Toøa Thaùnh coå voõ vaên hoùa traùch nhieäm
nhaèm ñoái phoù vôùi caùc hình thöùc toäi phaïm taøi chính môùi
Toøa Thaùnh coå voõ vaên hoùa traùch nhieäm nhaèm ñoái phoù vôùi caùc hình thöùc toäi phaïm taøi chính môùi.
Phuùc Nhaïc
Roma (RVA News 02-10-2026) - Ñöùc oâng Anthony Ekpo, ngöôøi Nigeria, Phoù Phuï taù Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh, kieâm Chuû tòch UÛy ban An ninh Taøi chính, coå voõ Vaên hoùa traùch nhieäm nhaèm ñoái phoù vôùi caùc hình thöùc toäi phaïm taøi chính môùi.
Phaùt bieåu hoâm 29 thaùng Chín naêm 2026, taïi hoäi nghò quoác teá taïi Ñaïi hoïc Lumsa (Luiss) ôû Roma veà ñaïo luaät ñöôïc ban haønh caùch ñaây 15 naêm taïi Vatican nhaèm ngaên ngöøa vaø choáng röûa tieàn vaø taøi trôï khuûng boá, Ñöùc oâng nhaán maïnh raèng: söï lieâm chính taøi chaùnh laø baûo veä loøng tin vaøo caùc theå cheá."
15 naêm sau khi ñaïo luaät ñaàu tieân veà phoøng ngöøa vaø choáng röûa tieàn vaø taøi trôï khuûng boá ñöôïc ban haønh taïi "caùch toát nhaát ñeå ñeà cao tieán boä naøy khoâng chæ ñôn thuaàn laø kyû nieäm, nhöng coøn laø taùi nöõa xem xeùt noù moät caùch thaän troïng", ñaëc bieät trong boái caûnh xuaát hieän nhöõng hình thöùc toäi phaïm taøi chính môùi.
Moái ñe doïa do caùc coâng ngheä môùi ñaët ra
Nhöõng noã löïc raø soaùt vaø cuûng coá heä thoáng caøng trôû neân caàn thieát hôn tröôùc vieäc caùc coâng ngheä môùi ngaøy caøng ñöôïc söû duïng roäng raõi trong caùc hoaït ñoäng toäi phaïm taøi chính.
Ñöùc oâng Ekpo noùi: "Möôøi laêm naêm tôùi seõ mang laïi nhöõng ruûi ro maø vaøo naêm 2010 coù leõ raát khoù töôûng töôïng: caùc coâng ngheä taøi chính ngaøy caøng phöùc taïp, nhöõng giao dòch xuyeân bieân giôùi ñöôïc thöïc hieän töùc thôøi, caùc hoaït ñoäng lieân quan ñeán taøi saûn aûo, trí tueä nhaân taïo vaø nhöõng hình thöùc toäi phaïm taøi chính môùi. Chaéc chaén chuùng ta seõ caàn nhöõng ñaïo luaät vöõng maïnh, nhöng treân heát cuõng caàn nhöõng theå cheá vöõng maïnh, söï hôïp taùc hieäu quaû, khaû naêng phaùn ñoaùn chuyeân moân, chuyeân moân veà coâng ngheä vaø moät neàn vaên hoùa traùch nhieäm."
Saùng kieán cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI
Ñöùc oâng Chuû tòch UÛy ban An ninh Taøi chính cuûa Toøa Thaùnh cuõng nhaéc laïi thôøi ñieåm, hoaøn caûnh vaø nhöõng lyù do daãn ñeán vieäc ban haønh heä thoáng luaät phaùp môùi.
"Ngaøy 30 thaùng Möôøi Hai naêm 2010, Luaät soá 127 cuûa Quoác gia Thaønh Vatican ñöôïc ban haønh, thieát laäp khuoân khoå phaùp lyù toaøn dieän ñaàu tieân nhaèm phoøng ngöøa vaø choáng röûa tieàn vaø taøi trôï khuûng boá. Cuõng ngaøy hoâm ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI môû roäng vieäc aùp duïng luaät naøy ñoái vôùi caùc cô quan höõu quan cuûa Toøa Thaùnh vaø quyeát ñònh tham gia vaøo moät heä thoáng quoác teá döïa treân traùch nhieäm chung vaø traùch nhieäm giaûi trình laãn nhau."
Ñöùc oâng Ekpo tieáp tuïc cho bieát, nhöõng naêm sau khi heä thoáng luaät phaùp môùi ñöôïc ban haønh ñaõ chöùng kieán söï phaùt trieån töøng böôùc cuûa moät khuoân khoå phaùp lyù vaø theå cheá roäng lôùn hôn, bao goàm "vieäc tham gia vaøo heä thoáng quoác teá choáng röûa tieàn thoâng qua caùc cuoäc ñaùnh giaù beân ngoaøi ñònh kyø vaø ñoái thoaïi lieân tuïc, trong khi nhöõng caûi caùch tieáp theo ñaõ cuûng coá coâng taùc phoøng ngöøa, giaùm saùt, tình baùo taøi chính, phoái hôïp vaø hôïp taùc quoác teá."
Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ: Tieàn baïc phaûi phuïc vuï, chöù khoâng cai trò
Ngaøi laäp luaän theâm raèng coâng taùc giaùm saùt, tình baùo taøi chính vaø hôïp taùc quoác teá nhaèm "baûo veä con ngöôøi" vaø "duy trì loøng tin", ñoàng thôøi baûo ñaûm raèng "caùc nguoàn löïc taøi chính luoân laø ñieàu maø chuùng phaûi laø, nhöõng phöông tieän ñöôïc ñaët ñeå phuïc vuï caùc muïc ñích chính ñaùng cuûa caùc toå chöùc vaø caù nhaân, vaø sau cuøng laø phuïc vuï coâng ích."
Maëc duø tính minh baïch nhö vaäy laø ñieàu quan troïng ñoái vôùi moïi toå chöùc, nhöng noù ñaëc bieät thieát yeáu ñoái vôùi moät theå cheá nhö Thaønh quoác Vatican, nôi ñöôïc giao nhieäm vuï quaûn lyù caùc khoaûn quyeân goùp vaø nguoàn taøi trôï daønh cho nhöõng muïc ñích baùc aùi.
Ñöùc oâng Chuû tòch UÛy ban An ninh Taøi chính noùi: "Caùc nguoàn löïc ñöôïc trao phoù cho caùc cô quan cuûa mình coù moät giaù trò vöôït leân treân khía caïnh kinh teá, chuùng mang theo moät söï kyø voïng veà tính lieâm chính vaø loøng tin vaøo muïc ñích maø chuùng ñöôïc cung caáp ñeå phuïc vuï, cuõng nhö vaøo caùch thöùc chuùng seõ ñöôïc quaûn lyù. Theo nghóa naøy, tính lieâm chính taøi chính vì theá khoâng theå taùch rôøi khoûi loøng tin vaøo caùc theå cheá."
Ñaây laø moät nhieäm vuï coù "yù nghóa saâu saéc", moät nguyeân taéc maø Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ hieåu roõ "khi, luùc tieáp ñoùn caùc chuyeân gia ñaùnh giaù heä thoáng choáng röûa tieàn vaøo naêm 2020 (Moneyval), ngaøi ñaõ nhaéc laïi moät nguyeân taéc ñöôïc neâu trong Evangelii gaudium: 'tieàn baïc phaûi phuïc vuï, chöù khoâng cai trò'."
15 naêm tieán boä
Ñöùc oâng Ekpo keát luaän raèng "chuùng ta ngaøy naøy, 15 naêm sau, ta coù theå ghi nhaän nhöõng tieán boä ñaùng keå. Khuoân khoå phaùp lyù ñaõ tröôûng thaønh. Caùc theå cheá ñaõ phaùt trieån. Caùc cô cheá giaùm saùt vaø hôïp taùc ñaõ trôû neân tinh vi hôn. Moät neàn vaên hoùa veà tính lieâm chính taøi chính ñaõ daàn ñöôïc hình thaønh nhôø coâng vieäc beàn bæ cuûa caùc nhaø laäp phaùp, caùc cô quan quaûn lyù vaø giaùm saùt, caùc chuyeân gia tình baùo taøi chính, caùc cô quan thöïc thi phaùp luaät, caùc thaåm phaùn vaø caùc theå cheá."
Toøa Thaùnh cuõng ñaõ tìm caùch taùi khaúng ñònh cam keát naøy trong thôøi gian gaàn ñaây, vôùi vieäc Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV pheâ chuaån Quy cheá môùi cuûa Cô quan Tình baùo vaø Giaùm saùt Taøi chính (ASIF).
Trong thuû buùt ngaøy 25 thaùng Saùu naêm 2026, Ñöùc Giaùo hoaøng nhaéc laïi raèng "tính minh baïch, lieâm chính vaø traùch nhieäm giaûi trình trong caùc hoaït ñoäng kinh teá vaø taøi chính laø nhöõng yeáu toá thieát yeáu cuûa moät neàn quaûn trò toát vaø cuûa vieäc phuïc vuï coâng ích." Ñieàu naøy taùi khaúng ñònh cam keát cuûa Toøa Thaùnh, ñöôïc theo ñuoåi "moät caùch lieân tuïc vaø kieân quyeát", nhaèm töøng böôùc cuûng coá khuoân khoå phaùp lyù vaø theå cheá cuûa mình.
Trong nhöõng naêm qua, tieán trình naøy ñaõ daãn ñeán vieäc xaây döïng moät heä thoáng ngaøy caøng toaøn dieän veà phoøng ngöøa, giaùm saùt vaø kieåm soaùt, döïa treân caùc nguyeân taéc tính hôïp phaùp, minh baïch, töông xöùng vaø hôïp taùc quoác teá.
Tieán trình naøy cuõng daãn ñeán vieäc töøng böôùc cuûng coá caùc quy ñònh nhaèm choáng röûa tieàn, taøi trôï khuûng boá vaø phoå bieán vuõ khí huûy dieät haøng loaït, ñoàng thôøi taêng cöôøng coâng taùc giaùm saùt an toaøn ñoái vôùi caùc thöïc theå tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng taøi chính.
Vôùi Quy cheá môùi, tieán trình naøy coù theâm moät böôùc tieán veà maët theå cheá, vôùi muïc tieâu, nhö chính Ñöùc Giaùo hoaøng ñaõ neâu, laø goùp phaàn vaøo "tính minh baïch, lieâm chính, oån ñònh vaø an ninh" cuûa heä thoáng kinh teá vaø taøi chính cuûa Toøa Thaùnh vaø Thaønh quoác Vatican.