Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi
phuïc vuï con ngöôøi höôùng ñeán Chuùa Kitoâ
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi phuïc vuï con ngöôøi höôùng ñeán Chuùa Kitoâ.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 03-09-2026) - Luùc 10 giôø saùng thöù Tö, ngaøy 02 thaùng Chín naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung khoaûng 20,000 tín höõu haønh höông taïi Quaûng tröôøng thaùnh Pheâroâ. Hieän dieän trong dòp naøy, cuõng coù 1 hoàng y vaø 20 giaùm muïc caùc nöôùc vaø hôn 50 ñoâi taân hoân.
Nhö thöôøng leä, 15 phuùt tröôùc khi baét ñaàu, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ tieán ra quaûng tröôøng treân chieác xe díp mui traàn maøu traéng. Ngaøi tieán doïc theo caùc loái ñi ñeå chaøo thaêm caùc tín höõu vaø chuùc laønh cho moät soá em beù ñöôïc nhaân vieân an ninh beá leân tröôùc ngaøi.
Taïi leã ñaøi, Ñöùc Thaùnh cha laøm daáu thaùnh giaù vaø chaøo phuïng vuï môû ñaàu buoåi tieáp kieán. Caùc ñoäc vieân laàn löôït coâng boá baèng chín thöù tieáng khaùc nhau moät ñoaïn trích töø Tin möøng theo thaùnh Gioan (Ga 3,16-17).
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ tieáp tuïc noùi veà Coâng ñoàng chung Vatican II vaø baét ñaàu moät loaït baøi veà Hieán cheá muïc vuï Gaudium et Spes, Vui möøng vaø hy voïng, veà Giaùo hoäi trong theá giôùi ngaøy nay. Baøi huaán giaùo naøy coù töïa ñeà laø: "Giaùo hoäi laéng nghe vaø phuïc vuï theá giôùi".
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, meán chaøo anh chò em!
Vôùi cuoäc gaëp gôõ hoâm nay, chuùng ta baét ñaàu suy tö veà Hieán cheá Muïc vuï Gaudium et spes, qua ñoù Coâng ñoàng Vatican II muoán ñaøo saâu moät chuû ñeà neàn taûng, ñoù laø moái töông quan giöõa Giaùo hoäi vôùi theá giôùi ngaøy nay. Ngay trong Dieãn vaên khai maïc Coâng ñoàng, ngaøy 11 thaùng Möôøi naêm 1962, Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan XXIII ñaõ muoán baùc boû nhöõng "ngoân söù veà tai hoïa", nhöõng ngöôøi "maëc duø soát saéng vì toân giaùo [...] nhöng vaãn noùi raèng thôøi ñaïi chuùng ta, neáu so saùnh vôùi caùc theá kyû tröôùc, vaãn hoaøn toaøn toài teä hôn; vaø hoï ñi ñeán möùc haønh xöû nhö theå hoï chaúng coù gì ñeå hoïc hoûi töø lòch söû" (Dieãn vaên Gaudet Mater Ecclesia, ngaøy 11 thaùng 10 naêm 1962, 4.2). Töø ñoù phaùt sinh nhieäm vuï ñöôïc trao cho caùc Nghò phuï Coâng ñoàng: "Trong hoaøn caûnh hieän taïi caùc bieán coá nhaân loaïi, khi nhaân loaïi döôøng nhö ñang böôùc vaøo moät traät töï môùi cuûa söï vaät, thì ñuùng hôn, caàn nhaän ra nhöõng keá hoaïch huyeàn nhieäm cuûa Chuùa Quan Phoøng, ñöôïc thöïc hieän qua töøng thôøi kyø nhôø coâng vieäc cuûa con ngöôøi, vaø thöôøng vöôït quaù nhöõng gì hoï mong ñôïi; trong söï khoân ngoan, Chuùa Quan Phoøng saép ñaët moïi söï, keå caû nhöõng bieán coá nhaân loaïi baát lôïi, nhaèm ñem laïi ích lôïi cho Giaùo hoäi" (Gaudet Mater Ecclesia, 4.4).
Ba naêm sau, vieäc coâng boá Hieán cheá Gaudium et spes ñaõ nhìn nhaän trong söï phaân ñònh aáy moät yeáu toá thieát yeáu cuûa baûn chaát Giaùo hoäi, ñoàng thôøi moâ taû tính muïc vuï nhö moät ñaëc tính caáu thaønh cuûa Giaùo hoäi: töø ñoù coù danh xöng "Hieán cheá Muïc vuï". Ñaây khoâng phaûi laø moät thöù laïc quan ngaây thô, nhöng laø moät söï trung thaønh ñöôïc ñoåi môùi ñoái vôùi Maàu nhieäm Ñöùc Kitoâ, Ñaáng khi nhaäp theå ñaõ choïn chia seû cuoäc soáng cuûa chuùng ta: Ngöôøi ñaõ trôû neân "gioáng anh em mình veà moïi phöông dieän" (Dt 2,17; x. 4,15) vaø ñaõ mang laáy nhöõng haäu quaû cuûa toäi loãi, chòu cheát "ñeå chuoäc toäi cho moïi ngöôøi" (1 Tm 2,6). Söï chia seû naøy vôùi nhaân loaïi chính laø con ñöôøng Ñöùc Kitoâ ñoøi hoûi Giaùo hoäi phaûi ñi theo. Vì theá, Hieán cheá Coâng ñoàng Gaudium et spes môû ñaàu baèng lôøi tuyeân boá raèng Giaùo hoäi coi nhö cuûa mình "nhöõng vui möøng vaø hy voïng, nhöõng buoàn saàu vaø lo aâu cuûa con ngöôøi ngaøy nay, nhaát laø cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo vaø taát caû nhöõng ai ñau khoå" (GS 1).
Ñoù laø moät söï chia seû môøi goïi chuùng ta thoaùt khoûi moïi thaùi ñoä thuï ñoäng vaø döûng döng tröôùc nhöõng bieán coá ñang xaûy ra, tröôùc lòch söû vaø cuoäc soáng cuûa con ngöôøi, ñaëc bieät tröôùc nhöõng thay ñoåi nhanh choùng vaø saâu xa maø ngaøy nay chuùng ta ñang traûi nghieäm. Khoâng theå ñöùng ngoaøi nhö nhöõng khaùn giaû thôø ô; traùi laïi, caàn laéng nghe baèng con tim, ñeå cho mình ñöôïc chaát vaán, vaø ñeå mình ñöôïc cuoán vaøo cuoäc soáng. Cuøng vôùi Ñöùc Kitoâ vaø ñöôïc naâng ñôõ nhôø söùc maïnh Thaùnh Thaàn cuûa Ngöôøi, caùc tín höõu ñöôïc môøi goïi gaùnh laáy nhöõng khoù khaên cuûa anh chò em mình, nhaát laø nhöõng ngöôøi ñang bò ñeø beïp bôûi baát coâng, kyø thò vaø baïo löïc. Quaû thaät, chæ trong söï chia seû vaø daán thaân, chuùng ta môùi coù theå ñi ñeán nhöõng caâu traû lôøi thích ñaùng, luoân ñöôïc naâng ñôõ bôûi nieàm xaùc tín raèng "nhöõng ñau khoå ñôøi naøy khoâng theå saùnh vôùi vinh quang saép ñöôïc toû hieän nôi chuùng ta" (Rm 8,18).
Theo nghóa aáy, söï gaàn guõi vôùi nhaân loaïi môû ra cho chuùng ta moät caùch ñoïc saâu saéc hôn veà caùc bieán coá cuõng nhö chính Maëc Khaûi. Cuõng trong cuøng moät vieãn töôïng ñoù, Gaudium et spes nhaéc laïi "boån phaän thöôøng xuyeân cuûa Giaùo hoäi laø phaûi tra xeùt caùc daáu chæ cuûa thôøi ñaïi vaø giaûi thích chuùng döôùi aùnh saùng Tin möøng" (GS 4). Nhö vaäy, Hieán cheá Coâng ñoàng naøy ñaõ nhaéc nhôû Giaùo hoäi veà moät söï daán thaân hoaùn caûi khoâng ngöøng, ñeå laøm chöùng raèng Giaùo hoäi khoâng bò thuùc ñaåy bôûi "baát cöù tham voïng traàn theá naøo", nhöng "chæ nhaém ñeán moät ñieàu: döôùi söï höôùng daãn cuûa Thaùnh Thaàn Ñaáng An UÛi, tieáp tuïc chính coâng trình cuûa Ñöùc Kitoâ, Ñaáng ñaõ ñeán trong theá gian ñeå laøm chöùng cho chaân lyù, ñeå cöùu chöù khoâng phaûi ñeå keát aùn, ñeå phuïc vuï chöù khoâng phaûi ñeå ñöôïc phuïc vuï" (GS 3).
Thaät vaäy, ñaây khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät thaùi ñoä luaân lyù. Ñöùc Thaùnh cha Phanxicoâ ñaõ nhaéc nhôû chuùng ta raèng ñoái vôùi Giaùo hoäi, "söï choïn löïa öu tieân daønh cho ngöôøi ngheøo tröôùc heát laø moät phaïm truø thaàn hoïc, chöù khoâng phaûi laø moät phaïm truø vaên hoùa, xaõ hoäi hoïc, chính trò hay trieát hoïc. [...] Chuùng ta ñöôïc môøi goïi khaùm phaù Ñöùc Kitoâ nôi hoï, caát tieáng noùi thay cho hoï trong nhöõng vaán ñeà lieân quan ñeán hoï, nhöng cuõng phaûi trôû thaønh baïn höõu cuûa hoï, laéng nghe hoï, hieåu hoï vaø ñoùn nhaän söï khoân ngoan huyeàn nhieäm maø Thieân Chuùa muoán thoâng truyeàn cho chuùng ta qua hoï" (Toâng huaán Evangelii gaudium, 198).
Söï chia seû theo tinh thaàn Kitoâ giaùo ñoøi hoûi chuùng ta phaûi ñaûm nhaän thöïc taïi vaø ñoàng thôøi vaïch traàn nhöõng maâu thuaãn ñang laøm neân ñôøi soáng caù nhaân vaø xaõ hoäi cuûa theá giôùi ngaøy nay. Chaúng haïn, ñoù laø moät söï tieán boä khoa hoïc vaø kyõ thuaät mang laïi ngaøy caøng nhieàu khaû naêng môùi, nhöng chæ daønh cho moät soá ngöôøi, vaø khoâng phaûi luùc naøo con ngöôøi cuõng coù theå ñaët söï tieán boä aáy "phuïc vuï mình"; hoaëc moät söï hieåu bieát roõ raøng hôn veà "nhöõng quy luaät cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi", nhöng ñoàng thôøi laïi ñi keøm vôùi nhöõng baát ñònh "veà höôùng ñi caàn phaûi daãn ñöa ñôøi soáng xaõ hoäi theo ñoù"; hay moät söï gia taêng veà "cuûa caûi, khaû naêng vaø söùc maïnh kinh teá", nhöng ñaùng tieác laø, ngaøy nay cuõng nhö vaøo thôøi Coâng ñoàng, vaãn ñeå cho "moät phaàn lôùn cö daân treân ñòa caàu [...] coøn bò giaøy voø bôûi ñoùi khaùt vaø ngheøo khoå" (GS 4); hoaëc nöõa, moät nhaän thöùc chung raèng töông lai cuûa haønh tinh ñang bò ñe doïa, nhöng ñoàng thôøi laïi coù söï baát löïc trong vieäc töø boû loái tieâu thuï ích kyû vaø aûo töôûng raèng chieán tranh laø moät con ñöôøng höõu hieäu ñeå xaây döïng hoøa bình.
Trong moät thôøi ñaïi ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhöõng bieán ñoåi saâu saéc, töø ñoù phaùt sinh nhöõng maát caân baèng ñaùng lo ngaïi, Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi phuïc vuï con ngöôøi, baèng caùch laéng nghe vaø ñoùn nhaän nhöõng caâu hoûi saâu xa nhaát cuûa taâm hoàn con ngöôøi cuõng nhö nhöõng khaùt voïng ñang cö nguï trong hoï; ñoàng thôøi chæ cho hoï thaáy nôi Ñöùc Kitoâ "chìa khoùa, trung taâm vaø cuøng ñích cuûa toaøn theå lòch söû nhaân loaïi" (GS 10). Vì theá, trong Giaùo hoäi, ôû moïi caáp ñoä vaø trong moïi thôøi ñaïi, caàn phaûi thöïc hieän söï kenosis - söï haï coá ñaày loøng thöông xoùt - cuûa Ñöùc Kitoâ, Ñaáng "khoâng coi vieäc ñöôïc ngang haøng vôùi Thieân Chuùa laø moät ñaëc aân, nhöng ñaõ töï huûy mình, maëc laáy thaân phaän ngöôøi toâi tôù, [...] vaâng phuïc cho ñeán cheát, vaø cheát treân thaäp giaù" (Pl 2,6-8).
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän:
"Anh chò em thaân meán,
Öôùc gì vui möøng vaø hy voïng - gaudium et spes - trôû thaønh nhöõng neùt ñaëc tröng cuûa moät Giaùo hoäi loan baùo vaø laøm chöùng cho Tin möøng, baèng caùch trôû neân gaàn guõi vôùi nhöõng ngöôøi phuï nöõ vaø nhöõng ngöôøi nam cuûa thôøi ñaïi chuùng ta.
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Sau baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha, caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng chín thöù tieáng khaùc nhau keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Khi chaøo baèng tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, öôùc gì nieàm vui vaø hy voïng trôû neân dieän maïo cuûa moät Giaùo hoäi loan baùo vaø soáng Tin möøng, baèng caùch ñeán gaëp gôõ nhöõng ngöôøi phuï nöõ vaø nhöõng ngöôøi nam cuûa thôøi ñaïi chuùng ta. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi noàng nhieät chaøo möøng taát caû caùc tín höõu haønh höông vaø nhöõng vò khaùch noùi tieáng Anh ñang tham döï buoåi Tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ñeán töø Anh, Scotland, Malta, Canada vaø Hoa Kyø.
Caùch ñaëc bieät, toâi chaøo möøng phaùi ñoaøn cuûa Neàn taûng Lieân toân veà Ñoái thoaïi vaø Hôïp taùc trong Theá giôùi AÛ Raäp. Toâi baøy toû loøng traân troïng saâu saéc ñoái vôùi coâng vieäc cuûa Trung taâm Quoác teá Quoác vöông Abdullah bin Abdulaziz veà Ñoái thoaïi Lieân toân vaø Lieân vaên hoùa, ñoàng thôøi caàu nguyeän cho nhöõng cuoäc thaûo luaän cuûa quyù vò ñaït ñöôïc thaønh coâng; cuøng vôùi ñoù laø lôøi baûo ñaûm veà söï gaàn guõi thieâng lieâng cuûa toâi vôùi quyù vò trong nhöõng ngaøy naøy.
Treân moãi ngöôøi trong anh chò em vaø gia ñình anh chò em, toâi khaån caàu nieàm vui vaø bình an cuûa Chuùa chuùng ta laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ.
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo ngöôøi daân Ba Lan. Naêm hoïc môùi baét ñaàu töø hoâm qua ñaùnh daáu moät giai ñoaïn môùi trong vieäc thu nhaän kieán thöùc vaø giaùo duïc caùc theá heä treû, nhôø söï coäng taùc giöõa cha meï, nhaø tröôøng vaø Giaùo hoäi. Öôùc gì vieäc tham döï caùc giôø hoïc giaùo lyù vaø caùc buoåi giaùo lyù ñöùc tin giuùp môû roäng chaân trôøi hieåu bieát, ñaøo saâu nhaän thöùc veà Thieân Chuùa vaø theá giôùi, ñoàng thôøi chuaån bò cho anh chò em ñoùn nhaän caùc bí tích caùch höõu hieäu vaø tham döï vaøo ñôøi soáng cuûa coäng ñoaøn.
Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau khi chaøo baèng caùc thöù tieáng khaùc nöõa, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi baèng tieáng YÙ: "Toâi thaân aùi chaøo möøng caùc tín höõu haønh höông noùi tieáng YÙ, ñaëc bieät laø caùc nhoùm giaùo xöù. Toâi khuyeán khích taát caû anh chò em haõy khuoân ñuùc ñôøi soáng mình theo Tin möøng, ñeå trôû neân nhöõng ngöôøi gieo raéc tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ trong xaõ hoäi.
Sau cuøng, toâi höôùng taâm tö ñeán caùc baïn treû, nhöõng ngöôøi ñau yeáu vaø caùc ñoâi taân hoân. Ngaøy mai (03 thaùng Chín), chuùng ta seõ cöû haønh leã nhôù thaùnh Greâgoârioâ Caû, Giaùo hoaøng. Di haøi cuûa ngaøi ñöôïc an nghæ taïi Ñeàn thôø Thaùnh Pheâroâ. Ngaøi ñöôïc goïi laø "Caû" vì hoaït ñoäng muïc vuï ñaëc bieät cuûa ngaøi trong moät thôøi kyø heát söùc khoù khaên ñoái vôùi xaõ hoäi vaø Giaùo hoäi: moät söï "cao caû" ñaõ kín muùc söùc maïnh vaø nghò löïc töø moät ñöùc tin soáng ñoäng vaøo Ñöùc Kitoâ. Öôùc gì göông saùng cuûa ngaøi khôi daäy nôi moãi ngöôøi anh chò em moät nieàm tín thaùc môùi meû vaø saâu xa vaøo Thieân Chuùa, nguoàn maïch cuûa aân suûng vaø nieàm hy voïng cho toaøn theå theá giôùi.
Buoåi Tieáp kieán chung ñöôïc keát thuùc baèng Kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.