phaolo. Ngi a co cong a noi vao trong mot bc th cua ngi e no c truyen tung ti thi ta. Co the ngi cung a sa cha, uon nan no lai ra hnh thc hien nay. Du sao, noi dung chnh yeu cua bai ca nay cung la chuc tung c Giesu Kito theo hai e tai chnh: Ngi la hnh anh cua Thien Chua vo hnh e nhn vao o ma moi loai c tao dng; Ngi la trng t gia cac vong nhan ngha la a song lai trc het moi ngi e tai tao moi loai sa nga vao i song an sung.

Nh vay, c Giesu trong bai ca nay c ngi khen theo hai kha canh: tao dng va cu chuoc. Trong ca hai, Ngi la au het va la cuoi het. Ngi la khuon mau va la ban chat cho moi loai c hien hu trong s song va trong an sung. Tc la moi loai ch co the can than gan gui vi nhau ni Ngi va nh Ngi.

Ap dung ieu nay vao bai hoc bac ai thng ngi hom nay chung ta thay phung vu dng nh muon day chung ta rang: ai song ao th phai thng ngi (o la y cua bai Tin Mng) nhng nhng hanh vi bac ai that phai phat xuat t trong long (va ay la bai hoc cua sach e Nh Luat); va long con ngi phai ket hp mat thiet vi c Giesu Kito, ang a chu chet va song lai e a chung ta tr ve long bac ai cua Thien Chua a dng nen moi loai trong hoa hp yeu thng theo nh hnh anh cua Ngi cung la chnh c Giesu Kito (nh bai Thanh th viet).

Co le khi viet bai ca nay trong th gi cho ngi Colose, thanh Phaolo khuyen ho ng tin vao cac thien toa, thien chu, thien phu uy linh nao va tng rang co cac bac vo hnh ay va cac v nay co the em n cu o en cho loai ngi va lam cho chung ta c hanh phuc trong hoa hp. Khong, khong ai a giai hoa c chung ta vi Thien Chua e chung ta c can than, gan gui, hoa hp vi nhau trong hanh phuc trng cu, ngoai tr c Giesu Kito cu the.

ieu nay la tn ieu can ban xay dng nen Kito giao. Chung ta khong ngng nhac i nhac lai, nhat la nhng khi b loi cuon theo mot cong viec nao ma chung ta tin vao hieu nang en noi tng o la hanh ong cu the. Khong, ch co hanh vi cu o that ni c Giesu Kito trong viec Ngi T nan Phuc sinh. Hanh vi ay chung ta sap c hanh bay gi trong phung vu Thanh The.

The th khong nhng chung ta phai tham d thanh le nay that y thc va sot sang nhng chung ta con phai thi hanh oi hoi cua viec c hanh Thanh The nay. Nhn vao mau nhiem Chua chu chet va song lai v ta, chung ta phai co kha nang ap tra bang cach hien than hy sinh v Chua va Hoi Thanh cua Ngi. Chung ta muon bat chc chnh Ngi, cha c nh luc Ngi xa than tren Thap gia th t ra cung phai nh khi Ngi i tren ng truyen giao. Ngi khong luon luon san sang cui mnh san soc benh nhan, cac ngi kho s, nhng ke toi loi va be mon sao?

Chung ta co the ngh thanh Luca a nhn vao c Giesu e hoa ra bc tranh ngi Samaria nhan ai. Bc hoa ay va noi len vai tro cu the cua c Giesu khi cha lanh cac vet thng toi loi cua nhan loai, va dien ta thai o nhan hau cua Ngi trong khi tiep xuc vi moi hang ngi.

Thai o nhan hau noi len vai tro cu the kia; the nen chung ta cung phai theo gng Ngi em tinh than cu the vao cac hanh vi bac ai thng ngi.

Chung ta hay em Chua Giesu vao long e t long chung ta se xuat ra nhieu sang kien dan en phuc vu bac ai. ep ao th phai tot i vay.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page