e Tai Suy Niem Tnh Tam Mua Chay

Ngay th ba

Giao Duc Con Ngi Toan Dien

 

Ngay th ba:

Giao Duc Con Ngi Toan Dien

1. Nhng van e cua thi ai

Trong chng trnh oi thoai tre, chu e "V sao gii tre pham toi" do VTV6 thc hien ngay 25/6/2009.

Khi au chng trnh, mot so v phu huynh cho rang, gia nh khong phai la nguyen nhan tac ong trc tiep khien gii tre pham toi. Giang vien tam ly Bch Ngoc en t Hoc vien Canh sat nhan dan a phan bac quan iem nay. Ba cho rang, mot so gia nh co nhng cach x tho bao vi con tre khien chung co nhan thc lech lac ve nhan cach... dan en pham phap.

Tuy khong co mat trng quay nhng van theo doi truyen hnh va tham d trc tiep qua ien thoai, dien vien Hiep "Ga" tng i tu v buon ban ma tuy cung to y tan ong. "Theo toi, gia nh la nen tang cot loi e hnh thanh nhan cach con ngi", anh noi.

Theo ba Ngo Th Minh (can bo Uy ban Van hoa Giao duc Thanh thieu nien nhi ong Quoc hoi) khong ch nhng gia nh thieu thi gian hoac kinh te, nhieu cap v chong co ieu kien nhng do xa hoi cung nh khoa hoc phat trien nhanh ho khong co nhng ky nang can thiet e giao duc con cai. "Co a tre ngoi tren may mot tieng chi game nhng bo me khong biet con mnh chi cai g", v can bo nay dan chng.

Mi ay, Pham nh C (hoc lp 8) v muon co tien e chi games a bat coc em ho e tong tien co ruot. "Con tin" 5 tuoi sau o a b anh ho cho vao bao tai, hai chet. Ve vu an nay, mot ieu tra vien giau kinh nghiem cua Cong an Ha Noi a thot len "Chung giet ngi lanh lung nh chi games vay".

Mi ay Toa An Nhan Dan Ha Noi cung a xet x Nguyen Van Tu (14 tuoi) ve toi giet ngi. Tai phien toa, b cao l nh tha nhan do ham me ien t. e lay may chiec xoong, thu pham a dung ru bo thng hay bo cui chem chet ngi hang xom.

Trc hang loat nhng vu pham phap do gii tre gay ra, nhieu ngi cho rang nguyen nhan khong the o loi het cho gia nh va xa hoi, nha trng cung can nhn nhan nhng bat cap hien nay. Ong Nguyen Tung Lam, Hieu trng trng Trung Hoc Pho Thong inh Tien Hoang cho rang, ngoai day van hoa nha trng can phai giao duc cac ky nang song cho hoc sinh.

N can bo en t Uy ban Van hoa - Giao duc - Thanh thieu nien nhi ong Quoc hoi cung thang than, qua nhieu lan khao sat, mon Giao duc cong dan hien nay nhieu trng hoc dien ra nhat nheo. Nhng tnh huong co that ngoai i khong c a vao bai giang khien hoc sinh khong co hng hoc...

Trc khi may quay ong, giang vien Bch Ngoc cho rang, e han che gii tre pham toi, ngoai gia nh, nha trng va xa hoi cung nhau phoi hp, t than cac ban tre can phai vt qua nhng cam do. ng trc hoan canh kho khan, cac ban phai ngh en trach nhiem vi vi ban than va xa hoi.

Qua nhng trao oi chung ta thay gii tre pham toi co the t nhieu nguyen nhan. Co the do xa hoi va hoan canh, nhng nguyen nhan can ban van la t gia nh. V theo tam ly hoc, nhan cach cua con ngi c hnh thanh ngay t luc len ba. Ngha la nhan cach cua mot ngi hoan toan c gay dng theo khuon mau t gia nh.

V the, hom nay chung ta cung noi chuyen ve bon phan giao duc con cai theo tinh than cua Giao hoi.

2. Giao duc la mot bon phan

Nhieu ngi van lac quan cho rang "tri sinh voi, tri sinh co", nhng roi khi viec giao duc con cai that bai lai o loi cho tri v: "cha me sinh con tri sinh tnh". Xem ra ong tri la nguyen nhan moi s, tot cung nh xau.

Theo Kinh Thanh, Thien Chua a tng mong muon cho ngi sinh san cho ay mat at, nhng chac chan Ngai khong muon loai ngi sinh ra nhng a con kem chat lng va khong co pham chat. Ngai cang khong bang long khi ma loai ngi sinh san ba bai va thieu trach nhiem. Ngay ca ban than chung ta cung khong muon dung hang kem chat lng. V hang kem chat lng khong ch vo ch ma con gay nguy hiem cho ngi tieu dung. V vay, Thien Chua cung khong muon e con cai loai ngi sinh ra va ln len nh cay, nh co ma khong can quan tam en chat lng. Chnh Chua Gie-su a nhac en bon phan giao duc cua ngi tn hu chung ta: "Anh em hay i va lam cho muon dan tr thanh mon e, lam phep ra cho ho... day bao ho tuan gi moi ieu Thay a truyen cho anh em" (Mt 28,19-20). Ca dao Viet nam cung cung quan iem o va con nhan manh: "Sinh con chang day, chang ran - Tha rang nuoi ln lay long ma an". Bon phan day do con cai tr thanh mon e cua Chua phai la bon phan trc tien cua cha me. V cha me la nha giao au tien va gia nh la trng hoc au tien ma con tre c hoc song lam ngi.

Neu cac bac cha me quan tam giao duc con cai biet gi luat Chua, biet song theo le phai, biet an theo ung vi luan thng ao ly th co le xa hoi bt i nhng toi nhan. Neu cha me biet day con nhng ieu hay le phai ngay t trong loi th co le xa hoi bt i nhng chuyen bat nhan, bat ngha ang tran lan.

Thc vay, bon phan nay xem ra con qua thieu sot! Chat lng nhng a tre t lap, biet phai trai, biet song cao thng con qua t. Pham chat cua nhng ngi co nhan, ngha, ly, tr, tn va cong dung ngon hanh ngay cang thieu trong xa hoi hom nay. Nhng nhng a con thieu chat lng lai qua e he, bi ng pho con ay ray nhng a tre an noi tuc tu, song vo o, li bieng, ch y, gian tham,... ac biet la cac cau am, co chieu, con nha quyen the va giau co th ua oi, chi bi, song thac loan nhieu hn la song oan trang c hanh. Nhng a tre thch bao lc, de noi nong, thch hanh ha ngi khac phai chang no a hoc c nhng bai hoc t gia nh khi ma bo me thieu ton trong nhau, nhieu khi con anh am nhau? Nhng a tre thieu long nhan ai, long bao dung phai chang v no a hoc c loi song ich ky t trong gia nh? Nhng a tre song thieu oan trang, mc thc va lang loan phai chang no a khong c hoc nhng ky nang song t chu t nhng ngay con trong loi?

Nhieu khi chung ta than phien ve xa hoi, ve at nc, ve nhng ngi ang ieu hanh xa hoi nay a lam cho viec giao duc xuong cap. Nhng t khi chung ta y thc rang : Gia nh cua chung ta la mot "xa hoi nho". Hai xa hoi - ln va nho - anh hng va phan anh lan nhau. Xa hoi nay thay oi th xa hoi kia cung se thay oi. La cha me, chung ta ang lam chu, ang ieu hanh cai xa hoi nho be la gia nh cua chung ta. Neu chung ta khong lam cho cai xa hoi nho be ma chung ta ang lam chu ay tr nen tot ep hn, neu trong cai xa hoi nho be cua chung ta van con co nhng ieu khong tot ep, nhng ieu xau, th lieu se co cai ep trong xa hoi rong ln hay khong? Neu trong xa hoi nho be ma chung ta con chia re chong mot phe, v mot phe, con cai cung chia phe th lieu rang nhng thanh phan xa hoi nay co biet i xay dng tnh hiep nhat ai ong, hay chung ch gay them han thu, hiem khch bat c ni au ho hien dien?

3. Gia nh la mot giao hoi thu nho

Ben canh o, la ngi Kito hu, chung ta khong ch co bon phan xay dng xa hoi theo tinh than phuc am, ma con co bon phan a Chua Gie-su vao trong the gian, va e Ngai thong tr moi tam hon. ieu nay phai c bat au t chnh gia nh cua chung ta. V gia nh chnh la mot "giao hoi nho" ma chung ta co bon phan phai bien thanh mot "Nc Tri nho", trong o, co tnh yeu ng tr, va moi s eu tot ep. Chung ta phai Phuc Am hoa gia nh cua chung ta, lam sao e moi ngi trong gia nh chung ta song tot ep, yen vui, hanh phuc. Gia nh co nhng con ngi biet song theo tin mng cua Chua se ong gop cho xa hoi nhng con ngi biet song yeu thng va phuc vu moi ngi.

Thc vay, lenh truyen cua Chua "Anh em hay i va lam cho muon dan tr thanh mon e... day bao ho tuan gi moi ieu Thay a truyen cho anh em" phai c ap dung trc tien trong gia nh. Trc khi Phuc Am hoa xa hoi, the gii, ta hay Phuc Am hoa chnh mnh va gia nh mnh a. Hay bien con cai cua chung ta thanh nhng Kito hu tot. Hay lam cho hoa trai cua s thanh thien, yeu thng c n bong ket trai trong i song gia nh cua chung ta.

V the, cac bac cha me phai lam sao giup cho con cai co mot tng quan mat thiet vi Chua, co i song cau nguyen, biet hy sinh ban than cho Chua va tha nhan. Hay tap cho con cai ngay t hoi con nho co thoi quen oc kinh, cau nguyen, d le hang ngay, va bay to vi Chua nhng t tng, tam tnh co trong au. Tat ca nhng viec o la thc an can thiet cho i song tam linh cua chung. Tat ca nhng viec ao c o chnh la nhng viec tot c lap i lap lai thanh thoi quen tot cua mot i ngi. Con cai co mot i song tam linh tot, chac chan se bt i nhng tat xau va hoan thien mnh tot hn.

Muon the, cha me phai lam gng cho con cai ve i song c tin, ve i song cong bnh va bac ai mi co the t khuon mau tot cua cha me ma hnh thanh nhng con ngi tot cho xa hoi. V cai xa hoi thu nho nay tot hay xau, co bien thanh thien ang tai the hay khong, eu tuy thuoc vao cha me la nhng ngi ieu khien gia nh va nuoi day con cai nen ngi. Neu moi gia nh biet xay dng giao hoi nho cua mnh thanh mot cong oan yeu thng, biet phuc vu lan nhau, cham soc cho nhau th chung ta a phuc am hoa xa hoi nh muoi men tham thau vao tran gian.

c mong moi gia nh hay song hoa thuan yeu thng nhau e con cai hoc c bai hoc yeu thng va nhan ai t trong gia nh. c mong cac bac cha me biet nhn nhuc lan nhau, biet song theo le phai e con cai co kha nang biet phan biet phai trai va song t chu ban than thay cho nhng gay can bao lc. Nguyen xin Chua Gie-su, ang a en vi gia nh Nagiaret, xin cung hien dien nang va chuc phuc cho cac gia nh trong giao x chung ta. Amen.

 

Jos Ta duy Tuyen

(Thang 3 nam 2010)

 


Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page