Nhaän ñònh cuûa Ñöùc Hoàng y Vesco
veà chính saùch cuûa chính phuû Israel
Nhaän ñònh cuûa Ñöùc Hoàng y Vesco veà chính saùch cuûa chính phuû Israel.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 27-08-2026) - Trong cuoäc phoûng vaán daønh cho Nhaät baùo Il Messaggero, ngöôøi Söù giaû, xuaát baûn taïi Roma ngaøy 23 thaùng Taùm naêm 2026, Ñöùc Hoàng y Jean-Paul Vesco, Toång giaùm muïc thuû ñoâ Alger, nhaän ñònh raèng chuû tröông cuûa Thuû töôùng Netanyahu laø mong muoán ngöôøi Palestine "bieán maát"!
Ñöùc Hoàng y Vesco, Doøng Ña Minh ngöôøi Phaùp, naêm nay 64 tuoåi (1962), nguyeân laø moät luaät sö, tröôùc khi ñi gia nhaäp Doøng Ña Minh. Sau ñoù, ñöôïc Beà treân Toång quyeàn sai sang Algeùrie, taùi laäp söï hieän dieän cuûa Doøng Ña Minh taïi ñaây, sau khi Ñöùc cha Pierre Claverie, Giaùm muïc Giaùo phaän Oran bò saùt haïi 6 naêm tröôùc ñoù (1981). Naêm 2010, cha ñöôïc baàu laøm Beà treân Tænh doøng Paris, nhöng chæ hai naêm sau, Ñöùc Giaùo hoaøng Beâneâñictoâ XVI boå nhieäm cha laøm Giaùm muïc Giaùo phaän Oran vaø naêm 2021, ngaøi ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ boå nhieäm laøm Toång giaùm muïc Giaùo phaän thuû ñoâ Alger vaø roài boå nhieäm laøm Hoàng y hoài thaùng Möôøi naêm 2024. Tröôùc ñoù, thaùng Hai naêm 2023, Ñöùc Hoàng y Vesco ñaõ nhaäp quoác tòch Algeùrie do saéc leänh cuûa Toång thoáng Tebboune.
Trong cuoäc phoûng vaán, Ñöùc Hoàng y Vesco keå laïi raèng trong Coâng nghò Hoàng y môùi ñaây, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ noùi vôùi caùc hoàng y: "Haõy naâng ñôõ toâi, haõy ôû beân caïnh toâi trong cuoäc chieán choáng laïi chieán tranh".
Ñaët vaán ñeà veà khaùi nieäm "chieán tranh chính nghóa"
Ñöùc Hoàng y Vesco ñaët vaán ñeà veà khaùi nieäm Kitoâ giaùo veà moät cuoäc chieán tranh chính nghóa, cho raèng "ñoái vôùi ngöôøi chieán ñaáu, cuoäc chieán cuûa chính hoï luoân laø chính nghóa". Duø thöøa nhaän quyeàn töï veä, ngaøi ñaët caâu hoûi: "Nhöng ñeán möùc naøo?". "Trong moïi tröôøng hôïp, töï baûn thaân chieán tranh khoâng phaûi laø ñieàu chính nghóa. Cuoái cuøng, chuùng ta khoâng coøn bieát phaûi vaïch ranh giôùi ôû ñaâu nöõa".
Israel vaø nhöõng "khu ñònh cö, khu ñònh cö, khu ñònh cö"
Traû lôøi caâu hoûi veà Gaza, Ñöùc Hoàng y Vesco nhaéc laïi raèng ngaøi ñaõ soáng taïi Jerusalem trong hai naêm vaø ñaõ nhieàu laàn ñeán Gaza trong thôøi kyø Intifada: "Chính toâi ñaõ traûi nghieäm nhöõng traïm kieåm soaùt vaø taän maét chöùng kieán söï nhuïc nhaõ maø chuùng gaây ra. Ngaøy nay, tình hình coøn toài teä hôn raát nhieàu".
Ñöùc Hoàng y Vesco cho bieát ngay töø thôøi ñieåm ñoù, vieäc tin vaøo moät giaûi phaùp hai nhaø nöôùc ñaõ raát khoù khaên, bôûi chính quyeàn Israel khoâng muoán ñieàu ñoù: "OÂng Netanyahu ñaõ khoâng muoán giaûi phaùp aáy trong hôn hai möôi naêm".
Ñöùc Hoàng y Vesco nhaän thaáy moät chieán löôïc coù chuû yù: "Ngay töø 20 naêm tröôùc, ñaõ khoâng toàn taïi söï lieân tuïc laõnh thoå thöïc söï giöõa mieàn Bôø Taây vaø Daûi Gaza. Chieán löôïc naøy ñaõ ñöôïc theo ñuoåi trong nhieàu thaäp nieân: khu ñònh cö, khu ñònh cö, khu ñònh cö".
Ngaøi cho raèng "moät daân toäc ñang bò töôùc maát chính khaû naêng toàn taïi", beân caïnh "söï huûy dieät theå chaát ñoái vôùi con ngöôøi, ñieàu ñang dieãn ra treân quy moâ lôùn".
"Loâgic dieät chuûng"
"Giôùi laõnh ñaïo Israel ngaøy nay ñang haønh ñoäng theo moät loâgic dieät chuûng, vì muïc tieâu cuûa hoï laø söï bieán maát cuûa daân toäc Palestine vôùi tö caùch laø moät thöïc theå chính trò vaø laõnh thoå".
Theo Ñöùc Hoàng y Vesco, roõ raøng "Bôø Taây naèm trong döï aùn Ñaïi Israel". "Trong nhieàu naêm, giôùi laõnh ñaïo Israel ñaõ khoâng theå thöïc hieän moät soá haønh ñoäng nhaát ñònh do söï giaùm saùt cuûa coäng ñoàng quoác teá. Ngaøy nay, hoï cho raèng mình ñang coù moät daïng "laù chaén" [hay söï bao che]
Tìm söï bình an noäi taâm qua vieäc chaïy boä thay vì caàu nguyeän
Khi ñöôïc hoûi veà vieäc mình laø moät ngöôøi chaïy marathon, Ñöùc Hoàng y Vesco traû lôøi: "Khi toâi chaïy, toâi caàu nguyeän". Vaøo buoåi saùng, ñoâi khi ngaøi phaûi löïa choïn giöõa vieäc ñeán nhaø nguyeän hoaëc ñi chaïy: "Vaø noùi chung, toâi ñi chaïy. Nhö vaäy thì duø sao toâi cuõng phaûi caàu nguyeän!".
Ñöùc Hoàng y Vesco cho bieát ngaøi ñaõ caûm nhaän "nhu caàu chaïy boä naøy" töø khi coøn nhoû. Khi cô theå vaän ñoäng, "taâm trí trôû neân tónh laëng" vaø ngaøi caûm thaáy "bình an". Ñoái vôùi Ñöùc Hoàng y, chaïy boä coù nghóa laø "tìm kieám nhöõng khoâng gian roäng môû".
(Il Messaggero 23-8-2026)