Toâng hieán Munificentissimus Deus
cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ XII
veà vieäc ñònh tín Tín ñieàu
Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi
Toâng hieán Munificentissimus Deus cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ XII veà vieäc ñònh tín Tín ñieàu Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi.
Chuyeån ngöõ: Taâm Buøi
(WHÑ (10-08-2026) - Sau ñaây laø baûn dòch tieáng vieät toaøn vaên Toâng hieán Munificentissimus Deus cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ XII veà vieäc ñònh tín Tín ñieàu Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi. Baûn dòch Vieät ngöõ do Taâm Buøi thöïc hieän.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ XII
Toâi Tôù Cuûa Caùc Toâi Tôù Thieân Chuùa
Ñeå Löu Truyeàn Muoân Ñôøi
Toâng Huaán
Munificentissimus Deus[1]
Veà Vieäc Ñònh tín Tín Ñieàu
Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi
Ngaøy 1 thaùng 11 naêm 1950
Daãn nhaäp
1. Thieân Chuùa voâ cuøng quaûng ñaïi, Ñaáng toaøn naêng vaø moïi an baøi cuûa söï quan phoøng Ngaøi ñeàu ñöôïc thöïc hieän trong söï khoân ngoan vaø yeâu thöông, theo nhöõng keá hoaïch khoân doø cuûa Ngaøi, ñaõ dung hoøa trong ñôøi soáng caùc daân toäc cuõng nhö trong cuoäc ñôøi töøng con ngöôøi nhöõng ñau khoå vaø nieàm vui, ñeå baèng nhöõng neûo ñöôøng vaø theonhieàu caùch theá khaùc nhau, "moïi söï ñeàu sinh ích cho nhöõng ai yeâu meán Thieân Chuùa" (x. Rm 8,28).
2. Trieàu ñaïi Giaùo hoaøng cuûa toâi, cuõng nhö thôøi ñaïi hieän nay, ñang bò ñeø naëng bôûi bieát bao moái baän taâm, lo aâu vaø thoáng khoå, vì nhöõng tai öông heát söùc nghieâm troïng ñang xaûy ra vaø vìnhieàu ngöôøi ñaõ lìa xa chaân lyù vaø nhaân ñöùc. Tuy nhieân, ñieàu mang laïi cho toâi nieàm an uûi lôùn lao khi thaáy raèng, trong khi ñöùc tin Coâng giaùo ñöôïc bieåu loä caùch coâng khai vaø soáng ñoäng hôn hôn, thì loøng suøng kính Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Meï Thieân Chuùa, laïi ngaøy caøng böøng chaùy vaø trôû neân nhieät thaønh hôn; haàu nhö ôû khaép nôi, loøng suøng kính aáy trôû thaønh ñoäng löïc vaø daáu chæ baùo tröôùc moät ñôøi soáng toát laønh vaø thaùnh thieän hôn. Vì theá, trong khi Ñöùc Trinh Nöõ raát thaùnh chu toaøn caùch ñaày yeâu thöông thieân chöùc laøm meï ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc cöùu chuoäc baèng maùu chaâu baùu Ñöùc Kitoâ, thì taâm trí vaø con tim cuûa ñoaøn con Meï ñöôïc thoâi thuùc maïnh meõ hôn nöõa ñeå chieâm ngaém nhöõng ñaëc aân cuûa Meï vôùi loøng yeâu meán.
3. Quaû thaät, Thieân Chuùa, Ñaáng töø muoân thuôû ñaõ ñoaùn nhìn Ñöùc Trinh Nöõ Maria vôùi söï haøi loøng ñaëc bieät vaø troïn veïn, thì "khi thôøi gian tôùi hoài vieân maõn" (Gl 4,4), ñaõ thöïc hieän keá hoaïch quan phoøng cuûa Ngaøi baèng caùch laøm cho caùc ñaëc aân vaø ñaëc quyeàn maø Ngaøi ñaõ roäng ban cho Meï raïng ngôøi trong söï hoøa hôïp hoaøn haûo. Vaø neáu Hoäi thaùnh, qua moïi thôøi ñaïi, luoân nhìn nhaän vaø ngaøy caøng thaáu hieåu saâu xa hôn söï quaûng ñaïi voâ bieân aáy cuøng söï hoøa hôïp vieân maõn cuûa caùc aân suûng, thì trong thôøi ñaïi chuùng ta, ñaëc aân Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Meï Thieân Chuùa, ñöôïc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi chaéc chaén ñaõ ñöôïc laøm saùng toû hôn bao giôø heát.
4. Ñaëc aân naøy caøng raïng ngôøi hôn keå töø khi vò tieàn nhieäm cuûa toâi, Ñöùc Pioâ IX, Ñaáng ñaùng ghi nhôù muoân ñôøi, long troïng tuyeân boá tín ñieàu Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi cuûa Meï Thieân Chuùa. Quaû thaät, hai ñaëc aân naøy gaén boù maät thieát vôùi nhau. Ñöùc Kitoâ ñaõ chieán thaéng toäi loãi vaø söï cheát baèng chính caùi cheát cuûa Ngöôøi; vaø nhôø quyeàn naêng cuûa Ñöùc Kitoâ, nhöõng ai ñaõ ñöôïc taùi sinh moät caùch sieâu nhieân nhôø bí tích Thaùnh Taåy cuõng chieán thaéng caû toäi loãi laãn söï cheát. Tuy nhieân, theo quy luaät chung, Thieân Chuùa khoâng muoán ban cho ngöôøi coâng chính höôûng troïn veïn hieäu quaû cuûa chieán thaéng aáy treân söï cheát cho ñeán khi thôøi taän theá ñeán. Vì theá, ngay caû thaân xaùc cuûa nhöõng ngöôøi coâng chính cuõng phaûi tan raõ sau khi cheát, vaø chæ trong ngaøy sau heát, moãi thaân xaùc môùi ñöôïc keát hôïp laïi vôùi chính linh hoàn vinh hieån cuûa mình.
5. Nhöng Thieân Chuùa ñaõ muoán mieãn tröø Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc khoûi quy luaät chung naøy. Nhôø moät ñaëc aân hoaøn toaøn ñoäc nhaát voâ nhò, Meï ñaõ chieán thaéng toäi loãi ngay töø giaây phuùt ñaàu tieân hieän höõu nhôø ñaëc aân Voâ nhieãm Nguyeân toäi. Bôûi vaäy, Meï khoâng phaûi chòu quy luaät hö naùt trong moà, cuõng khoâng phaûi chôø ñeán taän theá môùi ñöôïc höôûng ôn cöùu chuoäc thaân xaùc.
Söï ñoàng thuaän gaàn nhö tuyeät ñoái
6. Vì theá, khi Hoäi thaùnh long troïng tuyeân boá raèng Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Meï Thieân Chuùa, ñaõ ñöôïc gìn giöõ khoûi veát nhô nguyeân toäi ngay töø giaây phuùt ñaàu tieân ñöôïc thuï thai, caùc tín höõu caøng ñöôïc traøn ñaày nieàm hy voïng soáng ñoäng raèng chaúng bao laâu nöõa Huaán quyeàn toái cao cuûa Hoäi thaùnh cuõng seõ ñònh tín tín ñieàu veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñöôïc röôùc veà trôøi caû hoàn laãn xaùc.
7. Thaät vaäy, khoâng nhöõng caùc tín höõu Coâng giaùo rieâng leû, maø caû caùc ñaïi dieän cuûa nhieàu quoác gia hoaëc caùc giaùo tænh, vaø thaäm chí khoâng ít nghò phuï cuûa Coâng ñoàng Vatican, ñaõ tha thieát thænh caàu Toøa thaùnh ban haønh ñònh tín naøy.
8. Theo thôøi gian, nhöõng thænh nguyeän vaø lôøi thænh caàu aáy chaúng nhöõng khoâng giaûm bôùt maø coøn gia taêng töøng ngaøy veà soá löôïng cuõng nhö möùc ñoä khaån thieát. Vì muïc ñích aáy, nhieàu phong traøo caàu nguyeän ñaõ ñöôïc phaùt ñoäng. Nhieàu nhaø thaàn hoïc loãi laïc ñaõ chuyeân taâm nghieân cöùu vaán ñeà naøy, caû trong phaïm vi caù nhaân laãn taïi caùc hoïc vieän Giaùo hoäi vaø caùc cô sôû ñaøo taïo khaùc chuyeân veà caùc ngaønh thaùnh hoïc. Taïi nhieàu nôi trong theá giôùi Coâng giaùo, caùc Ñaïi hoäi Thaùnh Maãu ñaõ ñöôïc toå chöùc, caû ôû caáp quoác gia laãn caáp quoác teá. Taát caû nhöõng coâng trình nghieân cöùu vaø khaûo cöùu aáy ñaõ laøm saùng toû hôn raèng tín ñieàu veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñöôïc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi ñaõ ñöôïc chöùa ñöïng trong kho taøng ñöùc tin ñöôïc kyù thaùc cho Hoäi thaùnh; vaø nhìn chung, töø ñoù ñaõ phaùt sinh nhöõng thænh nguyeän khaån thieát xin Toøa thaùnh long troïng ñònh tín chaân lyù naøy.
9. Trong cuoäc vaän ñoäng ñaày ñaïo ñöùc naøy, caùc tín höõu ñaõ hieäp nhaát caùch kyø dieäu vôùi caùc vò chuû chaên cuûa mình. Chính caùc ngaøi, vôùi moät soá löôïng thaät ñoâng ñaûo, cuõng ñaõ göûi nhöõng thænh nguyeän töông töï leân Toâng toøa Pheâroâ. Vì theá, khi toâi ñöôïc naâng leân ngai toøa Giaùo hoaøng, thì Toâng toøa naøy ñaõ nhaän ñöôïc nhieàu ngaøn thænh nguyeän nhö theá töø khaép nôi treân theá giôùi vaø töø moïi thaønh phaàn Daân Chuùa: töø caùc ngöôøi con yeâu quyù cuûa toâi laø caùc Hoàng y thuoäc Hoàng y ñoaøn, töø caùc Hieàn huynh ñaùng kính laø caùc Toång Giaùm muïc vaø Giaùm muïc, cuõng nhö töø caùc giaùo phaän vaø giaùo xöù.
10. Vì vaäy, trong khi soát saéng daâng leân Thieân Chuùa nhöõng lôøi caàu nguyeän tha thieát, xin Ngaøi ban aùnh saùng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn cho taâm trí toâi, ñeå coù theå quyeát ñònh veà moät vaán ñeà heä troïng nhö theá, toâi ñaõ truyeàn thöïc hieän nhöõng bieän phaùp ñaëc bieät nhaèm phoái hôïp moïi noã löïc vaø khôûi söï caùc coâng trình nghieân cöùu nghieâm tuùc hôn veà ñeà taøi naøy. Ñoàng thôøi, toâi cuõng truyeàn phaûi caån thaän thu thaäp vaø caân nhaéc taát caû caùc thænh nguyeän lieân quan ñeán vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria raát dieãm phuùc ñöôïc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi, ñaõ ñöôïc göûi ñeán Toâng toøa naøy töø thôøi vò tieàn nhieäm khaû kính cuûa toâi laø Ñöùc Pioâ IX, Ñaáng ñaùng ghi nhôù, cho ñeán thôøi ñaïi cuûa toâi.[2]
Huaán quyeàn cuûa Hoäi thaùnh
11. Nhöng vì ñaây laø moät vaán ñeà heát söùc troïng ñaïi vaø quan troïng, toâi xeùt thaáy caàn tröïc tieáp vaø chính thöùc thænh yù taát caû caùc Hieàn huynh khaû kính trong haøng giaùm muïc, ñeå caùc ngaøi coâng khai baøy toû quan ñieåm cuûa mình. Vì theá, ngaøy 1 thaùng 5 naêm 1946, toâi ñaõ göûi ñeán caùc ngaøi Thoâng ñieäp Deiparae Virginis Mariae, trong ñoù toâi hoûi raèng: "Caùc Hieàn huynh khaû kính, vôùi söï khoân ngoan vaø thaän troïng ñaëc bieät cuûa mình, lieäu caùc Hieàn huynh coù cho raèng tín ñieàu veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc veà trôøi coù theå ñöôïc trình baøy vaø ñònh tín nhö moät tín ñieàu ñöùc tin hay khoâng? Vaø lieäu caùc Hieàn huynh coù mong muoán ñieàu ñoù, cuøng vôùi haøng giaùo só vaø caùc tín höõu thuoäc quyeàn chaêm soùc muïc vuï cuûa mình, hay khoâng?"
12. Vaø nhöõng vò maø "Thaùnh Thaàn ñaõ ñaët anh em laøm ngöôøi coi soùc, haõy chaên daét Hoäi thaùnh cuûa Thieân Chuùa" (Cv 20,28) ñaõ traû lôøi gaàn nhö hoaøn toaøn ñoàng thuaän theo höôùng khaúng ñònh ñoái vôùi caû hai caâu hoûi. "Söï ñoàng thuaän ñaëc bieät cuûa haøng Giaùm muïc Coâng giaùo vaø cuûa caùc tín höõu",[3] khi xaùc tín raèng vieäc Ñöùc Meï ñöôïc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi coù theå ñöôïc ñònh tín nhö moät tín ñieàu ñöùc tin, ñoàng thôøi trình baøy cho toâi giaùo huaán nhaát trí cuûa Huaán quyeàn thoâng thöôøng cuûa Hoäi thaùnh cuõng nhö ñöùc tin ñoàng taâm cuûa toaøn theå Daân Kitoâ giaùo, voán ñöôïc Huaán quyeàn naâng ñôõ vaø höôùng daãn, töï noù ñaõ bieåu loä moät caùch chaéc chaén vaø baát khaû ngoä raèng ñaëc aân aáy laø moät chaân lyù ñöôïc Thieân Chuùa maïc khaûi vaø ñöôïc chöùa ñöïng trong kho taøng ñöùc tin maø Ñöùc Kitoâ ñaõ kyù thaùc cho Hieàn theâ cuûa Ngöôøi laø Hoäi thaùnh, ñeå Hoäi thaùnh gìn giöõ caùch trung thaønh vaø coâng boá caùch baát khaû ngoä.[4] Chaéc chaén, Huaán quyeàn cuûa Hoäi thaùnh, khoâng phaûi baèng baát kyø noã löïc thuaàn tuyù naøo cuûa con ngöôøi nhöng nhôø söï trôï giuùp cuûa Thaàn Khí Söï Thaät (x. Ga 14,26); vì theá, Huaán quyeàn chu toaøn caùch baát khaû ngoä nhieäm vuï gìn giöõ caùc chaân lyù ñöôïc maïc khaûi luoân tinh tuyeàn vaø nguyeân veïn, ñoàng thôøi truyeàn laïi caùc chaân lyù aáy khoâng sai laïc, khoâng theâm, khoâng bôùt. Thaät vaäy, nhö Coâng ñoàng Vatican ñaõ daïy: "Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng ñöôïc höùa ban cho nhöõng ngöôøi keá vò Thaùnh Pheâroâ ñeå nhôø söï maïc khaûi cuûa Ngöôøi maø hoï coâng boá moät giaùo lyù môùi, nhöng ñeå nhôø söï trôï giuùp cuûa Ngöôøi, hoï gìn giöõ caùch baát khaû xaâm phaïm vaø trình baøy caùch trung thaønh maïc khaûi ñaõ ñöôïc caùc Toâng ñoà truyeàn laïi, töùc laø kho taøng ñöùc tin.""[5] Bôûi ñoù, töø söï ñoàng thuaän phoå quaùt cuûa Huaán quyeàn thoâng thöôøng cuûa Hoäi thaùnh, ngöôøi ta coù ñöôïc moät chöùng cöù chaéc chaén vaø vöõng vaøng ñeå khaúng ñònh raèng vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi - moät chaân lyù maø, xeùt veà vieäc thaân xaùc ñoàng trinh cuûa Meï Thieân Chuùa ñöôïc toân vinh treân trôøi, khoâng moät khaû naêng töï nhieân naøo cuûa con ngöôøi coù theå töï mình nhaän bieát - chính laø moät chaân lyù do Thieân Chuùa maïc khaûi. Vì theá, moïi con caùi cuûa Hoäi thaùnh ñeàu phaûi tin chaân lyù aáy baèng ñöùc tin vöõng vaøng vaø trung thaønh. Quaû vaäy, cuõng chính Coâng ñoàng Vatican daïy raèng: "Phaûi tin baèng ñöùc tin thaàn linh vaø Coâng giaùo taát caû nhöõng ñieàu ñöôïc chöùa ñöïng trong Lôøi Thieân Chuùa, hoaëc ñaõ ñöôïc ghi cheùp, hoaëc ñöôïc truyeàn khaåu, vaø ñöôïc Hoäi thaùnh, qua phaùn quyeát long troïng hoaëc qua Huaán quyeàn thoâng thöôøng vaø phoå quaùt, ñeà nghò phaûi tin nhö nhöõng chaân lyù do Thieân Chuùa maïc khaûi."[6]
13. Veà ñöùc tin chung naøy cuûa Hoäi thaùnh, töø thôøi xa xöa qua doøng caùc theá kyû ñaõ coù nhieàu chöùng töø, daáu chæ vaø baèng chöùng; hôn nöõa, ñöùc tin aáy ngaøy caøng ñöôïc bieåu loä roõ raøng hôn.
14. Ñöôïc caùc vò chuû chaên höôùng daãn vaø giaùo huaán, caùc tín höõu ñaõ hoïc bieát töø Thaùnh kinh raèng Ñöùc Trinh Nöõ Maria, trong suoát cuoäc löõ haønh traàn theá cuûa mình, ñaõ soáng moät cuoäc ñôøi ñaày nhöõng öu tö, khaéc khoaûi vaø ñau khoå. Hôn nöõa, nôi Meï ñaõ öùng nghieäm lôøi tieân baùo cuûa cuï giaø thaùnh thieän Simeâon, khi moät löôõi göôm saéc beùn ñaõ ñaâm thaâu taâm hoàn Meï döôùi chaân thaäp giaù cuûa Ngöôøi Con chí thaùnh laø Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta. Cuõng vaäy, caùc tín höõu khoâng gaëp khoù khaên khi nhìn nhaän raèng Ñöùc Maria ñaõ qua ñôøi, nhö chính Ngöôøi Con Moät cuûa Meï ñaõ traûi qua caùi cheát. Nhöng ñieàu ñoù khoâng ngaên caûn hoï tin vaø coâng khai tuyeân xöng raèng thaân xaùc thaùnh thieän cuûa Meï khoâng phaûi chòu caûnh hö naùt trong moà, vaø nhaø taïm uy nghi cuûa Ngoâi Lôøi Thieân Chuùa chöa bao giôø bò tan raõ thaønh tro buïi. Traùi laïi, ñöôïc aùnh saùng aân suûng Thieân Chuùa soi daãn vaø ñöôïc thuùc ñaåy bôûi loøng yeâu meán daønh cho Ñaáng vöøa laø Meï Thieân Chuùa vöøa laø Meï raát dòu hieàn cuûa chuùng ta, hoï ñaõ chieâm ngaém ngaøy caøng roõ neùt hôn söï hoøa hôïp kyø dieäu cuûa nhöõng ñaëc aân maø Thieân Chuùa quan phoøng ñaõ ban cho Ñaáng laø coäng söï yeâu thöông cuûa Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta, nhöõng ñaëc aân ñaõ ñaït tôùi ñænh cao khoân saùnh, maø chöa moät thuï taïo naøo, ngoaïi tröø nhaân tính cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, ñaõ töøng ñaït tôùi.
Loøng toân kính cuûa caùc tín höõu
15. Chính ñöùc tin aáy ñöôïc minh chöùng roõ raøng qua voâ soá ñeàn thôø ñöôïc daâng kính Thieân Chuùa ñeå toân vinh Ñöùc Trinh Nöõ Maria Hoàn Xaùc Leân Trôøi, cuõng nhö qua caùc aûnh thaùnh ñöôïc ñaët taïi ñoù ñeå caùc tín höõu toân kính, haàu giuùp moïi ngöôøi coù theå chieâm ngaém chieán thaéng kyø dieäu naøy cuûa Ñöùc Trinh Nöõ dieãm phuùc. Hôn nöõa, nhieàu thaønh phoá, giaùo phaän vaø mieàn ñaát ñaõ ñöôïc ñaët döôùi söï baûo trôï ñaëc bieät cuûa Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi. Töông töï nhö vaäy, vôùi söï chuaån nhaän cuûa Hoäi thaùnh, nhieàu Hoäi doøng mang töôùc hieäu gaén lieàn vôùi ñaëc aân naøy cuõng ñaõ ñöôïc thaønh laäp. Cuõng khoâng theå queân raèng trong kinh Maân Coâi kính Ñöùc Maria, vieäc laàn haït voán ñöôïc Toøa thaùnh heát söùc khuyeán khích, coù moät maàu nhieäm ñöôïc daønh cho vieäc suy nieäm soát saéng veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc röôùc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc, nhö moïi ngöôøi ñeàu bieát.
Phuïng vuï cuûa caùc Giaùo hoäi Ñoâng phöông vaø Taây phöông
16. Tuy nhieân, ñöùc tin cuûa caùc vò muïc töû thaùnh thieän vaø cuûa caùc tín höõu Kitoâ giaùo ñöôïc bieåu loä röïc rôõ vaø phoå quaùt hôn caû qua vieäc, töø thôøi xa xöa, caû Ñoâng phöông laãn Taây phöông ñeàu cöû haønh moät leã phuïng vuï troïng theå. Chính töø ñoù, caùc thaùnh Giaùo phuï vaø caùc Tieán só Hoäi thaùnh khoâng ngöøng kín muùc aùnh saùng, bôûi nhö ai cuõng bieát, phuïng vuï thaùnh, "voán cuõng laø moät lôøi tuyeân xöng caùc chaân lyù treân trôøi vaø ñaët döôùi quyeàn huaán giaùo toái cao cuûa Hoäi thaùnh, coù theå cung caáp nhöõng lyù chöùng vaø chöùng töø quan troïng ñeå xaùc ñònh moät soá ñieåm rieâng bieät trong giaùo lyù Kitoâ giaùo".[7]
17. Trong caùc saùch phuïng vuï ghi laïi leã Ñöùc Meï an giaác hay leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi, ngöôøi ta gaëp nhöõng caùch dieãn ñaït nhaát quaùn khi khaúng ñònh raèng, luùc Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Meï Thieân Chuùa, rôøi cuoäc löu ñaøy traàn theá naøy ñeå vaøo thieân quoác, thì theo söï an baøi cuûa Thieân Chuùa Quan Phoøng, nôi thaân xaùc thaùnh cuûa Meï ñaõ xaûy ñeán nhöõng ñieàu töông xöùng vôùi phaåm giaù cuûa Meï laø Meï cuûa Ngoâi Lôøi Nhaäp Theå vaø vôùi caùc ñaëc aân khaùc maø Thieân Chuùa ñaõ ban cho Meï. Ñieàu aáy ñöôïc khaúng ñònh caùch ñaëc bieät trong cuoán Saùch Bí tích maø vò tieàn nhieäm cuûa toâi, Ñöùc Giaùo hoaøng Adrianoâ I, Ñaáng ñaùng ghi nhôù muoân ñôøi, ñaõ göûi cho Hoaøng ñeá Charlemagne. Trong ñoù coù lôøi nguyeän sau: "Laïy Chuùa, ngaøy leã hoâm nay thaät ñaùng ñeå chuùng con toân kính, vì trong ngaøy naøy, Thaùnh Maãu Thieân Chuùa ñaõ chòu caùi cheát taïm thôøi, nhöng Ñaáng ñaõ cöu mang vaø sinh haï Con Moät Chuùa, laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng con, nhaäp theå nôi mình, thì khoâng theå bò khuaát phuïc bôûi xieàng xích cuûa söï cheát."[8]
18. Ñieàu maø Phuïng vuï Roâma chæ dieãn taû vôùi söï coâ ñoïng voán coù, thì trong caùc saùch phuïng vuï coå kính khaùc, caû Ñoâng phöông laãn Taây phöông, laïi ñöôïc trình baøy ñaày ñuû vaø minh nhieân hôn. Chaúng haïn, Saùch Bí tích Gallican goïi ñaëc aân naøy cuûa Meï Maria laø "maàu nhieäm khoân taû, caøng ñaùng ca ngôïi boäi phaàn vì vieäc Ñöùc Trinh Nöõ hoàn xaùc leân trôøi laø ñieàu ñoäc nhaát voâ nhò giöõa loaøi ngöôøi." Coøn trong Phuïng vuï Byzantine, vieäc Ñöùc Maria ñöôïc röôùc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc nhieàu laàn ñöôïc lieân keát khoâng chæ vôùi phaåm giaù laø Meï Thieân Chuùa, maø coøn vôùi caùc ñaëc aân khaùc cuûa Meï, nhaát laø thieân chöùc laøm Meï ñoàng trinh ñaõ ñöôïc tieàn ñònh theo keá hoaïch ñaëc bieät cuûa Thieân Chuùa Quan Phoøng: "Thieân Chuùa laø Vua cuûa vuõ truï, ñaõ ban cho Meï nhöõng ñieàu vöôït treân leõ töï nhieân. Vì nhö khi sinh haï Con Chuùa, Ngaøi vaãn gìn giöõ Meï ñoàng trinh, thì trong moä, Ngaøi cuõng ñaõ gìn giöõ thaân xaùc Meï khoûi hö naùt, vaø toân vinh Meï baèng baèng vieäc ñöa Meï vaøo vinh quang thieân quoác."[9]
Leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi
19. Vieäc Toâng toøa, thöøa höôûng söù vuï ñöôïc trao cho Thuû laõnh caùc Toâng ñoà laø "cuûng coá ñöùc tin cho anh em" (x. Lc 22,32), ñaõ duøng thaåm quyeàn cuûa mình ñeå laøm cho leã naøy ngaøy caøng ñöôïc cöû haønh caùch long troïng hôn, ñaõ khích leä höõu hieäu caùc tín höõu bieát quyù troïng hôn bao giôø heát söï cao caû cuûa maàu nhieäm naøy. Nhôø ñoù, leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi, voán ñaõ coù vò trí cao quyù ngay töø ñaàu trong caùc leã kính Ñöùc Maria, daàn daàn ñöôïc naâng leân haøng nhöõng leã troïng baäc nhaát trong toaøn boä naêm phuïng vuï. Vò tieàn nhieäm cuûa toâi laø Thaùnh Giaùo hoaøng Sergioâ I, khi quy ñònh vieäc ñoïc kinh caàu hoaëc cöû haønh cuoäc röôùc kieäu troïng theå cho boán leã kính Ñöùc Maria, ñaõ lieät keâ caùc leã Sinh nhaät Ñöùc Maria, leã Truyeàn tin, leã Ñöùc Meï daâng Chuùa Gieâsu vaøo Ñeàn thaùnh, vaø leã Ñöùc Meï an giaác.[10] Sau ñoù, Thaùnh Giaùo hoaøng Leâoâ IV muoán taêng theâm phaàn long troïng cho leã naøy, voán ñaõ ñöôïc cöû haønh döôùi töôùc hieäu leã Ñöùc Meï Thieân Chuùa hoàn xaùc leân trôøi, baèng caùch aán ñònh theâm ngaøy leã voïng vaø tuaàn baùt nhaät; vaø trong dòp aáy, chính ngaøi ñaõ ñích thaân tham döï thaùnh leã giöõa ñoâng ñaûo tín höõu.[11] Hôn nöõa, vieäc töø thôøi xa xöa leã naøy ñaõ ñöôïc chuaån bò baèng vieäc giöõ chay ñöôïc minh chöùng roõ raøng trong lôøi xaùc nhaän cuûa vò tieàn nhieäm Thaùnh Giaùo hoaøng Nicoâla I, khi ngaøi noùi veà nhöõng kyø chay chính "maø Hoäi thaùnh Roâma ñaõ laõnh nhaän töø thuôû ban sô vaø vaãn coøn tuaân giöõ cho ñeán ngaøy nay."[12]
20. Tuy nhieân, vì phuïng vuï cuûa Hoäi thaùnh khoâng taïo neân ñöùc tin Coâng giaùo, nhöng giaû thieát ñöùc tin aáy ñaõ hieän höõu; vaø cuõng nhö hoa traùi phaùt sinh töø caây, caùc vieäc cöû haønh phuïng töï phaùt xuaát töø ñöùc tin, neân caùc thaùnh Giaùo phuï vaø caùc Tieán só vó ñaïi cuûa Hoäi thaùnh, trong caùc baøi giaûng vaø huaán töø daønh cho daân chuùng nhaân dòp leã naøy, khoâng coi phuïng vuï laø nguoàn ñaàu tieân cuûa giaùo lyù. Traùi laïi, caùc ngaøi noùi veà giaùo lyù aáy nhö moät ñieàu ñaõ ñöôïc caùc tín höõu bieát ñeán vaø ñoùn nhaän; caùc ngaøi giaûi thích roõ hôn, xaùc ñònh vaø ñaøo saâu yù nghóa cuõng nhö ñoái töôïng cuûa giaùo lyù aáy, ñaëc bieät laøm saùng toû ñieàu maø caùc saùch phuïng vuï nhieàu khi chæ gôïi leân caùch vaén taét, ñoù laø: ñoái töôïng cuûa leã naøy khoâng chæ laø vieäc thaân xaùc voâ hoàn cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc gìn giöõ khoûi hö naùt, maø coøn laø chieán thaéng cuûa Meï treân söï cheát vaø vieäc Meï ñöôïc toân vinh treân trôøi, theo göông Ngöôøi Con Moät cuûa Meï laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ.
Tieáng noùi cuûa caùc thaùnh Giaùo phuï
21. Trong soá caùc chöùng nhaân noåi baät cuûa truyeàn thoáng naøy, Thaùnh Gioan Ñamasceânoâ noåi baät hôn caû. Khi chieâm ngaém vieäc Ñöùc Maria, Meï Thieân Chuùa, ñöôïc röôùc caû hoàn vaø xaùc leân trôøi döôùi aùnh saùng cuûa caùc ñaëc aân khaùc maø Meï ñaõ laõnh nhaän, ngaøi ñaõ huøng hoàn tuyeân boá: "Thaät xöùng ñaùng khi Meï, Ñaáng ñaõ gìn giöõ troïn veïn ñöùc ñoàng trinh khi sinh haï Con mình, cuõng phaûi gìn giöõ thaân xaùc mình khoûi moïi hö naùt sau khi cheát. Thaät xöùng ñaùng khi Meï, Ñaáng ñaõ cöu mang trong cung loøng mình Ñaáng Taïo Hoùa laøm ngöôøi, phaûi ñöôïc cö nguï trong caùc ñeàn ñaøi thieân quoác. Thaät xöùng ñaùng khi Hieàn theâ, Ñaáng maø Chuùa Cha ñoùn nhaän, ñöôïc soáng trong cung ñieän treân trôøi. Thaät xöùng ñaùng khi Meï, Ñaáng ñaõ nhìn thaáy Con mình treân thaäp giaù vaø nhôø ñoù ñoùn nhaän trong loøng mình löôõi göôm ñau khoå maø Meï khoâng phaûi chòu khi sinh haï Ngöôøi, ñöôïc chieâm ngaém Ngöôøi ngöï beân höõu Chuùa Cha. Thaät xöùng ñaùng khi Meï Thieân Chuùa ñöôïc höôûng nhöõng gì thuoäc veà Con Meï, vaø ñöôïc moïi taïo vaät toân kính nhö laø Meï vaø laø Nöõ tyø cuûa Thieân Chuùa."[13]
22. Nhöõng lôøi naøy cuûa Thaùnh Gioan Ñamasceânoâ hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi nhöõng lôøi daïy cuûa caùc vò khaùc, cuõng khaúng ñònh cuøng moät giaùo lyù. Thaät vaäy, ngöôøi ta cuõng gaëp nhöõng lôøi leõ khoâng keùm phaàn roõ raøng vaø minh baïch trong caùc baøi giaûng nhaân dòp leã naøy cuûa nhieàu Giaùo phuï soáng tröôùc hoaëc cuøng thôøi vôùi ngaøi. Chaúng haïn, Thaùnh Germanoâ thaønh Constantinople cho raèng vieäc thaân xaùc cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Meï Thieân Chuùa, ñöôïc gìn giöõ khoûi hö naùt vaø ñöôïc ñöa leân trôøi khoâng nhöõng phuø hôïp vôùi thieân chöùc laøm Meï Thieân Chuùa, maø coøn töông xöùng vôùi söï thaùnh thieän ñaëc bieät cuûa chính thaân xaùc ñoàng trinh cuûa Meï: "Ñuùng nhö ñaõ cheùp, Meï xuaát hieän 'trong veû ñeïp raïng ngôøi'; thaân xaùc trinh nguyeân cuûa Meï hoaøn toaøn thaùnh thieän, hoaøn toaøn tinh tuyeàn, hoaøn toaøn laø nôi Thieân Chuùa ngöï. Vì theá, thaân xaùc aáy cuõng khoâng theå bò tan thaønh buïi ñaát; tuy laø thaân xaùc nhaân loaïi, nhöng ñaõ ñöôïc bieán ñoåi ñeå böôùc vaøo söï soáng cao caû cuûa tình traïng baát hoaïi, vaãn soáng ñoäng, ñaày vinh quang, nguyeân veïn vaø traøn ñaày söï soáng."[14] Moät taùc giaû coå khaùc cuõng vieát: "Laø Meï vinh hieån cuûa Chuùa Kitoâ, Ñaáng Cöùu Ñoä vaø laø Thieân Chuùa cuûa chuùng ta, Ñaáng ban söï soáng vaø söï baát töû, Meï ñöôïc chính Ngaøi ban cho söï soáng, maëc laáy thaân xaùc trong tình traïng baát hoaïi vónh cöûu, cuøng vôùi Ngaøi, Ñaáng ñaõ cho Meï soáng laïi töø moà vaø ñöa Meï veà vôùi Ngaøi theo caùch thöùc chæ moät mình Ngaøi bieát."[15]
23. Khi leã phuïng vuï naøy ngaøy caøng ñöôïc cöû haønh roäng raõi vaø vôùi loøng suøng kính ñaïo ñöùc ngaøy caøng taêng, caùc vò muïc töû cuûa Hoäi thaùnh vaø caùc nhaø giaûng thuyeát, cuõng ngaøy caøng yù thöùc boån phaän phaûi trình baøy caùch coâng khai vaø roõ raøng maàu nhieäm laø ñoái töôïng cuûa ngaøy leã, ñoàng thôøi laøm noåi baät moái lieân heä heát söùc maät thieát cuûa maàu nhieäm aáy vôùi caùc chaân lyù khaùc ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa maïc khaûi.
Giaùo huaán cuûa caùc nhaø thaàn hoïc
24. Trong soá caùc nhaø thaàn hoïc kinh vieän, khoâng thieáu nhöõng vò, vôùi öôùc muoán ñi saâu hôn vaøo caùc chaân lyù maïc khaûi vaø trình baøy söï hoøa hôïp giöõa lyù luaän thaàn hoïc vôùi ñöùc tin Coâng giaùo, ñaõ chæ ra raèng ñaëc aân Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi nhöõng chaân lyù ñöôïc Thaùnh kinh truyeàn daïy.
25. Döïa treân neàn taûng aáy, caùc ngaøi ñaõ neâu leân nhieàu lyù do ñeå minh giaûi ñaëc aân cuûa Ñöùc Maria, maø haàu nhö taát caû ñeàu haøm chöùa trong nguyeân lyù naøy: vì loøng hieáu thaûo cuûa mình, Chuùa Gieâsu ñaõ muoán ñöa Ñöùc Maria leân trôøi. Do ñoù, caùc ngaøi cho raèng söùc maïnh cuûa nhöõng laäp luaän aáy ñöôïc ñaët neàn taûng treân phaåm giaù voâ song cuûa thieân chöùc laøm Meï Thieân Chuùa vaø treân taát caû nhöõng ñaëc aân phaùt sinh töø thieân chöùc ñoù: söï thaùnh thieän sieâu vieät cuûa Meï, vöôït treân moïi ngöôøi vaø moïi thieân thaàn; söï keát hôïp heát söùc maät thieát giöõa Ñöùc Maria vôùi Ngöôøi Con cuûa mình; vaø tình yeâu cao vôøi maø Ngöôøi Con daønh cho Ngöôøi Meï raát xöùng ñaùng cuûa mình.
26. Ngöôøi ta cuõng thöôøng gaëp caùc nhaø thaàn hoïc vaø caùc nhaø giaûng thuyeát, theo böôùc caùc thaùnh Giaùo phuï,[16] khi trình baøy nieàm tin cuûa mình vaøo vieäc Ñöùc Meï ñöôïc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi, ñaõ vaän duïng vôùi moät möùc ñoä töï do nhaát ñònh caùc söï kieän vaø lôøi vaên trong Thaùnh kinh. Chaúng haïn, chæ ñeå neâu moät vaøi baûn vaên thöôøng ñöôïc trích daãn, coù nhöõng vò vieän daãn lôøi Thaùnh vònh: "Laïy Chuùa, xin ñöùng daäy, ñeå cuøng vôùi hoøm bia oai linh Chuùa ngöï veà choán nghæ ngôi." (Tv 132, 8), vaø coi Hoøm bia Giao öôùc, ñöôïc laøm baèng goã khoâng hö naùt vaø ñöôïc ñaët trong Ñeàn thôø Chuùa, nhö moät hình aûnh baùo tröôùc thaân xaùc tinh tuyeàn cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria, ñöôïc gìn giöõ khoûi moïi hö naùt cuûa moà maû vaø ñöôïc naâng leân höôûng vinh quang raïng rôõ treân trôøi. Cuõng nhaèm muïc ñích aáy, caùc ngaøi moâ taû vò nöõ hoaøng tieán vaøo cung ñieän thieân quoác caùch khaûi hoaøn vaø ngöï beân höõu Ñaáng Cöùu Chuoäc thaàn linh (Tv 44, 10.14-16), cuõng nhö taân nöông trong saùch Dieãm ca, "tieán leân töø sa maïc, töïa hoà nhöõng coät maây, thôm ngaùt muøi nhuõ höông moät döôïc" ñeå ñöôïc ñoäi trieàu thieân (Dc 3, 6; x. 4, 8; 6, 9). Caû hai hình aûnh naøy ñöôïc trình baøy nhö nhöõng hình boùng cuûa vò Nöõ hoaøng vaø Taân nöông thieân quoác, Ñaáng ñöôïc ñöa leân cung ñieän treân trôøi cuøng vôùi vò Taân lang thaàn linh cuûa mình.
27. Hôn nöõa, caùc Tieán só kinh vieän nhaän thaáy hình boùng cuûa vieäc Ñöùc Trinh Nöõ, Meï Thieân Chuùa ñöôïc röôùc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc khoâng chæ nôi nhieàu hình aûnh trong Cöïu öôùc, maø coøn nôi hình aûnh Ngöôøi Phuï nöõ maëc aùo maët trôøi maø Thaùnh Gioan Toâng ñoà ñaõ chieâm ngaém treân ñaûo Patmos (Kh 12, 1tt). Töông töï nhö vaäy, trong caùc baûn vaên Taân öôùc, caùc ngaøi ñaëc bieät chuù yù ñeán lôøi söù thaàn truyeàn tin: "Möøng vui leân, hôõi Ñaáng ñaày aân suûng, Ñöùc Chuùa ôû cuøng baø, baø coù phuùc hôn moïi ngöôøi nöõ" (Lc 1, 28), vì caùc ngaøi nhaän thaáy nôi maàu nhieäm Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi söï hoaøn taát cuûa tình traïng ñaày aân suûng ñaõ ñöôïc ban cho Ñöùc Trinh Nöõ dieãm phuùc, cuõng nhö moät phuùc laønh ñoäc nhaát voâ nhò, ñoái nghòch vôùi lôøi nguyeàn daønh cho baø Eva.
28. Do ñoù, ngay töø buoåi ñaàu cuûa neàn thaàn hoïc kinh vieän, Ñöùc Giaùm muïc Amadeus thaønh Lausarme ñaõ khaúng ñònh raèng thaân xaùc cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria vaãn nguyeân veïn - thaät sai laàm khi tin raèng thaân xaùc Meï laïi chòu caûnh hö naùt - bôûi vì thaân xaùc aáy ñaõ thöïc söï ñöôïc hôïp nhaát laïi vôùi linh hoàn Meï vaø cuøng vôùi linh hoàn ñöôïc ñoäi trieàu thieân vinh quang vó ñaïi treân thieân ñaøng. Ngaøi vieát: "Vì baø ñaày aân suûng vaø coù phuùc hôn moïi ngöôøi nöõ (Lc 1, 28). Chæ mình Meï xöùng ñaùng cöu mang Thieân Chuùa thaät bôûi Thieân Chuùa thaät, Meï ñaõ sinh haï Ngöôøi maø coøn ñoàng trinh, ñaõ nuoâi döôõng Ngöôøi baèng chính doøng söõa cuûa mình, aáp uû Ngöôøi trong voøng tay, vaø ñaõ daâng leân Ngöôøi moïi söï phuïc vuï cuøng toân kính thaùnh thieän."[17]
29. Trong soá caùc taùc giaû thaùnh thôøi kyø naøy, nhöõng vò ñaõ duøng caùc baûn vaên Thaùnh kinh hoaëc caùc hình aûnh vaø pheùp loaïi suy ñeå minh giaûi vaø cuûng coá giaùo lyù veà vieäc Ñöùc Meï ñöôïc röôùc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc, thì Tieán só Hoäi thaùnh, Thaùnh Antoân thaønh Padova, chieám moät vò trí ñaëc bieät. Trong baøi giaûng leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi, khi chuù giaûi lôøi ngoân söù Isaia: "Ta seõ laøm cho nôi Ta ñaët chaân ñöôïc veû vang." (Is 60, 13), ngaøi quaû quyeát raèng Ñaáng Cöùu Chuoäc chí thaùnh ñaõ toân vinh caùch tuyeät haûo Ngöôøi Meï raát yeâu daáu cuûa mình, Ñaáng töø ñoù Ngöôøi ñaõ nhaän laáy baûn tính nhaân loaïi. Ngaøi noùi: "Töø ñoù coù theå thaáy roõ raøng raèng Ñöùc Trinh Nöõ dieãm phuùc ñaõ ñöôïc röôùc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc, vì chính nôi thaân xaùc aáy ñaõ töøng laø nôi ñaët chaân cuûa Chuùa." Vì theá, taùc giaû Thaùnh vònh ñaõ vieát: "Laïy Chuùa, xin ñöùng daäy, ñeå cuøng vôùi hoøm bia oai linh Chuùa ngöï veà choán nghæ ngôi." Vaø Thaùnh Antoân giaûi thích raèng, cuõng nhö Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaõ soáng laïi töø coõi cheát vaø leân ngöï beân höõu Chuùa Cha, thì hoøm bia thaùnh thieän cuûa Ngaøi cuõng "ñaõ troãi daäy, vì trong ngaøy naøy, Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñaõ ñöôïc röôùc leân thieân ñaøng."[18]
Giaùo huaán cuûa Thaùnh Albertoâ Caû vaø Thaùnh Toâma Aquinoâ
30. Khi neàn thaàn hoïc kinh vieän ñaït ñeán thôøi kyø röïc rôõ nhaát trong thôøi Trung Coå, Thaùnh Albertoâ Caû, sau khi thu thaäp nhieàu luaän chöùng döïa treân Thaùnh kinh, Thaùnh truyeàn, Phuïng vuï vaø lyù luaän thaàn hoïc ñeå chöùng minh chaân lyù naøy, ñaõ keát luaän: "Töø nhöõng lyù leõ vaø chöùng cöù aáy, cuõng nhö töø nhieàu lyù do khaùc, roõ raøng raèng Ñöùc Meï raát dieãm phuùc, Meï Thieân Chuùa, ñaõ ñöôïc ñöa leân trôøi caû hoàn laãn xaùc, vöôït treân caùc phaåm traät thieân thaàn. Vaø chuùng toâi tin ñieàu ñoù laø hoaøn toaøn chaân thaät".[19] Trong moät baøi giaûng vaøo leã Truyeàn tin, khi giaûi thích lôøi chaøo cuûa söù thaàn: "Möøng vui leân, hôõi Ñaáng ñaày aân suûng #", vò Tieán só hoaøn vuõ ñaõ ñoái chieáu Ñöùc Trinh Nöõ raát thaùnh vôùi baø Evaø, vaø minh nhieân khaúng ñònh raèng Ñöùc Maria ñaõ ñöôïc mieãn tröø khoûi boán hình phaït maø baø Evaø ñaõ phaûi chòu.[20]
31. Tieáp böôùc vò thaày loãi laïc cuûa mình, Tieán só Thieân thaàn laø Thaùnh Toâma Aquinoâ, tuy khoâng bao giôø tröïc tieáp baøn rieâng veà vaán ñeà naøy, nhöng moãi khi coù dòp ñeà caäp, ngaøi luoân nhaát quaùn vôùi giaùo huaán cuûa Hoäi thaùnh Coâng giaùo khi xaùc tín raèng khoâng chæ linh hoàn, maø caû thaân xaùc cuûa Ñöùc Maria cuõng ñaõ ñöôïc ñöa leân trôøi.[21]
Lôøi giaûi thích cuûa Thaùnh Boânaventura
32. Cuøng moät laäp tröôøng aáy coøn ñöôïc Tieán só Seraphim, Thaùnh Boânaventura, chia seû cuøng vôùi nhieàu nhaø thaàn hoïc khaùc. Ngaøi quaû quyeát raèng cuõng nhö Thieân Chuùa ñaõ gìn giöõ Ñöùc Maria raát thaùnh khoûi moïi toån haïi ñeán söï thanh khieát vaø ñöùc ñoàng trinh cuûa Meï trong vieäc thuï thai vaø sinh haï Con mình, thì Ngaøi cuõng khoâng ñeå thaân xaùc cuûa Meï bò hö naùt thaønh tro buïi.[22] Khi giaûi thích vaø aùp duïng theo nghóa thích öùng cho Ñöùc Trinh Nöõ dieãm phuùc lôøi Thaùnh kinh: "Kìa ai ñang tieán leân töø sa maïc, neùp mình vaøo ngöôøi yeâu?" (Dc 8, 5), Thaùnh Boânaventua laäp luaän: "Töø ñaây coù theå hieåu raèng Meï hieän dieän taïi ñoù (trong Thaønh Thaùnh treân trôøi) caû veà thaân xaùc.# Thaät vaäy, vì haïnh phuùc vieân maõn seõ khoâng troïn veïn neáu Meï khoâng hieän dieän caùch caù vò; maø caù vò khoâng chæ laø linh hoàn, nhöng laø söï keát hôïp giöõa linh hoàn vaø thaân xaùc, cho neân roõ raøng Meï hieän dieän taïi ñoù vôùi toaøn theå con ngöôøi mình, nghóa laø caû hoàn laãn xaùc; neáu khoâng, Meï seõ khoâng höôûng troïn veïn nieàm phuùc laïc".[23]
Quan ñieåm cuûa neàn thaàn hoïc kinh vieän vaøo theá kyû XV
33. Vaøo giai ñoaïn cuoái cuûa neàn thaàn hoïc kinh vieän, töùc laø trong theá kyû XV, Thaùnh Bernardinoâ thaønh Siena, khi toång hôïp vaø caån thaän khaûo xeùt laïi taát caû nhöõng gì caùc nhaø thaàn hoïc thôøi Trung Coå ñaõ trình baøy vaø baøn luaän veà vaán ñeà naøy, khoâng chæ giôùi haïn ôû vieäc nhaéc laïi caùc laäp luaän chính cuûa caùc baäc tieàn boái, nhöng coøn boå sung theâm nhöõng luaän chöùng môùi. Theo ngaøi, söï töông ñoàng giöõa Meï Thieân Chuùa vaø Con Thieân Chuùa, xeùt veà phaåm giaù vaø vinh döï cuûa caû linh hoàn laãn thaân xaùc, khieán ta khoâng theå nghó raèng Nöõ Vöông thieân quoác laïi bò taùch rôøi khoûi Vua trôøi; ñieàu naøy minh nhieân ñoøi hoûi raèng "Ñöùc Maria khoâng theå ôû nôi naøo khaùc ngoaøi nôi Ñöùc Kitoâ ñang ngöï"[24]. Ngoaøi ra, ñieàu hôïp lyù vaø thích ñaùng laø caû linh hoàn laãn thaân xaùc, nôi ngöôøi nam cuõng nhö nôi ngöôøi nöõ, ñeàu ñöôïc vinh hieån treân trôøi. Sau heát, vieäc Hoäi thaùnh chöa bao giôø tìm kieám hay ñöa caùc thaùnh tích thaân xaùc cuûa Ñöùc Trinh Nöõ dieãm phuùc ra ñeå caùc tín höõu toân kính cuõng laø moät luaän chöùng coù theå ñöôïc xem nhö "moät baèng chöùng thöïc nghieäm haàu nhö hieån nhieân."[25]
Söï xaùc nhaän cuûa caùc taùc giaû thaùnh caän ñaïi
34. Trong thôøi gian gaàn ñaây hôn, caùc quan ñieåm noùi treân cuûa caùc thaùnh Giaùo phuï vaø caùc Tieán só Hoäi thaùnh ñaõ trôû thaønh giaùo huaán phoå bieán. Tieáp noái söï ñoàng thuaän cuûa caùc Kitoâ höõu ñöôïc löu truyeàn qua caùc theá kyû, Thaùnh Roâbeâtoâ Bellarminoâ thoát leân: "Xin hoûi, ai laïi coù theå tin raèng Hoøm bia thaùnh thieän, nôi cö nguï cuûa Ngoâi Lôøi, Ñeàn thôø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn laïi coù theå bò huyû dieät? Taâm trí toâi gheâ sôï ngay caû khi nghó raèng thaân xaùc ñoàng trinh ñaõ cöu mang Thieân Chuùa, sinh haï Ngaøi, nuoâi döôõng Ngaøi vaø boàng aüm Ngaøi, laïi coù theå bò bieán thaønh tro buïi hoaëc bò laøm moài cho gioøi boï"[26].
35. Cuõng vaäy, Thaùnh Phanxicoâ Saleâsioâ, sau khi khaúng ñònh raèng khoâng theå nghi ngôø vieäc Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaõ chu toaøn caùch hoaøn haûo nhaát ñieàu raên cuûa Thieân Chuùa truyeàn cho con caùi phaûi hieáu kính cha meï, ñaõ ñaët ra caâu hoûi: "Ngöôøi con naøo laïi khoâng muoán laøm cho meï mình soáng laïi vaø sau khi baø qua ñôøi laïi khoâng ñöa baø vaøo thieân ñaøng cuøng mình?"[27] Vaø Thaùnh Anphongsoâ Maria Ligoâri vieát: "Chuùa Gieâsu ñaõ gìn giöõ thaân xaùc Ñöùc Maria khoûi hö naùt, vì seõ laø moät xuùc phaïm ñeán chính Ngöôøi neáu thaân xaùc ñoàng trinh maø Ngöôøi ñaõ töøng maëc laáy laïi bò muïc naùt bôûi söï thoái röõa."[28]
36. Tuy nhieân, moät khi maàu nhieäm laø ñoái töôïng cuûa ngaøy leã naøy ñaõ ñöôïc laøm saùng toû, thì khoâng thieáu nhöõng baäc tieán só, thay vì chæ chuyeân chuù ñeán caùc lyù do thaàn hoïc nhaèm chöùng minh söï heát söùc thích hôïp cuûa vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc ñöa caû hoàn laãn xaùc leân trôøi, laïi höôùng söï chuù yù ñeán ñöùc tin cuûa Hoäi thaùnh, Hieàn theâ maàu nhieäm cuûa Ñöùc Kitoâ, Ñaáng "khoâng tyø oá, khoâng veát nhaên" (x. Ep 5, 27), vaø ñöôïc thaùnh Toâng ñoà goïi laø "coät truï vaø neàn taûng cuûa chaân lyù" (1 Tm 3, 15). Vaø döïa treân ñöùc tin chung aáy, caùc ngaøi cho raèng quan ñieåm phuû nhaän tín ñieàu naøy laø moät laäp tröôøng lieàu lónh, neáu khoâng muoán noùi laø laïc giaùo. Chaúng haïn, giöõa nhieàu vò khaùc, Thaùnh Pheâroâ Canisioâ, sau khi giaûi thích raèng thuaät ngöõ 'leân trôøi' khoâng chæ coù nghóa laø linh hoàn ñöôïc toân vinh maø coøn bao haøm caû thaân xaùc, vaø sau khi nhaán maïnh raèng Hoäi thaùnh ñaõ toân kính vaø long troïng cöû haønh maàu nhieäm Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi suoát nhieàu theá kyû, ñaõ vieát: "Giaùo lyù naøy ñaõ ñöôïc ñoùn nhaän töø nhieàu theá kyû, ñaõ aên saâu vaøo taâm hoàn caùc tín höõu ñaïo ñöùc vaø ñöôïc toaøn theå Hoäi thaùnh chaáp nhaän ñeán noãi nhöõng ai phuû nhaän raèng thaân xaùc Ñöùc Maria ñaõ ñöôïc ñöa leân trôøi thì khoâng nhöõng khoâng ñaùng ñöôïc kieân nhaãn laéng nghe, maø coøn phaûi bò baùc boû nhö nhöõng keû quaù ngoan coá hoaëc hoaøn toaøn lieàu lónh, mang moät tinh thaàn khoâng phaûi laø Coâng giaùo maø laø laïc giaùo."[29]
37. Cuøng thôøi kyø ñoù, Thaùnh Suarez loãi laïc ñaõ ñaët ra nhö moät nguyeân taéc trong Thaùnh Maãu hoïc raèng: "Caùc maàu nhieäm aân suûng maø Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän nôi Ñöùc Trinh Nöõ khoâng ñöôïc ño löôøng theo caùc quy luaät thoâng thöôøng, nhöng theo quyeàn naêng voâ haïn cuûa Thieân Chuùa, mieãn laø ñieàu ñoù töï thaân thích hôïp vaø khoâng coù baát cöù ñieàu gì maâu thuaãn hay traùi ngöôïc vôùi Thaùnh kinh"[30]. Döïa treân ñöùc tin cuûa toaøn theå Hoäi thaùnh veà maàu nhieäm Ñöùc Maria hoàn xaùc leân trôøi, ngaøi coù theå keát luaän raèng phaûi tin maàu nhieäm naøy vôùi cuøng moät möùc ñoä xaùc tín vöõng chaéc nhö maàu nhieäm Ñöùc Maria voâ nhieãm nguyeân toäi; vaø ngay thôøi ñoù, ngaøi ñaõ cho raèng caû hai chaân lyù naøy ñeàu coù theå ñöôïc long troïng ñònh tín.
38. Taát caû nhöõng lyù leõ vaø suy tö cuûa caùc thaùnh Giaùo phuï vaø caùc nhaø thaàn hoïc ñeàu ñaët neàn taûng toái haäu treân Thaùnh kinh, voán trình baøy cho chuùng ta thaáy hình aûnh Ñöùc Meï raát thaùnh, Meï Thieân Chuùa, luoân keát hôïp maät thieát vôùi Con Thieân Chuùa vaø luoân thoâng phaàn vaøo soá phaän cuûa Ngöôøi. Vì theá, haàu nhö khoâng theå hình dung ñöôïc raèng sau cuoäc ñôøi traàn theá naøy, Ñaáng ñaõ cöu mang Ñöùc Kitoâ, sinh haï Ngöôøi, nuoâi döôõng Ngöôøi baèng doøng söõa cuûa mình, aüm boàng Ngöôøi treân caùnh tay vaø oâm Ngöôøi vaøo loøng, laïi coù theå bò taùch lìa khoûi Ñöùc Kitoâ, khoâng chæ nôi linh hoàn maø ngay caû nôi thaân xaùc. Vì Chuùa Gieâsu, Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta, laø Con cuûa Ñöùc Maria, neân vôùi tö caùch laø Ñaáng chu toaøn caùch hoaøn haûo leà luaät Thieân Chuùa, Ngöôøi khoâng theå khoâng toân kính, beân caïnh Chuùa Cha haèng höõu, caû Ngöôøi Meï raát yeâu daáu cuûa mình. Maø vì Ngöôøi coù quyeàn ban cho Meï vinh döï cao caû laø gìn giöõ Meï khoûi söï hö naùt cuûa moà maû, neân chuùng ta phaûi tin raèng Ngöôøi ñaõ thöïc söï thöïc hieän ñieàu ñoù.
Ñöùc Maria laø Evaø môùi
39. Nhöng ñaëc bieät caàn ghi nhôù raèng, ngay töø theá kyû II, Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñaõ ñöôïc caùc thaùnh Giaùo phuï goïi laø Evaø môùi, gaén boù maät thieát vôùi Añam môùi, tuy vaãn leä thuoäc vaøo Ngöôøi, trong cuoäc chieán choáng laïi keû thuø hoûa nguïc. Cuoäc chieán aáy, nhö ñaõ ñöôïc tieân baùo trong tieàn Tin möøng (St 3, 15), seõ keát thuùc baèng chieán thaéng troïn veïn treân toäi loãi vaø söï cheát, hai thöïc taïi voán luoân vò Toâng ñoà daân ngoaïi lieân keát vôùi nhau trong caùc thö cuûa ngaøi (x. Rm 5 vaø 6; 1 Cr 15, 21-26.54-57). Vì theá, cuõng nhö cuoäc phuïc sinh vinh hieån cuûa Ñöùc Kitoâ laø phaàn thieát yeáu vaø laø daáu chæ sau cuøng cuûa chieán thaéng aáy, thì ñoái vôùi Ñöùc Maria, cuoäc chieán maø Meï cuøng chia seû vôùi Con cuûa mình cuõng phaûi ñöôïc hoaøn taát baèng vieäc thaân xaùc ñoàng trinh cuûa Meï ñöôïc toân vinh. Bôûi vì, nhö chính vò Toâng ñoà naøy ñaõ noùi: "Khi caùi thaân phaûi cheát naøy maëc laáy söï baát töû, thì baáy giôø seõ öùng nghieäm lôøi Kinh thaùnh sau ñaây: Töû thaàn ñaõ bò choân vuøi. Ñaây giôø chieán thaéng!" (1 Cr 15, 54).
40. Nhö theá, Ñöùc Maria, Meï Thieân Chuùa cao caû, töø muoân thuôû ñaõ ñöôïc keát hôïp caùch nhieäm maàu vôùi Ñöùc Gieâsu Kitoâ "trong cuøng moät yù ñònh tieàn ñònh"[31]; ñöôïc gìn giöõ voâ nhieãm trong bieán coá thuï thai, trinh nguyeân tinh tuyeàn trong thieân chöùc laøm Meï Thieân Chuùa, ngöôøi coäng söï cao quyù cuûa Ñaáng Cöùu Chuoäc thaàn thaùnh, Ñaáng ñaõ toaøn thaéng toäi loãi vaø moïi haäu quaû cuûa noù. Sau cuøng, nhö laø trieàu thieân cao quyù nhaát cuûa moïi ñaëc aân, Meï ñaõ ñöôïc gìn giöõ khoûi söï hö naùt cuûa moà phaàn, vaø sau khi chieán thaéng söï cheát nhö chính Ngöôøi Con cuûa mình, Meï ñaõ ñöôïc ñöa leân höôûng vinh quang thieân quoác caû hoàn laãn xaùc, nôi Meï raïng ngôøi nhö Nöõ Vöông ngöï beân höõu Ngöôøi Con, laø vò Vua baát dieät muoân ñôøi (x. 1 Tm 1, 17).
Nhöõng lyù do cho vieäc ñònh tín tín ñieàu môùi
41. Vì Hoäi thaùnh hoaøn vuõ, nôi Thaàn Khí Söï Thaät haèng soáng vaø daãn daét Hoäi thaùnh caùch baát khaû ngoä tôùi söï hieåu bieát caùc chaân lyù ñöôïc maïc khaûi, qua doøng caùc theá kyû ñaõ nhieàu laàn baøy toû ñöùc tin cuûa mình, vaø bôûi vì taát caû caùc giaùm muïc trong theá giôùi Coâng giaùo ñeàu ñoàng thanh thænh caàu raèng chaân lyù veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi caàn ñöôïc ñònh tín nhö moät tín ñieàu thuoäc ñöùc tin Coâng giaùo vaø thaàn linh; moät chaân lyù ñöôïc ñaët treân neàn taûng Thaùnh kinh, ñöôïc khaéc ghi saâu ñaäm vaøo taâm khaûm caùc tín höõu, ñöôïc vieäc phuïng töï cuûa Hoäi thaùnh xaùc nhaän töø thuôû xa xöa, hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi caùc chaân lyù maïc khaûi khaùc, ñoàng thôøi ñöôïc caùc nhaø thaàn hoïc duøng kieán thöùc vaø söï khoân ngoan cuûa mình minh giaûi vaø trình baøy caùch raïng ngôøi, thì toâi nhaän thaáy ñaõ ñeán thôøi ñieåm ñöôïc Thieân Chuùa Quan phoøng ñònh lieäu, ñeå long troïng coâng boá ñaëc aân naøy cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria.
42. Toâi, ngöôøi ñaõ ñaët trieàu ñaïi giaùo hoaøng cuûa mình döôùi söï baûo trôï ñaëc bieät cuûa Ñöùc Trinh Nöõ raát thaùnh, Ñaáng maø toâi ñaõ nhieàu laàn chaïy ñeán khaån caàu trong nhöõng hoaøn caûnh bi thöông nhaát. Toâi, ngöôøi ñaõ long troïng thaùnh hieán toaøn theå nhaân loaïi cho Traùi Tim Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi cuûa Meï vaø ñaõ nhieàu laàn caûm nghieäm ñöôïc söï baûo trôï ñaày quyeàn naêng cuûa Meï, vöõng tin raèng vieäc long troïng coâng boá vaø ñònh tín tín ñieàu Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi seõ mang laïi lôïi ích lôùn lao cho toaøn theå nhaân loaïi, vì ñieàu ñoù seõ laøm vinh danh Chuùa Ba Ngoâi Chí Thaùnh, Ñaáng maø Ñöùc Trinh Nöõ, Meï Thieân Chuùa, ñöôïc gaén boù baèng nhöõng moái daây lieân keát ñaëc bieät. Thaät vaäy, coù cô sôû ñeå hy voïng raèng taát caû caùc Kitoâ höõu seõ ñöôïc thuùc ñaåy ñeán loøng suøng kính saâu xa ñoái vôùi Meï treân trôøi; raèng taâm hoàn cuûa taát caû nhöõng ai haõnh dieän mang danh Kitoâ höõu seõ ñöôïc khôi daäy loøng khaùt khao neân moät vôùi Thaân Theå maàu nhieäm cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, ñoàng thôøi gia taêng loøng yeâu meán ñoái vôùi Ñaáng coù taám loøng töø maãu daønh cho moïi chi theå cuûa Thaân Theå cao troïng aáy. Hôn nöõa, coù cô sôû ñeå hy voïng raèng taát caû nhöõng ai chieâm ngaém taám göông saùng vinh hieån cuûa Ñöùc Maria seõ ngaøy caøng xaùc tín hôn veà giaù trò cuûa ñôøi soáng con ngöôøi, khi ñôøi soáng aáy ñöôïc hoaøn toaøn hieán daâng cho vieäc thöïc thi thaùnh yù Chuùa Cha vaø thieän ích cuûa tha nhaân. Trong khi chuû nghóa duy vaät vaø söï suy ñoài luaân lyù baét nguoàn töø ñoù ñang ñe doïa cuoán troâi moïi nhaân ñöùc vaø huûy hoaïi bieát bao sinh maïng vaø gaây neân caùc chieán tranh, thì tín ñieàu naøy seõ ñaët tröôùc maét moïi ngöôøi, baèng moät aùnh saùng heát söïc röïc rôõ, cuøng ñích cao caû maø caû linh hoàn laãn thaân xaùc con ngöôøi ñöôïc môøi goïi ñaït tôùi. Sau heát, nieàm tin vaøo vieäc Ñöùc Maria ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc leân trôøi seõ cuûng coá vaø laøm cho ñöùc tin cuûa chuùng ta vaøo söï phuïc sinh cuûa chính mình trôû neân vöõng maïnh vaø sinh nhieàu hoa traùi hôn.
43. Ñoái vôùi toâi, söï truøng hôïp ñaày yù nghóa cuûa bieán coá troïng ñaïi naøy vôùi Naêm thaùnh ñang ñöôïc cöû haønh laø moät nieàm vui ñaëc bieät. Nhôø ñoù, giöõa luùc cöû haønh Ñaïi Toaøn xaù troïng theå, toâi ñöôïc vinh döï toâ ñieåm vaàng traùn cuûa Ñöùc Trinh Nöõ, Meï Thieân Chuùa, baèng vieân ngoïc röïc rôõ naøy, ñoàng thôøi ñeå laïi moät chöùng tích tröôøng toàn veà loøng toân kính noàng nhieät cuûa toâi ñoái vôùi Nöõ Vöông thieân quoác.
Ñònh tín long troïng
44. "Vì theá, sau khi moät laàn nöõa daâng leân Thieân Chuùa nhöõng lôøi khaån caàu tha thieát vaø caàu xin aùnh saùng cuûa Thaàn Khí Söï Thaät, ñeå toân vinh Thieân Chuùa toaøn naêng, Ñaáng ñaõ tuoân ñoå treân Ñöùc Trinh Nöõ Maria aân hueä ñaëc bieät cuûa Ngöôøi, ñeå toân kính Con cuûa Ngöôøi laø Vua baát dieät muoân ñôøi vaø Ñaáng chieán thaéng toäi loãi cuøng söï cheát, ñeå laøm raïng ngôøi hôn nöõa vinh quang cuûa Thaân Maãu cao sang cuûa Ngöôøi, vaø ñeå ñem laïi nieàm vui möøng hoan hyû cho toaøn theå Hoäi thaùnh, baèng quyeàn bính cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ Chuùa chuùng ta, cuûa hai Thaùnh Pheâroâ vaø Thaùnh Phaoloâ Toâng ñoà, vaø baèng thaåm quyeàn cuûa mình, toâi coâng boá, tuyeân xöng vaø ñònh tín raèng: ñaây laø moät tín ñieàu ñöôïc Thieân Chuùa maïc khaûi: Ñöùc Maria, Ngöôøi Meï Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi cuûa Thieân Chuùa, troïn ñôøi ñoàng trinh, sau khi hoaøn taát cuoäc ñôøi traàn theá, ñaõ ñöôïc ñöa leân höôûng vinh quang thieân quoác caû linh hoàn laãn thaân xaùc."
45. Vì vaäy, neáu coù ai, ñieàu maø xin Thieân Chuùa ñöøng ñeå xaûy ra, daùm coá tình phuû nhaän hoaëc nghi ngôø ñieàu toâi ñaõ ñònh tín naøy, thì ngöôøi aáy haõy bieát raèng mình ñaõ töø boû ñöùc tin Coâng giaùo vaø ñöùc tin thaàn linh.
46. Ñeå ñònh tín veà vieäc Ñöùc Trinh Nöõ Maria ñöôïc ñöa caû hoàn vaø xaùc leân trôøi naøy ñöôïc phoå bieán ñeán toaøn theå Giaùo hoäi hoaøn vuõ, toâi muoán raèng Toâng hieán naøy ñöôïc löu truyeàn ñeå ghi nhôù muoân ñôøi. Toâi truyeàn raèng taát caû moïi baûn sao hay aán baûn, coù chöõ kyù cuûa moät coâng chöùng vieân vaø ñöôïc ñoùng aán cuûa moät vò coù chöùc vuï trong haøng giaùo phaåm, söï xaùc tín hoaøn toaøn gioáng nhö ñoái vôùi chính baûn vaên hieän taïi, neáu ñöôïc xuaát trình hoaëc coâng boá.
47. Vaäy khoâng ai ñöôïc pheùp xaâm phaïm, phaûn ñoái hoaëc choáng laïi baûn coâng boá, tuyeân xöng vaø ñònh tín naøy cuûa toâi. Neáu coù ai daùm thöû laøm nhö vaäy, thì ngöôøi aáy phaûi bieát raèng seõ chuoác laáy côn thònh noä cuûa Thieân Chuùa toaøn naêng vaø cuûa hai Thaùnh Pheâroâ vaø Thaùnh Phaoloâ Toâng ñoà.
48. Ban haønh taïi Roâma, gaàn Ñeàn thôø thaùnh Pheâroâ, Naêm thaùnh 1950, ngaøy 1 thaøng 11, leã caùc Thaùnh, naêm thöù möôøi hai trieàu ñaïi giaùo hoaøng cuûa toâi.
Ñöùc Giaùo hoaøng Pioâ XII
- - - - - - - - - - - - - - - - - -
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Pioâ XII
trong nghi thöùc long troïng coâng boá
Tín ñieàu Ñöùc Trinh nöõ Maria raát thaùnh hoàn xaùc leân trôøi
Thöù Tö, ngaøy 1 thaùng 11 naêm 1950
Caùc hieàn huynh khaû kính, caùc ngöôøi con trai con gaùi yeâu daáu ñaõ quy tuï tröôùc söï hieän dieän cuûa toâi, vaø toaøn theå anh chò em ñang laéng nghe toâi taïi Thaønh thaùnh Roâma naøy cuõng nhö khaép nôi trong hoaøn vuõ Coâng giaùo!
Caûm ñoäng saâu xa tröôùc vieäc coâng boá tín ñieàu Ñöùc Trinh Nöõ Maria dieãm phuùc ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc veà trôøi; haân hoan trong nieàm vui traøn ngaäp taâm hoàn moïi tín höõu, nieàm vui ñaõ ñaùp laïi nhöõng khaùt mong tha thieát cuûa hoï; toâi caûm thaáy moät thuùc baùch khoâng theå cöôõng laïi ñöôïc laø phaûi cuøng vôùi anh chò em caát leân baøi thaùnh ca taï ôn söï quan phoøng nhaân laønh cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ muoán daønh cho anh chò em nieàm hoan laïc cuûa ngaøy hoâm nay, vaø ban cho toâi nieàm an uûi laø ñöôïc ñaët leân vaàng traùn cuûa Thaân Maãu Chuùa Gieâsu vaø cuõng laø Meï chuùng ta, Ñöùc Maria, chieác trieàu thieân saùng laùng, laøm raïng ngôøi nhöõng ñaëc aân tuyeät vôøi cuûa Meï.
Theo yù ñònh nhieäm maàu cuûa Thieân Chuùa, tröôùc maét nhaân loaïi cuûa theá heä hoâm nay - moät theá heä ñaày lao nhoïc vaø thöông ñau, hoang mang vaø thaát voïng, nhöng cuõng ñöôïc thuùc ñaåy trong vieäc tìm kieám thieän haûo cao caû ñaõ bò ñaùnh maát - ñaõ môû ra moät khung trôøi saùng ngôøi, röïc rôõ trong traéng, chan chöùa hy voïng vaø phuùc laïc, nôi Ñöùc Maria, vöøa laø Nöõ Vöông vöøa laø Thaân Maãu, ñang ngöï trò beân caïnh Maët Trôøi Coâng Chính.
Ñaõ töø laâu haèng khaån caàu, ngaøy troïng ñaïi naøy nay ñaõ ñeán vôùi toâi; vaø nay cuõng ñaõ ñeán vôùi anh chò em. Tieáng noùi cuûa muoân theá kyû - hay ñuùng hôn, toâi coù theå noùi, tieáng noùi cuûa vónh cöûu - chính laø tieáng noùi cuûa toâi, tieáng noùi ñaõ ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn naâng ñôõ, long troïng ñònh tín ñaëc aân cao caû cuûa Meï thieân ñaøng. Vaø ñoù cuõng laø tieáng keâu cuûa muoân theá kyû nôi anh chò em, hoâm nay vang doäi trong khung caûnh bao la cuûa ngoâi thaùnh ñöôøng linh thieâng naøy, voán ñaõ ñöôïc thaùnh hieán nhôø nhöõng vinh quang Kitoâ giaùo, trôû thaønh beán ñoã thieâng lieâng cuûa muoân daân, vaø giôø ñaây hoùa thaønh baøn thôø vaø ñeàn thaùnh cho loøng ñaïo ñöùc traøn ñaày cuûa anh chò em.
Nhö ñöôïc lay ñoäng bôûi nhòp ñaäp con tim vaø lôøi xuùc ñoäng phaùt ra töø ñoâi moâi anh chò em, nhöõng phieán ñaù cuûa Ñaïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng naøy cuõng nhö rung chuyeån, vaø cuøng vôùi chuùng, töôûng chöøng nhö caùc ñeàn thôø muoân ñôøi xöa cuõ, voâ soá nôi ñöôïc döïng leân ñeå toân vinh Ñöùc Meï Hoàn Xaùc Leân Trôøi, cuõng ñang haân hoan daäy soùng maàu nhieäm. Nhöõng ngoâi ñeàn aáy chính laø nhöõng ñaøi töôûng nieäm cuûa cuøng moät ñöùc tin, vaø laø beä traàn theá naâng ñôõ ngai vinh hieån treân trôøi cuûa Nöõ Vöông vuõ truï.
Trong ngaøy chan chöùa hoan laïc naøy, töø khoaûng trôøi ñöôïc heù môû, cuøng vôùi khuùc hoan ca thieân thaàn hôïp ñieäu vôùi toaøn theå Giaùo hoäi khaûi hoaøn treân döông theá, khoâng theå naøo khoâng tuoân ñoå xuoáng caùc linh hoàn moät doøng thaùc aân suûng vaø giaùo huaán, trôû thaønh nguoàn maïch phong nhieâu cho moät ñôøi soáng thaùnh thieän ñöôïc canh taân.
Vì theá, höôùng veà thuï taïo tuyeät vôøi aáy, töø maët ñaát naøy, trong thôøi ñaïi chuùng ta, giöõa theá heä chuùng ta, toâi cuøng vôùi taát caû anh chò em caát cao lôøi hoâ vang: Haõy naâng taâm hoàn leân!
Ñoái vôùi bieát bao linh hoàn xao xuyeán vaø u saàu, di saûn buoàn thaûm cuûa moät thôøi ñaïi roái loaïn vaø hoãn mang, nhöõng linh hoàn bò ñeø naëng nhöng khoâng cam chòu, ñaõ chaúng coøn tin töôûng vaøo söï thieän haûo cuûa cuoäc ñôøi vaø chæ coøn chaáp nhaän, nhö theå mieãn cöôõng, töøng giaây phuùt soáng coøn mong manh; thì Ngöôøi Trinh Nöõ khieâm nhu, voâ danh nôi Nazareùt, nay ñaõ ñöôïc vinh hieån treân trôøi, seõ môû ra cho hoï nhöõng vieãn töôïng cao caû hôn, vaø seõ an uûi hoï chieâm ngaém ñònh meänh sieâu vieät vaø nhöõng coâng trình vó ñaïi maø Thieân Chuùa ñaõ toân phong cho Ñaáng, ñöôïc Ngaøi tuyeån choïn laøm Meï cuûa Ngoâi Lôøi Nhaäp Theå, ñaõ khieâm toán vaâng nghe vaø ñoùn nhaän lôøi phaùn cuûa Chuùa.
Vaø anh chò em, nhöõng ngöôøi gaàn guõi nhaát trong traùi tim toâi, noãi khaéc khoaûi giaøy voø ngaøy ñeâm cuûa toâi, moái baän taâm ray röùt trong töøng giaây phuùt cuûa toâi: ñoù laø anh chò em, nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, beänh taät, löu vong, tuø ñaøy, bò baùch haïi, nhöõng caùnh tay khoâng vieäc laøm, nhöõng thaân theå khoâng maùi nhaø, nhöõng ngöôøi ñau khoå muoân vaøn caùch khaép moïi mieàn; anh chò em maø cuoäc soáng traàn gian döôøng nhö chæ trao taëng nöôùc maét vaø thieáu thoán, cho duø bao coá gaéng ñaõ vaø ñang ñöôïc thöïc hieän ñeå cöùu giuùp - haõy ngöôùc nhìn leân Ñaáng ñaõ ñi tröôùc anh chò em treân nhöõng neûo ñöôøng ngheøo khoù, khinh cheâ, löu ñaøy, saàu khoå, Ñaáng coù linh hoàn cuõng ñaõ bò löôõi göôm ñaâm thaâu döôùi chaân Thaäp giaù, vaø nay kieân ñònh höôùng maét veà AÙnh saùng vónh cöûu.
Tröôùc theá giôùi khoâng coù bình an naøy, bò daøy xeùo bôûi ngôø vöïc laãn nhau, bôûi chia reõ, tranh chaáp, haän thuø, vì trong ñoù ñöùc tin ñaõ suy yeáu vaø caûm thöùc veà tình yeâu cuøng tình huynh ñeä trong Ñöùc Kitoâ haàu nhö ñaõ taét lòm, khi chuùng ta khaån caàu vôùi taát caû loøng soát meán ñeå xin cho Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi khôi laïi ngoïn löûa yeâu thöông vaø söùc soáng trong taâm hoàn nhaân loaïi, toâi vaãn khoâng ngöøng nhaéc nhôù raèng khoâng coù gì coù theå ñöôïc pheùp laán aùt thöïc taïi vaø yù thöùc raèng taát caû chuùng ta ñeàu laø con caùi cuûa cuøng moät Ngöôøi Meï duy nhaát, laø Ñöùc Maria, Ñaáng haèng soáng treân trôøi, laø moái daây hieäp nhaát cho Thaân Theå maàu nhieäm cuûa Ñöùc Kitoâ, nhö laø Evaø môùi vaø laø ngöôøi meï môùi cuûa muoân keû soáng, Meï muoán daãn ñöa toaøn theå nhaân loaïi ñeán vôùi chaân lyù vaø aân suûng cuûa Con Thieân Chuùa chí thaùnh cuûa Meï.
Vaø giôø ñaây, chuùng ta haõy soát saéng saáp mình caàu nguyeän!
Lôøi Nguyeän Cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Pioâ XII
Daâng Leân Ñöùc Trinh Nöõ Maria Hoàn Xaùc Leân Trôøi
Laïy Ñöùc Trinh Nöõ Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi, Meï Thieân Chuùa vaø Meï nhaân loaïi.
1. Chuùng con tin vôùi taát caû loøng soát meán cuûa ñöùc tin chuùng con vaøo vieäc Meï ñöôïc röôùc caû hoàn laãn xaùc caùch khaûi hoaøn leân trôøi, nôi Meï ñöôïc toaøn theå ca ñoaøn caùc Thieân Thaàn vaø muoân vaøn ñaïo binh caùc thaùnh tung hoâ laø Nöõ Vöông;
vaø chuùng con hieäp cuøng caùc ngaøi ñeå ca ngôïi vaø chuùc tuïng Chuùa, Ñaáng ñaõ toân vinh Meï treân heát moïi taïo vaät tinh tuyeàn khaùc, vaø ñeå daâng leân Meï khaùt voïng cuûa loøng suøng kính cuøng tình yeâu cuûa chuùng con.
2. Chuùng con bieát raèng aùnh maét cuûa Meï, xöa kia aâu yeám nhìn nhaân tính khieâm nhu vaø ñau khoå cuûa Chuùa Gieâsu treân döông theá, nay ñöôïc no thoaû treân trôøi khi chieâm ngaém nhaân tính hieån vinh cuûa Ñaáng Khoân Ngoan voâ song; vaø nieàm haân hoan trong taâm hoàn Meï khi chieâm ngaém tröïc dieän Ba Ngoâi Chí Thaùnh laøm cho traùi tim Meï böøng daäy söï dòu daøng chan chöùa phuùc laønh.
vaø chuùng con, nhöõng keû toäi loãi ngheøo heøn, chuùng con vôùi thaân xaùc ñeø naëng caùnh bay cuûa linh hoàn, khaån naøi Meï thanh luyeän caùc giaùc quan chuùng con, ñeå chuùng con hoïc bieát, ngay töø ñôøi naøy, bieát neám höôûng Thieân Chuùa, chæ mình Thieân Chuùa, trong veû ñeïp huyeàn nhieäm cuûa caùc taïo vaät.
3. Chuùng con tín thaùc raèng aùnh maét töø bi cuûa Meï cuùi nhìn treân nhöõng caûnh khoán cuøng vaø thoáng khoå cuûa chuùng con, treân nhöõng cuoäc chieán ñaáu vaø yeáu ñuoái cuûa chuùng con; raèng ñoâi moâi Meï seõ mæm cöôøi tröôùc nieàm vui vaø chieán thaéng cuûa chuùng con; raèng Meï nghe ñöôïc tieáng Chuùa Gieâsu phaùn cuøng Meï veà töøng ngöôøi chuùng con, nhö xöa ñaõ phaùn veà ngöôøi moân ñeä ñöôïc yeâu daáu: Naøy laø con cuûa Meï;
vaø chuùng con, nhöõng keû keâu caàu Meï laø Meï chuùng con, chuùng con ñoùn nhaän Meï, nhö thaùnh Gioan xöa, laøm vò höôùng daãn, laøm söùc maïnh vaø nieàm an uûi cho cuoäc ñôøi döông theá cuûa chuùng con.
4. Chuùng con coù söï xaùc tín ban söï soáng raèng ñoâi maét cuûa Meï, nhöõng ñoâi maét ñaõ töøng tuoân leä treân maûnh ñaát thaám ñaãm Maùu Chuùa Gieâsu, nay vaãn coøn höôùng nhìn xuoáng theá giôùi naøy ñang chìm trong chieán tranh, trong baùch haïi, trong caûnh ñaøn aùp ngöôøi coâng chính vaø keû yeáu heøn;
vaø chuùng con, giöõa boùng toái cuûa thung luõng nöôùc maét naøy, troâng ñôïi nôi aùnh saùng thieân quoác vaø loøng töø bi dòu ngoït cuûa Meï söï uûi an cho nhöõng khoå ñau cuûa taâm hoàn chuùng con, cho nhöõng thöû thaùch cuûa Hoäi thaùnh vaø cuûa queâ höông chuùng con.
5. Sau heát, chuùng con tin raèng trong vinh quang, nôi Meï hieån trò, ñöôïc khoaùc aùo maët trôøi vaø trieàu thieân baèng muoân vì sao, Meï laø, sau Chuùa Gieâsu, nguoàn vui möøng vaø hoan laïc cuûa toaøn theå caùc Thieân Thaàn vaø caùc Thaùnh;
vaø chuùng con, töø choán döông gian naøy, nôi chuùng con ñang löõ haønh, ñöôïc naâng ñôõ bôûi nieàm tin vaøo söï phuïc sinh mai sau, ngöôùc troâng veà Meï laø söùc soáng, laø söï ngoït ngaøo, laø nieàm hy voïng cuûa chuùng con; xin Meï loâi cuoán chuùng con baèng söï dòu hieàn cuûa tieáng Meï, ñeå moät ngaøy kia, sau cuoäc löu ñaøy naøy, Meï chæ cho chuùng con thaáy Ñöùc Gieâsu, hoa quaû chuùc phuùc cuûa loøng daï Meï, oâi khoan thay, nhaân thay, dòu thay, Ñöùc Trinh Nöõ Maria.
Chuyeån ngöõ töø: Vatican.va
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
[1] Ñöùc Giaùo hoaøng Pioâ XII, Toâng hieán Munificentissimus Deus, trong ñoù ñònh tín maàu nhieäm Ñöùc Maria, Meï Thieân Chuùa, ñöôïc ñöa caû hoàn vaø xaùc leân vinh quang Thieân Quoác, ngaøy 1.11.1950: AAS 42 (1950), tr. 753-771.
Vieäc toân vinh Ñöùc Maria qua maàu nhieäm Meï ñöôïc ñöa leân trôøi caû hoàn laãn xaùc laø moät chaân lyù aên saâu trong caûm thöùc toân giaùo cuûa caùc Kitoâ höõu, nhö ñöôïc minh chöùng qua voâ soá hình thöùc suøng kính ñaëc bieät trong doøng lòch söû, vaø ñaëc bieät laø qua ngoân ngöõ phuïng vuï Ñoâng phöông vaø Taây phöông. Caùc thaùnh giaùo phuï vaø tieán só Hoäi thaùnh, hoøa tieáng vôùi phuïng vuï, trong caùc leã kính Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi ñaõ noùi roõ veà söï phuïc sinh vaø toân vinh thaân xaùc Ñöùc Trinh Nöõ nhö moät chaân lyù ñöôïc moïi tín höõu bieát ñeán vaø chaáp nhaän. Caùc nhaø thaàn hoïc, khi baøn veà vaán ñeà naøy, cho thaáy söï haøi hoøa giöõa ñöùc tin vaø lyù trí thaàn hoïc, cuõng nhö söï hôïp lyù cuûa ñaëc aân naøy, döïa treân caùc söï kieän, lôøi noùi, hình aûnh vaø caùc pheùp so saùnh trong Thaùnh Kinh. Khi ñaõ xaùc ñònh ñöôïc ñöùc tin cuûa toaøn theå Hoäi thaùnh, Ñöùc Giaùo hoaøng cho raèng ñaõ ñeán luùc chuaån nhaän ñieàu ñoù baèng quyeàn toái thöôïng cuûa ngaøi.
[2] Petitiones de Assumptione corporea B. Virginis Mariae in Caelum definienda ad S. Sedem delatae, 2 taäp, Nhaø In ña ngöõ Vatican, 1942.
[3] Saéc chæ Ineffabilis Deus: Acta Pii IX, phaàn I, taäp 1, tr. 615; EE 2/phuï luïc.
[4] X. Coâng ñoàng Vatican I, Hieán cheá tín lyù Dei Filius veà ñöùc tin Coâng giaùo, chöông 4: COD 808-809.
[5] Coâng ñoàng Vatican I, Hieán cheá tín lyù Pastor aeternus veà Hoäi thaùnh Ñöùc Kitoâ, chöông 4: COD 816.
[6] Coâng ñoàng Vatican I, Hieán cheá tín lyù Dei Filius veà ñöùc tin Coâng giaùo, chöông 3: COD 807.
[7] Thoâng ñieäp Mediator Dei: AAS 39 (1947), tr. 541; EE 6/475.
[8] Sacramentarium Gregorianum.
[9] Menaei totius anni.
[10] Liber Pontificalis.
[11] Ibidem.
[12] Responsa Nicolai Papae I ad consulta Bulgarorum, ngaøy 13.11.866.
[13] Thaùnh Gioan Ñamasceânoâ, Encomium in Dormitionem Dei Genetricis semperque Virginis Mariae, baøi giaûng II, ñoaïn 14; x. caû ñoaïn 3.
[14] Thaùnh Ghermanoâ thaønh Constantinople, In sanctae Dei Genetricis Dormitionem, baøi giaûng I.
[15] Encomium in Dormitionem sanctissimae Dominae nostrae Deiparae semperque Virginis Mariae, ñoaïn 14.
[16] X. Thaùnh Gioan Ñamasceânoâ, Encomium in Dormitionem Dei Genetricis semperque Virginis Mariae, baøi giaûng II, caùc ñoaïn 2, 11; Encomium in Dormitionem....
[17] Ameâñeâoâ thaønh Lausanne, De Beatae Virginis obitu, Assumptione in Caelum, exaltatione ad Filii dexteram.
[18] Thaùnh Antoân Padova, Sermones dominicales et in solemnitatibus, baøi giaûng veà leã Ñöùc Maria hoàn xaùc leân trôøi.
[19] Thaùnh Albertoâ Caû, Mariale sive quaestiones super Evangelium "Missus est", caâu hoûi 132.
[20] Thaùnh Albertoâ Caû, Sermones de sanctis, baøi giaûng XV: In Annuntiatione B. Mariae; x. theâm: Mariale, caâu hoûi 132.
[21] X. Summa Theologica, III, q. 27, a. 1 c.; ibid., q. 83, a. 5 ad 8; Expositio salutationis angelicae; In symbolum Apostolorum expositio, art. 5; In IV Sent., D. 12, q. 1, art. 3, sol. 3; D. 43, q. 1, art. 3, sol. 1 et 2.
[22] X. Thaùnh Boânaventura, De Nativitate B. Mariae Virginis, baøi giaûng 5.
[23] Thaùnh Boânaventura, De Assumptione B. Mariae Virginis, baøi giaûng 1.
[24] Thaùnh Beânañinoâ thaønh Siena, In Assumptione B.M. Virginis, baøi giaûng 2.
[25] Idem, l.c.
[26] Thaùnh Roâbeâtoâ Bellarminoâ, Conciones habitae Lovanii, baøi giaûng 40: De Assumptione B. Mariae Virginis.
[27] Oeuvres de St Francois de Sales, baøi giaûng vieát tay cho leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi.
[28] Thaùnh Alphongsoâ Maria de' Liguori, Le glorie di Maria, phaàn II, baøi noùi chuyeän 1.
[29] Thaùnh Pheâroâ Canisioâ, De Maria Virgine.
[30] Francisco Suarez, In tertiam partem D. Thomae, vaán ñeà 27, baøi 2, cuoäc tranh luaän 3, phaàn 5, soá 31.
[31] Saéc chæ Ineffabilis Deus: sñd, tr. 599; EE 2/phuï luïc.