Giai Ngha Li Chua Nam A

Nhng Bai Suy Niem Li Chua Chua Nhat

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam

Prepared for Internet by Vietnamese Missionaries in Asia


Chua Nhat Le La Nam A

Tng niem mau nhiem Chua chu chet

(Mt 21,1-11; Ys 50,4-7; Ph 2,6-11; Mt 26,14-27,66 hoac 27,11-54)

 

Kieu La:

Bai Phuc Am: Mt 21, 1-11

"Chuc tung ang nhan danh Chua ma en".

Khi cac ngai en gan Gierusalem, vao a hat Betphaghe, giap nui Cay Dau, Chua Giesu sai hai mon e i va bao rang: "Cac con hay en lang trc mat kia, se gap ngay mot con la me cot o vi con la con. Cac con hay m day, dan ve ay cho Thay; va neu co ai bao cac con ieu g, th hay noi: Chua can en chung, va Ngai se gi tra lai ngay". Moi viec nay xay ra e ng nghiem li tien tri a phan:

"Cac ngi hay bao thieu n Sion rang: Ka vua ngi nhan ai en cung ngi, ngoi tren la me va la con, la con cua con vat ch o".

Cac mon e ra i va lam theo li Chua Giesu day bao. Hai mon e dan la me va la con ve, trai ao len mnh chung va at Chua ngoi len tren. Phan ong dan chung trai ao xuong ng, ke khac th chat nhanh cay trai loi i. Dan chung ke th i trc, ngi theo sau tung ho rang: "Hoan ho con vua avit! Chuc tung ang nhan danh Chua ma en. Hoan ho tren cac tang tri!"

Khi Ngai vao thanh Gierusalem, th ca thanh pho nao ong va noi rang: "Ngi o la ai vay?" Dan chung tra li rang: "Ngi ay la Tien tri Giesu, xuat than t Nadaret, x Galilea".

 

Suy Niem:

Chua Nhat Le La Nam A

Kieu La: Mt 21,1-11

Khong tuan le nao nhieu le nghi bang tuan Thng kho nay. Giao hoi c hanh mau nhiem trong nhat, nen tuan le nay ang goi la Tuan Le Thanh. Va e chung ta de tham d cac mau nhiem c hanh, Phung vu tuan nay ay nhng bieu th cu the, lot vao mat va rot vao tai. Chung ta se co gang tham d het.

M au, Phung vu mi goi chung ta c hanh viec Chua long trong vao thanh Yerusalem. Phung vu muon chung ta nh dien lai chnh s kien ay. The nen chung ta lam phep la cho nay, e roi rc vao nha th, nh c Kito ngay trc a en ng Nui Cay Dau roi mi khi hanh vao Yerusalem.

Nh chung ta ngay nay chon cho nay la cho thuan tien nhat trong hoan canh hien ai e khi s cuoc kieu, th ngay trc c Kito cung a chon ni y ngha nhat e i vao thanh. Yacaria ngay trc a loan bao (14,4), khi en cu Dan, Chua se dng chan tren Nui Cay Dau, Nui trc mat Yerusalem ve pha ong. Ngi Dothai tin li tien tri ay. Khi mot nhan vat no muon xng mnh la Cu The, ong a ho hao dan chung cung ong len Nui Cay Dau e xem ong ta hoa phep giai cu Yerusalem nh the nao. Ong ta ch nguy bien thoi, ch co lam c g. Tuy nhien oi vi dan chung, li tien tri Yacaria khong v vay ma mat gia tr. Hom nay mo ta c Kito khi hanh vao Yerusalem t Nui Cay Dau, cac tac gia thanh muon tuyen xng Ngi la Cu The va Ngi vao thanh e cu o chung ta.

Mattheo con them chi tiet hai con la. Ong trch dan Yacaria (9,9) e lam chng them ang vao Yerusalem hom nay la V Cu tinh hien hoa. Ch co ieu ong oc li tien tri hi meo mo mot t. Ong cat bt may cau trc qua han hoan khai hoan e cuoc vao thanh cua c Kito co ve khiem ton hn. Va nhat la thay v oc mot la con, con cua la me ong muon co ca hai la me cung la con. Ong van co thoi quen tnh gap oi nh the trong tac pham. Ong la ngi khon ngoan trong Nc Tri biet rut t trong kho ieu mi va ieu cu (13,52). Yacaria ch noi en la con, con cua la me, la cot nhan manh tnh cach mi me, cha ai ong ti, cha ai ci cua con vat e ang Cu The dung. Mattheo khong bo ieu ay, nhng cung khong muon thay c Kito ci nguyen tren mot la con yeu t. Ong muon co ca la me, e nhan manh them tnh cach chac chan cua viec Chua sap lam; va nh vay ca mi ca cu, ca con lan me eu c s dung. Tuy nhien y tng chnh van la viec c Kito ci la vao thanh hom nay the hien ro ret li sach Yacaria va lam chng Ngi la Cu The vao thanh e cu o trong thai o du hien, khiem ton.

Ngi c on tiep nh mot Hoang e theo kieu ong phng: dan chung tap nap, ke trc ngi sau, trai ao tren ng, rac la cho sang, reo ho inh oi. Nhng tieng Hosanna, Con Vua avt ang en nhan danh Thien Chua noi len niem tin c Yesu la Thien Sai, Cu The.

Nhng o ch la y kien cua quan chung, cua nhng ke n s kho ngheo. Vao ti thanh, cho cua nhng ngi giau sang, ang Thien Sai hien t khiem nhu khong c on tiep nh vay na. Va neu chung ta con nh: thanh Mattheo hay co nhng suy ngh ve Giao hoi khi viet tac pham cua ngi; va Nagiaret x Galile oi vi ngi la bieu tng ve dan ngoai, th cau ket bai Tin Mng va nghe oc co ngha la: c Yesu, v Tien Tri thanh Nagiaret x Galile, V Thu Lanh cua Giao hoi gom a so cac tn hu t dan ngoai, ang gia Yerusalem cu, oi nghch va khong muon chap nhan Tin Mng.

Nh vay, khi thuat lai viec Chua vao thanh hom nay, Mattheo khong nhng ch muon gii thieu Ngi la ang Thien sai cu the hien t va khiem nhu, en e chu nan; nhng tac gia con muon nhac nh chung ta ve than phan cua Hoi Thanh, cua moi cong oan Dan Chua, cua moi tn hu het thay a en t dan ngoai: tat ca ch la hien than cua V Tien tri thanh Nagiaret x Galile ang i vao i va trong i vi ly tng cu the ma van b hat hui. The th chung ta phai xin Ngi cho chung ta c nhng tam tnh cua Ngi e lam cong viec vao en Th hom nay, e roi vao i cu the nh Ngi. Chung ta het thay hay tien len vi nhng tam tnh ay.

 

Thanh Le Chua Nhat Le La:

Ys 50,4-7; Ph 2,6-11; Mt 26,14-27,66 hoac 27,11-54

Ban van a dai. Chung ta khong muon nghe ai noi g khac na. Co le chung ta con muon c yen lang e tng niem mau nhiem Chua chu chet. Nhng viec tng niem nay se t co ket qua neu khong c hng dan. Va neu thieu hng dan, ban van dai ma chung ta va nghe oc co le cung se khong e lai nhieu am vang sau sac. Chung ta phai noi vi nhau ve bai tng thuat viec Chua chu chet; chung ta phai nhan ra n Chua muon cu o chung ta trong Thanh le Chua nhat Thng kho hom nay.

 

A. Bai Tng Thuat Viec Chua Chu Chet

Ca bon sach Tin Mng eu dung cong thuat lai viec Chua chu chet. o la ieu hi la. Trc het viec ay ai a en Yerusalem ma khong biet? (Lc 24,18). Roi cac Tong o phai la nhng chng nhan ve viec Chua song lai, the ma lai dai dong t m ve viec Chua chu chet; va dai dong t m hn ca khi cac ong giang ve viec Chua phuc sinh na. S kien ay khien chung ta phai khang nh: khong the coi viec Chua chu chet nh la chuyen a biet roi, khong can noi ti na. Trai lai o la s kien phai suy ngh mai mai. Ma nh the la v viec Chua chu chet a khong thuoc ve d vang, nhng luon luon c hien ai hoa v Chua ch cu o chung ta ngay hom nay trong s chet va song lai cua Con Ngi ma thoi. T nan va Phuc sinh khong phai ch la hai s kien ke tiep nhau: t nan qua roi va hien nay chung ta ch can biet Chua phuc sinh. Khong, Chua Phuc sinh hien mang cac dau thanh. Ngi nhac nh chung ta nh en viec t nan, khong phai nh mot giai oan bi at phai trai qua, nhng nh chnh con ng loe sang viec phuc sinh. Va nh viec phuc sinh a choi sang trong viec Chua chu nan, th n cu o cung rc len trong chnh cuoc i ay phan au cua ta. Nh the, suy ngh ve viec Chua chu chet la nhan ra n cu o ngay trong i song nhieu th thach cua mnh. ao cua chung ta la ao nhap the, ao day chung ta biet song, nen giao ly cua ao phai nhan manh en viec Chua chu chet.

Ca bon sach Tin Mng eu dung cong thuat lai viec nay. Va ieu la th hai: ca bon sach eu giong nhau khi lam cong viec nay hn khi viet ve nhng viec khac. Do o ngi ta co the qua quyet: khi thuat lai viec Chua chu chet, cac tac gia a trnh bay suy ngh chung cua Hoi Thanh hn la viet ra nhng y ngh ca nhan cua mnh. Nhieu ngi nhn thay s giong nhau ay a voi tng khong co g phai e y trong cach thc tng thuat cua moi sach Tin Mng. Va ho ngh: biet mot bai tng thuat la u; hn na co the chon bat c bai nao lam c s roi them nhng chi tiet cua ba bai khac vao. Nhng lam nh vay la khong hieu g het! Chung ta c th e moi tac gia a chung ta i theo con ng t nan cua Chua. Tam tnh cua moi v se giup ta thay mau nhiem Chua chu chet that phong phu vo cung.

Hom nay chung ta theo thanh Mattheo. Ngi m au bai tng thuat bang viec Yua mac ca vi Hoi ong Dothai ve so tien thng y muon c e nop c Kito cho ho. Tac gia ro rang a ham y vu an sap dien ra la mot chuyen mua ban, toi loi, va ban thu. Va ban thu that, cai hon nop thay cua ten mon o phan phuc!

Con thai o cua nhng ngi khac the nao? Cac Tong o muon chong c, lay sc manh chong lai sc manh. Nhng c Yesu gat bo lap trng ay v la ng loi lan quan khong co loi thoat: ke dung gm se chet v gm. Ngi cung phu nhan y kien cua nhng ke muon xin Thien Chua mot s can thiep la lung, v la ng loi khong cu c ke co toi va do o khong cu the. Ngi nhan manh nhieu lan: hay e cho li Kinh Thanh nen tron; hay chap nhan ke hoach cua Thien Chua, v chet cha phai la het...

Hai chu e tren tiep tuc c Mattheo khai trien trong suot bai tng thuat. Toi loi ban thu cua bon Yua va Dothai lai c phi ra trong cau chuyen Yua em tra 30 ong bac. Ngi Dothai khong muon nhan nhng roi cung phai lay va em mua tha ruong mau. Ro rang bon chung a nhan toi; va mot lan na ro rang viec c Yesu chu chet a c viet trong Kinh Thanh, ma Ngi chap nhan lam cho nen tron.

Nhng nh tren a noi, Mattheo luon suy ngh ve Giao hoi trong khi viet Tin Mng. ay cung vay, trong bai tng thuat viec Chua chu nan, tac gia a co nhieu oan am ch Giao hoi ac biet khi viet lai vu an trc toa Philato. Ong quan ngoai ao nay muon tha c Yesu. V ong cung can ong ng nhung tay vao vu ngi cong chnh nay. ang khi o cac t te lai xui dan Dothai xin ong inh Ngi ho quen biet va xin tha bong cho Baraba, mot ten t toi. o la hnh anh ve Giao hoi gom a so dan ngoai va ve cong ong Dothai toi loi. Hnh anh ay con c Mattheo ve lai mot lan na khi ke chuyen: di chan Thanh gia, cac thng te cung ky luc va hang nien trng che dieu Chua (27,41), trong khi vien bach quan va tuy vien cua ong la dan ngoai lai kinh hai ma noi: ch thc, Ong nay la Con Thien Chua (27,54).

Tuy nhien, noi cho ung, dan ngoai ch c n c tin sau khi Chua a chu chet. Luc ay man phan ni cc thanh xe ra, cho phep moi ngi ke ca lng dan c vao. Ngi Dothai khong con ac quyen va oc quyen Li Ha na. Chc t te cua ao cu cung b huy luon. The gii cu o v khi at ong va a v tung. c Yesu a cu the roi khi nhieu mo m ra va nhieu xac thanh song lai. S chet cua Ngi a ban c tin cho vien bach quan, a tap hop mon e va cac phu n ao c lai, hng ho ve niem tin phuc sinh, ang khi khien ngi Dothai lung tung at lnh gac mo mot cach vo ch.

Nh vay Mattheo a co ca mot loi suy ngh oc ao ve viec Chua chu chet. Nh moi ngi a en Yerusalem vao dp le Vt qua nam o, ong a thay cac s kien dien ra. Chnh luc ay ong ch biet ghi nhan. Nhng khi c Yesu a phuc sinh va a tap hop cac Tong o lai, c tin cua ong c cung co en au th cac viec a ghi nhan kia cung tap hop lai en o va dnh vao nhau lam thanh mot bai tng thuat di anh sang cua mau nhiem Phuc sinh. Viec Chua chu chet khong phai la chuyen tnh c. Be ngoai no co do viec mua ban ban thu va tnh toan gian doi cung nh sai lam cua ky muc Dothai. Nhng ben trong o la dien tien cua ke hoach cu o a c viet trc trong Kinh Thanh e a dan ngoai vao Li Ha va ngi Dothai phai tr lai; va e nh Li c Yesu noi trc toa Dothai, t nay cac ngi se thay Con Ngi, ng ben hu Quyen Nang va en tren may tri; tc la t luc c Kito b xet x, ngi ta se thay Quyen Nang Thien Chua vi Ngi va Ngi cu o chung ta trong vinh quang Thap gia. Chnh toi loi cua loai ngi lam noi bat s vo toi cua Ngi, va chnh cai chet trong s vo toi co gia tr cu chuoc chung ta. Do o s song cong chnh cua chung ta khong nhng a chay ra t cac thng tch cua Ngi, ma con phai c minh chng va tang len qua moi th thach n au.

 

B. Bai Hoc Chua e Lai Cho Chung Ta

Thanh Phaolo khong bao gi viet mot bai tng thuat dai ve viec Chua chu chet. Nhng bai th Philip hom nay co the thay the. The van cua bai th cho phep chung ta co the ngh ay la mot ca van dung trong phung vu thi thanh Phaolo, noi ve mau nhiem Chua Kito. Va nh vay, ay la ban tuyen xng c tin cua Giao hoi. No khong the khac vi bai tng thuat cua thanh Mattheo v chung ta cung a noi, cac bai tng thuat ve viec Chua chu chet trong bon sach Tin Mng eu kha giong nhau, nen cung ch dien ta giao ly chung cua Hoi Thanh ma thoi. oc cac bai tng thuat nay, chung ta phai chia se c tin cua Giao hoi. Thanh gia c Kito noi len s vo toi thanh thien cua Ngi gia nhng ngi ma Ngi a goi la anh em nhng lai that la oc d. Chnh cai chet vo toi thanh thien cua Ngi khien chung ta nhan ra Ngi la Ngi Toi T Thien Chua ganh toi thien ha e cu chuoc chung ta. Chung ta ch tuyen xng Ngi chan that nh the khi tham d vao mau nhiem Thap gia cua Ngi e chap nhan cuoc i phan au nh la ng loi nen thanh va cu the.

Isaia ngay trc a c linh ng e viet ve than phan Ngi Toi T Thien Chua, tc la ve than phan c Kito va than phan moi Kito hu. Moi ngi toi t Thien Chua phai sang sang, m tai nghe Li Chua nh mon sinh; phai co li trung thanh cua mon sinh e lay Li Chua chong ke kiet sc; va cuoi cung phai gi lng cho ngi ta anh ap, cha ma cho ke nho rau, tr tr nh a trc moi nhuc nhan khac nho, biet rang chung cuoc mnh se khong phai then thuong.... Isaia that a ve trc khuon mat va i song cua c Kito. Moi li cua ong c bai tng thuat cua Mattheo lam cho sang to. Phaolo trong bai th Philip a suy ngh va thau hieu ng loi Thien Chua trong cuoc i cua c Kito. Phung vu hom nay dung ca ba bai oc nay a chung ta vao mau nhiem Thanh gia c hanh tren ban th e chung ta nhan lay c Kito chu chet va song lai, em theo mnh vao i ma chieu toa anh sang phuc sinh ngay trong moi phan au cua i song, tiep tuc con ng nen thanh va cu the cua c Kito, xng ang vi danh hieu Con Thien Chua.

 

(Trch dan t tap sach Giai Ngha Li Chua

cua c co Giam Muc Bartolomeo Nguyen Sn Lam)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page