Giai Ngha Li Chua Nam C

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 8 Mua Thng Nien Nam C

Li Noi - Viec Lam - n Chua

(Huan ca 27,4-7; 1Corinto 15,54-58; Luca 6,39-45)

 

Phuc Am: Lc 6, 39-45

"Mieng noi nhng ieu ay trong long".

Khi ay, Chua Giesu phan cung cac mon e du ngon nay: "Ngi mu co the dan ngi mu c chang? Ca hai lai khong sa xuong ho ? Mon e khong trong hn Thay: neu mon e c giong nh Thay, th ke la hoan hao roi.

"Sao ngi nhn cai rac trong mat anh em, con cai a trong chnh mat ngi th lai khong thay? Sao ngi co the noi vi ngi anh em: 'Nay anh, hay e toi lay cai rac trong con mat anh', trong khi chnh ngi khong nhn thay cai a trong mat ngi? Hi ke gia hnh, hay lay cai a ra khoi mat mnh trc a, roi bay gi ngi se trong ro e lay cai rac khoi mat anh em ngi.

"Khong co cay nao tot ma sinh trai xau; va ngc lai, cung khong co cay nao xau ma sinh trai tot. That vay, c xem trai th biet cay. Ngi ta khong hai c trai va bui gai, va cung khong hai c trai nho ni cay dau at. Ngi hien, bi long tch cha ieu lanh, nen phat xuat s thien; va ke d, bi tch ay long ac, nen phat xuat ieu ac: v long ay, th mieng mi noi ra".

 

Suy Niem:

oc va nghe lan au, chung ta kho bat c y tng cua cac bai Kinh Thanh hom nay. o khong phai la nhng li kho hieu. Nhng y tng s d khong de bat v cau truc cua nhng oan van nay khong chat che, va cac tac gia dng nh noi en nhng van e rat khac nhau. Chung ta ng lay lam la v trong cac Chua nhat quanh nam, phung vu muon giao duc chung ta ve i song ao moi lan mot t va khong can theo mot he thong nao. V ao la s song ch khong phai la mot he t tng. oi vi mot he t tng, muon thuyet minh ngi ta phai theo luan ly au uoi chat che. Con oi vi s song, khong co quy luat tang cng co hu nao. Moi chan ly eu co the biet lap ma van co the moi them cho s song tinh than cua con ngi.

Tuy nhien chung ta co the noi rang ba bai Kinh Thanh hom nay eu muon noi en viec phan biet con ngi ao c thanh thien, nh li noi, nh viec lam, va nhat la nh n Chua.

 

1. Li Noi

Bai sach huan ca khong co ve g la ao c ca. o la may cau kinh nghiem. No thuoc loai van khon ngoan, day cach x x i. Nhng neu at nhng cau day khon ngoan nay vao van mach va luan ly cua tac gia, chung ta thay chung phuc vu ao c va rat co gia tr.

Tac gia Ben Sira la mot hoc gia Do Thai, song au the ky II trc cong nguyen. Nh cac nha tr thc ng thi ong hieu biet nen van minh Hy Lap ang thnh hanh moi ni. Nhng v la con ngi co ao, ong biet dung li Chua e phe phan nep song do nen van minh ay tao ra. Va ong muon chia se cac suy ngh cua mnh vi ong ao va ac biet vi lp tre Do Thai ang ln len va ht th nen van minh Hy Lap. Ong a a ra nhieu nhan xet mi ve i song gia nh (25,1-26,18). Ong a e cap ti nhieu net trong i song xa hoi, ma noi bat nhat la nen mau dch, thng mai thi bay gi (26,28-27,15).

ay la iem ben nhay oi vi ngi Do Thai. Ho biet lam an. Co the noi ho co mau buon ban. Viec tiep xuc vi van hoa Hy Lap a tao nen ni cac cong ong Israen nhieu trung tam thng mai noi tieng.

Tai ay ngi Do Thai buon ban vi dan ngoai. Ho khong con s luat phap va e y en cac tieu chuan ao c na. Co the noi ho nh cam thay c ra khoi ao va cac rang buoc xa nay cua lng tam cong giao. Ch con mot luat chi phoi cong viec lam an cua ho la: mua re ban at. Va cho c nh vay, moi mep va li noi la phng tien c s dung toi a. Cac tien tri a nhieu lan len an cac thoi buon gian ban lan va i song be boi cua cac thng gia. Ben Sira cung nhat tr canh cao: gia ban va mua toi chen vao gia. Ong khong thch doanh thng v buon ban lam sao vo toi? Nhng ong chang cam c. Va dng nh ong biet li khuyen chang cong hieu g ni tai ke em tien. Co le v vay ong quay sang noi vi khach hang, vi nhng ngi dan vo toi phai en mua cac ca tiem. Ong thay ho nhieu khi a tr thanh moi ngon cua cac con buon. Va nh vay ch v ho de b li noi mua chuoc. Va nghe con buon quang cao hang hoa la ho a sa bay. The nen trong oan van van tat nay Ben Sira khuyen ngi ta ng voi tin li noi cua con buon. Hay e cho no noi mai i, cuoi cung ieu no che giau se loi ra. Chang khac g c sang mai, trau ban se con lai va gao se lot xuong... Va cung nh c i qua lo, th o sanh th gom se c hay khong. Hoac cung nh phai ch khi co qua mi biet cay dai hay cay tot. Va Ben Sira ket luan c thong tha nghe li bien luan cua con ngi se biet tam t cua ho. Thanh ra khong nen voi phan oan mot ai trc khi nghe nhieu li ngi o noi.

Nh vay t thai o phai co oi vi ngi mua ban, tac gia a dan chung ta sang thai o phai co oi vi moi ngi: ng voi tin ai va phe phan ai trc khi nghe ngi o noi, bi v tam t con ngi lo bay khi bien luan. Tac gia co lac quan qua khong? Co the luon luon can c vao li noi cua con ngi ma anh gia ho khong, cho du khong phai la tin vao mot li, nhng la a nghe ngi ay luan ly rat nhieu? Tac gia Luca dng nh khong hoan toan tin nh vay. Ngi a them mot so tieu chuan na e hieu biet con ngi nh trong bai Tin Mng sau ay.

 

2. Viec Lam

Chung ta bao Luca la tac gia cua bai Tin Mng nay, mac du ay la Li Chua a thot ra t mieng Chua Giesu Kito. Chac Chua a khong noi tat ca nhng li nay mot lan va khong theo mot th t nh ay. Ro rang chang co mot th t luan ly nao e khang nh Chua a noi luon mot lan nhng ieu t an khp vi nhau. Cung nh t tng nay va nhng cau van nh the, trong sach Tin Mng Mattheu chang han, lai nam nhng cho khac va phuc vu nhng chu e khac. Nh vay chung ta co the noi c rang, tac gia Luca a dung nhng cau Chua noi nhng trng hp khac nhau em xep ca vao cho nay e phuc vu mot chu e nao ay.

Neu chung ta con nh, th Chua nhat trc chung ta cung a oc sach Tin Mng cua Luca. oan trch hom nay tiep theo bai oc lan trc. The ma hom o chung ta a thay rang Chua day chung ta phai yeu thu ch, khong con c duy tr au oc ky th va phan biet, va phai coi moi ngi la con cai mot Cha tren tri va het thay la anh em cua nhau. Hom nay dng nh tac gia Luca muon tiep noi t tng tren va noi en thai o bac ai ngay trong cong oan cac mon o cua Chua, tc la chnh trong long Hoi Thanh va Giao Hoi.

Chac chan cau au tien trong bai Tin Mng hom nay phai hieu ve cac ngi lanh ao cong oan tc la hang giao s: linh muc, giam muc hien nay cua chung ta. Thc ra cau van co the dung trong mot trng hp khac. Va trong Mattheu cau nay a c tuyen bo ve gii t te, lanh ao trong Do Thai giao. Ho la nhng ngi mu dan ang cho ngi mu. Nguyen khi o ch la mot cau cach ngon. Chua Giesu co lan dung e noi ve luat s va biet phai v ho khong biet m mat on nhan ng loi cua Thien Chua ang bay to ni cong viec cua ang Ngai sai en. Ho cng v lanh ao ma mu th dan ang ch loi cho ngi khac sao c?

Tac gia Luca nh co lan Chua noi nh vay. Nay ang viet nhng li Ngi khuyen bao mon o, Luca sc nh cau o. Ngi thay no van hp e noi vi gii lanh ao trong Hoi Thanh. Nhng ngi nay can nh rang: cng v lanh ao, ho phai sang suot. o la thai o bac ai quan trong nhat ho phai thi hanh cho nhng ngi c trao pho cho ho.

Nhng trong Hoi Thanh, khong phai ch co cac nha lanh ao. ai bo phan Dan Chua c goi la mon o. Va t cach au tien, thai o bac ai c s cua ngi mon o nam trong quan he vi Thay mnh. Mon o khong le hn Thay, hoan b la moi ke se c nh Thay. Li nay thoat nghe co ve chua chat, nhng neu nh Thay cua cac mon o chnh la Chua Giesu Kito, th ay la ca mot ly tng cao ca: mon o phai co gang nen hoan b nh Thay.

Sau hai cau noi vi hai hang ngi trong Hoi Thanh, nhng cau sau co the noi, mi that s vao e va muon day do moi thanh phan trong cong oan tn hu. Ho khong nen e y en khuyet iem cua anh em trc, nhng trc het hay muon nh anh em giup mnh sa oi tnh h net xau. Neu lam nh vay chac chan se khong co cai co bat bnh; mot cong oan nh the chac chan moi ngay mot hoan toan hn. Ai ma khong co cam tnh yeu thng oi vi ngi muon sa mnh? Bac ai cong oan c xay dng chac chan nhat, khi cac phan t trong cong oan luon y thc bon phan phai sa mnh, trc khi noi en cac khuyet iem cua anh em. Nhat la khi trong cong oan ay, ai cung theo gng Chua ma sa mnh nh tren va noi: hoan b la moi ke se c nh Thay?

The nen ngi tot phai chng to qua viec lam. Chung ta ng tng ay Luca mau thuan hoac noi khac vi tac gia sach Huan Ca. Ca hai a trch cau tuc ng: Xem qua biet cay. Ni tac gia sach Huan Ca, li noi va bien luan la qua do tam t con ngi. Luca cong nhan ieu ay v ay ngi cung viet: long a ay nhng g th mieng noi ra. Nhng li noi ni Luca khong phai ch la cac am, cac tieng, ma con la tat ca moi viec ma con ngi lam. Cac viec nay cung bay to "long" ngi ta, v "ngi lanh t kho lanh long mnh ma em ra s lanh, va ngi d t tnh ac ma em ra s ac".

Nh vay Luca muon ay u hn tac gia sach Huan ca. Ngi khien chung ta nen giai thch bai sach nay mot cach rong rai nhng van hp y vi tac gia. Nh chung ta biet, ong viet nhng li tren la e canh giac con cai Israen e phong s gian doi cua phng mua ban. Va s d nh vay v ong thay qua nhieu bat cong va toi loi trong viec mua i ban lai. Ong muon xa hoi cong bang huynh e hn.

V the chung ta co the hieu bai sach Cu c hom nay ve long bac ai. Cung nh bai Tin Mng vay. Nhng mot mc o sau sac hn. Tac gia sach Huan Ca thay thieu bac ai trong viec mua ban. Tac gia Luca con nhn thay trong thai o ngi ta hay phe bnh va ch trch nhau. Cuoi cung ca hai eu cong nhan phai sa cha t tam t va t "long" con ngi. Do o muon biet ngi tot, phai xem li noi, phai xet viec lam. Nhng muon co li tot va viec lanh, phai sa oi tam t va long tr, la con ngi ben trong cua chung ta. Co the lam cong viec nay khong?

 

3. n Chua

Theo thanh Phaolo trong bai th hom nay, khi xac hay chet nay mac lay s trng sinh, th bay gi con ngi mi thc s cong chnh. Va c bac ai yeu thng mi tron ven. oi vi chung ta d nhien la nh vay roi. Nhng cac oc gia trc tiep cua thanh Tong o, tc la nhng ngi Corinto thi bay gi, chan ly ay nen c giai thch ro rang hn. Bi v ho la nhng ngi Hy lap tong giao. t ra ho la cac tn hu mi me ang ht th bau kh van hoa Hy Lap. Nhng ngi nay quan niem xac va hon ni con ngi la hai yeu to rat d biet, chang the hoa hp vi nhau. Hon trong xac nh trong tu, ch ch i ngay thoat ra khoi xac e c tr ve song nh nhng than linh, bi v trc kia linh hon cung chung vi cac than thanh, nhng a sa oa nen ri vao xac tht va b giam o. Thanh ra bao lau con song trong xac the, linh hon con kho s va am c. Con ngi khong co s hoa hp ngay trong chnh mnh, nen cung chang co hoa hp c trong xa hoi. Linh hon i ngay giai thoat ra khoi than xac.

Quan niem nh vay khong hp vi c tin. anh rang xac tht con ngi hien nay la moi cho s chet. Nhng chet khong phai la het. Nh s song lai cua Chua Giesu Kito, than xac con ngi cung se song lai. Khong phai e roi lai song nh trc ay, nhng e trng sinh bat t nh "than thanh". Va s d nh vay la v xac the con ngi se mac lay s bat hoai, la ac tnh cua Thien Chua. Luc ay con ngi se ca khuc khai hoan che nhao s chet: T than hi, ac thang cua ngi au? T than hi, noc cua ngi au, ngi a dung toi loi lam noc sat hai con ngi. Va toi loi a to ra manh liet trong che o Le luat, toan la cam oan ma khong co cu o. Nhng nay Chua Giesu Kito a em n cu o en, tay sach toi loi, lam vo hieu noc cua t than, khien con ngi co n Chua khong con chet na.

Nh vay n cua Chua Giesu Kito cu song chung ta khi tieu diet toi loi, va ban cho ta s song mi, s song cua Thien Chua thay the s song cua xac tht toi loi trc ay. Do o ai muon nen cong chnh, muon song bac ai yeu thng phai e cho n cua Chua Giesu Kito bien oi tam t va long tr. Va cong viec nay phai lam trong kien nhan, khong nao nung. Phai nh lam them nhieu viec lanh, ma thanh Phaolo goi la viec cua Chua.

Nh vay, ngi tot khong phai li noi, nhng viec lam, va noi ro hn, viec lam cua Chua. n cua Chua la yeu to cuoi cung quyet nh s cong chnh cua con ngi chung ta vay. Va n cua Chua phong phu ni cac B Tch, ac biet trong mau nhiem thanh le. Ni ay Chua ban cho chung ta banh nuoi song va cua uong thieng lieng, e chung ta co sc song cua Thien Chua, lam c cac viec Chua la cac viec lanh, hau tam t, long tr chung ta dan dan c cai hoa nen cong chnh. Chung ta se co nhng li noi viec lam ay bac ai yeu thng. Khong nhng i song ban than se ao c hn ma i song xa hoi cung cong chnh hn. Bai th Phaolo giup ta at c nhng ieu nhan nhu trong hai bai sach Huan ca va Tin mng vay.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page