Giai Ngha Li Chua Nam A

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 2 Mua Thng Nien Nam A

Ngi Toi T cua Yave

(Ys 49,3.5-6; 1 C 1,1-3; Yn 1,29-34)

 

Phuc Am: Ga 1, 29-34

"ay Chien Thien Chua, ay ang xoa toi tran gian".

Khi ay, ong Gioan thay Chua Giesu tien ve pha mnh lien noi: "ay Chien Thien Chua, ay ang xoa toi tran gian. Nay toi a noi ve Ngai: Mot ngi en sau toi, nhng a co trc toi, v Ngai cao trong hn toi. Va toi, toi a khong biet Ngai, nhng e Ngai c to mnh ra vi Israel, nen toi a en lam phep ra trong nc". Va Gioan a lam chng rang: "Toi a thay Thanh Than nh chim bo cau t tri ap xuong va ng tren Ngai. Ve phan toi, toi a khong biet Ngai. Nhng ang sai toi lam phep ra trong nc phan bao toi: "Ngi thay Thanh Than ng xuong tren ai, th o chnh la ang lam phep ra trong Chua Thanh Than". Toi a thay va toi lam chng: chnh Ngai la Con Thien Chua".

 

Gii Thieu Ngay Chua Nhat

That s khong co mua Thng nien, ma ch co nhng ngay Chua nhat vi nhng tuan le thng, tc la khong quy ve mot le ln nao. Ngay xa, ngi ta goi o la nhng Chua nhat va tuan le sau Hien linh hay sau Hien xuong. Ngay nay chung ta muon goi van tat la Mua Thng Nien; nhng khong on lam v co ca mot Mua Chay va mot Mua Phuc sinh kha dai nam trong thi gian o va chia no thanh hai khuc khong can oi. Do o, tot hn nen n s dung t ng: cac Chua nhat va cac tuan le thng. Va e m au, nen tm hieu y ngha phung vu cua cac ngay Chua nhat nay.

Cac sach Tin Mng thuat lai: vao ngay th Nhat trong tuan, Chua Yesu a song lai. Ngi hien ra vi mot so phu n, roi vi Phero. Ngi cung en i ng vi hai mon e ti Emmau, khien hai ong a nhan ra Ngi khi Ngi be banh. Va cung chnh hom o, Ngi hien ra vi cac Tong o, an vi ho va tuyen bo: Nh Cha a sai Ta, Ta cung sai cac con. Roi Ngi thoi hi vao ho va noi: Cac con hay nhan lay Chua Thanh Than. Cac con tha toi cho ai, ngi ay se c tha.

Bang ay s kien a xay en trong ngay th Nhat trong tuan va toan la nhng s kien ay y ngha trong Lch s cu o: Chua song lai; Ngi hien ra; Ngi dung ba vi cac Tong o, ban Thanh Than tha toi va sai ho i truyen giao. Thanh ra, chang ai la g khi thay tam ngay sau cac mon e lai hop nhau. Va Chua lai en. Ngi cho Thoma xem cac vet thng t nan cua Ngi va bien ong thanh con ngi c c tin.

T o c tam ngay sau, tc la vao ngay th Nhat trong tuan, cac mon e lai hoi hop. Chua khong hien en na, v khong can thiet na. Ngi a gia ho roi, v chnh Ngi a phan: Khi nao hai, ba anh em hop nhau cau nguyen, th Ngi se gia; va Ngi vi cac mon e hang ngay cho en tan the. Nhat la le nghi be Banh khi cong oan hoi hop nhau cho phep ho co Mnh va Mau Ngi trong tay va trong long moi ngi. Ho tr thanh nhng con ngi tin tng manh liet hn va muon song xng ang hn vi c tin cua mnh.

Thoi quen hoi hop nh vay a tr thanh thong le. Nhieu ch dan trong Tan c cho thay cac cong oan tn hu van c hanh ngay th Nhat trong tuan: 1C 16,2; Cv 20,6-12. Nhieu tai lieu giao phu cung lam chng nh the: xem th thanh Ignaxio thanh Antiokia (+107) gi tn hu Magnesia; xem sach Minh giao cua thanh Yustino (+165). Th cua Pline le Jeune gi hoang e Trajan cung khang nh: ngi Kito hu co thoi quen hoi hop ca hat vao ngay nhat nh, ma ai cung hieu la ngay Chua nhat. Nhng cam ong hn ca la li chng cua cac T ao Tunisie. Ngay 12.2.304, co 31 an ong va 18 phu n a b bat v tu hop bat hp phap. Ho eu khang nh: Chung toi co luat phai c hanh Ngay cua Chua... Chung toi khong the song ma khong c hanh Ngay cua Chua....

Nh vay cung vi thoi quen hoi hop, danh t Ngay cua Chua dan dan a c thong dung e goi ngay th Nhat trong tuan, hay la ngay th tam sau ngay th Nhat. Ngay nay chung ta goi: Ngay Chua nhat la v le o. Tuy nhien can phai nh, ch Chua ay khong noi ve Thien Chua nhng ve Chua Yesu, ang a song lai, tap hop chung ta, ban cho chung ta Thanh Than tha toi va sai ta i em Tin Mng khap the gian, trong ngay o. Nhng trong nhieu th tieng (Anh, c) danh t goi ten Ngay Chua nhat khong gi len y tng ve Chua (Sunday, Sonntag), ma ve mat tri; v le hoang e Constantino tan thanh va co vo ca hai th ton th: Chua Kito va Mat Tri. Va ong ra lenh ngh viec trong ngay ay.

T o, ngay Chua nhat khong nhng tr thanh le song cua ngi tn hu, ma con anh hng ti sinh hoat cua ngi ngoai Giao hoi. Cac Cong ong trong nhng the ky tiep a an nh luat d le va ngh viec trong ngay Chua nhat, nhng chang them yeu to than hoc nao hn nhng ieu chung ta a noi tren.

Viec c hanh ngay Chua nhat ro rang a a Giao hoi Chua Kito ra khoi phung vu Dothai giao; va viec giao dan hoi hop ngay Chua nhat a khien ho biet lap vi cong ong c hanh ngay Sabat. Nhat la ang khi ao cu nhan manh en s ngh viec trong ngay Sabat, th ao Mi trong ngay Chua nhat lai tap trung co gang vao viec c hanh mau nhiem T nan - Phuc sinh.

The nen ngay o that la Ngay Chua nhat, tc la ngay cua Chua Kito, ngay Ngi song lai hien dien gia cac mon e e chuyen bien ho thanh tn hu hoan toan hn khi cho ho xem cac vet thng vinh hien cua Ngi va ban cho ho c Thanh Than e tha toi va truyen giao.

Ngay Chua nhat va la ngay th Nhat va la ngay th tam trong tuan. Ca hai loi goi eu ung; nhng y ngha hi khac nhau. Ngay th Nhat gi len y tng khi nguyen cua nep song mi; con ngay th Tam noi len y ngha tr lai cua s song i i: chung ta c hanh ngay o cho en khi Chua tr lai. Nhng du c goi bang danh t nao, Ngay Chua Nhat van la ngay knh nh mau nhiem Phuc sinh, trong niem trong i viec Chua tr lai, nh viec c hanh mau nhiem hien dien B Tch cua Ngi trong Thanh The. Ba chu e o phai c noi bat trong phung vu Thanh Le Chua Nhat cua ta. Va ta hay c hanh cac nghi thc ac biet cua Phung vu Chua nhat cho y ngha:

* Trc het viec ray nc Thanh nhac nh va lam song lai n thanh tay ma moi tn hu a lanh nhan trong niem tin mau nhiem T nan - Phuc sinh cua Chua. o la ca m a chung ta vao Nha Chua. Hn the na, o la n tai sinh chung ta thanh tao vat mi, tr nen con cai Chua va c sat nhap vao c the c Kito la en th cua ao Mi e chung ta co the dang le.

* Bai giang le co tnh cach bo buoc e ca chu te lan cong ong tn hu suy ngh ve Li Chua va nghe oc, e Li mieng Chua phan ra nuoi song con ngi va a moi ngi en viec on nhan Ngoi Li tr thanh Tht Mau.

* Li nguyen giao dan phai dien ta c cam ngh va c vong cua Dan Chua, e qua li phat bieu, ngi ta co the thay cong oan ang thao thc nhng g; va nh vay se loi keo moi ngi vao mot s hiep thong cu the.

* Viec quyen tien trong thanh le kho at c muc ch chia se bac ai hu hieu cua no, v s ong gop thng khong ang ke so vi yeu cau cua sinh hoat cong oan. Tuy nhien no van phai gi nguyen ven y ngha thieng lieng cao ca ma Chua a noi len khi ang gia viec ngi goa phu bo ong tien nho vao hom tien cung: ngi ay muon dang mang song mnh cho Chua. Va ch co thai o ay mi khien ta xng ang c hanh mau nhiem Chua ban Tht Mau Ngi cho ta.

Tat nhien, nhng viec tren khong quan trong nhat trong phung vu ngay Chua nhat, nhng la nhng viec ma chung ta thng ch lam trong ngay o va chung ta hay thanh hoa toi a moi viec chung ta lam.

c g viec nhac lai lch s va noi dung than hoc cua ngay Chua nhat cung nh y ngha nhng viec tren ay giup chung ta quan tam song phung vu cac ngay Chua nhat nhieu hn, e nhng ngay o tr thanh nhng ngay cua Chua that s, tc la that s ban c Kito phuc sinh cho chung ta. Chung ta se c nh cac Tong o: tiep xuc vi Chua song lai c tin cua ho cung a song lai; ho c lanh nhan Thanh Than va ra i lam chng cho Tin Mng cu o, tao nen nhng nep song mi va nhng xa hoi mi.

 

Suy Niem:

Chua Nhat II Thng Nien A

(Ys 49,3.5-6; 1 C 1,1-3; Yn 1,29-34)

Ba bai Kinh Thanh hom nay cho phep ta goi ten Chua Nhat nay la Chua Nhat Ngi Toi T. Khong nhng bai sach Isaia ro rang noi en Ngi Toi T cua Chua; ma ca bai Tin Mng Yoan cung ch ro ngha khi hieu c Kito theo cac ban van Cu c noi ve Ngi Toi T. Va cuoi cung, may cau m au th I gi ngi Corintho se phong phu neu chung ta hieu mnh cung la nhng ngi c n goi tr nen toi t trung thanh cua Chua.

Vay chung ta hay suy ngh ve chu e Ngi Toi T ni Cu c, ni c Kito va ni moi ngi chung ta.

 

A. Ni Cu c

Isaia khong phai la tac gia duy nhat noi en Ngi Toi T cua c Yave. Nhieu sach khac trong Cu c, a goi Mose, avt, cac tien tri va nhieu ngi khac la Toi t cua Thien Chua. Nhng trong sach Isaia phan II (gom cac chng 40-55) co bon oan ac biet noi ve Ngi Toi T (42,1-7; 49,1-9; 50,4-9; 52,13-53,12). o la bon Bai ca ve Ngi Toi t, ma chung ta ch co the hieu c khi oc trong boi canh cua ca phan II cua sach ay.

Trc het chung ta nen biet, ngay nay khong con may ai ngh rang Isaia la tac gia cua nhng chng sach nay. Cac nha chu giai nhat tr bao o la tac pham cua mot tac gia khac. Ong cung la tien tri, song vao khoang cuoi thi lu vong, tc la vao ha ban the ky VI trc Cong nguyen. Ong tuyen cao Li Chua ve van mang cua Dan. Ngai se ra tay cu o. Dan se c giai phong nh hoi Aicap. Va con hn ca thi bay gi na. Ngai se dung s mang cua mot Ngi Toi T. Ai la con ngi nay?

Chnh tac gia cung khong ro rang. Cau au tien trong bai hom nay noi, Ngi Toi T se la ca dan Israel; nhng trong nhng cau sau, ngi ay lai la mot ca nhan ac biet nao o. Y thc cua tac gia muon g? oi vi ong, Israel van la Ngi Toi T cua Thien Chua. Ngi a chon dan lam s hu, goi ho la Dan cua Ngi, khong nhng e chia se tnh than mat vi Dan, ma con mac khai ke hoach cu o cua Ngi cho Dan, e ho tr thanh Ngi Toi T tn can thc hien ke hoach o cho Ngi.

Nhng s mang giao cho toan dan, Ngi lai muon the hien ni va qua mot so t, goi la so sot cua Israel, va cuoi cung, ni va qua Mot Con Ngi tieu bieu. Ch ngi nay ang goi ten la Ngi Toi T cua c Yave.

Tat nhien chang ai trong Cu c a thc hien c s mang nh Isaia mo ta, v chang ai a em c Yacob ve cho Chua va quy tu c Israel lai quanh Ngi. Con noi g en viec tr thanh anh sang cac dan toc va tr nen cu o cua Thien Chua en tan cung trai at.

 

B. Ni c Yesu Kito

The nen that la y ngha, viec phung vu dung bai tien tri Isaia nay e oc trong thanh le hom nay. Lap tc chung ta a hieu: Ngi Toi t lam vinh danh Thien Chua, c Ngi hnh thanh ngay t trong long me, e tr nen anh sang cu o muon dan, chnh la c Yesu Kito, Chua chung ta, ang ma chung ta a thay sinh ra trong mua phung vu trc ay va se thay Ngi cu the trong mua Chay va Phuc sinh. Mua nay, Ngi ang gia chung ta, nhng cha c nhieu ngi biet. Phung vu qua bai sach Tien tri Isaia muon gii thieu Ngi la Ngi Toi T ch thc cua c Yave e chung ta vui mng v n cu o a gan. Nhng chnh bai Tin Mng mi that s lam chng ieu o.

That ra th Yoan Tay gia a khong trc tiep gii thieu c Yesu la Ngi Toi T. Ong noi Ngi la Chien cua Thien Chua, ang xoa toi tran gian. Mac dau hnh anh con chien co the gi ngay en y tng ve chien vt qua, chien te vat, nhng lien sau o, Yoan a noi en ang xoa toi tran gian, ang en sau ong nhng lai co trc ong va cao trong hn ong, nhat la ang ay lai c xc dau bang Thanh Than... khien chung ta phai hieu Yoan a mn lai moi t tng trong sach Isaia ve Ngi Toi T.

Isaia, trong oan 53, tc la Bai ca IV ve Ngi Toi T a ve ra hnh anh con ngi b khinh khi, phe bo, v a mang lay cac benh tat cua chung ta; ngi b tra tan, nhng khong he m mieng nh cu b dan en lo sat sinh, nh chien me ngam cam, e nh cac vet han ngi chu, chung ta c cha lanh; ngi a mang lay toi loi nhieu ngi va ng ra bau cha cho nhng ke ngo nghch.

Trc o, trong Bai ca I, Isaia a viet: Nay ay Toi T cua Ta, Ngi Ta a chon va hon Ta sung mo, Ta a ban Than Tr tren Ngi. Va o la ieu Yoan muon gi en khi ong tuyen chng a nhn thay Thanh Than lay hnh bo cau au xuong tren au c Yesu.

Yoan a nhn thay ni c Kito hnh anh Ngi Toi T trong sach Isaia. Be ngoai, Ngi co ve thua kem ong, khi en xin ong lam phep ra cho mnh. Nhng khi Yoan thay Thanh Than xuong tren Ngi, ong biet ngay, ay la ang ma mnh co s mang i trc don ng nh mot ngi ay t. Chnh Ngi la ang cao trong, ang ma Thanh Than xuong ng tren, nhng be ngoai rat khiem nhu, ung la Ngi Toi T ma sach Isaia a tien bao. Va phep ra ma Ngi mi chu la hnh anh ve cuoc kho nan ma Ngi Toi T phai chu e a nha Israel ve vi Chua va em n cu o cua Chua en tan cung trai at. Yoan a thay nh vay va ong tuyen chng e chung ta het thay tin c Yesu Kito that la Ngi Toi T va la Ngi Toi T au kho cua Thien Chua. Ngi a en the gian, ong vai tro Ngi Toi T e, nh li sach Isaia viet, Ngi giai an tuyen cong cho nhieu ngi, hau y nh cua Thien Chua c nen tron. The nen, sau khi a tin Ngi la Ngi Toi T cua Thien Chua, chung ta con phai xem Ngi chap nhan s mang ay e lam g? Va cau tra li, chung ta a gap thay trong bai th Phaolo hom nay noi ve chung ta.

 

C. Ni Chung Ta

Thanh Phaolo y thc: ngai c goi la Tong o cua c Yesu Kito, do thanh y cua Thien Chua. ong thi ngai khang nh: chung ta va moi ngi keu cau Danh Chua Yesu Kito cung c goi e nen thanh, hau moi ngi eu c an sung va bnh an cua Thien Chua Cha va cua c Yesu Kito.

Chung ta khong the khong cam thay long han hoan cua thanh Phaolo khi viet nhng dong th nay. Ngai thay ro Thien Chua that tot lanh. Ngi co ca mot y nh thanh thien, ay yeu thng oi vi moi ngi. Y nh o, Ngi a nh c Yesu Kito thc hien, nh tren ta a noi va nh bai th Phaolo ay khang nh. Chnh nh c Yesu Kito va trong c Yesu Kito ma chung ta het thay c goi nen thanh thien va lam tong o, e moi ngi c an sung va bnh an cua Thien Chua. Tc la moi ngi chung ta cung c goi i vao trong s mang cua c Yesu Kito, e tham d, chia se va tiep noi s mang ay.

Khi ap lai tieng Ngi keu goi ma chay en keu cau Danh Ngi, moi toi loi cua ta se c chnh oi vai Ngi ganh lay. Ngi la Ngi Toi T au kho, la Chien cua Thien Chua xoa toi tran gian: Ngi lam cho chung ta nen thanh thien, e chung ta c giao hoa vi Thien Chua, va nh vay Ngi a nha Yacob tr ve va quy tu nha Israel ve vi Chua.

Khi ay chung ta se c tha t san nghiep Li Ha, c trao ban s mang cua Dan c chon. Va nh tren a noi, o la s mang tr thanh ngi toi t than tn e thc hien chng trnh tot ep cua Thien Chua, tc la tr nen anh sang muon dan, em n cu o en tan cung trai at, tr thanh tong o cua c Yesu Kito cung la tr thanh Ngi Toi T cua Thien Chua vay.

Chung ta hay ta n Thien Chua v ke hoach ay tnh thng cua Ngi. Ngi a ban c Yesu Kito cho ta e lam Ngi Toi T thc hien ke hoach ay. Va c Yesu Kito gi ay trong thanh le nay lai tha thiet keu goi moi ngi chung ta quy tu vao Than The mau nhiem Ngi, e Ngi sai ta em an sung va bnh an i, tiep noi s mang cua Ngi Toi T. D nhien muon thc hien s mang nay, chung ta phai gi vai ra ganh lay het moi kho au nhoc nhan cua ong bao. The ma nhieu ngi con t choi chung vai ganh vac nhng ngha vu hien nay vi ong bao. Ho s nang ? Nhng chnh Chua a noi: ganh cua Chua va nhe va em, bi v Thanh The Chua luon san sang bo sc cho nhng ai yeu nhoc. The th chung ta hay sot sang c hanh mau nhiem Thanh The nay e co sc manh thc hien s mang cua Ngi Toi T.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page