Giai Ngha Li Chua Nam A

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 1 Mua Chay Nam A

c Kito a Chien Thang

(Kn 2,7-9; 3,1-7; Rm 5,12-19; Mt 4,1-11)

 

Phuc Am: Mt 4, 1-11

"Chua Giesu nhn an bon mi ngay em, va chu cam do".

Khi ay, Chua Giesu c Thanh Than hng dan vao hoang a e chu ma quy cam do. Khi Ngi a nhn an bon mi em ngay, Ngi cam thay oi. Va ten cam do en gan, noi vi Ngi rang: "Neu ong la Con Thien Chua, hay khien nhng hon a nay bien thanh banh". Nhng Chua Giesu ap lai: "Co li chep rang: 'Ngi ta song khong nguyen bi banh, nhng bi moi li do mieng Thien Chua phan ra'".

Bay gi ma quy a Ngi len Thanh thanh, va at Ngi tren goc tng en th, roi noi vi Ngi rang: "Neu ong la Con Thien Chua, hay gieo mnh xuong i, v co li chep rang: Ngai a ra lenh cho cac Thien Than en vi ong, va ch v o se nang ong tren tay, e ong khoi vap chan vao a". Chua Giesu ap: "Cung co li chep rang: "Ngi ng th thach Chua la Thien Chua ngi".

Quy lai a Ngi len nui rat cao, va ch cho Ngi xem thay moi nc the gian va vinh quang cua nhng nc o, roi noi vi Ngi rang: "Toi se cho ong tat ca nhng cai o, neu ong sap mnh xuong th lay toi". Bay gi Chua Giesu bao no rang: "Hay lui i, hi Satan! V co li a chep: "Ngi phai th lay Chua la Thien Chua ngi, va ch phung s mot mnh Ngai". Bay gi ma quy bo Ngi. Va cac thien than tien lai, hau ha Ngi.

 

Gii Thieu Mua Chay:

Danh t Mua Chay co ve ch con vang bong mot thi, ngha la nhac lai thi xa xa ma Giao hoi an chay hau nh suot ca Mua (tr Chua nhat). Ngay nay chung ta ch con gi chay 2 ngay (th t le Tro va th Sau Tuan Thanh). The nen co the ngh en viec tm ra mot danh t khac. Chang han co the bat chc La van hay Phap van goi Mua nay la Mua T Tuan hoac Mua 40 ngay (qua dragesima, careme).

Tuy nhien neu gi lai danh t Mua Chay cung van tot, e nh lai nguon goc, y ngha va tinh than cua nhng tuan le trc Tam Nhat Vt Qua.

La v nh chung ta a biet, Phung vu cua Giao hoi a khi au vi viec c hanh Ngay Chua nhat e ton knh Ngay Chua song lai. Va ngay Chua nhat giap nam Chua Nhat Phuc Sinh a c c hanh long trong mot cach ac biet, bang cach to chc Tam Nhat Vt Qua, tc la ba ngay trc le Phuc sinh. Ngi ta an chay, ham mnh e thc hien mau nhiem T nan cua Chua ni mnh, hau xng ang mng viec Chua song lai.

Nhng ba ngay that qua t oi vi nhng ai thay mnh nhieu toi hoac a song lau trong tnh trang toi loi. Va nhng toi nhan cong khai chac can phai co thi gi nhieu hn, e tap song ao c tr lai. Chang bao lau, Tam Nhat Vt Qua a tr thanh nhieu tuan le. Va e m au, ngi ta to chc ngay rac tro tren au va mac ao nham e a cac toi nhan muon thong hoi vao Mua an chay en toi. o la y ngha ngay Th T Le Tro hien nay.

Chung ta co the t hoi v sao lai chon ngay th T? Trc khi co Tam Nhat Vt Qua e don tam hon mng giap nam Ngay Chua song lai, dan dan trong Hoi Thanh co thoi quen chuan b le moi ngay Chua nhat. Va hai ngay c chon e lam cong viec nay la th T va th Sau, v theo loi tnh thi gian, nhieu ngi ngh rang Chua Kito a b bat ngay t em th Ba rang ngay th T va Ngi a t nan vao ngay th Sau. The nen muon ket hp vi mau nhiem Thng Kho cua Ngi, Phung vu a khi s tinh than thong hoi vao ngay th T. Va cac kinh le ngay th T va th Sau trong tuan van co ve ac biet hn nhng ngay khac.

Cuoi cung e Mua an chay en toi c them y ngha mau nhiem, Phung vu a quy nh thi gian 40 ngay e gi lai 40 ngay c Kito an chay trong sa mac. Nhng long sot sang van co khuynh hng noi dai them; thanh ra trc ay a co nhng Chua nhat 70, 60 va 50, ma bay gi khong con na. Va e bat chc c Kito trong nhng ngay ay song bang Li Chua, Giao hoi a muon giup cac toi nhan thong hoi bang cach lay kho tang mac khai ma giao huan ho lai.

Cong viec giao huan nay lai trung vi viec chuan b cac tan tong on nhan n phep Ra toi trong em Phuc Sinh. Thanh ra, Mua Chay hien nay mang nhieu y ngha:

* noi dai Tam Nhat Vt Qua: Giao hoi muon con cai mnh sa soan tam hon d le giap nam Ngay Chua Phuc Sinh;

** ac biet oi vi nhng toi nhan cong khai muon tr ve nep song ao c, Giao hoi cong hien cho ho thi gian en toi va cai tao.

*** va vi cac tan tong se lanh nhan b tch Ra Toi trong em Phuc sinh, Giao hoi to chc viec giao huan nhp o khan trng.

Nhng y ngha o chan hoa trong Phung vu Mua Chay, khi an khi hien. Moi hang ngi, tan tong, toi nhan va thanh hu eu co the tm thay va phai en tm c trong mau nhiem Chua an chay 40 ngay, an sung cua viec Chua chu chet hau cai tao tam hon va i song e xng ang hat bai ca ALLELUIA mng s song a phuc sinh, bai ca ma mua nay khong hat na e se c hat lai vi tam hon mi me.

Chung ta hay nh Phung vu Li Chua va Phung vu Thanh The giup , e oi mi tam hon trong Mua Chay nay.

 

Suy Niem:

Chua Nhat I Mua Chay A

Kn 2,7-9; 3,1-7; Rm 5,12-19; Mt 4,1-11

Cau truyen c Kito b cam do, tuy rat quen thuoc nhng van gay nhieu chu y. Ngi ta muon hieu tng chi tiet, phan tch t m cac cn cam do ma Chua a phai chu. Roi bai oc I hom nay lai noi ve viec Aam - Eva b cam do va sa nga trong vi a ang khien chung ta co khuynh hng goi Chua Nhat I Mua Chay la Chua Nhat Noi Ve Cam Do hoac Th Thach. Kieu goi o lai hp vi Mua Chay v la mua phai phan au chong lai toi loi.

Nhng neu hieu nh vay, Ngay hom nay khong lam noi bat y ngha cua Ngay Chua Nhat na, la phai e cao mau nhiem Phuc sinh. Chnh bai th Roma cho ta thay chu y cua Phung vu khi trch oc hai cau truyen kia. Thanh Phaolo noi: nh do mot ngi ma nhan loai a chet, th nay do mot V ma tat ca c song. Chua nhat nay v the mng chien thang cua c Kito e cu chuoc loai ngi sa nga, hau giup chung ta phan khi va vng vang bc vao Mua Chay.

Chung ta hay xem loai ngi a sa nga the nao va c Kito a chien thang lam sao, e chung ta lien ket vi Ngi hau song ung tinh than Mua Chay Thanh.

 

A. Loai Ngi a Sa Nga

Cau truyen Aam-Eva sa nga a lam hao ton nhieu giay mc. Chung ta khong c coi ay nh la ban van mi c viet vai nam. Co le no a c 3,000 tuoi va c viet trong mot boi canh that xa la vi chung ta, tuy cung co mot vai net kha gan gui. No thuoc loai van khon ngoan, phat trien sau thi Lu ay.

Thi ay, con ngi suy ngh nhan ra rang moi ni eu co toi loi; va toi loi ngay trong tam hon moi ngi. Toi loi co u moi bo mat, nhng sau xa eu la nhng hnh thc bat tuan phuc tieng noi trong trang, than thieng trong long con ngi. Dien ta s kien ay the nao ay? Mot tac gia khon ngoan c n linh hng a viet ra cau chuyen nguyen to.

Aam la Ngi; Eva la Ba. Aam-Eva la an ong va an ba, la loai ngi, la Nguyen to a c Thien Chua dng nen vi hai yeu to thac la the phach, con la tinh anh. Mang yeu to the phach co the thac i, loai ngi la tao vat cha co hanh phuc ay u va bao am. Nhng Thien Chua a thng cat nhac ho len mot bac, khi a ho at vao vn a ang, hnh anh ve mot trang thai hanh phuc bat tan, v trong o co cay hang song. Ch co mot ieu kien: con ngi phai nh ay la tnh trang an hue nhng khong, le thuoc vao long tot cua Thien Chua, nen ang ly con ngi luon phai men yeu ket hp vi Ngi.

Nhng s that a khong nh vay. Va e dien ta viec sa nga nay, tac gia sach Khi nguyen a long li mac khai trong bo ao van chng cua thi ai. Giao ly cua Chua that n s: toi loi hoan toan khong phai bi Chua, nhng do ngay ngo kh dai cua loai ngi muon t kieu. Giao ly ay dien ta lam sao cho ngi song cach ay 3,000 nam? Thi ay ngi ta hay noi en nhng th cay hang song va nhng cay ban khon dai; ngi ta cung coi ran la loai quy quyet va la than sinh e. Tac gia Thanh kinh mn ngay nhng hnh anh van chng ay e dien ta Li mac khai. Con ran du do ngi ta an trai cay khon dai. No sac sao nen a cam do Eva la ngi yeu uoi va la ngi a khong trc tiep c nghe lenh Chua. No ao lon lenh Ngai: Cac ngi khong c an cay nao trong vn ?, ang khi Chua day c an moi th cay, tr cay biet tot xau. Va noi xuyen tac y ngha lenh truyen: chang chet choc g au! Ch co ieu Thien Chua biet: ngay nao an no, cac ngi se nen nh nhng Thien Chua. No phnh long hieu thang t kieu cua Eva, loi ba vao toi bat vang phuc, khien ca Aam cung sa nga.

ieu quan trong khong phai la nhng chi tiet cua cau truyen mac dau ve phng dien van chng, tam ly, ban van rat co gia tr. Chu y cua tac gia ch muon trnh bay mot so thc tai: moi ngi eu toi loi, toi loi khong phai bi Chua nhng bi Satan quy quyet; no ranh manh van veo tieng noi than linh trong long con ngi va phnh long t ai cua ho; con ngi kh dai nghe theo no, pham toi bat vang phuc, va khi m mat ra th that la be bang... Chung ta co the suy ngh nhieu hn na ve nhng s kien tren, nhng e c hanh Phung vu chung ta ch can nhan biet loai ngi a sa nga pham toi, a bai tran hoan toan, ch con biet ch mong n cu vt. Va n Chua cu o a en ni c Yesu Kito, Chua chung ta, nh bai Tin Mng hom nay cho chung ta thay.

 

B. c Kito a Chien Thang

Thanh Mattheo a tng thuat t m. Ban van ro rang, nhng che giau nhieu y t quan trong.

Trc het, s viec a xay ra vao luc c Kito khi s cong trnh cu the. Ngi va chu phep ra cua Yoan; c Thanh Than hien xuong; va co tieng Chua Cha tuyen bo: ay la Con Ch Ai cua Ta. Ngi c Thanh Than a vao sa mac e chu cam do nh Israel a c cot la dan vao hoang a e chu th thach. 40 em ngay cua Ngi trong sa mac khac nao nh 40 nam cua Israel ni hoang a v Ngi la Israel mi en cu Israel cu. Hn na, Ngi la Mose mi. Va nh Mose cu a tren nui 40 em ngay trc khi ban Luat phap cho dan, Ngi cung muon song mot thi gian nh the ni u tch trc khi ban bo Luat phap Nc Tri. Ngi ta cung co the thi gian 40 ngay nay gi lai hnh anh mot Elya, sau 40 ngay tren ng i gap Thien Chua, a cam thay oi met.

Chnh luc c the Ngi thay oi nh vay, Satan a en gan. No cha hieu ro Ngi, v 30 nam Nagiaret Ngi am tham va khiem nhu qua! No va c nghe tuyen bo Ngi la Con Thien Chua; nhng co that vay khong? Lap trng va ng loi cua Ngi nh the nao? No muon biet. No can phai th. No nam lay c hoi Ngi ang oi. No i t chnh tc hieu Ngi la Con Thien Chua, e xem bo mat ch thc cua Ngi. No va xui, va th: neu Ong la Con Thien Chua hay hoa nhng vien a nay nen banh. Nhng cau tra li cua Ngi a lam no chng hng. Ngi trch dan cau sach Th luat (8,2-5) gi lai cau chuyen Israel ngay xa ni sa mac b th thach khi oi an (Xh 16). Israel cu a nga, nhng Israel mi khong the nh vay. Ngi noi: Con ngi khong song nguyen nh banh, nhng con nh Li Thien Chua. Ngi khong song nh phng tien vat chat; Ngi a co mot th lng thc khac: o la Thanh Y cua Chua Cha. Ngi khong en e tm s song cho ban than. a co Chua Cha ban s song ch thc cho Ngi, v Ngi la Con Chua Cha. Satan khong the lam ve con ngi cua Ngi na.

Nhng con s mang cua Ngi? Chac chan Ngi en e thiet lap thi ai canh chung, thi ai phan biet tot xau lanh d. Cac tien tri noi rang khi en thi ai ay nhieu ngi se xuat hien bao mnh la Kito. Va thien ha se c chng kien nhieu tro ngoan muc. Ngai Yesu, Con Thien Chua ay la Kito thuoc loai nao? Gia hay thiet? Satan tao nen mot boi canh canh chung. No a Ngi vao thanh thanh va at tren thng nh en th e nh co quan chung ong ao di chan ang ch i dau thieng iem la, en noi co the co ca nhng s can thiep cua cac thien than. Chnh danh t thanh thanh a bao hieu thi ky canh chung roi. Satan dung ngay kh gii c Kito a dung. No trch Li Chua e hy vong vo hieu hoa th gm hai li o, neu lam c cho Ngi lam dung Li Chua, lam dung s mang va quyen lc c trao pho cho Ngi. No bao: neu Ong la Con Thien Chua, hay gieo mnh xuong v nh a chep, Ngi se lnh cho cac thien than en ... No au ng c Ngi se tra li: lai co chep: Ngi ng th thach Thien Chua. Cau sach Th Luat nay (6,16) lai gi en mot chuyen hoang a, ke trong sach Xuat hanh (17). Chnh Massa, dan a th thach Chua, e xem Chua co gia ho hay khong? c Kito y thc chac chan Thien Chua vi Ngi. Ngi khong th thach Chua. Ngi khong can lam chng ve mnh, nh cac kito gia phai tao ra uy tn ma ho khong co. Chnh Chua Cha a lam chng ve Ngi song Yoran; va se lam chng huy hoang hn na trong mau nhiem Phuc sinh.

Satan co gang mot lan cuoi cung. No muon biet ro thai o cua Ngi oi vi no. Ngi phai trc tiep nhn vao no. Va nh vay, no a Ngi len nui cao, bay ca the gian ra trc mat Ngi, ch cho Ngi thay tat ca vng quoc cua no. No bao Ngi ch can lay no mot cai la c tat ca. No that khong ng: canh tng nay nhac Ngi nh ti hom Mose c dan len nui cao e bao quat Ha a chay sa va mat. Dan se c at o lam s hu, nhng ho phai tranh ta giao va ch c th mot Thien Chua ma thoi. Tieng cua Mose con vang ro trong Xuat hanh (23,23), trong Th luat (16,16). Va hnh anh Elya, ngi chien s vo ch chong ta giao, con nh ang ng cao vi ngon nui Karmel. c Yesu lap tc cat tieng: Satan, xeo i! B goi ung ten, no bien mat, e lai mot c Yesu toan thang, c cac thien than en phuc vu. Chung ta cung hay en vi Ngi e c a ra khoi tnh trang sa nga cua loai ngi.

 

C. Lien Ket Vi c Kito

o la muc ch cua Phung vu va cua bai th Phaolo hom nay. Bai th nay muon la gach noi gia bai sach Khi Nguyen va bai Tin Mng.

Chung ta a thay tat ca loai ngi sa nga hay t ra a thay gng sa nga cua Aam-Eva la tieu bieu giong an ong an ba chung ta. Chung ta de ong hoa mnh vi hai nguyen to, tc la cung nhan ra mnh la toi nhan trong ca loai ngi toi loi. Trong khi o, nhn vao chien thang cua c Kito, chung ta thay Satan a b anh bai. Nhng o la chien thang cua rieng Ngi, hap dan chung ta that nhng cha co g moc noi ta vao chien thang o. Bai th Phaolo ap lai ch mong cua chung ta, em en mot tin mng cu o: c Kito a chien thang cho chung ta het thay va v chung ta het thay. Ngi la ngi con duy nhat cua Thien Chua a en lam lai lch s cua Dan Chua e cu chuoc toan dan a lam lan. Ngi la Mose mi c gi en e giup dan khong con th thach Chua na, mot tin vng vang Ngai ang vi mnh va v the ch c th mot mnh Ngai ma thoi. Ngi cho nhng ai tin vao n goi lam con Chua c lien i vi Ngi. Va s lien i nay hu ly va sau xa hn s lien i vi Aam toi loi.

o la y cua bai th Phaolo. No xoay quanh t tng lien i. Chung ta de thay mnh lien i vi Aam v ro rang chnh chung ta cung toi loi. An t ma chung ta het thay ang mang trong mnh la bang chng ro ret. Y thc ay se a chung ta vao tuyet vong, neu khong co mot s lien i khac, sau xa va hoan toan hn. S lien i nay khong kinh nghiem c, nhng hoan toan ta vao niem tin. Chnh niem tin cu song loai ngi. Trong Cu c, Chua a cu nhng ai tin Ngi. Nay di thi Tan c, Ngi cung cu nhng ai tin vao Ngi Con Ch Ai cua Ngi. Va tin vao ngi Con nay, th phai bat chc, song n goi lam con nh Ngi.

Do o, con ng Mua Chay dan ti vinh quang Phuc sinh la con ng bao am va phat huy n goi lam con Chua. bat c chang ng nao, dng nh van co tieng noi nhac nh chung ta: neu la con Thien Chua... th chung ta phai lien ket vi c Kito va phan au nh Ngi.

D nhien cam do co nhieu th; nhng chung quy moi cam do eu muon keo ta ra khoi n goi lam con Chua. Ma n goi nay, ni ta cung nh ni c Kito, khong the tach ri khoi n cu the. Ai y thc mnh la con Chua cung phai coi moi ngi la anh em va a tat ca anh em ve Nha Cha. Nen het moi cam do, khi muon keo ta ra khoi n goi lam con Chua, cung ong thi loi ta ra khoi tnh anh em. Va v the Mua Chay phai la mua phai tr ve vi cong ong v la mua phai tr ve vi Thien Chua. Chung ta hay co tinh than yeu tha nhan, yeu ong bao hn; hay sa cha nhng thai o ch ky va phat huy tinh than phuc vu cong ch; hay muon cu the e c cu o, v co thng xot mi c xot thng.

c Kito gi ay ban Tht Mau Ngi cho ta. Tam hon Ngi that quang ai, nen ch co nhng ai quang ai mi ang on nhan Ngi. Xin Ngi ng vao long chung ta, giup chung ta bao toan va phat huy n goi lam con Chua, e tang y thc moi ngi la anh em ni ta, hau long men Chua ni ta tr thanh long men yeu va phuc vu moi ngi.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page