Giai Ngha Li Chua Nam C

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat 6 Mua Thng Nien Nam C

Giao Ly Cua Tan c

(Gieremia 17,5-8; 1Corinto 15,12.16-20; Luca 6,17.20-26)

 

Phuc Am: Lc 6, 17. 20-26

"Phuc cho nhng ke ngheo kho. Khon cho cac ngi la ke giau co".

Khi ay, Chua Giesu t tren nui xuong cung vi mi hai tong o, va dng lai tren mot khoang at bang; o co ong mon e va mot am ong dan chung t Giuea, Gierusalem, mien duyen hai Tyro va Sion keo en e nghe Ngi giang va xin Ngi cha benh tat. Bay gi Ngi a mat nhn cac mon e va noi: "Phuc cho cac ngi la nhng ke ngheo kho, v nc Thien Chua la cua cac ngi. Phuc cho cac ngi la nhng ke bay gi oi khat, v cac ngi se c no ay. Phuc cho cac ngi la nhng ke bay gi phai khoc loc, v cac ngi se c vui ci. Phuc cho cac ngi, neu v Con Ngi ma ngi ta thu ghet, truc xuat va ph bang cac ngi, va loai tr ten cac ngi nh ke bat lng. Ngay ay, cac ngi hay han hoan va reo mng, v nh the, phan thng cac ngi se boi hau tren tri. Chnh cha ong ho cung a oi x vi cac tien tri y nh the.

"Nhng khon cho cac ngi la ke giau co, v cac ngi hien a c phan an ui roi. Khon cho cac ngi la ke a c no ne ay u, v cac ngi se phai oi khat. Khon cho cac ngi la ke hien ang vui ci, v cac ngi se u sau khoc loc. Khon cho cac ngi khi moi ngi eu ca tung cac ngi, v chnh cha ong ho cung tng oi x nh vay vi cac tien tri gia".

 

Suy Niem:

Cac Cbua nhat trc a cho chung ta thay c Giesu khi s truyen giao. Ngi t gia gia nh e i vao xa hoi (tiec ci Cana, Chua Nhat II). Ngi en hoi ng Nadaret t gii thieu la v tien tri ma Thien Chua ha gi en (Chua Nhat III). Ke ong hng phu nhan Ngi (Chua Nhat IV) khien chung ta thay trc cong viec cua Ngi roi se i ti au. Nhng c Giesu a chon cac tong o e s mang cua Ngi c am bao trong tng lai (Chua Nhat V). Hom nay (Chua Nhat VI) bai Tin Mng se cho chung ta thay chnh noi dung giao ly cua Ngi, cung la giao huan trng ton trong Hoi Thanh. No a c chuan b trong Cu c, nh bai sach Gieremia co the cho chung ta thay. Va no ch co the c tin theo neu chac chan viec c Giesu a song lai e tr thanh ngi i trc chung ta vao hanh phuc trng sinh.

Bai th Phaolo hom nay ngan nhng rat quan trong. Chung ta hay suy niem Li Chua e nhan ra nhng bai hoc rat hien ai cho i song con ngi.

 

1. S Khon Ngoan Cua Cu c

Gieremia la mot tien tri. Ong la mot trong bon tien tri ln con lai mot van pham. ay li le cua ong khong co ve "tien tri" bao nhieu. anh rang van co cong thc ma cac tien tri van dung e khai ngon: "Li Chua phan nh the nay". Nhng sau o tac gia a s dung loi van khon ngoan, a ra y kien phai an the nao cho c hanh phuc va khoi bat hanh.

Thc ra th loi van nay khong phai la khong bao gi c cac tien tri dung. Mose van dung no khi vach ra cho con cai Israen thay rang ho luon luon ng trc hai con ng: mot ng dan en s song va mot ng dan en s chet. Ngi ta c t do la chon mot trong hai con ng ay. Cung la hai con ng hanh phuc va vo phuc. Loi van tien tri thng khong mac hnh thc trnh bay gay gon ay... No thng phong phu va tam tnh hn. Nhng cuoi cung no thoi thuc ngi ta phai la chon gia ng dan ti s song va ng a ti s chet. oan tien tri Gieremia hom nay la mot khuc nam trong toan bo tac pham mang ten ong. No mac hnh thc loi van khon ngoan, nhng van gi giong tien tri, v no bat au vi nhng cau tuyen an ma cac tien tri van phai noi e sa sai va pha o.

Gieremia loan bao tai hoa cho ke tin tng vao ngi i va tr long oi vi Chua. Ong co nham cu the vao ai khong, hay ch neu len nhng le khon ngoan ngan i? Chac chan nhieu ngi nghe ong noi thi bay gi, a giat mnh va kho chu. Ho cam thay b nham that s. V thi Gieremia con cai Israen ang sa sut long ao c. Nhat la bac vua Seecias (597-586 trc CN). Nha vua khong chu nghe li tien tri. C an theo xac tht. Roi thay roi Chua bat au quat len, thay v thong hoi an nan tr ve vi Ngi, ong i tm sc manh ni cac lien minh quan s. Ong khong ang tr long vi Chua va tin tng vao pham nhan sao? Ong bo cho cay da vao Thien Chua cao ca, e cau cu vi nhng con ngi xac tht. Va khong rieng g Seecias. Hau het hang au muc dan bay gi eu nh vay. Chnh sach cua Israen bay gi la coi thng ng loi cua Chua va tin tng moi to chc loai ngi.

Gieremia en lam s mang tien tri... Ong nguyen rua chnh sach ay. Ong loan bao tai hoa se ap en tren nhng ke bo Chua nh vay. Ho se nh co cay ni sa mac, lam sao co c hanh phuc? Nang se thieu, at se ot, co se rui. Khac han vi con ngi at tin tng vao Chua. Ho nh cay trong ben b suoi. Re se mat, la se ti, trai se nhieu. o la nhng hnh anh quen thuoc ma Kinh Thanh van dung e mo ta nh menh cua ke d, ngi lanh. Gieremia lap lai nhng hnh anh ay e khang nh niem tin cua mnh va keu goi moi ngi tr ve vi Chua.

o ch la sao ng hay la nhng li chan that? Chung ta biet Seecias a ket thuc cuoc i tham hai nh the nao: ong b bat, b khoet mat, b dan i lu ay va con cai ong a b tan sat tham thng (Gr 39,1-10).

Gieremia a khong thay trc hoan toan nh vay au. Nhng ong tham tn ve chung cuoc bi at cua nhng ke bat trung vi Chua. Ong noi len nhng li khon ngoan va tien tri cho moi ngi va moi thi. Chang bao gi nhng li nay mat gia tr. Nhng chung ta cung co nhng giao huan ro rang va ay u hn na. Chnh c Giesu a en day chung ta. Va thanh Luca a ghi lai cho Hoi Thanh trong bai Tin Mng hom nay.

 

2. Giao Ly Cua Tan c

c Giesu bay gi tren nui xuong... Ngi va qua mot em cau nguyen cung Chua Cha... Va sang ngay, Ngi a goi 12 mon e lai va at ho lam tong o. Bay gi Ngi xuong khoi nui, khong nhng co oan 12 va nhieu mon e khac i theo, ma con co rat ong dan chung ang ng ch mot cho at bang va rong. Ho t khap ni keo en, nh muon c chia se nhng g ma c Giesu a ban cho cac tong o cua Ngi khi tren nui. Qua vay, thanh Mattheu noi rang c Giesu a giang ve cac Phuc that khi tren nui va bai giang o c menh danh la bai giang tren nui. No lai ke khai 8 ieu phuc ha cho nhng ngi nghe Li Chua, nen c goi la bai giang 8 moi phuc that. ay chung ta ch thay co 4 ieu phuc va thay c Giesu a tuyen bo nhng ieu nay mot cho at bang phang va rong. La v thanh Luca la tac gia co tinh than pho quat, muon cho het moi dan toc c chia se tin mng cu o. Cho at bang va rong gi len mat bien bao la ma tac gia a nhieu lan vt qua vi thanh Phaolo e mang tin mng en cho cac dan toc. Hom nay cac dan toc cung hien dien cho at bang va rong nay v co ong oan lu t Gierusalem va nhieu tnh keo en.

Chac chan khong phai Luca a bt xen bai giang cua c Giesu, khien 8 moi phuc that ch con co 4. Chung ta phai noi rang ca thanh Luca va thanh Mattheu a ghi lai toan bo bai giang cua Chua qua trung gian mot ban van a co trc ban van cua cac ngai. Ban van nay ghi 4 ieu phuc cho ke ngheo, ke oi, ke khoc, va ke b bat b v ao. Mattheu va Luca cung chep lai ca 4, nhng ca hai muon quang dien them. Mattheu th phan 4 thanh 8; con Luca th nhan 4 vi 2, tc la dung them hnh thc tieu cc, ngha la sau khi noi en 4 ieu phuc, Luca noi en 4 ieu vo phuc cho nhng ke mau thuan vi 4 hang ngi ngheo, oi, khoc loc, va b ghet bo, th bon ieu vo phuc lai e doa nhng ke giau, no, ci ct va c tang boc. Nh vay, the van cua Luca gan vi loi van khon ngoan nh chung ta nhn thay trong bai sach Gieremia. ay chung ta cung a thay co 2 phan: oan trc noi ve so phan nhng ke bo Chua e chay theo the gian. nh menh cua ho ngc han vi tng lai cua nhng ngi at het tin tng vao Chua, c trnh bay oan sau. Nhng chung ta hay thoi noi ve hnh thc van chng, e tap trung suy ngh vao t tng cua bai Tin Mng hom nay.

Luca la mot y s va la tac gia cua long Chua thng xot nhan loai. Ngay t cau au tien, chung ta a nhn thay mot long thng xot rat cu the. Luca viet rang: Chua phan: Phuc cho nhng ke kho ngheo; ch khong noi nh Mattheu: Phuc cho nhng ke co tinh than ngheo kho. Co the noi c rang, theo Luca, khi ay c Giesu nhn vao mon o va tuyen bo nh tren. Li cua ngai co tnh cach rat chan that v cac mon e kia that s a kho ngheo... Va khi ghi lai Li Chua, Luca cung thay trc mat ch co nhng ke ngheo kho a tin vao Phuc Am va ang lam nen Hoi Thanh cua Chua tran gian. Noi cach khac theo Luca, Chua tuyen bo nhng ngi ngheo kho trong xa hoi la nhng ngi co phuc. Con nhng ngi giau co, chnh la nhng hang vo phuc.

Va nh vay Luca to ra trung thc vi truyen thong cac tien tri trong Cu c. V cac ngai luon loan bao nhng ke ngheo kho se c rao giang Tin Mng. Nay c Giesu mang Tin Mng en; nhng ngi co phuc nhan lanh chnh la nhng thanh phan ngheo kho trong xa hoi. Chnh Ngi cung a sinh ra gia am ngi nay. Ho la nhng ngi au tien c loan bao n cu o a en, khi s than Thien Chua hien ra vi muc ong trong em Chua Giang Sinh, Nhieu lan Ngi khang nh Tin Mng va cua cai khong the i vi nhau, v nhat thiet ho se me cua va bo Chua, hoac ngc lai ngi ta se i theo Chua va bo het moi s.

ac biet nhat trong sach Luca co cau chuyen ngi phu ho va Lazaro, mot ke an may ngoi ngoai ca nha ong (16,19-32). Khong phai ngi giau co ac tam g vi Lazaro. Nhng khi hai ngi chet, so phan a ao ngc han lai. Lazaro c a vao cung long Abraham, con ngi phu ho phai ni au n. Ly do ch v xa kia ong a sung sng va Lazaro a kho; bay gi Lazaro c an ui va ong phai au n. D nhien chung ta khong nen cat ngha mot cach may moc. Nhng phai thanh that cong nhan rang Kinh Thanh van co truyen thong chieu co nhng thanh phan ngheo kho trong xa hoi va thng phu nhan nep song cua nhng ngi giau sang.

Sach Tin Mng cua Luca lai cang ro ret ve van e nay (xem 16,13; 18,22.25; 12,30; 8,14...) Co the v nh sach ay viet au, tac gia a tra cu ky lng ve cuoc i cua Chua Cu The va thay ro thai o u ai cua Ngi oi vi thanh phan ngheo kho trong xa hoi. Va cung co the v yeu men Hoi Thanh va thay Hoi Thanh gom toan nhng thanh phan kho s nhat trong xa hoi, tac gia tham tn qua that Nc Tri la cua nhng ke ngheo kho.

Mot bang chng na ve viec tac gia Luca a hieu nhng con ngi ngheo kho ay mot cach cu the la cach ngi trnh bay cac moi phuc that sau. Khac vi ban van co trc ma Ngi vi thanh Mattheu a s dung e viet lai bai giang cua Chua, oan Tin Mng hom nay a oi cho noi ve nhng con ngi oi an len trc nhng con ngi khoc loc. Va nh vay nhng con ngi ngheo kho trc het la nhng con ngi bay gi tung oi. Ho se c no ay i sau; nhng bay gi Nc Tri cung a la cua ho roi v ho la thanh phan nhng ngi ngheo kho. Ngc lai, nhng ke bay gi no u sau nay se b oi khat, nh ngi phu ho no.

Nhng trong truyen thong cua Thanh Kinh, nhng ke ngheo kho khong nhng phai tung oi ma con gap rat nhieu au kho khac i. Hien tai ho phai khoc loc; nhng phuc cho ho v ho se c vui ci. Con nhng ke bay g vui ci, sau nay se phai u phien khoc loc. Co the noi ba moi phuc au lam thanh mot bo va chu yeu nham ti hang ngi kho s trong xa hoi ma Kinh Thanh goi chung la nhng ngi ngheo kho. Ho se c rao gang Tin Mng cho i nay va se c bu lai i sau... Nhng khi a lanh nhan Tin Mng, ho phai can than. Neu ho b ghet bo v danh Chua; th ho co phuc v ho se giong cac tien tri that. Con neu ho c khen lao, ho se nh cac tien tri gia.

Chung ta co the ngh rang, ay tac gia Luca cung a dien ta Li Chua cho mot hoan canh rat cu the. Chua a noi trc cho cac mon e biet ho se b ghet bo, bat b v Tin Mng... Nhng khi Luca viet sach, co le cac cn bat ao cha manh liet hoac a lang xuong. Ngc lai, au au ngi ta theo Chua cung b ky th va gap kho khan. Do o tac gia khong noi en bat b ma ch dien ta y tng b ghet bo. Va nh vay chung ta lai co dp phai hieu sach Luca trong hoan canh cu the cua Hoi Thanh.

Dan Chua bay gi, nh sach Cong Vu cac Tong o cho thay la cong oan bac ai en noi khong con ai ngh cua mnh co la cua rieng mnh na, nhng a em chia se het cho nhau e khong con ai tung thieu. Tuy long bac ai a bat au sa sut khi nhng ke muon gi mot phan cua cai lai cho mnh, nh v chong Anania... Luca thay ro tien cua that la bat lng (16,9). Ngi ta khong the lam toi Thien Chua va tien cua c (16,13). The nen phuc cho ngi ngheo kho v nc Thien Chua la cua ho.

Nhng dan Chua bay gi cung ang gap kho khan vi ngi Do Thai, nen phuc cho ho khi b ky th v danh Chua. Ho ang ong vai tro cua cac tien tri that gia dan c tuyen chon. S khon ngoan cua Cu c v the nay a thuoc ve ho. Ho hay tin tng vao Chua.

 

3. Niem Tin Cua Chung Ta

Hoan canh cua chung ta hien nay trong Hoi Thanh d nhien a khac vi thi thanh Luca. Nhng nhng net ta tren ay cua Ngi ve Hoi Thanh van con nhieu gia tr. Moi ni, Tin Mng Nc Tri van en vi nhng ngi ngheo kho va nhng ngi theo Chua thng b ghet bo... Chung ta khong mong nhan c bu ap va phan thng i nay, v ung nh li thanh Phaolo hom nay noi: Neu chung ta at moi hy vong vao c Kito von ven cho luc sinh thi nay thoi th qua that chung ta la nhng ke khon nan nhat trong tat ca the gian. Khong, v chung ta tuyen xng c Giesu a song lai t coi chet, th chung ta cung chac chan rang nhng ke chet trong Ngi cung se song lai.

Tuy nhien ngay tran gian nay, moi khi c hanh phung vu Thanh The, hn bao gi het, chung ta lai thay c trong Nc Tri. Va o khong phai la mot hanh phuc nho au... Noi cach khac, i song Kito hu hien nay cua chung ta ang the hien nhng li Luca a viet va a c s khon ngoan cua cac tien tri ngay xa bao trc. Ve mat xa hoi chung ta la nhng thanh phan kho ngheo va ang phai phan au nhieu, nhng hien nay nh mau nhiem c Giesu Phuc Sinh, khong nhng chung ta c an ui v ang trong Nc Tri, nhng hn na, chung ta con nam vng niem tin ve hanh phuc bat diet sau nay, khi nhng ke chet trong c Kito se song lai cho s song muon i. Va khong noi g xa, cong oan phung vu chung ta ang ay luc nay, la g sanh vi xa hoi loai ngi? Nhng ai trong chung ta khong ang cam thay c hanh phuc tran tre v ang c tiep xuc, c vay quanh, c trong Nc Tri cua Tin Mng cu o? Va mau nhiem Nc Tri c hanh bay gi khong la bao chng cho viec song lai mai ngay va hanh phuc trng cu sao? Do o chung ta hay yeu men phung vu, hay c hanh thanh le sot sang ay niem tin, e luon luon trong cuoc song hang ngay chung ta van nh mnh ang co hanh phuc Nc Tri va s song muon i nh c Giesu Kito Chua chung ta a song lai t coi chet. Chung ta hay ng len tuyen xng niem tin ay.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page