Giai Ngha Li Chua Nam A

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 6 Mua Thng Nien Nam A

Giao huan chung cua Tan c

(Hc 15,15-20; 1 C 2,6-10; Mt 5,17-37)

 

Phuc Am: Mt 5, 17-37

"Ngi xa a bao nh the, con Ta, Ta bao that cac con the nay".

Khi ay, Chua Giesu phan cung cac mon e rang: "Cac con ng tng Ta en e huy bo le luat hay cac tien tri: Ta khong en e huy bo, nhng e kien toan. V Ta bao that cac con: Cho du tri at co qua i, th mot cham mot phay trong bo luat cung khong bo sot, cho en khi moi s hoan thanh. Bi vay, ai huy bo mot trong nhng ieu luat nho mon nhat, va day ngi khac lam nh vay, se ke la ngi nho nhat trong Nc Tri; Trai lai, ai gi va day ngi ta gi nhng ieu o, se c ke la ngi cao ca trong Nc Tri.

Neu cac con khong cong chnh hn cac luat s va biet phai, th cac con chang c vao Nc Tri au.

Cac con a nghe day ngi xa rang: Khong c giet ngi. Ai giet ngi, se b luan phat ni toa an. Con Ta, Ta bao cac con: Bat c ai phan no vi anh em mnh, th se b toa an luan phat. Ai bao anh em la ngoc, th b phat trc cong ngh. Ai rua anh em la "khung", th se b va la a nguc.

Neu ngi ang dang cua le ni ban th ma sc nh ngi anh em ang co ieu bat bnh vi ngi, th ngi hay e cua le lai trc ban th, i lam hoa vi ngi anh em ngi trc a, roi hay tr lai dang cua le. Hay lieu lam hoa vi ke thu ngay luc con i doc ng vi no, keo ke thu se a ngi ra trc mat quan toa, quan toa lai trao ngi cho ten lnh canh va ngi se b tong nguc. Ta bao that cho ngi biet: "Ngi se khong thoat khoi ni ay cho en khi tra het ong bac cuoi cung!"

Cac con a nghe noi vi ngi xa rang: "Ch ngoai tnh". Con Ta, Ta bao cac con: "He ai nhn xem phu n ma c ao pham toi vi ho, th a ngoai tnh vi ho trong long roi.

Neu con mat phai cua con nen dp toi cho con, th hay moc no ma nem xa con; v tha mat mot chi the con li hn la toan than b nem vao hoa nguc. Va neu tay phai con nen dp toi cho con, th hay chat ma nem no xa con; v tha mat mot chi the con hn la toan than b nem vao hoa nguc".

Cung co li day rang: "Ai ly d vi mnh, tr trng hp ta dam, th lam c cho v ngoai tnh; va ai ci ngi v a ly d, cung pham toi ngoai tnh".

Cac con cung a nghe co li bao ngi xa rang: "Ch the gian, nhng hay gi tron li mnh the vi Chua". Con Ta, Ta bao cac con: "ng the chi ca; ng lay tri ma the, v tri la ngai Thien Chua; ng lay at ma the, v at la be chan Ngi; ng lay Gierusalem ma the, v la thanh cua Vua cao ca. Cung ng ch au ngi ma the, v ngi khong the lam cho mot si toc ra trang hay en c.

Nhng li noi cua cac con phai la: Co th noi co, khong th noi khong, them ieu at chuyen la bi ma quy ma ra".

 

Suy Niem:

Chua Nhat VI Thng Nien A

Hc 15,15-20; 1 C 2,6-10; Mt 5,17-37

Phung vu Mua Thng nien khong e cao mot mau nhiem nao ac biet, nhng ch trnh bay giao huan thong thng cua Hoi Thanh lien quan en i song hang ngay cua tn hu. Hom nay chung ta va c nghe mot oan sach Huan ca, mot khuc th Phaolo va mot so li Tin Mng theo thanh Mattheo. Neu c phep tong hp, chung ta co the noi Li Chua hom nay khuyen chung ta hay la chon ng loi khon ngoan cua Thien Chua va en vi c Yesu Kito la ang ang rao giang s khon ngoan cua Thien Chua cho loai ngi.

 

A. Chung Ta Hay La Chon ng Loi Khon Ngoan

Huan ca la mot tac pham trong loai sach khon ngoan cua Thanh Kinh Cu c. Ngay trong oan trch oc van tat hom nay, ngi ta a co the nhan ra may sac thai chnh yeu cua tac pham cung nh cua loai sach khon ngoan nay. Tac gia keu goi s t do la chon cua con ngi. Khong co s t do, khong the noi en triet hoc va khon ngoan. Do o cac sach khon ngoan khong co tnh cach giao ieu. Luon luon oc gia c keu mi t do la chon. Hn na, hanh phuc ma ngi ta tm kiem nam ngay tam tay cua ho. Gi tay nam lay cai g, hanh phuc hay bat hanh, th ngi ta se c ngay cai o.

Nh vay, t tng cua Thanh Kinh khong co g la nh menh ca. Chnh con ngi lam chu van mang cua mnh. Va ieu nay, ngay trang au cua bo Kinh Thanh cung a khang nh. Thien Chua bay gi dng nen Aam-Eva. Ngi at ho trong vn a ang co u moi th cay ngon lanh co the thoa man s them khat cua con ngi. Nhng gia vn cung co mot cay lanh d, ma neu gi tay bat qua no ma an, con ngi se co kinh nghiem mat mat tat ca nhng g ang co va bat c nhng g ngc han vi nep song hien nay. Luc nay ho ang song trong tnh giao hu hanh phuc vi Thien Chua la nguon moi s song. Bt qua cay trai cam ma an, ho se ri vao tnh trang thu ch vi Ngi va nem biet s chet i i. Aam-Eva a c at trong tnh trang t do e la chon tng lai cho mnh va con chau. Trai cay hanh phuc va bat hanh ngay tam tay cua ho. Ho co the la chon gia s song va s chet, gia la va nc nh li sach Huan ca hom nay viet, bi v la la hnh anh ve sc manh tieu diet, tan pha va chet choc, con nc lai noi len nguon mach sinh ra s song va s song doi dao. Con ngi muon la chon ang nao cung c.

Aam-Eva a la chon the nao th chung ta ai cung a biet. Chung ta co the tc v tai hai ong ba a chon ieu d, nen loai ngi chung ta ngay nay ang song trong tnh trang sa oa. Nhng ngay trong tnh trang nay, con ngi chung ta van co s t do la chon. Mac nhien, moi ngi eu tin nh vay. Ch may triet gia suy i tnh lai t m qua mc mi dam hoai nghi: khong biet cuoi cung con ngi co con t do hay khong? Hay la ho a nam trong ban tay cua mot con tao a oan va nh menh cua ho a c ghi khac mot lan thay v tat ca ngay ca t trc khi ho sinh ra i. Hai cau cuoi cua bai sach Huan ca hom nay phi bac moi luan ieu nh the. Tac gia viet: Thien Chua khong truyen cho ai pham toi; Ngi khong uy lao ke doi tra. Ngc lai truyen thong Thanh Kinh luon khang nh: v la ang tot lanh, Thien Chua khong muon ai phai chet: Ngi luon ra tay cu o; tat ca nhng g Ngi lam ch la hng dan con ngi ve ng ngay neo chnh e ho c song va c song doi dao. La chon s d va bat hanh la quyen li - noi ung hn, la quyen han - cua con ngi. ung hn na, o la lam dung quyen t do ma Thien Chua a ban cho mnh.

Chung ta co nhieu kinh nghiem ve thai o cua nhieu ngi khac. Ro rang ho c t do hoan toan e la chon ieu hay, hay la ieu d, ac biet trong cac quan he vi chnh chung ta. Chung ta tao moi ieu kien e gia ho va ta co nhng tng quan thuan li. The ma dng nh co mot cai g nh co chap ni ho. Moi tnh gia ho va ta chang sao xay dng c va kha quan hn. Tat ca, theo quan iem cua ta, ch v ho khong muon.

Co le bai sach Huan ca a i t kinh nghiem ay. Tac gia m au bang may ch neu muon. Neu muon th con ngi se gi lenh truyen cua Chua; va nh vay ho se c song. Bang khong ho se tra tay vao la va la chon s chet. T tng cua Thanh Kinh v the e cao s t do cua con ngi . T au Thien Chua a dng nen ho va trao ho cho tam thuat cua ho (Hc 15,14), tc la e cho ho c t do lam theo y mnh. Tuy nhien Ngi biet het moi s va toan nang. Mat Ngi nhn xuong nhng ke knh s Ngi

The nen s khon ngoan cua sach Huan ca cung nh cua t tng Kinh Thanh la con ngi hay i theo ng loi cua Thien Chua. Chnh o la s khon ngoan. Con ngi gi lenh truyen cua Thien Chua se chac chan i trong ng loi khon ngoan dan en s song, v s khon ngoan cua Thien Chua that van nang.

Chan ly nay, ngi tn hu nao cung cong nhan. Kho khan nam cho thc hanh. Trong i song thc te, khong phai luc nao cung de tuan gi lenh truyen cua Thien Chua. Chnh dan Israel ngay xa cung vay. Mac cho cac tien tri keu goi ho tr ve ng loi ma Chua a vach ra trong Luat phap, ho van i theo ng loi cua ho. Noi ung hn, ho muon song nh moi dan toc khac va khc t co gang chu toan n goi lam Dan Rieng cua Chua. Chung ta, nhng ke trong Dan Mi cua Ngi, cung khong hn g ho. Chnh v vay ma chung ta can lang nghe li khuyen bao cua thanh Phaolo.

 

B. S Khon Ngoan Cua Thien Chua

Th 1 Corintho quen c coi nh th rieng cua ngi Cong giao, theo ngha nhng ngi nay thch oc no nh ngi Tin lanh thng thch oc th Roma. Va qua that, th 1 Corintho co nhieu yeu to e noi vi cac cong ong Cong giao. No co ca nhng e tai, nh li m au oan trch oc hom nay cho biet, danh cho nhng ngi thanh toan, tc la nhng ngi a tien bo trong c tin va i song tn hu. Trong so o co e tai ve s khon ngoan ma bai oc I hom nay a e cap.

S khon ngoan cua ao chung ta, ke t li mac khai au tien cho en li Kinh Thanh cuoi cung, khong phai la s khon ngoan cua i tam nay. Cang khong phai la s khon ngoan cua nhng au muc cua i tam nay. No la s khon ngoan cua Thien Chua, s khon ngoan ma cac sach khon ngoan trong Thanh Kinh Cu c thng em ra ban. Tac gia sach Huan ca a thay no nam trong cac lenh truyen cua Thien Chua. Va nhng tac gia khac cung ong y bao no nam ni Luat phap ma Chua a ban cho Dan Rieng cua Ngi.

Tuy nhien Luat phap th dai va lenh truyen th nhieu. Hn na du van nghe Luat phap va Tien tri trong cac ngay Hu le ni Hoi ng, ngi dan Israel ngay xa van khong nhan ra s khon ngoan cua Thien Chua. Dng nh van con co mot tam man che mat ho, khien ho nghe oc ma chang hieu, xem thay ma chang nhan ra. Mai en khi tam man trong en th rach toang ra vao Gi Chua Yesu chu chet tren Thap gia, s khon ngoan cua Thien Chua mi to hien. Ngi ta mi biet c Yesu la ai. Ngi la ang Cu the! Va Thien Chua a muon to hien s khon ngoan cua Ngi ni Ngai: Ngai la Con Ch Ai cua Ta, cac ngi hay nghe Ngai.

Chnh v vay ma thanh Phaolo viet rang, s khon ngoan cua Thien Chua van gi kn t i i cho en luc bay gi. Trc o ngi ta a c nghe noi ve ng loi khon ngoan cu o cua Thien Chua. Ngi ta cung a thay rat nhieu ky cong ma Ngi a lam. Tuy nhien tat ca nh con la tien anh va bieu tng va nh con c noi bang du ngon. Nhng moi s a tr nen sang to va mi han trong mau nhiem cua c Yesu Kito, cach rieng trong bien co T nan - Phuc sinh cua Ngi. ng trc mac khai nay, nhng ngi c n khon ngoan nhat, cung bang hoang nh the trong m. Khong vay th ngi Dothai a khong ong anh c Yesu; va ngay cac Tong o a khong lay viec song lai lam kho hieu. Ch khi a chac chan ve bien co Phuc sinh, cac mon e mi thay c Yesu la Chua; ho mi tuyen xng Ngi la s Khon ngoan cua Thien Chua; ho mi thay Luat phap va Tien tri trc kia a ch noi ve Ngi.

Nh vay, s khon ngoan cua Thien Chua, s khon ngoan mang lai s song va hanh phuc i i cho con ngi, khong phai la Luat phap va cac Tien tri, nhng la c Yesu Kito; ma cung khong phai la c Yesu Kito nh xac tht cho biet, nhng la Chua Yesu Kito trong anh sang c tin ma mau nhiem T nan - Phuc sinh cua Ngi a ban cho. Nh anh sang toa ra t mau nhiem nay, Luat phap va Tien tri mi minh bach. S khon ngoan cua Thien Chua gi kn o mi boc lo ra. T nay oc len ngi ta mi hieu ro v ho a nhan c Thanh Than, ang do thau moi s, ca nhng chieu sau tham ni Thien Chua. Va Thanh Than ch c ban cho ngi ta sau khi c Yesu a t nan-phuc sinh len ng ben hu Thien Chua e tuon o xuong cho nhng ke co long tin.

The ma co nhng tn hu c muon luan ly vi nhng ngi cha co c tin ve ng loi khon ngoan cua Thien Chua! Ho con lam hn khi dam so sanh ng loi cua Thien Chua vi ng loi cua the gian. Le ra ho a phai cau xin trc cho ngi ta c n c tin. Ho phai la chon Chua trc roi mi thay c s khon ngoan cua Ngi. Chnh ieu nay cung can phai co e nhan ra y nghia cua nhng li Tin Mng hom nay ma Chua Yesu, s Khon ngoan cua Thien Chua, ang noi vi chung ta. Ngi ang rao giang s khon ngoan cua Thien Chua trong Hoi Thanh. Chung ta hay nghe Ngi.

 

C. Thien Chua Noi S Khon Ngoan Cua Ngi Vi Chung Ta

Chac chan khong nen tm trong oan nay mot bo cuc chat che. V ay khong phai la mot bai luan ly; nhng ch la m nhng li day do, co the a c noi trong nhieu hoan canh khac nhau, ma tac gia sach Tin Mng a lay at ng ben nhau e lam thanh mot bai giang.

Chung ta co the nhan ra mot so cau m au. c Yesu tuyen bo: ng tng Ta en e bai bo Le Luat hay cac Tien tri; Ta en khong phai e bai bo ma e lam tron. Li noi het sc quan trong. Lap tc, Chua Yesu a khang nh Ngi la ang phai en trong the gian, tc la V Cu the ma Cu c loan bao phai trong i. Uy quyen cua Ngi at ca Le luat va cac Tien tri. Tuy nhien Ngi khong phu nhan va bai bo ho. Ngi kien toan ho. The nen khong c coi nhe mot net nho nao trong Luat phap. Cau nay khong co y noi len bat c mot chut xu nao trong khuynh hng bao thu va vu luat. No muon tang cng sc manh cho cau khang nh tren: Ta en khong phai e bai bo ma e lam nen tron. Va cung chnh v vay ma ngi trong Dan Mi phai cong chnh hn cac Ky luc va Biet phai trong ao cu. Nhng ngi nay noi tieng la nhng ngi gi Luat, th nhng ai theo ang en lam cho Luat phap nen tron phai cong chnh hn.

Chang han Luat xa bao: Ch giet ngi! Th nay, ang en lam tron Le luat truyen lenh khong c tc gian anh em mnh. Ngi oi hoi mot s cong chnh ln va sau xa hn. Ngi lam tron luat ch giet ngi, khi cam ngay ca s tc toi trong tam hon. He bat hoa vi ai, ngi ta phai mau mau hoa giai e co kha nang th phng, tc la e xng ang lai trong Dan Mi cua Thien Chua la Dan co ban chat t te. ang khac ngi ta luon phai s co tam hon bat hoa nh the ma phai gap mat ang Ch Cong phan xet khi Ngi bat than keu goi ho ra khoi i nay. Ngi muon mon e cua Ngi luon song trong trang thai yeu men, nh Thien Chua la ang Men Yeu.

Mot th du khac, Luat xa day: Ch ngoai tnh! Nay ang kien toan Le luat en, Ngi tuyen bo: pham ai nhn ngi n e thoa long duc th a ngoai tnh vi no trong long. Va Ngi truyen: con mat nao co nhng cai nhn nh the, th tot hn nen moc ma quang no i. V tha mat mot chi the con li hn la co ca toan than ma b xo vao hoa nguc. Y cua Ngi muon ngi ta phai tieu diet toi loi ngay t trong long va ni cac nguyen nhan, ieu kien dan en toi loi.

Nhng a noi en ngoai tnh, Ngi khong the mau le bo qua mot thac mac ang soi noi thi bay gi va co le moi thi, ac biet thi ai chung ta. Luat xa noi: ai ray v th hay cho v ly th. Va nhieu ni luat i hien nay cung cho ly d. Con Chua Yesu, ang en kien toan Le luat ngh the nao?

Co lan Ngi a khang nh: Xa Mose noi nh vay la v s yeu uoi cua con cai Israel, ch t nguyen thuy khong nh vay va nhng g Thien Chua a ket hiep, loai ngi khong c phan re. ay, trong oan van nay, lap trng tren van khong thay oi, v ai ci ngi v ly d la pham toi ngoai tnh. Nhng cung v con ngi yeu uoi, va cung e ton trong ch khong phai bai bo Luat xa a cho phep, sach Tin Mng Mattheo hom nay viet: moi ke ray v - tr phi la no dam bon - la lam cho v ngoai tnh. Tac gia cho phep co mot no tr. Cac nha chu giai mac sc tm hieu s that no tr nay la g. ieu chac chan la ngoai tac gia Mattheo ra, khong mot tac gia Tan c nao khac cho phep co luat tr trong viec cam ly d. S kien nay cho phep chung ta ngh rang: trong toan the Hoi Thanh thi cac Tong o, au au cung rao giang giao ly cua Chua tuyet oi cam ly d. Nhng nhng moi trng ngi Dothai theo ao, ngi ta con bam vao Luat Mose; ngi ta nai en viec Chua khong en e bai bo Le luat; ngi ta muon c ap dung Luat mi mot cach nhe nhang... Co le v vay tac gia Mattheo viet sach cho nhng moi trng nay, a e cap ti mot no tr nhng van khang nh tnh cach vnh vien cua hon nhan. Noi theo danh t cua Giao hoi hien nay, co nhng trng hp c ly than nhng khong c ly hon v ai ci ngi v ly d la pham toi ngoai tnh. Tuy nhien muon noi cho het le, chang bao gi c phep ta vao mot cau e i ngc lai vi toan bo giao huan chung cua Tan c va giao ly song ong cua Hoi Thanh. Va ieu nay chung ta cung phai ap dung ay.

Chua Yesu ang day do dan chung mot cach song ong. Ngi la s khon ngoan cua Thien Chua en vi loai ngi. Dan chung khong thay Ngi noi nh cac Luat s va Biet phai. Ngi co giao ly mi mat chang he thay, tai chang he nghe. Ngi keu goi long tin. Ngi ta c t do la chon. Va bat au ngi ta phai tin Ngi. o chnh la ieu mi la. Va cung la ieu ton tai mai mai trong ao cua Ngi, ao cua chung ta.

Ngay trong gi phut nay va ay, chung ta c hanh Thanh le. ay la mau nhiem c tin. Chung ta t do la chon thai o. Mau nhiem nam tam tay chung ta, theo ngha chung ta co the on nhan vi niem tin hay khong. Va tuy o, chung ta se lanh nhan s song cua Thien Chua hay khong. Chang s khon ngoan nao cua loai ngi giup chung ta lam c cong viec nay. Ch co Li cua Chua Yesu Kito, ch co uy tn cua Ngi la s khon ngoan cua Thien Chua khien c chung ta tin vao s bien oi cua banh ru. Va khi chung ta a lanh nhan B tch vi niem tin nh the, chung ta se c gia tang c tin, c cay va c men e thay oi cuoc i hang ngay cua chung ta, khong theo s khon ngoan cua the gian na, nhng theo s khon ngoan cua Thien Chua a c bieu lo cho chung ta trong Li Chua va Mnh Thanh Chua ma chung ta on nhan trong Thanh le nay.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page