Giai Ngha Li Chua Nam A

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 7 Mua Thng Nien Nam A

Hay Yeu Thu ch

(Lv 19,1-2.17-18; 1C 3,16-23; Mt 5,38-48)

 

Phuc Am: Mt 5, 38-48

"Cac con hay yeu thng thu ch cac con".

Khi ay, Chua Giesu phan cung cac mon e rang: "Cac con a nghe bao: 'Mat en mat, rang en rang'. Con Thay, Thay bao cac con: ng chong c lai vi ke hung ac; trai lai, neu ai va ma ben phai cua con, th hay a ma ben kia cho no na. Va ai muon kien con e oat ao trong cua con, th hay trao cho no ca ao choang na. Va ai bat con i mot dam, th con hay i vi no hai dam. Ai xin, th con hay cho. Ai muon vay mn, th con ng khc t.

"Cac con cung a nghe day rang: 'Hay yeu thng tha nhan, va ghet thu ch'. Con Thay, Thay bao cac con: Cac con hay yeu thng thu ch cac con, hay lam lanh cho nhng ke ghet cac con, va cau nguyen cho nhng ke bat b va vu khong cac con, e cac con nen con cai Cha cac con tren tri, la ang lam cho mat tri moc len tren ngi lanh cung nh ke d, va cho ma tren ngi cong chnh cung nh ke bat lng. V neu cac con yeu thng nhng ke yeu thng cac con, th con co cong g? Nao nhng ngi thu thue khong lam nh vay ? Va neu cac con ch chao hoi anh em cac con ma thoi, th cac con co lam g hn? Nao dan ngoai khong lam nh vay sao? Vay cac con hay nen tron lanh nh Cha cac con tren tri la ang tron lanh".

 

Suy Niem:

Chua Nhat VII Thng Nien A

Lv 19,1-2.17-18; 1C 3,16-23; Mt 5, 38-48

Trong cac Chua Nhat thng nien, Li Chua muon giao duc chung ta ve i song ao c hang ngay. Hom nay li giao huan ay quy tu ni cac quan he oi vi ngi anh em. o la nhng bai hoc ve c ai huynh e, nhng di mot so kha canh nao trong i song thoi; v c bac ai menh mong bat ngat, noi lam sao het c! Nhng kha canh ma Li Chua hom nay day bao chung ta co gia tr thc te. Chung ta nen quan tam tm hieu.

A. Hay Yeu ong Loai Nh Chnh Mnh

Bai sach Levi cho chung ta co cam tng nh Dan Chua bay gi ang song thi Mose va di chan nui Sinai. Nhng o ch la khung canh gia tao e tang them uy tn cho li giao huan. Tac gia thc ra a song sau thi Mose rat nhieu, co le vao thi sau Lu ay. Ong mn khung canh nui Sinai e lam cho giao huan cua ong c uy tn cua Nha Lap phap va Lap nc Israel va trong luc ong nay c vinh quang hn het. Con cai Israel a chang thay khuon mat cua Mose ay anh vinh quang khi tren nui Sinai sao? Co le chang bao gi con cai Israel san sang nghe Li Chua bang thi ay. Do o nhieu tac gia Thanh Kinh Cu c a mn khung canh nui Sinai e em ra nhng li khuyen nhu Dan Chua. Hom nay tac gia sach Levi nh Mose nui Sinai truyen Li Chua cho Dan.

Ong bat au bang nhng li rat y ngha: "Hay la thanh v Ta la Thanh". o la tien e. Co chap nhan mi co the i xa hn. Co biet n goi cua mnh, Dan Chua mi chap nhan cac oi hoi cua n goi ay.

Vay ngay t au, Thien Chua a cho con cai Israel hieu: Ngi la Thanh va Dan cua Ngi phai nen thanh e xng ang vi Ngi. Nhng thanh la g? oi vi nhng con ngi thc te nh con cai Israel, Thien Chua khong noi nhng t tru tng. Ngi dien ta va bieu lo y ngh cua Ngi mot cach rat cu the. Ngay vi Mose, khi gap ong lan au tien Sinai, Ngi a dung ngon ng thc te va trao oi vi ong, Ngi goi ong t trong bui gai chay. Ngi bao ong ng lai, ci dep ra, khong c lai gan; v Ngi la ang Thanh, khong ngi nao co the en gan. Nh vay Ngi la ang xa cach vi moi loai khac, la ang khac han moi tho tao, la ang chang co g chung vi tat ca nhng g chung ta thng thay. Ngi la ang khac han moi loai. Nhat la sanh vi cac than tng ma loai ngi van ton th, Ngi la ang khac han. Ngi la Thanh theo ngha o. Khong c dung cac quan niem thong thng e noi ve Ngi. Muon hieu Ngi, c xem viec Ngi lam. Ngi toan nang tuyet oi khi a Dan ra khoi Aicap. Bao nhieu than tng Aicap ch la h vo trc quyen nang cua Ngi. Song nc bien khi vang lenh Ngi ram rap. Chang bao gi thay nh vay. Thien Chua that la Thanh, ngha la that khac han moi quan niem cua loai ngi. Ch biet Ngi toan nang...

ang khi o Ngi lai gan, sat con cai Israel. Ngi boc lo tam s cua Ngi vi ho. Ngi ky ket vi ho mot Giao c, e xay dng nhng tng quan mat thiet vi Dan Ngi. ang Thanh v the va that xa va that gan, va khac han lai va mat thiet. Co the noi theo ban chat th Ngi khac la, nhng v chieu co va chanh thng, Ngi tr nen than mat vi Dan Ngi.

Va Ngi cung oi Dan Ngi phai nh vay. Ho phai nen thanh v Ngi la ang Thanh. Ho phai khac han vi moi dan khac e mat thiet gan bo vi Ngi. o la y ngha cu the cua lenh truyen. No bao ham rat nhieu oi hoi, nhng tat ca eu phat xuat t yeu cau lam sao e Israel xng ang vi n goi la Dan c tuyen chon, c tach khoi moi dan khac e tr thanh Dan Rieng cua Chua va chia se s song thanh cua Ngi.

Hom nay, sau khi tuyen bo ho phai thanh v Thien Chua la ang Thanh, bai sach Levi a ra mot oi hoi cu the: ho khong c thu ghet anh em trong long.

Chung ta qua quen vi nhng t ng nay. Chung ta oc cau tren vi nhng quan niem cua chung ta. Nhng t tng cua Kinh Thanh khong nh vay. "Thu ghet" ay la cat t moi lien lac ong bao vi ngi anh em. Va ch "trong long" noi len y ngha t y mnh, ch khong can c vao cac ieu kien khach quan. Do o lenh truyen tren co ngha la: ngi trong Dan Chua khong c t tien cat t tnh ong bao ruot tht vi ngi anh em. Ho khong c bat au coi anh em nh "ke ngoai" va nh ngi ngoai. Ho phai gi anh em nh lai trong cung mot boc vi mnh e that s ngi ay la ong bao cua mnh.

Hieu nh vay, lenh truyen mi sau xa va mi co tnh cach Thanh Kinh. Thien Chua a khong la chon mot ca nhan, nhng mot Dan toc. Ngi ky ket giao c vi ca Dan toc ay; va ngi ta ch co the c tham gia cac an hue cua Ngi khi trong Dan toc ay. Do o muon la ngi trong Dan Chua, ngi ta phai trong cung boc vi anh em; phai mat thiet lien ket vi anh em; khong c hat anh em ra khoi long mnh.

Nhng nh xay ra truyen xch mch vi anh em th phai the nao? Bai sach Levi hom nay dng nh chu trong en van e o. Tac gia nhan manh khong c e "long" mnh t tien x te vi anh em. Hay c theo cong bnh e khoi mac toi, tc la hay ch i cong ly xet x. Do o khong c tra thu v tra thu la khong cong nhan co cong ly; va cung khong c cu thu v cu thu la muon i qua cong ly, khi cong ly a lam xong phan s cua mnh. Nh vay chang luc nao ngi ta c hat anh em ra khoi long mnh, nhng luon phai yeu men ong loai nh chnh mnh. Ly do cua lenh truyen nay, mot lan na, la chnh Thien Chua. Ngi la Thanh; Ngi muon chon mot Dan thanh. Ngi khac han moi loai; va Ngi muon Dan Ngi cung song khac moi dan khac. Khac cho nao, neu chang phai la cho khong dan nao co Chua mnh gan nh Dan Chua va v the cung khong ngi dan nc nao song gan gui ong bao cua mnh nh ngi dan trong Nc Chua. Ho va song mat thiet vi Thien Chua va song than can vi nhau. Ho la Dan co long men Chua yeu Ngi.

Giao ly cua Cu c a sau xa nh vay, th Tan c se them ieu g?

B. Hay Yeu Thu ch

M au bai Tin Mng hom nay, Chua Yesu lap tc a cho chung ta thay uy tn cua Ngi. "Cac ngi a nghe bao: mat the mat, rang thay rang. Con Ta, Ta bao cac ngi: ng c lai ngi ac". Ro rang Ngi a t at mnh ng oi dien vi tat ca Luat phap va cac Tien tri. Khong nhng Ngi co uy quyen nh tat ca ho gop lai, ma tieng noi cua Ngi con gia tr hn tat ca tieng noi cua ho. Xa ho bao the nay, nay Ngi day nh sau... Ngi khong day g oi lap au, v Ngi en khong phai e bai bo nhng e lam nen tron.

Xa, Luat phap day: mat the mat, rang thay rang, tc la an mieng tra mieng. Cat ngha tot ra, th o la cong bnh. Va sanh vi thi Cain va Lamek, th o a la tien bo ro rang v Cain co c bao thu gap bay th Lamek gap bay vi bay mi (Kn 4,24). Nhng nay Chua Yesu day: ng c lai ngi ac; tc la khong nhng khong c bao thu ma con phai nhn nhuc.

Chnh ieu nay lam cho giao ly cua Chua troi hn li day cua tien nhan. Nhng cung chnh ieu nay la mot vap pham cho nhieu ngi. Va ngi ta a th tm nhieu cach e hieu Li Chua theo y rieng mnh. ang khi o, nhng th du Chua a ra tiep theo, khong cho phep ai co the xuyen tac c y cua Ngi.

Ngi bao hay gi ma na cho ke a va mnh mot ma. Chung ta ch co the hieu ung y cua Ngi khi giai thch ay la mot th du ve s nhan nhuc. Va gng nhan nhuc ln nhat van la thai o cua Ngi Toi t trong sach Isaia a tien bao ve ang Cu chuoc loai ngi trong mau nhiem T nan. Ngi Toi t noi: Toi a gi lng cho ngi anh ap va cha ma cho ke nho rau. Toi a khong giau mat tranh nhuc nhan va khac nho (Ys 50,5-6). Li Chua noi hom nay cung ch muon gi lai hnh anh nay, va mi goi cac tn hu nh lai Gng c Kito trong mau nhiem Thanh gia. Ngi a co thai o nao oi vi nhng ngi hung ac? Gap nhng trng hp nh vay, cac mon e cua Chua neu muon nen giong Thay mnh khong the con muon gi luat cua ngi xa!

Cung nh "co ke muon kien ngi e oat ao lot, th hay bo ca ao choang cho no". Luat xa khong cho phep ngi ta gi ao choang cua ngi em no i cam no qua em, keo ho khong co g ap cho khoi lanh (Tl 24,13). Ho ma keu en Chua th Ngi se xot thng va x thang vi ke bat nhan kia. Nay gi len nhng t tng nay, Chua Yesu muon cho cac mon e khi gap hoan canh mat mat cua cai, biet tr thanh con ngi "ang thng xot" e c long Chua xot thng.

Cung nh "ai bat ngi lam phu i mot dam th hay i vi no hai dam". Chung ta cung ch hieu c li nay khi nh ti cau truyen ong Ximon vac Thanh gia Chua Yesu. Hom ay ong ngoai ong ve. May ngi lnh bat ong cui xuong cay Thap gia cho Chua. Con bao nhieu truyen bat phu nh vay? Va co rat nhieu truyen tng t. trong nhng hoan canh nh the, cac mon e cua Chua phai lam nh ong Ximon, chia se Thanh gia vi Chua, tham gia vao cuoc T nan cua Ngi.

Do o cac li day trong bai Tin Mng hom nay eu quy chieu vao mau nhiem cu the. Luan ly cua Kito giao lay mau nhiem Chua Kito lam can ban. Giao huan cua Ngi ch de hieu khi ngi ta a tin mau nhiem T nan - Phuc sinh cua Ngi. Chua nhat trc chung ta a thay nh vay. Va hom nay chung ta cang tham tn hn. Co nh the, chung ta mi hieu c lenh truyen cuoi cung va cung la giao huan cao iem cua bai Tin Mng hom nay: hay yeu men thu ch, va khan cau cho nhng ke bat b.

Chac chan khi viet nhng li nay tac gia Mattheo a nhn ngam Chua trong mau nhiem Thanh gia. Ong con nh ca hnh anh cua mot Stephano luc t ao a cau nguyen cho ke nem a mnh. o la nhng thai o Kito giao nhat e dien ta long bac ai huynh e.

Bai sach Levi day con cai Israel phai yeu thng gan bo vi ong bao. Bai Tin Mng Mattheo i xa hn e ra nhng thai o phai co oi vi ngi ac va lam kho mnh. T thai o nhan nhuc bat chc Ngi Toi t Thien Chua trong mau nhiem Kho nan, en thai o t bo tat ca e c long thng xot cua Thien Chua, luc nao ngi mon e cung chap nhan ong hanh vi ke ac vi tam trang cua mot Ximon vac Thap gia va mot Stephano biet cau nguyen cho nhng ke bat b mnh. Nh vay ho mat thiet ket hp vi c Kito trong mau nhiem cu the va ho mi nen tron lanh nh Cha tren tri la ang tron lanh.

Vi mot giao ly nh vay, le ra i song cua cac cong oan Kito giao phai rat tot ep. The ma ngay thi thanh Phaolo, cong oan Corintho cung a to ra co nhieu thieu sot. Nhng li th cua Thanh Tong o gi cho ho giup chung ta hieu them viec thi hanh luat bac ai yeu ngi.

C. Hay Nen ien Ro e c Thanh Khon Ngoan

Giao dan Corintho thi ay thieu s hiep nhat. Mot ang ho khong con nhan thay tnh cach khac biet cua Tin Mng cu o; va ang khac ho chia re nhau v t phu bam vao Tong o nay, Tong o kia. Ho thieu sot t cach e la Dan Thien Chua.

ay thanh Phaolo khong nhac lai giao huan cua sach Levi. Ngi i xa hn. Ngi khong trnh bay chan ly cong oan tn hu la Dan cua Thien Chua. Ngi noi en cai quy nhat trong Dan Chua ngay xa la en th. Va ngi bao tn hu: anh em la en th cua Thien Chua.

That vay, Chua Yesu a e cho than xac Ngi b ap anh va ong inh tren Thap gia. Ngi e no b huy hoai e ba ngay sau se dng no lai nen en th ay Thanh Than khong con bao gi huy hoai na. Tat ca nhng ai tin Ngi ni mau nhiem T nan - Phuc Sinh eu c Ngi em vao lam chi the cua Than the Ngi. Va o la en th mi cua Thien Chua e ai ton th se ton th trong chan that. Do o Hoi Thanh, cong oan tn hu la en th cua Thien Chua; va en th Thien Chua la vat thanh; ai huy hoai en th ay, Thien Chua cung se huy hoai ke ay. The nen, ngi ta khong c chia re nhau trong Hoi Thanh; ho khong c lam xao tron en th cua Thien Chua. Ho phai mat thiet ket hp vi nhau nh nhng vien a song ong gan bo vi nhau trong toa nha Thien Chua.

Hai yeu to a gay nen canh bat hoa trong giao oan Corintho th co hai chan ly giao dan ay phai nam gi e sa cha loi lam. Ho a them s khon ngoan cua the gian, khong con nhan ra tnh cach u viet cua Tin Mng. The th ho hay nen ien ro i, th ien ro cua Thanh gia Chua Yesu, e c nen khon ngoan that s, v s khon ngoan cua the gian ch la s ien ro trc mat Thien Chua; con chnh s ien ro cua Thanh gia mi la s khon ngoan cu o.

Con viec ngi ta t phu la mon e cua Phaolo, Apollo hay Kepha, th qua la do thieu hieu biet. Ngi Kito hu a khong c a vao Nc Tri sao? Tat ca moi s a khong c ban cho ho khi ho tr thanh chi the cua Chua Yesu phuc sinh sao? Moi ngi, moi s a thuoc ve ho trong Chua Yesu Kito. Ho ch con phai luon thuoc ve Ngi e ho mai mai thuoc ve Thien Chua. Trong mot vien tng nh the, lam sao con co the tng tng c nhng quang canh chia re va thieu bac ai?

Cong oan chung ta co hn giao oan Corintho ngay trc khong? c bac ai huynh e va tnh hiep thong duy nhat gia chung ta the nao? Neu chung ta muon to ra that s la cong oan mon e cua Chua, chung ta phai thng yeu nhau. Li sach Levi nhac nh chung ta nh lai tnh ong bao cua nhng ngi con Chua. Bai Tin Mng Mattheo day chung ta thai o khi vi nhng ngi cha tot theo gng Chua Yesu trong mau nhiem cu the. Thanh Phaolo trong th Corintho khuyen chung ta gan bo vi Chua Yesu nh chi the trong mot than the va luc o chung ta se nhan ra va knh trong nhau nh en th cua Thien Chua.

Gi ay chung ta c phuc vay quanh ban tiec Thanh The e c hiep nhat vi Chua Yesu va vi nhau. Chung ta tham d vao B tch nay la e co tinh than cua Chua trong mau nhiem cu the. Chnh n Thanh The se them sc cho chung ta lt thang moi kho khan e duy tr va phat trien tnh ong bao vi moi ngi. Chung ta hay tham d sot sang mau nhiem Tnh yeu e gia tang tnh yeu trong i song hang ngay.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page