Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh taïi Mascôva:
Vatican khoâng töø boû con ñöôøng ngoaïi giao
Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh taïi Mascôva: Vatican khoâng töø boû con ñöôøng ngoaïi giao.
Phuùc Nhaïc
Moscow (RVA News 25-08-2026) - Thöù Hai, ngaøy 24 thaùng Taùm naêm 2026, Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh, Ñöùc Toång giaùm muïc Paul Richard Gallagher, ngöôøi Anh, ñaõ leân ñöôøng vieáng thaêm Nga trong boán ngaøy, cho ñeán ngaøy 28 thaùng Taùm naêm 2026.
Trong söù vuï, Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng seõ gaëp Ngoaïi tröôûng Nga, oâng Sergei Lavrov vaø caùc ñaïi dieän cuûa Toøa Thöôïng phuï Chính thoáng Mascôva. Ngaøi cuõng gaëp gôõ coäng ñoaøn Coâng giaùo ñòa phöông.
Ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh vieáng thaêm taïi thuû ñoâ Nga. Ngaøi ñaõ ñeán ñaây hoài thaùng Möôøi Moät naêm 2021 vaø gaëp gôõ Thuû töôùng Michael Mischustin, Ngoaïi tröôûng Lavrov cuõng nhö Ñöùc Toång giaùm muïc Hilarion, baáy giôø laø Chuû tòch Hoäi ñoàng Ngoaïi vuï Toøa Thöôïng phuï Chính thoáng Nga. Hoäi ñoàng naøy töø naêm 2022 do Ñöùc Toång giaùm muïc Antonij ñaûm traùch.
Veà phöông dieän muïc vuï, trong chuyeán ñi naøy, Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh seõ gaëp gôõ caùc giaùm muïc vaø haøng giaùo só, tu só nam nöõ.
Moät soá nhaän ñònh cuûa trang maïng "La nuova bussola quotidiana"
Trong moät baøi phoå bieán ngaøy 24 thaùng Taùm naêm 2026, trang maïng "La nuova bussola quotidiana", Ñòa baøn thöôøng nhaät môùi, ôû YÙ, ñaõ gôïi laïi moät soá söï kieän vaø nhaän xeùt veà boái caûnh chuyeán ñi cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh.
Tröôùc tieân, söï qua ñi cuûa cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ khoâng laøm thay ñoåi caùch tieáp caän cuûa ngaønh ngoaïi giao Toøa Thaùnh ñoái vôùi vaán ñeà Nga-Ukraina. Ñieàu naøy cuõng ñöôïc khaúng ñònh qua chuyeán thaêm chính thöùc vöøa noùi cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng.
Tröôùc chuyeán ñi, ngöôøi ta chuû yù giöõ caùc chuû ñeà thaûo luaän ôû möùc toång quaùt, goàm moái quan heä song phöông, hôïp taùc quoác teá vaø moät loaït vaán ñeà toaøn caàu. Hieån nhieân, cuoäc chieán do Nga phaùt ñoäng vaøo naêm 2022 seõ ñöôïc ñeà caäp; cuoäc chieán naøy ñaõ gaây ra nhöõng chaán ñoäng lôùn caû trong töông quan giöõa Lieân bang Nga vaø Toøa Thaùnh, laãn trong töông quan giöõa Coâng giaùo vaø Chính thoáng giaùo. Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø "Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng" Toøa Thaùnh ñaõ khoâng ñeán Mascôva keå töø naêm 2021. Trong nhöõng naêm qua, Toøa Thaùnh chöa bao giôø ñoùng cöûa ñoái thoaïi, nhö coøn ñöôïc chöùng minh qua caùc chuyeán ñi cuûa ñaëc phaùi vieân veà vaán ñeà nhaân ñaïo, laø Ñöùc Hoàng y Matteo Maria Zuppi, Toång giaùm muïc Giaùo phaän Bologna, Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc YÙ.
Tuy nhieân, vieäc leân aùn haønh ñoäng xaâm löôïc, baát chaáp nhieàu bieåu hieän caûm thoâng vaø thaáu hieåu cuûa Ñöùc Phanxicoâ khieán Ukraina khoâng haøi loøng, ñaõ laøm cho tình hình trôû neân phöùc taïp hôn trong khuoân khoå caùc töông quan ngoaïi giao voán môùi chæ ñöôïc chính thöùc thieát laäp caùch ñaây khoâng laâu. Thaät vaäy, phaûi ñeán naêm 2009 môùi dieãn ra vieäc hai beân coâng nhaän laãn nhau veà quy cheá Toøa Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Mascôva vaø Ñaïi söù quaùn Nga beân caïnh Toøa Thaùnh. Thaønh quaû naøy ñaït ñöôïc chuû yeáu nhôø söï caûi thieän trong ñoái thoaïi vôùi Toøa Thöôïng phuï Mascôva - voán töø laâu ñaõ laø moät "thanh göôm Damocles", töùc moät yeáu toá luoân ñe doïa caùc moái quan heä Nga-Vatican.
Ngaøy nay, chính khía caïnh ñaïi keát laø lónh vöïc bò toån haïi nghieâm troïng nhaát: haøng giaùo phaåm Chính thoáng giaùo Nga - voán töø tröôùc ñeán nay khoâng heà thaân Coâng giaùo vaø Toøa Thaùnh - vaãn chöa hoaøn toaøn tha thöù cho caâu noùi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ khi, trong moät cuoäc phoûng vaán, ñaõ goïi Ñöùc Thöôïng phuï Kirill, "caäu giuùp leã cuûa Toång thoáng Putin". Trong khi ñoù, nhieàu ñieàu ñaõ thay ñoåi vaø Roma khoâng coøn coù theå döïa vaøo ngöôøi ñoái thoaïi "thaân thieän" nhaát tröôùc ñaây, ñoù laø Ñöùc Toång giaùm muïc Hilarion, ngöôøi ñaõ laõnh ñaïo chính saùch ñoái ngoaïi cuûa Toøa Thöôïng phuï trong hôn moät thaäp nieân vaø ñaõ bò giaûm ñaùng keå vai troø sau khi ñöôïc chuyeån ñeán Budapest keå töø khi chieán tranh baét ñaàu.
Giöõa Vatican vaø Mascôva, ñaëc bieät treân bình dieän ñaïi keát, gaàn nhö moïi thöù ñeàu phaûi laøm laïi töø ñaàu. Thaät ñaùng tieác khi ngay tröôùc cuoäc xaâm löôïc Ukraina, Hoäi ñoàng Toøa Thaùnh Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ khi aáy ñang xuùc tieán vieäc toå chöùc moät cuoäc gaëp môùi giöõa Ñöùc Phanxicoâ vaø Ñöùc Thöôïng phuï Kirill, sau cuoäc gaëp lòch söû taïi Cuba naêm 2016.
Töông quan cuûa Toøa Thaùnh vôùi Ñieän Kremlin phuï thuoäc nhieàu vaøo vieäc Toøa Thöôïng phuï Mascôva coù giaûm caêng thaúng vôùi Vaticqan hay khoâng. Vaø khoâng bieát lieäu vò Toång giaùm muïc ngöôøi Anh coù yeâu caàu Ngoaïi tröôûng Nga giaûi thích veà vieäc oâng ñoät ngoät baùc boû, vaøo thaùng Naêm naêm ngoaùi (2025), vaán ñeà coù theå toå chöùc caùc cuoäc ñaøm phaùn hoøa bình taïi Vatican hay khoâng.
Hoài ñoù, Ngoaïi tröôûng Lavrov cuûa Nga ñaõ noùi: "Ñoái vôùi caùc quoác gia Chính thoáng giaùo, vieäc thaûo luaän treân laõnh thoå Coâng giaùo seõ hôi thieáu teá nhò," ñoàng thôøi oâng noùi theâm raèng "chính Vatican cuõng seõ khoâng caûm thaáy thoaûi maùi." Nhaän xeùt naøy khoâng hoaøn toaøn voâ lyù vaø treân thöïc teá, yù töôûng veà caùc cuoäc ñaøm phaùn khoâng xuaát phaùt töø beân trong nhöõng böùc töôøng thaùnh thieâng cuûa Vatican. Tuy nhieân, nhöõng lôøi noùi aáy ñaõ ñeå laïi caûm giaùc cay ñaéng taïi Boä Ngoaïi giao Toøa Thaùnh.
Moät khía caïnh khaùc trong chuyeán ñi cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher laø cuoäc gaëp vôùi ngöôøi Coâng giaùo ñòa phöông. Ñaây laø moät cuoäc heïn quan troïng, bôûi caùch ñaây vaøi thaùng, coäng ñoaøn Coâng giaùo nhoû beù taïi ñaây ñaõ maát vò laõnh ñaïo laø Ñöùc Toång giaùm muïc Giaùo phaän Meï Thieân Chuùa ôû thuû ñoâ Nga, Ñöùc cha Paolo Pezzi, ngöôøi ñaõ töø nhieäm vì lyù do söùc khoûe, sau 19 naêm phuïc vuï. Söï hieän dieän cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher seõ giuùp coäng ñoaøn caûm nhaän Toøa Thaùnh gaàn guõi hôn, vaø chuyeán thaêm seõ keát thuùc vôùi thaùnh leã ñöôïc cöû haønh vaøo cuoái buoåi chieàu thöù Naêm taïi Nhaø thôø Chính toøa Ñöùc Meï Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi ôû Mascôva,
Tröôùc khi ñöôïc baàu choïn laøm Giaùo hoaøng, Ñöùc Hoàng y Robert Prevost ñaõ coù laäp tröôøng roõ raøng veà vaán ñeà Nga-Ukraina vaø ñaõ baøy toû quan ñieåm cöùng raén hôn Ñöùc Phanxicoâ trong vieäc leân aùn haønh ñoäng xaâm löôïc. Tuy nhieân, laäp tröôøng naøy khoâng laøm thay ñoåi chính saùch ñoái ngoaïi cuûa Toøa Thaùnh sau khi ngaøi ñöôïc baàu laøm Giaùo hoaøng. Toøa Thaùnh ñaõ choïn ñoái thoaïi thay vì coâ laäp, vaø vieäc Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher ñöôïc Ngoaïi tröôûng Lavrov tieáp ñoùn cho thaáy phía Nga ñaùnh giaù cao ñöôøng höôùng naøy.
Noùi caùch khaùc, taïi Roma, ngöôøi ta ñaõ quyeát ñònh khoâng töø boû söù maïng ngoaïi giao, duø vaãn coi vaán ñeà nhaân ñaïo laø öu tieân haøng ñaàu.
(La Nuova bussola quotidiana 24-8-2026)