Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi taïi Haøn Quoác:
Boái caûnh vaø söù maïng
Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi taïi Haøn Quoác: Boái caûnh vaø söù maïng.
Chuyeån ngöõ: Nt. Anna Ngoïc Dieäp, OP
Seoul (WHÑ 24-08-2026) - Naêm 2027, Haøn Quoác seõ laø quoác gia coù ña soá khoâng theo Kitoâ giaùo ñaàu tieân ñaêng cai ngaøy Giôùi treû Theá giôùi. Cha Denis Kim, SJ nhìn laïi haønh trình ñöùc tin ñoäc ñaùo cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác, ñoàng thôøi gôïi môû nhöõng söù maïng thieát thaân vôùi ngöôøi treû hoâm nay: hoøa giaûi, hoaùn caûi sinh thaùi vaø loan baùo Tin möøng giöõa thôøi ñaïi soá.
"Baát cöù nôi naøo Ñöùc Giaùo hoaøng ñeán, ngaøi ñeàu tìm ñeán vôùi giôùi treû, vaø giôùi treû cuõng tìm ñeán vôùi ngaøi. Thöïc ra, khoâng phaûi Ñöùc Giaùo hoaøng laø ngöôøi ñöôïc tìm kieám. Ngöôøi ñöôïc tìm kieám chính laø Ñöùc Kitoâ".[1]
Hoâm 24/11/2024, vaøo cuoái Thaùnh leã troïng theå möøng leã Chuùa Gieâsu Kitoâ Vua Vuõ Truï, do Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ chuû teá taïi Ñeàn thôø Thaùnh Pheâroâ, moät phaùi ñoaøn giôùi treû Haøn Quoác ñaõ ñoùn nhaän caùc bieåu töôïng cuûa ngaøy Giôùi treû Theá giôùi (WYD) töø moät phaùi ñoaøn giôùi treû Boà Ñaøo Nha. Vôùi vieäc trao Thaùnh giaù vaø bieåu töôïng Ñöùc Meï Phaàn roãi cuûa daân thaønh Roma (Salus Populi Romani), caùc bieåu töôïng cuûa WYD ñaõ baét ñaàu moät cuoäc haønh höông daøi, ñeán taän Seoul, Haøn Quoác. Khi cuoäc haønh höông naøy baét ñaàu, coù leõ ñaây laø thôøi ñieåm thích hôïp ñeå suy tö veà ñaát nöôùc vaø Giaùo hoäi seõ ñaêng cai ngaøy Giôùi treû Theá giôùi 2027.
Vieäc toå chöùc WYD 2027 taïi Seoul vöøa laø moät thaùch ñoá vöøa laø moät cô hoäi ñoái vôùi Giaùo hoäi Haøn Quoác. Cho ñeán nay, WYD chuû yeáu ñöôïc toå chöùc taïi chaâu AÂu vaø chaâu Myõ, ngoaïi tröø UÙc (2008) vaø Philippines (1995). Tuy nhieân, vì tieáng Anh laø ngoân ngöõ chính thöùc taïi Philippines, neân Haøn Quoác seõ laø quoác gia ñaàu tieân khoâng noùi ngoân ngöõ phöông Taây ñaêng cai söï kieän naøy. Ñaùng chuù yù hôn, ñaây seõ laø laàn ñaàu tieân WYD ñöôïc toå chöùc taïi moät quoác gia maø Kitoâ höõu khoâng chieám ña soá.
Giaùo hoäi Haøn Quoác ñaõ chöùng toû naêng löïc toå chöùc thaønh coâng caùc söï kieän quy moâ lôùn. Naêm 1981, Giaùo hoäi ñaõ toå chöùc troïng theå leã kyû nieäm 150 naêm thaønh laäp Haït Ñaïi dieän Toâng toøa Haøn Quoác do Ñöùc Giaùo hoaøng Greâgoârioâ XVI thieát laäp.[2] Keå töø ñoù, Giaùo hoäi ñaõ toå chöùc nhieàu söï kieän quan troïng khaùc, bao goàm leã kyû nieäm 200 naêm thaønh laäp Giaùo hoäi Haøn Quoác cuøng vôùi vieäc phong thaùnh cho 103 vò töû ñaïo vaøo naêm 1984, Ñaïi hoäi Thaùnh Theå Theá giôùi naêm 1989, vaø leã phong chaân phöôùc cho 124 vò töû ñaïo naêm 2014 trong chuyeán toâng du cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñeán Haøn Quoác. Giaùo hoäi ñaõ theå hieän naêng löïc cuûa mình trong vieäc toå chöùc, ñieàu haønh vaø huy ñoäng cho nhöõng söï kieän lôùn nhö vaäy. Beân caïnh ñoù, chính Haøn Quoác cuõng coù kinh nghieäm daøy daïn trong vieäc ñaêng cai caùc söï kieän quoác teá coù taàm voùc toaøn caàu, nhö Theá vaän hoäi Olympic naêm 1988.
Tuy nhieân, moät kyø WYD thaønh coâng khoâng chæ döøng laïi ôû vieäc toå chöùc hieäu quaû moät söï kieän quy moâ lôùn hay thu huùt ñoâng ñaûo ngöôøi tham döï. Muïc tieâu toái haäu cuûa moïi hoaït ñoäng cuûa Giaùo hoäi, bao goàm caû WYD, chính laø loan baùo Tin möøng, voán laø lyù do hieän höõu cuûa Giaùo hoäi. Loan baùo Tin möøng coù nghóa laø "laøm cho Vöông quoác cuûa Thieân Chuùa hieän dieän trong theá giôùi".[3] Moät Giaùo hoäi loan baùo Tin möøng laø Giaùo hoäi hoaït ñoäng ñeå caûi thieän ñieàu kieän soáng cuûa con ngöôøi, bieán ñoåi "traät töï traàn theá" theo tinh thaàn Tin möøng.[4] Giaùo hoäi can döï vaøo caùc cô caáu xaõ hoäi - chính trò, kinh teá vaø sinh thaùi. Trong boái caûnh ñoù, WYD caàn ñöôïc ñònh höôùng theo söù maïng loan baùo Tin möøng, bao haøm söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa con ngöôøi.
Hôn nöõa, vieäc tham döï WYD taïi Seoul töø nöôùc ngoaøi seõ ñoøi hoûi phaûi di chuyeån chuû yeáu baèng ñöôøng haøng khoâng, ñieàu naøy taïo ra löôïng khí thaûi carbon ñaùng keå. Vì vaäy, ñieàu caàn thieát laø WYD Seoul phaûi trôû thaønh cô hoäi ñeå naâng cao nhaän thöùc veà vaán ñeà naøy vaø khuyeán khích moät "cuoäc hoaùn caûi sinh thaùi". Ngoaøi ra, WYD taïi Seoul cuõng neân ñoùng goùp cho Giaùo hoäi hoaøn vuõ baèng vieäc chia seû di saûn phong phuù cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác, vöôït ra ngoaøi lónh vöïc aâm nhaïc ñaïi chuùng (K-pop). Nhö vaäy, thaønh coâng cuûa WYD 2027 seõ phuï thuoäc vaøo tinh thaàn loan baùo Tin möøng thaám nhuaàn trong giai ñoaïn chuaån bò, trong chính söï kieän vaø caû giai ñoaïn suy tö sau ñoù.
Vôùi nhöõng caân nhaéc naøy, baøi vieát ñöôïc chia thaønh hai phaàn. Tröôùc heát, baøi vieát ñaët WYD 2027 vaøo boái caûnh baèng vieäc trình baøy ngaén goïn moät soá nghieân cöùu veà caùc söï kieän nhö theá, ñoàng thôøi suy tö veà boái caûnh roäng lôùn hôn cuûa caû Giaùo hoäi hoaøn vuõ vaø Giaùo hoäi Haøn Quoác. Sau ñoù, baøi vieát khaùm phaù caùch thöùc Giaùo hoäi Haøn Quoác coù theå ñoùng goùp cho Giaùo hoäi hoaøn vuõ qua WYD cuõng nhö nhöõng gì Giaùo hoäi Haøn Quoác coù theå hoïc hoûi töø kinh nghieäm naøy, trong aùnh saùng cuûa söù maïng neàn taûng cuûa Giaùo hoäi.
Boái caûnh cuûa WYD 2027
Keå töø laàn ñaàu tieân ñöôïc toå chöùc vaøo naêm 1984, WYD ñaõ phaùt trieån thaønh moät söï kieän toaøn caàu, thu huùt söï quan taâm cuûa nhieàu quoác gia, giôùi truyeàn thoâng vaø caû giôùi hoïc thuaät. Vaøo cuoái theá kyû XX, khi nhieàu ngöôøi ôû phöông Taây tin raèng caùc xaõ hoäi hieän ñaïi ñang ngaøy caøng theá tuïc hoùa, vaø toân giaùo daàn bò ñaåy vaøo lónh vöïc rieâng tö, trong khi caùc theá heä treû döôøng nhö quay löng vôùi toân giaùo, thì söï tham gia ñoâng ñaûo cuûa ngöôøi treû taïi caùc kyø WYD ñaõ gaây baát ngôø. Duø laø moät söï kieän toân giaùo, WYD vaãn thu huùt söï quan taâm vöôït ra ngoaøi Giaùo hoäi, ñaëc bieät laø trong giôùi hoïc thuaät. Caùc hoïc giaû ñaõ ñaët ra nhöõng caâu hoûi nhö: Ñieàu gì khieán ngöôøi treû ñeán vôùi WYD? Hoï traûi nghieäm ñieàu gì, vaø ñieàu ñoù coù yù nghóa gì ñoái vôùi Giaùo hoäi vaø theá giôùi? Caùc nghieân cöùu veà nhöõng chuû ñeà naøy traûi daøi trong caùc lónh vöïc thaàn hoïc, nhaân hoïc, xaõ hoäi hoïc vaø truyeàn thoâng, vaø coù theå ñöôïc chia thaønh ba caùch tieáp caän chuû ñeà chính.
1) Chuû ñeà ñaàu tieân xem xeùt WYD trong khuoân khoå cuûa tieán trình theá tuïc hoùa vaø Phuùc aâm hoùa.[5] Caùch tieáp caän naøy nhìn nhaän WYD nhö moät phaûn öùng saùng taïo ñoái vôùi noã löïc Taân Phuùc AÂm hoùa, ñöôïc hình thaønh trong boái caûnh phöông Taây tuïc hoùa, nôi maø giôùi treû ngaøy caøng xa rôøi Giaùo hoäi. Quan ñieåm naøy nhaán maïnh ñeán chieàu kích ñoåi môùi cuûa WYD: ñoù laø khaû naêng taïo khoâng gian cho nhöõng yeáu toá truyeàn thoáng cuûa Coâng giaùo (nhö thaùnh giaù, aûnh töôïng vaø caùc hoaït ñoäng giaùo lyù) baèng caùch theå hieän chuùng qua nhöõng hình thöùc phuø hôïp vôùi caûm quan cuûa ngöôøi treû (nhö haønh höông, leã hoäi vaø söï kieän vaên hoùa), ñoàng thôøi coå voõ caùc "söï kieän". Trong lòch söû, Giaùo hoäi ñaõ cöû haønh ñöùc tin vaø loøng ñaïo ñöùc khoâng chæ qua phuïng vuï maø coøn qua caùc söï kieän, chaúng haïn nhö cuoäc röôùc Mình Thaùnh Chuùa. Charles Taylor, trieát gia coù aûnh höôûng lôùn vaø laø taùc giaû cuûa cuoán A Secular Age (2007), nhaän ñònh raèng WYD haáp daãn giôùi treû vì phuø hôïp vôùi "kyû nguyeân cuûa tính xaùc thöïc", nôi con ngöôøi tìm kieám yù nghóa qua traûi nghieäm caù nhaân hôn laø gaén boù vôùi caùc cô cheá toå chöùc.[6]
2) Chuû ñeà thöù hai taäp trung vaøo traûi nghieäm coäng ñoàng cuûa nhöõng ngöôøi tham döï WYD.[7] Tham döï WYD khoâng phaûi laø moät haønh trình thoaûi maùi, maø laø moät cuoäc haønh höông, thöôøng ñi keøm vôùi nhöõng thöû thaùch theå lyù vaø nhöõng trôû ngaïi veà vaät chaát. Tuy nhieân, chính cuoäc haønh höông naøy laïi mang tính chuyeån hoùa ñoái vôùi caû nhöõng ngöôøi treû tham döï laãn caùc gia ñình baûn xöù ñoùn tieáp hoï, taïo neân nhöõng cô hoäi ñeå chia seû vaø traûi nghieäm chung, töø ñoù laøm saâu saéc theâm söï hieåu bieát veà caên tính, caùc giaù trò vaø ñöùc tin Kitoâ giaùo. Ñieàu naøy phaûn aùnh khaùi nieäm coäng ñoaøn ôû chieàu saâu (deep communitas) maø nhaø nhaân hoïc vaên hoùa Victor Turner ñeà caäp - töùc laø moät coäng ñoaøn vaø söï bình ñaúng vöôït leân treân nhöõng giai taàng xaõ hoäi vaø nghóa vuï thöôøng nhaät.[8] WYD chính laø hieän thaân cuûa daïng traûi nghieäm naøy. Tröôùc heát, nhöõng ngöôøi treû tham gia WYD hình thaønh moät coäng ñoaøn, nôi hoï cuøng chia seû moät haønh trình ñöùc tin, thieát laäp caùc moái töông quan bình ñaúng baát keå quoác tòch, ngoân ngöõ, giai caáp xaõ hoäi, neàn vaên hoùa hoaëc ñòa vò. Thöù ñeán, nhieàu ngöôøi treû traûi nghieäm söï bieán ñoåi taâm linh vaø toân giaùo, ñieàu maø Turner goïi laø giai ñoaïn ngöôõng (liminal stage), töùc laø giai ñoaïn chuyeån tieáp nôi söï thay ñoåi dieãn ra trong moät boái caûnh khaùc bieät so vôùi cuoäc soáng thöôøng nhaät. Maëc duø sau ñoù hoï trôû laïi vôùi ñôøi soáng thöôøng ngaøy, nhöng coäng ñoaøn ôû chieàu saâu maø hoï traûi qua trong WYD coù theå ñeå laïi aûnh höôûng laâu daøi, goùp phaàn ñònh hình theá giôùi quan, ñöùc tin vaø giaù trò soáng cuûa hoï.
3) Chuû ñeà thöù ba xem xeùt WYD döôùi goùc ñoä toaøn caàu hoùa vaø yù thöùc coâng daân Coâng giaùo toaøn caàu.[9] Töø cuoái theá kyû XX, quaù trình toaøn caàu hoùa - ñöôïc thuùc ñaåy bôûi söï chaám döùt Chieán tranh Laïnh, söï hoäi nhaäp thò tröôøng vaø söï phaùt trieån cuûa coâng ngheä kyõ thuaät soá - ñaõ taïo neân moät theá giôùi ngaøy caøng keát noái chaët cheõ hôn, nhöng ñoàng thôøi cuõng ñaày raãy nhöõng baát bình ñaúng. Thöïc teá toaøn caàu naøy vöøa laø cô hoäi vöøa laø thaùch thöùc ñoái vôùi Giaùo hoäi Coâng giaùo. Trong khi toaøn caàu hoùa thuùc ñaåy caùc keát noái xuyeân bieân giôùi, noù cuõng laøm gia taêng baát bình ñaúng vaø coù theå ñaøo saâu caûm giaùc bò tha hoùa. Caùc vò giaùo hoaøng khoâng ngöøng keâu goïi tình lieân ñôùi toaøn caàu, chæ trích "toaøn caàu hoùa cuûa söï thôø ô" ñoàng thôøi môøi goïi moät cuoäc hoaùn caûi ñeå ñaùp laïi cuoäc khuûng hoaûng sinh thaùi. Trong boái caûnh naøy, WYD ñöôïc xem nhö moät "tröôøng hoïc" nôi ngöôøi treû Coâng giaùo hoïc hoûi veà yù nghóa cuûa vieäc trôû thaønh coâng daân toaøn caàu cuûa Giaùo hoäi. Taïi WYD, caùc baïn treû haønh höông ñöôïc traûi nghieäm söï ña daïng vaên hoùa, keát baïn vôùi nhöõng ngöôøi töø caùc quoác gia khaùc vaø cuøng nhau thaûo luaän veà nhöõng vaán ñeà toaøn caàu chung nhö hoøa bình, ñoùi ngheøo vaø phaùt trieån beàn vöõng moâi tröôøng. Qua nhöõng traûi nghieäm naøy, hoï baét ñaàu nhìn thaáy Giaùo hoäi nhö moät thöïc theå phoå quaùt vaø toaøn caàu, vöôït qua ranh giôùi cuûa giaùo xöù ñòa phöông.
Boái caûnh cuûa Giaùo hoäi
Vaøo ñaàu theá kyû XXI, trung taâm cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo baét ñaàu dòch chuyeån töø chaâu AÂu sang caùc quoác gia thuoäc khu vöïc Nam Baùn Caàu, moät söï chuyeån höôùng ñöôïc bieåu töôïng hoùa qua vieäc Hoàng y Jorge Mario Bergoglio (thuoäc khu vöïc naøy) ñöôïc baàu laøm giaùo hoaøng (Ñöùc Phanxicoâ) vaøo naêm 2013. Trung taâm cuûa Giaùo hoäi - ít nhaát laø veà maët nhaân khaåu hoïc - khoâng coøn naèm ôû chaâu AÂu, maø ñaõ môû roäng vaø ña daïng hoùa sang caùc khu vöïc nhö chaâu Myõ Latinh, chaâu Phi vaø chaâu AÙ.[10] Trong thaäp nieân qua, keå töø khi khôûi ñaàu trieàu giaùo hoaøng cuûa mình, Ñöùc Phanxicoâ ñaõ keâu goïi Giaùo hoäi höôùng ra caùc "vuøng ngoaïi bieân", vaø chính ngaøi cuõng ñaõ thöôøng xuyeân ñeán thaêm caùc quoác gia ôû chaâu AÙ vaø chaâu Phi. Soá löôïng hoàng y ñeán töø caùc khu vöïc naøy cuõng ñaõ gia taêng ñaùng keå. Söï chuyeån dòch naøy khoâng chæ phuø hôïp vôùi ñònh höôùng loan baùo Tin möøng laø vöôn tôùi "nhöõng vuøng ngoaïi bieân", maø coøn phuø hôïp vôùi thöïc teá muïc vuï: khi trung taâm cuûa Giaùo hoäi dòch chuyeån veà maët daân soá, thì caùc Giaùo hoäi treû ñang troãi daäy naøy caàn trôû thaønh öu tieân trong taàm nhìn muïc vuï. Thaàn hoïc gia Karl Rahner töøng nhaän ñònh raèng Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ ñaùnh daáu söï khôûi ñaàu cuûa moät giai ñoaïn môùi trong lòch söû Giaùo hoäi, vöôït qua moâ hình mang tính chaâu AÂu trung taâm ñeå trôû thaønh moät Giaùo hoäi thöïc söï mang tính hoaøn vuõ.[11] Nhöõng suy tö cuûa Rahner veà taàm quan troïng cuûa Coâng ñoàng vaãn coøn vang voïng cho ñeán ngaøy nay, khi chuùng ta chöùng kieán söï thay ñoåi veà ñòa lyù vaø vaên hoùa trong dieän maïo cuûa Giaùo hoäi. Nhaø söû hoïc toân giaùo Massimo Faggioli goïi trieàu ñaïi giaùo hoaøng hieän taïi laø moät thôøi kyø "ngöôõng cöûa" (liminal), theå hieän söï chuyeån mình cuûa Giaùo hoäi höôùng ñeán moät Coâng giaùo coù tính toaøn caàu vaø dung naïp hôn.[12]
Trong boái caûnh naøy, Giaùo hoäi Coâng giaùo Haøn Quoác giöõ moät vò trí ñaëc bieät vaø ñaày yù nghóa. Vai troø cuûa Haøn Quoác trong Giaùo hoäi hoaøn vuõ phaàn naøo phaûn aùnh vò theá cuûa quoác gia naøy treân tröôøng quoác teá. Trong nöûa theá kyû qua, Haøn Quoác ñaõ chuyeån mình töø moät quoác gia haäu thuoäc ñòa ñang phaùt trieån thaønh moät quoác gia phaùt trieån. Veà kinh teá, Haøn Quoác ñaõ vöôn leân töø ngheøo ñoùi ñeán thònh vöôïng. Veà chính trò, quoác gia naøy ñaõ xaây döïng moät heä thoáng daân chuû, ñöôïc ñaëc tröng bôûi quaù trình "daân chuû hoùa töø döôùi leân", ñieàu naøy giuùp phaân bieät Haøn Quoác vôùi caùc nöôùc laùng gieàng Ñoâng AÙ. Veà vaên hoùa, Haøn Quoác ñaõ chuyeån töø vò trí laø ngöôøi tieâu thuï vaên hoùa phöông Taây thaønh ngöôøi xuaát khaåu vaên hoùa cuûa rieâng mình. Vôùi kinh nghieäm töøng traûi qua caû ngheøo khoå laãn phoàn vinh, caû cheá ñoä ñoäc taøi laãn chính phuû daân chuû, laø moät quoác gia haäu thuoäc ñòa, Haøn Quoác coù vò theá lòch söû ñaëc bieät ñeå ñoùng vai troø trung gian trong ñoái thoaïi, vaø theo ñuoåi hoøa bình cuõng nhö coâng ích. Nhöõng traûi nghieäm ñoäc ñaùo naøy giuùp Haøn Quoác trôû neân phuø hôïp ñeå laøm chieác caàu noái giöõa Nam Baùn Caàu vaø Baéc Baùn Caàu, cuõng nhö giöõa Ñoâng vaø Taây.
Vai troø cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác trong Giaùo hoäi Coâng giaùo hoaøn vuõ cuõng phaûn aùnh ñoäng löïc naøy. Khoâng gioáng nhö nhieàu quoác gia chaâu AÙ khaùc, Haøn Quoác khoâng chòu aûnh höôûng cuûa chuû nghóa thöïc daân phöông Taây, maø laø töø chuû nghóa thöïc daân Nhaät Baûn; vaø Coâng giaùo ñaõ thaønh coâng trong vieäc theå hieän mình laø moät toân giaùo chính trong xaõ hoäi Haøn Quoác, beân caïnh Tin Laønh. Trong nöûa ñaàu theá kyû XX, caùc nhaø thöøa sai phöông Taây chuû yeáu taäp trung vaøo Trung Quoác vaø Nhaät Baûn, vaø thöôøng boû qua Haøn Quoác. Tuy nhieân, chính taïi Haøn Quoác, Kitoâ giaùo laïi phaùt trieån maïnh meõ, trong khi ôû Trung Quoác vaø Nhaät Baûn, söï phaùt trieån naøy vaãn coøn raát haïn cheá. Trong khi Kitoâ giaùo taïi Trung Quoác vaø Nhaät Baûn vaãn thöôøng bò coi laø "toân giaùo ngoaïi lai", thì taïi Haøn Quoác, Kitoâ giaùo ñaõ trôû thaønh moät phaàn khoâng theå taùch rôøi cuûa lòch söû vaø vaên hoùa daân toäc. Söï chuyeån bieán naøy ñaëc bieät ñaùng chuù yù khi xeùt ñeán gaàn 100 naêm baùch haïi maø Giaùo hoäi Haøn Quoác phaûi chòu ñöïng keå töø khi ñöôïc du nhaäp vaøo baùn ñaûo naøy
Söï bieán ñoåi naøy khoâng chæ naèm ôû söï gia taêng veà soá löôïng, maø coøn theå hieän vai troø tích cöïc cuûa Giaùo hoäi trong lòch söû hieän ñaïi cuûa Haøn Quoác, ñaëc bieät laø trong vieäc thuùc ñaåy daân chuû, quyeàn lao ñoäng vaø nhaân quyeàn. Ngoaøi ra, töø nhöõng naêm 1980, Giaùo hoäi Haøn Quoác ñaõ tham gia vaøo vieäc göûi caùc nhaø thöøa sai ra nöôùc ngoaøi - tính ñeán naêm 2022 ñaõ coù 1.007 nhaø thöøa sai, vaø daán thaân vaøo caùc hoaït ñoäng phaùt trieån toaøn caàu, thoâng qua söï hôïp taùc cuûa nhieàu toå chöùc trong Giaùo hoäi. Giaùo hoäi Haøn Quoác ñaõ chuyeån mình töø moät Giaùo hoäi ñoùn nhaän trôû thaønh moät Giaùo hoäi cho ñi.[13] Theo caùch naøy, haønh trình cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác song song vôùi quyõ ñaïo roäng lôùn hôn cuûa quoác gia naøy, töø moät nöôùc nhaän vieän trôï trôû thaønh nöôùc cung caáp vieän trôï, vaø hieän ñang ñoùng vai troø laø caàu noái giöõa caùc theá giôùi khaùc nhau.
WYD 2027 vaø Giaùo hoäi Haøn Quoác
Khaû naêng toå chöùc WYD taïi Haøn Quoác ñaõ ñöôïc ñeà cao trong hôn moät thaäp nieân qua. Tuy nhieân, nhieàu moái quan ngaïi ñaõ xuaát hieän lieân quan ñeán tình traïng hieän nay cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác. Giaùo hoäi ñang phaûi ñoái dieän vôùi söï suy giaûm trong muïc vuï giôùi treû vaø thanh nieân, cuøng vôùi söï suït giaûm nghieâm troïng trong ôn goïi linh muïc vaø tu trì. Beân caïnh ñoù, cô caáu daân soá trong Giaùo hoäi cuõng ñang thay ñoåi nhanh choùng, vôùi tình traïng laõo hoùa thaäm chí coøn nhanh hôn xu höôùng chung cuûa xaõ hoäi Haøn Quoác. Xu höôùng naøy khoâng chæ xaûy ra trong Giaùo hoäi Coâng giaùo. Theo caùc khaûo saùt gaàn ñaây cuûa Gallup, ngaøy caøng nhieàu ngöôøi treû trong ñoä tuoåi 20 vaø 30 töï nhaän mình laø khoâng toân giaùo.[14]
Vaøo naêm 2006, trong thôøi kyø taêng tröôûng, moät hoäi thaûo vôùi chuû ñeà "Coâng giaùo chinh phuïc traùi tim con ngöôøi hieän ñaïi" ñaõ xaùc ñònh 5 yeáu toá giuùp hình thaønh hình aûnh tích cöïc cuûa Giaùo hoäi: söï gaén keát Coâng giaùo, tính lieâm chính, daán thaân trong coâng lyù vaø nhaân quyeàn, thaùi ñoä linh hoaït ñoái vôùi nghi leã toå tieân vaø tang leã, cuõng nhö söï côûi môû ñoái vôùi caùc toân giaùo khaùc.[15] Nhöõng yeáu toá naøy cho thaáy Coâng giaùo töøng coù moät uy theá naøo ñoù veà luaân lyù trong xaõ hoäi Haøn Quoác. Tuy nhieân, söï naêng ñoäng töøng ñaëc tröng cho Giaùo hoäi Haøn Quoác vaøo naêm 2024 khoâng coøn phaûn aùnh thöïc teá hieän taïi. Thay vaøo ñoù, caâu chaâm ngoân Ecclesia semper reformanda (Giaùo hoäi luoân caàn ñöôïc canh taân) döôøng nhö phuø hôïp hôn ñeå moâ taû tình traïng hieän taïi cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác.
Trong boái caûnh naøy, vieäc toå chöùc WYD 2027 mang moät yù nghóa ñaëc bieät. Seõ laø khoâng thöïc teá neáu kyø voïng raèng moät WYD thaønh coâng coù theå daãn ñeán moät cuoäc phuïc höng lôùn trong muïc vuï giôùi treû taïi Haøn Quoác, vì söï suy giaûm naøy baét nguoàn töø nhieàu nguyeân nhaân cô caáu phöùc taïp nhö bieán ñoåi daân soá, thay ñoåi vaên hoùa, vaø söï maát nieàm tin ngaøy caøng taêng vaøo caùc cô cheá toå chöùc trong giôùi treû. Tuy nhieân, khoâng phaûi laø voâ lyù khi hy voïng raèng WYD coù theå trôû thaønh moät chaát xuùc taùc. WYD coù theå khôi daäy nôi ngöôøi treû khao khaùt gaëp gôõ Thieân Chuùa, khaùm phaù ôn goïi, vaø cuøng böôùc ñi vôùi Giaùo hoäi nhö nhöõng "moân ñeä thöøa sai".[16] Moät WYD thaønh coâng coù theå taïo ra aûnh höôûng khoâng chæ ñoái vôùi Giaùo hoäi Haøn Quoác, maø coøn cho caû Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Nhöõng ñoùng goùp cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác cho Giaùo hoäi Hoaøn vuõ
Kinh nghieäm lòch söû cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác, ñaëc bieät qua hoaït ñoäng coâng lyù vaø nhaân quyeàn trong nhöõng naêm 1970 vaø 1980, mang laïi hai baøi hoïc quan troïng cho caùc Giaùo hoäi khaùc. Thöù nhaát, trong quaù khöù, Giaùo hoäi Haøn Quoác ñaõ haønh ñoäng khoâng vì lôïi ích toå chöùc cuûa rieâng mình, maø vì nhöõng ngöôøi bò gaït ra beân leà xaõ hoäi. Chính ñieàu ñoù ñaõ giuùp Giaùo hoäi giaønh ñöôïc uy tín luaân lyù vaø trôû thaønh moät phaàn trong lòch söû daân toäc Haøn Quoác, vöôït qua ñònh kieán xem Coâng giaùo nhö moät toân giaùo ngoaïi lai phöông Taây.[17] Ñieàu naøy cho thaáy Giaùo hoäi coù theå beùn reã nôi caùc xaõ hoäi ngoaøi phöông Taây nhö theá naøo, qua vieäc chia seû, phuïc vuï vaø beânh vöïc nhöõng bò gaït ra beân leà.
Khía caïnh thöù hai lieân quan ñeán vieäc Giaùo hoäi coù theå ñoùng goùp vaøo lónh vöïc coâng coäng trong xaõ hoäi hieän ñaïi ra sao. Giöõa boái caûnh chuû nghóa caù nhaân ngaøy caøng gia taêng vaø xu höôùng tö nhaân hoùa toân giaùo - ñaëc bieät ôû phöông Taây - Giaùo hoäi Haøn Quoác ñöa ra moät hình maãu veà vieäc thöïc haønh tình lieân ñôùi vaø phuïc vuï coâng ích. Trong theá kyû XXI, khi caùc tieán boä coâng ngheä ñang thoáng trò vaø möùc ñoä tin töôûng vaøo caùc theå cheá suy giaûm, con ngöôøi laïi caøng khao khaùt ñôøi soáng taâm linh. Ñieàu naøy daãn ñeán xu höôùng toân giaùo ngaøy caøng mang tính caù nhaân hoùa. Ñeå ñoái phoù vôùi thöïc traïng naøy, trong khi vaãn toân troïng haønh trình ñöùc tin mang tính caù nhaân, Giaùo hoäi vaãn phaûi coå vuõ cho söù maïng chung cuûa ngöôøi Kitoâ höõu - nhö ñöôïc nhaán maïnh trong thoâng ñieäp Laudato Si'. Kinh nghieäm lòch söû cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác nhaéc nhôù veà traùch nhieäm luaân lyù vaø xaõ hoäi cuûa Giaùo hoäi ñoái vôùi nhöõng "ngöôøi laân caän" bò gaït ra beân leà, giuùp traùnh khoûi söï thieâng lieâng hoùa thaùi quaù hoaëc xu höôùng thu heïp ñöùc tin vaøo ñôøi soáng caù nhaân. ÔÛ caû hai khía caïnh, Giaùo hoäi Haøn Quoác laø hieän thaân cuï theå cho taàm nhìn cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ veà moät Giaùo hoäi vöôn tôùi "caùc vuøng ngoaïi bieân", vaø coù theå mang laïi nhöõng ñoùng goùp yù nghóa cho Giaùo hoäi hoaøn vuõ.
Ñieåm ñaàu tieân döïa treân nhöõng suy tö ruùt ra töø lòch söû Giaùo hoäi Haøn Quoác. Nhöõng ñieåm tieáp theo laø nhöõng ñieàu maø Giaùo hoäi Haøn Quoác coù theå nhaán maïnh nhö laø söù maïng vaø nhieäm vuï cho giôùi treû Coâng giaùo toaøn caàu. Qua ñoù, caùc ngöôøi treû haønh höông töø khaép nôi treân theá giôùi coù theå ñaøo saâu hieåu bieát veà söù ñieäp Kitoâ giaùo vaø ñoùng goùp vaøo ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi hoaøn vuõ. Moät ví duï ñieån hình laø söù ñieäp veà hoøa bình vaø hoøa giaûi. Ñaây luoân laø moät söù ñieäp quan troïng, nhöng trong nhöõng naêm gaàn ñaây, tröôùc boái caûnh chieán tranh - nhö xung ñoät giöõa Ukraine vaø Nga, Israel vaø Palestine, hay khuûng hoaûng nhaân ñaïo taïi Sudan - söù ñieäp naøy caøng trôû neân caáp thieát vaø thöïc tieãn hôn ñoái vôùi giôùi treû. Taïi Roâma, ngay sau WYD ôû Lisbon vaøo ngaøy 09/8/2023, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ noùi: "Trong khi ôû Ukraine vaø nhieàu nôi khaùc ñang dieãn ra giao tranh, vaø trong khi caùc cuoäc chieán ñöôïc hoaïch ñònh trong nhöõng caên phoøng kín, thì Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi ñaõ cho thaáy moät caùch theá khaû thi khaùc: moät theá giôùi cuûa tình huynh ñeä, nôi nhöõng laù côø cuûa moïi daân toäc tung bay beân nhau, khoâng haän thuø, khoâng sôï haõi, khoâng kheùp kín, khoâng vuõ khí!"[18] Nhö vaäy, Haøn Quoác, moät quoác gia naèm ôû giao ñieåm cuûa chia caét, töø di saûn Chieán tranh Laïnh, moái ñe doïa haït nhaân, cho ñeán caêng thaúng ñòa chính trò giöõa Hoa Kyø vaø Trung Quoác, seõ laø nôi thích hôïp ñeå giôùi treû Coâng giaùo cuøng suy tö saâu saéc söù ñieäp Kitoâ giaùo veà hoøa bình vaø hoøa giaûi, vaø mô öôùc trôû thaønh nhöõng toâng ñoà cuûa hoøa bình.
Moät ví duï khaùc laø hoaùn caûi sinh thaùi. Khuûng hoaûng sinh thaùi laø moät chuû ñeà ñöôïc giôùi treû ñaëc bieät quan taâm. Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, qua thoâng ñieäp Laudato Si' naêm 2015, ñaõ keâu goïi moät söï hoaùn caûi sinh thaùi, nhaán maïnh tính nghieâm troïng cuûa khuûng hoaûng sinh thaùi mang tính toaøn caàu. Haøn Quoác töøng bò goïi laø "toäi ñoà khí haäu" (climate villain) vì löôïng khí thaûi nhaø kính ñaùng keå, caû ôû möùc toång theå laãn bình quaân ñaàu ngöôøi, vaø phaûn öùng chöa töông xöùng vôùi cuoäc khuûng hoaûng khí haäu. Hôn nöõa, vieäc toå chöùc moät WYD thaân thieän vôùi moâi tröôøng coù theå laø lôøi môøi goïi ngöôøi treû soáng theo moät loái soáng sinh thaùi hôn. Lieân hoan phim Cannes naêm 2024 ñaõ aùp duïng nhieàu bieän phaùp vì moâi tröôøng nhö caám chai nhöïa duøng moät laàn, khuyeán khích söû duïng giao thoâng coâng coäng, vaø loaïi boû thòt boø khoûi thöïc ñôn. Neáu moät lieân hoan phim coù theå thöïc hieän nhöõng ñieàu ñoù, thì khoâng coù lyù do gì WYD 2027 laïi khoâng laøm ñöôïc. Thöïc teá, vieäc di chuyeån baèng maùy bay ñeán Haøn Quoác ñeå tham döï WYD seõ thaûi ra moät löôïng lôùn CO2, vì vaäy vieäc toå chöùc söï kieän theo höôùng sinh thaùi vaø coù yù thöùc laïi caøng caàn thieát hôn. Taïi WYD Lisbon 2023, öùng duïng WYD ñaõ cung caáp chöùc naêng tính toaùn löôïng khí thaûi carbon vaø höôùng daãn buø ñaép, ñoàng thôøi ban toå chöùc cuõng phaùt haønh moät "Caåm nang thöïc haønh toát cho moät WYD beàn vöõng", bao goàm caùc khuyeán nghò veà giao thoâng, aên uoáng vaø choã ôû. Caùc baïn treû haønh höông ñöôïc môøi goïi traùnh söû duïng ñoà nhöïa duøng moät laàn, taùi cheá bao nhieâu coù theå, vaø troàng caây tröôùc khi leân ñöôøng (öôùc tính coù khoaûng 18,000 caây ñöôïc troàng). Töông töï, WYD 2027 coù theå trôû thaønh moät nôi cuûa hoaùn caûi sinh thaùi, khoâng chæ baèng vieäc naâng cao nhaän thöùc maø coøn baèng vieäc thöïc haønh cuï theå caùc haønh vi sinh thaùi.
Khu phi quaân söï (Demilitarized Zone- DMZ) giöõa hai mieàn Trieàu Tieân, daøi khoaûng 250 km vaø roäng 4 km, coù theå laø moät ñòa ñieåm mang yù nghóa saâu saéc cho hai ñoùng goùp tieàm naêng ñaõ ñeà caäp treân ñaây. Laø moät ñöôøng bieân giôùi ñöôïc bao quanh bôûi haøng raøo keõm gai, DMZ nhaán maïnh roõ neùt söï caêng thaúng giöõa hai mieàn Trieàu Tieân vaø laøm noåi baät nhu caàu caáp thieát veà hoøa giaûi vaø hoøa bình. Ñoàng thôøi, ñaây cuõng laø moät khu vöïc töï nhieân ñaõ ñöôïc taùi sinh töø söï taøn phaù cuûa Chieán tranh Trieàu Tieân, mang giaù trò sinh thaùi to lôùn. DMZ coù theå trôû thaønh moät bieåu töôïng cho WYD 2027, truyeàn taûi nhöõng thoâng ñieäp saâu saéc veà nhu caàu hoøa giaûi, hoøa bình vaø hoaùn caûi sinh thaùi.
WYD coù theå ñoùng goùp nhö theá naøo cho Giaùo hoäi Haøn Quoác
Ñoùng goùp ñaàu tieân, nhö ñaõ ñöôïc ñeà caäp trong caùc nghieân cöùu hieän coù, laø vieäc vun ñaép tinh thaàn coâng daân Coâng giaùo toaøn caàu. Ñieàu naøy khaùc vôùi khaåu hieäu "laõnh ñaïo toaøn caàu" töøng trôû neân phoå bieán trong lónh vöïc giaùo duïc Haøn Quoác vaøo theá kyû XXI, cuõng nhö khaùc vôùi chuû nghóa daân tuùy lôïi duïng caùc giaù trò Kitoâ giaùo ñeå vaän ñoäng chính trò - xaõ hoäi. Trong boái caûnh Haøn Quoác voán laø moät quoác gia coù tính ñoàng nhaát cao caû veà saéc toäc laãn ngoân ngöõ, ranh giôùi saéc toäc töø laâu ñaõ ñoùng vai troø quyeát ñònh trong vieäc phaân bieät giöõa "chuùng ta" vaø "hoï". Tuy nhieân, hieän nay Haøn Quoác ñaõ chuyeån mình veà maët caáu truùc ñeå trôû thaønh moät quoác gia nhaäp cö, neân caàn coù moät caùch tieáp caän phoå quaùt hôn, vöôït khoûi caên tính döïa treân huyeát thoáng, vaø ñoàng thôøi caàn naâng cao nhaän thöùc coâng daân veà vaán ñeà phaân bieät chuûng toäc. Trong boái caûnh naøy, vieäc ñaêng cai toå chöùc WYD vaø taïo ñieàu kieän ñeå giôùi treû ñöôïc gaëp gôõ, giao löu vôùi caùc baïn treû ñeán töø nhieàu quoác gia vaø neàn vaên hoùa khaùc nhau seõ giuùp môû roäng taàm nhìn cho caû theá heä treû laãn theá heä lôùn tuoåi, vaø coù theå nuoâi döôõng moät vieãn töôïng Coâng giaùo toaøn caàu.
Moät soá ngöôøi coù theå ñaët caâu hoûi lieäu caùc söï kieän nhö World Cup hay Theá vaän hoäi coù vai troø lôùn hôn trong vieäc thuùc ñaåy tinh thaàn coâng daân toaøn caàu hay khoâng. Tuy nhieân, caâu chuyeän cuûa moät ngöôøi thuoäc taàng lôùp trung löu ñaõ ñoùn tieáp moät soá baïn treû trong dòp WYD Rio 2013 cho thaáy söï khaùc bieät giöõa caùc leã hoäi theå thao toaøn caàu vaø WYD: "Ñieàu toâi tin laø khaùc bieät so vôùi World Cup hay Theá vaän hoäi laø WYD taùc ñoäng ñeán toaøn thaønh phoá. Ví duï, baây giôø chuùng toâi ñang traûi qua World Cup 2014, vaø toâi soáng ôû Jacarepaguaù (moät khu vöïc khoâng phaûi laø ñieåm du lòch ôû Rio), nhöng toâi vaãn chöa thaáy moät du khaùch naøo. Taïi sao vaäy? Neáu coù ñieàu gì quan troïng xaûy ra, noù seõ dieãn ra ôû khu phía nam (khu du lòch), coøn chuùng toâi ôû Jacarepaguaù thì khoâng thaáy gì caû. Nhöõng ngöôøi soáng ôû khu vöïc phía taây nhö Bangu, Campo Grande thì caøng khoâng thaáy gì, thaäm chí moät du khaùch cuõng khoâng. Nhöng vôùi WYD thì khaùc. Nhöõng ngöôøi haønh höông coù maët khaép nôi trong thaønh phoá naøy. Toâi coøn nhôù chuû tieäm baùnh gaàn nhaø toâi noùi raèng doanh thu taêng maïnh vì coù nhieàu ngöôøi môùi trong khu vöïc. Vaäy laø WYD ñaõ khieán caû thaønh phoá chuyeån ñoäng; World Cup hay Theá vaän hoäi thì khoâng laøm ñöôïc ñieàu ñoù. WYD laø moät thôøi ñieåm thay ñoåi cuoäc soáng cuûa chuùng toâi".[19]
Trong khi caùc söï kieän theå thao mang tính toaøn caàu thöôøng chæ taïo aûnh höôûng ôû möùc ñoä beà maët nhö "vaên hoùa toaøn caàu" hoaëc trong moät soá lónh vöïc thöông maïi, thì WYD laïi taùc ñoäng ôû caáp ñoä neàn taûng hôn, gaén lieàn vôùi ñôøi soáng cuûa nhöõng coâng daân bình thöôøng.
Trong quaù trình hình thaønh caùc quoác gia hieän ñaïi ôû phöông Taây, Giaùo hoäi Coâng giaùo ñoâi khi duy trì moät moái töông quan khoâng maáy deã daøng vôùi nhaø nöôùc khi nhaán maïnh ñeán vieãn töôïng coâng daân phoå quaùt, vöôït leân treân moïi baûn saéc daân toäc hay quoác gia. Sau Theá chieán thöù hai, giaác mô vaø tieán trình hoøa giaûi giöõa Ñöùc vaø Phaùp, cuõng nhö vieäc xaây döïng moät chaâu AÂu môùi (maø sau naøy trôû thaønh Lieân minh chaâu AÂu), khoâng chæ laø keát quaû cuûa nhöõng toan tính chính trò. Caùc chính trò gia Coâng giaùo nhö Robert Schuman, Konrad Adenauer vaø Alcide De Gasperi - ñöôïc truyeàn caûm höùng bôûi hoïc thuyeát xaõ hoäi Coâng giaùo - ñaõ ñoùng vai troø then choát trong tieán trình naøy.[20] Vì vaäy, khoâng phaûi laø moät giaác mô lyù töôûng vieån voâng khi nghó raèng moät soá baïn treû, ñöôïc taùc ñoäng bôûi WYD, coù theå phaùt trieån moät taàm nhìn veà coâng daân Coâng giaùo toaøn caàu vaø tröïc tieáp goùp phaàn vaøo coâng cuoäc hoøa giaûi vaø hoøa bình treân theá giôùi.
Thöù hai, WYD seõ mang ñeán cho ngöôøi Coâng giaùo Haøn Quoác cô hoäi ñeå caäp nhaät nhaän thöùc cuûa mình veà caùc vaán ñeà ñöông ñaïi vaø vaên hoùa toå chöùc cuûa Giaùo hoäi Haøn Quoác. Moät ví duï laø "vieäc loan baùo Tin möøng trong theá giôùi kyõ thuaät soá". Söï phaùt trieån nhanh choùng cuûa coâng ngheä kyõ thuaät soá, bao goàm caû trí tueä nhaân taïo, ñang môû ra nhöõng laõnh vöïc môùi maø Giaùo hoäi phaàn lôùn chöa khaùm phaù heát. Nhieàu ngöôøi trong Giaùo hoäi vaãn chöa nhaän thöùc ñaày ñuû veà taàm quan troïng cuûa theá giôùi kyõ thuaät soá - nôi maø ngaøy nay giôùi treû, caû ôû Haøn Quoác laãn toaøn caàu, daønh phaàn lôùn thôøi gian ñeå xaây döïng caùc moái lieân keát vaø chia seû thoâng tin.
Theá giôùi kyõ thuaät soá cuõng laø nôi tieàm aån nhieàu moái nguy hieåm, töø nghieän ngaäp ñeán boùc loät, vaø ngaøy caøng bò chi phoái bôûi moät "heä sinh thaùi giaùm saùt thöông maïi" do caùc taäp ñoaøn coâng ngheä lôùn xaây döïng nhaèm thu thaäp döõ lieäu caù nhaân ñeå truïc lôïi.[21] Ñoù laø lyù do Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, trong Söù ñieäp Ngaøy Theá giôùi Hoøa bình naêm 2024, ñaõ ñeà caäp ñeán nguy cô "thay theá khuoân maët baèng maøn hình vaø thay theá thöïc taïi baèng theá giôùi aûo"[22] vaø nhaán maïnh söï caàn thieát cuûa moät hieäp öôùc quoác teá veà AI (Trí tueä nhaân taïo).[23]
Tuy nhieân, theá giôùi kyõ thuaät soá chính laø nôi giôùi treû ñang soáng vaø tieâu thuï noäi dung, vaø Giaùo hoäi cuõng ñang daàn nhaän ra ñaây laø moät khoâng gian truyeàn giaùo, nhö ñaõ ñöôïc theå hieän roõ qua WYD 2023 taïi Lisbon. Leã hoäi "Nhöõng ngöôøi Coâng giaùo coù aûnh höôûng" (Catholic Influencers Festival) dieãn ra vaøo ngaøy 04/08/2023 cho thaáy theá giôùi kyõ thuaät soá ñang ñöôïc nhìn nhaän "nhö moät laõnh thoå, moät khoâng gian chöù khoâng chæ laø moät phöông tieän" vaø laø "moät theá giôùi môùi cuûa hieäp thoâng vaø söù vuï", nhö lôøi Ñöùc Hoàng y Luis Antonio Tagle, Boä tröôûng Boä Loan baùo Tin möøng cho caùc Daân toäc.[24] Nhaän thöùc naøy töø Giaùo hoäi hoaøn vuõ chaéc chaén seõ taùc ñoäng ñeán Giaùo hoäi Haøn Quoác vaø thuùc ñaåy nhöõng caäp nhaät trong muïc vuï giôùi treû taïi ñaây.
Moät ví duï khaùc lieân quan ñeán caùc thöïc haønh cuûa Giaùo hoäi, voán döïa treân thaâm nieân, ñòa vò phaåm traät hoaëc giôùi tính. Veà maët cô caáu, WYD 2027 seõ trôû thaønh moät söï kieän mang laïi nhieàu hoa traùi neáu ñoäi nguõ nhaân söï treû - caû ngöôøi Haøn Quoác laãn quoác teá, caû ngöôøi treû laãn nhöõng ngöôøi coù kinh nghieäm - cuøng laøm vieäc vôùi nhau. Quaù trình hôïp taùc naøy chính laø cô hoäi tuyeät vôøi ñeå chuyeån töø moät khoâng gian vaên hoùa theo chieàu doïc sang moät khoâng gian theo chieàu ngang, voán laø moâ hình ñöôïc giôùi treû öa chuoäng hôn.
Ñieàu naøy daãn chuùng ta ñeán ñieåm cuoái cuøng - cuõng laø ñieåm quan troïng nhaát: WYD coù theå goùp phaàn vaøo vieäc hình thaønh haøng nguõ laõnh ñaïo treû trong Giaùo hoäi Haøn Quoác. WYD 2027 seõ khoâng theå ñöôïc toå chöùc thaønh coâng neáu thieáu söï tham gia cuûa ngöôøi treû. Tuy nhieân, ñieàu naøy khoâng coù nghóa laø ngöôøi treû tham gia moät caùch thuï ñoäng nhö nhöõng ñoái töôïng ñöôïc giaûng daïy, maø laø hoï tham gia moät caùch chuû ñoäng vôùi tö caùch laø nhöõng moân ñeä thöøa sai, cuøng coäng taùc vôùi caùc muïc töû trong söù vuï. Quaù trình coäng taùc naøy seõ mang yù nghóa saâu saéc cho vieäc ñaøo taïo moät theá heä laõnh ñaïo treû môùi, trong vaø cho "cuoäc haønh trình cuøng nhau" vôùi Giaùo hoäi Haøn Quoác.
Lôøi keát: Moät thaùi ñoä chieâm nieäm daønh cho WYD
Baøi vieát naøy khôûi ñi töø tieàn ñeà raèng moät WYD thaønh coâng phaûi ñöôïc ñònh höôùng bôûi söù maïng loan baùo Tin möøng. Ñoái vôùi moãi ngöôøi tham döï, ñieàu naøy coù theå laø khôûi ñaàu cho moät haønh trình suoát ñôøi, trong ñoù Lôøi Chuùa khoâng ngöøng bieán ñoåi tö töôûng vaø thaùi ñoä soáng. Ngay caû khi ngöôøi tham döï coù nhöõng traûi nghieäm saâu saéc vaø ñaày yù nghóa taïi WYD, thì ñoù cuõng chæ laø nhöõng khoaûnh khaéc trong haønh trình daøi cuûa vieäc loan baùo Tin möøng - moät haønh trình ñoøi hoûi söï daán thaân troïn ñôøi ñeå soáng troïn veïn nhöõng traûi nghieäm ñoù. Thöïc vaäy, vieäc loan baùo Tin möøng khoâng keát thuùc ôû söï bieán ñoåi caù nhaân, maø coøn nhaém ñeán vieäc canh taân Giaùo hoäi vaø xaõ hoäi. Ñoù laø tieán trình hoäi nhaát giöõa ñöùc tin vaø haønh ñoäng, giöõa ñaïo ñöùc caù nhaân vaø traùch nhieäm xaõ hoäi, nhaèm hieän thöïc hoùa caùc giaù trò cuûa Nöôùc Thieân Chuùa. Moät WYD mang tinh thaàn loan baùo Tin möøng caàn ñöôïc ñaët trong khuoân khoå aáy, vôùi troïng taâm cuûa moïi chöông trình vaø hoaït ñoäng laø maàu nhieäm Nhaäp theå, Khoå naïn vaø Phuïc sinh cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Chính vì lyù do ñoù, Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II ñaõ choïn Chuùa Nhaät Leã Laù laøm ngaøy toå chöùc cuoäc gaëp gôõ giôùi treû ñaàu tieân - khi ngaøi chính thöùc môøi goïi ngöôøi treû quy tuï veà Roâma. Ngaøi nhaán maïnh raèng coát loõi cuûa tinh thaàn WYD laø taïo ñieàu kieän cho ngöôøi treû - nhöõng ngöôøi ñang tìm kieám yù nghóa cuoäc soáng - ñöôïc gaëp gôõ caù vò vôùi chính Ñöùc Kitoâ.
Do ñoù, ñeå Giaùo hoäi ñòa phöông coù theå chuaån bò vaø toå chöùc moät WYD mang tính Phuùc aâm hoùa, ñieàu quan troïng laø phaûi nhìn ngöôøi treû vôùi moät thaùi ñoä chieâm nieäm - nghóa laø nhìn thaáy vaø ñoùn nhaän côn khaùt saâu xa nôi hoï veà yù nghóa cuoäc soáng, cuõng nhö ñoùn nhaän aùnh nhìn yeâu thöông maø Ñöùc Kitoâ daønh cho hoï. Thaùi ñoä chieâm nieäm naøy khoâng chæ daønh rieâng cho caùc tu só hay giaùo só, maø laø moät thaùi ñoä maø taát caû nhöõng ai tham gia - caû ngöôøi treû laãn theá heä ñi tröôùc - ñeàu caàn hoïc hoûi vaø reøn luyeän.
Moät ví duï ñieån hình veà thaùi ñoä chieâm nieäm naøy coù theå thaáy nôi caùch Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II nhìn nhaän WYD. Duø ngaøi khieâm toán noùi raèng WYD khoâng phaûi laø saùng kieán cuûa rieâng ngaøi, maø laø do chính ngöôøi treû taïo neân, nhöng aûnh höôûng cuûa ngaøi trong vieäc khai sinh vaø phaùt trieån WYD laø ñieàu khoâng theå phuû nhaän. Duø töøng coù söï hoaøi nghi töø phía Vatican veà khaû naêng giôùi treû höôûng öùng, ngaøi vaãn kieân quyeát thuùc ñaåy WYD. Ñieàu gì ñaõ thuùc ñaåy ngaøi môøi goïi giôùi treû ñeán Roâma? Phaûi chaêng laø vieãn töôïng cuûa ngaøi veà moät coâng cuoäc Taân Phuùc AÂm hoùa trong moät theá giôùi phöông Taây ñang tuïc hoùa? Hay ñoù laø nieàm tin saâu saéc cuûa ngaøi vaøo vai troø then choát cuûa giôùi treû trong töông lai cuûa Giaùo hoäi? Trong moät cuoäc phoûng vaán naêm 1994, Ñöùc Gioan Phaoloâ II ñaõ chia seû: "Khoâng chæ ôû Roâma, maø ôû baát cöù nôi naøo Giaùo hoaøng ñeán, ngaøi ñeàu tìm ñeán vôùi ngöôøi treû vaø ngöôøi treû cuõng tìm ñeán vôùi ngaøi. Nhöng thöïc ra, khoâng phaûi ngöôøi ta tìm ñeán vôùi Giaùo hoaøng. Ñaáng maø hoï thöïc söï tìm kieám chính laø Ñöùc Kitoâ. [...] Toâi muoán toùm laïi baèng caùch nhaán maïnh raèng ngöôøi treû ñang tìm kieám Thieân Chuùa; hoï ñang tìm kieám yù nghóa cuoäc soáng; hoï ñang tìm kieám nhöõng caâu traû lôøi döùt khoaùt: 'Toâi phaûi laøm gì ñeå ñöôïc söï soáng ñôøi ñôøi?' (Lc 10,25). Trong cuoäc tìm kieám naøy, hoï khoâng theå khoâng gaëp gôõ Giaùo hoäi. Vaø Giaùo hoäi cuõng khoâng theå khoâng gaëp gôõ ngöôøi treû".[25]
Roõ raøng Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II ñaõ nhìn nôi ngöôøi treû khoâng chæ laø moät phöông tieän cho vieäc loan baùo Tin möøng hay nhö moät phaàn trong moät vieãn töôïng cao ñeïp mang tính giaùo hoäi. Ngaøi nhaän ra nôi hoï moät khaùt voïng saâu xa höôùng veà Thieân Chuùa vaø yù nghóa cuoäc soáng. Ngaøi khoâng giaûn löôïc ngöôøi treû thaønh moät nhoùm ñoái töôïng trong chieán löôïc muïc vuï. Traùi laïi, con tim cuûa ngaøi ñaõ phaûn chieáu tình yeâu maø Ñöùc Gieâsu daønh cho ngöôøi thanh nieân tìm kieám söï soáng ñôøi ñôøi (x. Mc 10,17). Chính söï keát hôïp giöõa söï nhaïy beùn thieâng lieâng vaø söï ñaùp öùng muïc vuï aáy ñaõ giuùp ngaøi thöïc söï gaëp gôõ ngöôøi treû moät caùch chaân thaønh. Trong khi moät soá ngöôøi cho raèng thaønh coâng cuûa ngaøi baét nguoàn töø söï loâi cuoán caù nhaân, thì coäi reã saâu xa laïi naèm ôû kinh nghieäm muïc vuï vaø tình yeâu ñích thöïc daønh cho ngöôøi treû. Söï chaêm chuù thieâng lieâng cuûa Ñöùc Gioan Phaoloâ II, cuøng vôùi con tim ñaày traéc aån cuûa Ñöùc Kitoâ, ñaõ giuùp ngaøi thöïc söï nhìn thaáy vaø ñaùp laïi côn khaùt saâu xa cuûa ngöôøi treû.
Khi Giaùo hoäi Haøn Quoác vaø caùc thaønh phaàn cuûa mình chuaån bò cho WYD 2027, vieäc nuoâi döôõng thaùi ñoä chieâm nieäm naøy seõ laø hình thöùc chuaån bò hieäu quaû vaø coù chieàu saâu nhaát. Qua ñoù, Giaùo hoäi coù theå hieåu roõ hôn nhöõng khao khaùt thaúm saâu cuûa ngöôøi treû vaø ñoàng haønh vôùi hoï trong haønh trình gaëp gôõ caù vò vôùi Ñöùc Kitoâ. Vieäc nuoâi döôõng vaø thöïc haønh thaùi ñoä naøy seõ ñaët neàn moùng ñeå WYD 2027 khoâng chæ laø moät söï kieän ñöôïc toå chöùc toát, maø coøn laø moät chaát xuùc taùc cho söï bieán ñoåi ñích thöïc, cuûa caû nhöõng ngöôøi tham döï vaø cuûa chính coäng ñoaøn Giaùo hoäi roäng lôùn hôn, theo ñònh höôùng loan baùo Tin möøng.
Taùc giaû: Denis Kim SJ
Nöõ tu Anna Ngoïc Dieäp, OP
Doøng Ña Minh Thaùnh Taâm
Chuyeån ngöõ töø: catholicoutlook.org
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
[1] Thaùnh Gioan Phaoloâ II, Böôùc qua ngöôõng cöûa hy voïng. New York, Alfred A. Knopf, 1994, trang 123.
[2] Trong lòch söû Haøn Quoác, Haït Ñaïi dieän Toâng toøa Trieàu Tieân, ñöôïc taùch ra töø laõnh thoå cuûa Giaùo phaän Baéc Kinh khi ñoù - thöôøng ñöôïc nhaéc ñeán vôùi teân goïi Giaùo phaän Joseon, theo teân cuûa vöông quoác Trieàu Tieân thôøi baáy giôø.
[3] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Evangelii Gaudium (Nieàm vui Tin möøng), soá 176.
[4] Coâng ñoàng Vatican II, Apostolicam Actuositatem, soá 2.
[5] x. S. Mandes - W. Sad#o#, "Religion in a globalized culture: institutional innovation and continuity of Catholicism - the case of World Youth Day", trong Annual review of the sociology of religion (2018) trang 202-221; M. Pfadenhauer, "The eventization of faith as a marketing strategy: World Youth Day as an innovative response of the Catholic Church to pluralization", trong International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing 15 (2010/4), trang 382-394.
[6] C. Taylor, A Secular Age, Harvard University Press, 2007, trang 516-518.
[7] x. L. Gonzalez - T. Villa - C. Loreto Mariz - A. Zahra, "World Youth Day: Contemporaneous pilgrimage and hospitality", trong Annals of Tourism Research 76 (2019) trang 80-90.
[8] x. V. Turner, The Ritual Process: Structure and Anti-Structure. Chicago, Aldine, 1969; V. Turner - V. Witter - E. Turner, Image and Pilgrimage trong Christian Culture: Anthropological Perspectives, Oxford, Basil Blackwell, 1978.
[9] C. Mercier, "Religion and the Contemporary Phase of Globalization: Insights from a Study of John Paul II's World Youth Days", trong Journal of World History 33 (2022/2) 321-351.
[10] Trung taâm Nghieân cöùu Pew, "Christians. The Future of World Religions: Population Growth Projections, 2010-2050" (https://www.pewresearch.org/religion/2015/04/02/christians/).
[11] K. Rahner, "Towards a fundamental theological interpretation of Vatican II", trong Theological Studies 40 (1979/4), trang 716-727.
[12] M. Faggioli, The Liminal Papacy of Pope Francis: Moving Toward Global Catholicity, New York, Orbis Books, 2020.
[13] x. D. Kim, "Going Global", trong Journal of Korean Religions 12 (2021/1), trang 5-37.
[14] x. https://www.gallup.co.kr/gallupdb/reportContent.asp?seqNo=1208.
[15] x. K. Oh, "Growth of Catholic Believers and its Cause", trong S. Cho - C. Yong Chong (eds), Why Did They Go to the Catholic Church?, 2007, trang 25-48.
[16] x. Evangelii Gaudium, soá119-121.
[17] D. Kim, "Church and Compressed Modernization: South Korea and Japan Compared", trong Gregorianum vol. 101 (2021), trang 573-592.
[18] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Tieáp kieán chung, ngaøy 09/8/2023, www.vatican.va.
[19] x. L. Gonzalez - T. Villa - C. Loreto Mariz - A. Zahra, "World Youth Day", ñaõ daãn, trang 86.
[20] Tín höõu Coâng giaùo coù xu höôùng xem chaâu AÂu nhö moät toång theå vaên hoùa vaø hình dung noù ñöôïc quaûn trò moät caùch phoái hôïp, trong khi tín höõu Tin Laønh coù khuynh höôùng xem quoác gia daân toäc nhö moät thaønh trì choáng laïi söï thoáng trò cuûa Coâng giaùo keå töø thôøi Caûi caùch. Xem B. F. Nelsen - J. L. Guth, Religion and the Struggle for European Union: Confessional culture and the Limits of Integration, Washington, Georgetown University Press, 2015.
[21] S. Zuboff, The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. New York, PublicAffairs, 2019.
[22] x. Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Söù ñieäp cho Ngaøy Theá giôùi Hoøa bình laàn thöù 57, "Trí tueä nhaân taïo vaø Hoøa bình", ngaøy 01/01/2024.
[23] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Dieãn vaên taïi Ñaïi hoïc Coâng giaùo Boà Ñaøo Nha, Lisbon, ngaøy 03/08/2023.
[24] Trích töø A. Ivereigh, "A Church with Room for Everyone; World Youth Day in Lisbon", trong Commonweal Magazine (www.commonwealmagazine.org/francis-world-youth-day-lisbon-ivereigh-catholic-vatican-synodality), ngaøy 13/8/2023.
[25] Thaùnh Gioan Phaoloâ II, Böôùc qua ngöôõng cöûa hy voïng, ñaõ daãn, trang 123-125.