Cuoäc hoïp baùo cuûa Ñöùc Thaùnh cha
töø Phaùp veà Roma
Cuoäc hoïp baùo cuûa Ñöùc Thaùnh cha töø Phaùp veà Roma.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 30-09-2026) - Chieàu toái thöù Hai, ngaøy 28 thaùng Chín naêm 2026, treân chuyeán bay daøi 1 giôø 50 phuùt töø thaønh phoá Metz, beân Phaùp veà Roma, keát thuùc chuyeán vieáng thaêm muïc vuï boán ngaøy cuûa mình taïi Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ coù cuoäc hoïp baùo nhö thöôøng leä daønh cho 80 kyù giaû cuøng ñi.
5 kyù giaû ñaõ neâu leân nhöõng caâu hoûi lieân quan ñeán nhöõng vaán ñeà, nhö chieán tranh giöõa Nga vaø Ukraina, caùc chuû nghóa chính trò cöïc ñoan, vaán ñeà can thieäp vaø baûo veä söï soáng con ngöôøi, trí tueä nhaân taïo vaø hieåm hoïa huûy dieät nhaân loaïi, vaán ñeà laïm duïng treû vò thaønh nieân trong Giaùo hoäi, sau cuøng laø nhöõng chuyeán toâng du saép tôùi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng.
Ñöa Ukraina vaø Nga xích laïi gaàn nhau
Ñöùc Giaùo hoaøng keå veà noã löïc cuûa Vatican nhaèm "ñöa Kyiv vaø Moskva xích laïi gaàn nhau sau hôn boán naêm xung ñoät. Ñieàu naøy ñöôïc theå hieän qua nhöõng chuyeán thaêm gaàn ñaây tôùi thuû ñoâ cuûa hai nöôùc cuûa hai ñaëc phaùi vieân cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng: Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Paul Richard Gallagher vaø Ñöùc Hoàng y Matteo Zuppi, Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc YÙ vaø laø ñaëc phaùi vieân cuûa Ñöùc Thaùnh cha môùi coù maët taïi Nga trong nhöõng ngaøy naøy.
Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Giaùo hoäi laøm cho tieáng noùi cuûa mình ñöôïc laéng nghe" vôùi caû hai beân ñoái thoaïi. "Chuùng toâi khoâng theå eùp buoäc baát kyø ai tieán haønh ñaøm phaùn... Vaø ñoâi khi hoaït ñoäng ngoaïi giao cuûa Toøa Thaùnh coù theå döôøng nhö voâ ích". "Nhöng chuùng toâi vaãn tieáp tuïc noùi vaø môøi goïi" caùc beân tham gia ñaøm phaùn.
Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán Hoïc thuyeát Xaõ hoäi cuûa Giaùo hoäi, voán leân aùn "baïo löïc, haän thuø hoaëc vuõ khí". Vaø ngaøi caûnh baùo: "Caàn phaûi xem xeùt nhöõng moái nguy hieåm cuûa theá giôùi hieän nay, bao goàm moät soá nhaø laõnh ñaïo quoác gia noùi veà vuõ khí haït nhaân vaø nhöõng cuoäc chieán ngaøy caøng coù söùc taøn phaù lôùn hôn". Ñoù laø lyù do taïi sao vieäc "tieáp tuïc vuõ trang" vaø ñaàu tö vaøo ngaønh coâng nghieäp quaân söï khoång loà laø moät sai laàm, vì ngaønh naøy laøm giaøu cho moät soá ít ngöôøi, trong khi vôùi haøng nghìn tyû Euro hoaëc Myõ kim ñoù, ngöôøi ta coù theå goùp phaàn giaûi quyeát caùc vaán ñeà veà naïn ñoùi hoaëc thaát nghieäp.
Caùc chuû nghóa cöïc ñoan chính trò
Ñöùc Giaùo hoaøng cho bieát ngaøi ñang theo doõi söï troãi daäy cuûa phe cöïc höõu taïi Ñöùc. Vaø ngaøi nhaéc raèng "caùc giaù trò Tin möøng" khoâng phaûi laø nhöõng giaù trò cuûa "haän thuø" hay "chia reõ", nhöng laø "caûm thoâng, "loøng traéc aån" vaø "ñoàng haønh".
Ñöùc Leâoâ XIV hy voïng Giaùo hoäi coù theå thöïc hieän vai troø cuûa mình baèng caùch "höôùng tôùi ñaïi ña soá nhöõng ngöôøi coù thieän chí", nhöõng ngöôøi, thoâng qua vieäc tham gia vaøo caùc tieán trình chính trò, coù theå ñöa ra nhöõng löïa choïn roõ raøng vì lôïi ích chung, thay vì ñi theo nhöõng tö töôûng cöïc ñoan coù theå gaây ra nhöõng thieät haïi nghieâm troïng hôn nhieàu so vôùi nhöõng gì hieän nay ngöôøi ta nhaän thaáy.
Söï can thieäp cuûa Giaùo hoäi vaøo vieäc baûo veä söï soáng
Taïi Phaùp, coù ngöôøi ñaõ leân tieáng phaûn ñoái maïnh meõ nhöõng tuyeân boá cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV veà caùc vaán ñeà xaõ hoäi vaø chính trò. Moät kyù giaû trong ñoaøn hoûi ngaøi veà vaán ñeà naøy. Ñöùc Thaùnh cha ñaùp: "Toâi khoâng vöôït qua ranh giôùi phaân caùch Giaùo hoäi vaø Nhaø nöôùc... Khi Giaùo hoäi noùi veà vieäc baûo veä söï soáng, Giaùo hoäi ñang ñöa Tin möøng vaøo ñôøi soáng cuûa con ngöôøi vaø khaúng ñònh laïi chính nhöõng lôøi cuûa Ñöùc Kitoâ: "Thaày laø ñöôøng, laø söï thaät vaø laø söï soáng".
Sau ñoù ngaøi tieáp tuïc: "Khi ôû moät nôi nhö Loä Ñöùc, nôi maø moïi ngöôøi tìm kieám moät ñieàu gì ñoù saâu xa hôn raát nhieàu lieân quan ñeán beänh taät, khuyeát taät hoaëc ñau khoå, toâi mong muoán ñöôïc ôû gaàn hoï".
Ñöùc Giaùo hoaøng noùi veà "pheùp laï" cuûa Ñeàn thaùnh Ñöùc Meï maø ngaøi ñaõ taän maét caûm nhaän khi "ñi giöõa raát nhieàu ngöôøi beänh vaø ñau khoå" vaø "nhìn thaáy aân suûng hieän dieän cuûa Thieân Chuùa chaïm ñeán taâm hoàn hoï vaø bieán ñoåi cuoäc soáng cuûa hoï nhö theá naøo". Vì vaäy, Ñöùc Giaùo hoaøng caûm thaáy mình coù boån phaän phaûi "khoâi phuïc phaåm giaù cho ngöôøi beänh, ngöôøi cao tuoåi vaø nhöõng ngöôøi trong xaõ hoäi bò loaïi boû".
Nhöõng vuï laïm duïng tính duïc vaø vieäc laéng nghe
Cuõng trong cuoäc hoïp baùo, kyù giaû Cyriac Zeller thuoäc nhoùm quoác teá "I.Media" hoûi Ñöùc Thaùnh cha: "Hoâm qua, trong moät cuoäc hoïp baùo, nhöõng naïn nhaân maø ngaøi ñaõ gaëp noùi vôùi caùc kyù giaû chuùng con raèng Ñöùc Thaùnh cha ñaõ thöøa nhaän tính chaát coù heä thoáng (nhaát loaït) cuûa caùc vuï laïm duïng tình duïc trong Giaùo hoäi. Coù ñuùng nhö vaäy khoâng? Ngaøi coù theå giaûi thích cho chuùng con laäp tröôøng cuûa ngaøi veà vaán ñeà naøy khoâng? Ngaøi coù cho raèng caùc vuï laïm duïng tình duïc trong Giaùo hoäi mang tính heä thoáng hay khoâng?
Ñöùc Thaùnh cha ñaùp: "Toâi khoâng muoán phuû nhaän hay phaûn baùc baát kyø ai, bôûi vì toâi cho raèng ñaây laø moät ñieàu heát söùc quan troïng. Tröôùc heát, toâi muoán laøm roõ raèng, trong cuoäc gaëp vôùi baûy naïn nhaân aáy, toâi ñaõ ñeà nghò hoï giuùp toâi truyeàn ñaït ñeán nhöõng naïn nhaân khaùc raèng toâi, cuõng nhö Giaùo hoäi, luoân saün saøng laéng nghe vaø ñoàng haønh vôùi hoï treân haønh trình tieán tôùi söï chöõa laønh, ñoàng thôøi nhìn nhaän noãi ñau ñaõ gaây ra trong cuoäc ñôøi hoï do nhöõng tình huoáng laïm duïng.
Nhieàu ngöôøi trong soá hoï ñaõ noùi veà laïm duïng mang tính heä thoáng. Caù nhaân toâi thích dieãn ñaït vaán ñeà theo moät caùch khaùc, maëc duø toâi ñaõ noùi ñeán moät soá toå chöùc beân trong Giaùo hoäi maø coù theå noùi laø hoï ñaõ haønh ñoäng theo moät caùch thöùc laïm duïng mang tính heä thoáng. Nhöng toâi nghó ñieàu quan troïng laø phaûi phaân bieät hai ñieàu naøy.
Laïm duïng tình duïc tröôùc heát laø moät vaán ñeà cuûa con ngöôøi. Khi noù xaûy ra trong Giaùo hoäi, treân thöïc teá, noù mang moät chieàu kích khaùc, bôûi vì ñôøi soáng ñöùc tin cuûa con ngöôøi bò toån thöông saâu saéc vaø ñoâi khi thaäm chí bò huûy hoaïi. Vì theá, Giaùo hoäi coù moät traùch nhieäm ñaëc bieät trong vieäc ñoàng haønh vôùi hoï vaø giuùp hoï tìm kieám söï chöõa laønh. Theo nghóa ñoù, toâi ñaõ noùi vôùi hoï veà vieäc Giaùo hoäi ñaõ bò nhìn nhaän nhö moät beân coù traùch nhieäm nhö theá naøo; nhöng ñoàng thôøi, toâi cuõng cho raèng Giaùo hoäi coù moät vai troø quan troïng trong vieäc giuùp hoï tìm laïi con ñöôøng chöõa laønh."
Trí tueä nhaân taïo (AI) vaø söï huûy dieät nhaân loaïi
Moät kyù giaû khaùc hoûi Ñöùc Thaùnh cha: Ngaøi coù lo ngaïi trí tueä nhaân taïo coù theå huûy dieät nhaân loaïi hay khoâng? Caùc chuyeân gia trong lónh vöïc coâng ngheä ñaõ ñöa ra giaû thuyeát naøy.
Ñöùc Thaùnh cha ñaùp: "Neáu ai ñoù hoûi toâi lieäu toâi coù hoaûng sôï hay khoâng, toâi seõ traû lôøi laø khoâng: ban ñeâm toâi vaãn nguû ngon". Tuy nhieân, ngaøi nhaän xeùt: "Toâi cho raèng nhöõng moái lo ngaïi ñöôïc nhieàu chuyeân gia trong lónh vöïc naøy neâu ra caàn phaûi ñöôïc xem xeùt nghieâm tuùc. Toâi khoâng nghó ñoù laø tin giaû, nhö moät soá ngöôøi ñaõ khaúng ñònh, nhaèm tìm kieám lôïi ích kinh teá".
Töø ñoù xuaát phaùt quyeát taâm cuûa ngaøi: "Chuùng ta phaûi tieáp tuïc môøi goïi caùc nhaø laõnh ñaïo chính trò vaø nhöõng ngöôøi ñöùng ñaàu lónh vöïc AI xem xeùt nhöõng gì töông lai coù theå mang laïi. Toøa Thaùnh ñaõ thaønh laäp moät UÛy ban rieâng. Chuùng toâi ñang coá gaéng tieáp tuïc thuùc ñaåy ñoái thoaïi, nghieân cöùu vaø khaûo cöùu ñeå tìm ra caùch baûo ñaûm raèng AI khoâng ñi ñeán möùc coù theå huûy dieät nhaân loaïi. Toâi töông ñoái laïc quan. Ñaây laø moät chuû ñeà khieán toâi quan taâm vaø toâi saün saøng ñoái dieän vôùi noù, khoâng bò chi phoái bôûi nhöõng cuoäc ñaáu tranh quyeàn löïc.
Nhöõng chuyeán toâng du saép tôùi
Moät kyù giaû ngöôøi Ñöùc hoûi Ñöùc Leâoâ XIV xem ngaøi coù ñeán thaêm Ñöùc hay khoâng. Ñöùc Thaùnh cha ñaùp: "Toâi môùi laøm Giaùo hoaøng ñöôïc khoaûng 15 thaùng. Toâi ñaõ nhaän ñöôïc lôøi môøi vaø thöïc söï hy voïng seõ trôû laïi ñoù: tröôùc ñaây toâi ñaõ töøng ñeán Ñöùc, nhöng chöa bao giôø vôùi tö caùch Giaùo hoaøng."
Ngaøi noùi tieáp: "Toâi vaãn chöa coù moät chöông trình ñöôïc xaùc ñònh cuï theå, chuùng toâi ñang laøm vieäc veà chöông trình cho naêm tôùi. Chuyeán ñi duy nhaát ñaõ ñöôïc leân keá hoaïch chaéc chaén cho naêm 2027 laø Haøn Quoác ñeå tham döï Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi".
(Toång hôïp 29-9-2026)