Ñöùc Thaùnh cha ban haønh thuû tuïc môùi
veà vieäc baõi chöùc
caùc Thöôïng phuï Coâng giaùo Ñoâng phöông
Ñöùc Thaùnh cha ban haønh thuû tuïc môùi veà vieäc baõi chöùc caùc Thöôïng phuï Coâng giaùo Ñoâng phöông.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 01-09-2026) - Hoâm 29 thaùng Taùm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV boå sung Boä Giaùo luaät Coâng giaùo Ñoâng phöông vaø aán ñònh caùc bieän phaùp baõi chöùc caùc Thöôïng phuï cuûa caùc Giaùo hoäi naøy.
Thuû tuïc treân ñaây ñöôïc Ñöùc Thaùnh cha quy ñònh trong töï saéc mang töïa ñeà: "Mutua concordia", nghóa laø "Hoøa hôïp vôùi nhau".
Vaên kieän naøy söûa ñoåi Boä Giaùo luaät cuûa caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông (Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium - CCEO), boå sung nhöõng quy ñònh cho pheùp caùc Coâng nghò Giaùm muïc khôûi xöôùng tieán trình baõi nhieäm vò Thöôïng phuï cuûa Giaùo hoäi lieân heä, chaúng haïn trong tröôøng hôïp coù moät moái ñe doïa nghieâm troïng ñoái vôùi söï hieäp thoâng cuûa Giaùo hoäi naøy.
Theo quy ñònh môùi, khi coù lyù do nghieâm troïng, tröôùc heát coù theå yeâu caàu vò Thöôïng phuï cuûa Giaùo hoäi lieân heä töï nguyeän töø chöùc. Neáu Thöôïng phuï aáy khoâng chòu töø chöùc, vò giaùm muïc thaâm nieân nhaát trong chöùc giaùm muïc seõ trieäu taäp Coâng nghò caùc giaùm muïc, caùc vò seõ boû phieáu kín ñeå baát tín nhieäm Thöôïng phuï. Caàn coù ña soá hai phaàn ba soá thaønh vieân cuûa Thöôïng hoäi ñoàng ñeå thoâng qua quyeát ñònh. Vò Thöôïng phuï aáy coù quyeàn töï baøo chöõa trong coâng nghò aáy. Tuy nhieân, vieäc baõi chöùc Thöôïng phuï aáy phaûi ñöôïc Ñöùc Thaùnh cha pheâ chuaån thì môùi coù hieäu löïc phaùp lyù.
Neáu vò giaùm muïc thaâm nieân nhaát khoâng chòu trieäu taäp coâng nghò ñeå cöùu xeùt vuï naøy thì vò giaùm muïc thaâm nieân thöù hai seõ trieäu taäp. Trong töï saéc, Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh raèng caùc bieän phaùp naøy phuø hôïp vôùi truyeàn thoáng tính hieäp haønh cuûa caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông, ñoàng thôøi tieáp thu nhöõng ñeà nghò cuûa nhieàu giaùm muïc thuoäc caùc Giaùo hoäi Ñoâng phöông.
Hôn nöõa, bieän phaùp naøy cuõng tính ñeán caùc moái quan heä ñaïi keát vôùi caùc Giaùo hoäi Chính thoáng giaùo, nôi caùch hieåu veà maët phaùp lyù vaø thöïc tieãn nhaán maïnh hôn ñeán söï laõnh ñaïo mang tính coäng ñoaøn vaø tính taäp theå. Quyeàn cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng trong vieäc pheâ chuaån hoaëc baùc boû caùc quyeát ñònh cuûa Thöôïng hoäi ñoàng ñoùng vai troø nhö moät cô cheá baûo ñaûm choáng laïi nhöõng söï can thieäp noäi boä hoaëc beân ngoaøi khoâng thích ñaùng.
Töï saéc treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha coù hieäu löïc ngay sau khi ñöôïc ban haønh.
Vuï vieäc Ñöùc Thöôïng phuï Giaùo hoäi Coâng giaùo Syriac
Theo baùo chí, moät trong nhöõng lyù do thuùc ñaåy Ñöùc Thaùnh cha ban haønh töï saéc treân ñaây laø vuï Ñöùc Thöôïng phuï Ignace Youssif Younan III, 82 tuoåi (1944) Giaùo chuû Giaùo hoäi Coâng giaùo Syriac, coù truï sôû ôû Liban. Vò naøy bò nhieàu giaùm muïc trong Giaùo hoäi than phieàn vaø khoâng tín nhieäm. Hoï xin ngaøi töø nhieäm nhöng khoâng ñöôïc toaïi nguyeän. Caùc giaùm muïc ñaõ trình baøy söï vieäc vôùi Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV vuï naøy trong cuoäc gaëp gôõ rieâng taïi Toøa Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Beirut, nhaân chuyeán toâng du cuûa ngaøi taïi Liban töø ngaøy 30 thaùng Möôøi Moät ñeán ngaøy 01 thaùng Möôøi Hai naêm 2025.
(Toång hôïp 30-8-2026)