Ngöôøi xöôùng yù nguyeän cuûa lôøi nguyeän tín höõu
höôùng leân baøn thôø hay ñoái dieän vôùi coäng ñoaøn
Ngöôøi xöôùng yù nguyeän cuûa lôøi nguyeän tín höõu höôùng leân baøn thôø hay ñoái dieän vôùi coäng ñoaøn.
Lm. Giuse Phaïm Ñình AÙi, SSS
(WHÑ 22-08-2026) - Laâu nay, moät soá nôi taïi Vieät Nam chuùng ta, [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän cuûa lôøi nguyeän tín höõu thöôøng ñöùng ngay tröôùc cung thaùnh, höôùng maët veà phía baøn thôø, ñeå thi haønh nhieäm vuï. Thöïc haønh nhö vaäy coù ñuùng khoâng?
Thaät ra, thöïc haønh nhö treân ñaõ khoâng theo saùt höôùng daãn cuûa Hoäi thaùnh vì Quy cheá Toång quaùt Saùch leã Roâma (QCSL) soá 138 noùi roõ: "Sau kinh Tin kính, linh muïc ñöùng taïi choã, chaép tay, noùi maáy lôøi vaén taét, môøi goïi tín höõu ñoïc lôøi nguyeän chung. Moät ca vieân, thaày ñoïc saùch hay moät ngöôøi khaùc, ñöùng taïi giaûng ñaøi hay moät choã thuaän tieän [höôùng veà daân chuùng/versus populum] xöôùng nhöõng yù nguyeän, vaø coäng ñoaøn soát saéng ñaùp laïi theo phaàn cuûa mình. Sau cuøng, linh muïc dang tay ñoïc lôøi nguyeän keát thuùc"[1] Chính vì ñoøi hoûi cuûa QCSL 138 maø khi giaûi ñaùp moät caâu hoûi gaàn töông töï, Cha Edward McNamara tuyeân boá raèng quy taéc naøy, töùc ngöôøi xöôùng yù nguyeän ñoái dieän vôùi coäng ñoaøn, caàn ñöôïc tuaân giöõ.[2]
Nhöõng lyù do Hoäi thaùnh yeâu caàu [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän neân quay maët veà phía coäng ñoaøn
Sôû dó Hoäi thaùnh yeâu caàu [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän neân quay maët veà phía coäng ñoaøn vì nhöõng lyù do sau ñaây:
1/ Thöù nhaát, daàu toaøn boä lôøi nguyeän chung/lôøi nguyeän tín höõu laø haønh vi caàu nguyeän cuûa Hoäi thaùnh höôùng veà Thieân Chuùa, nhöng coù theå noùi raèng caùc yù nguyeän ñöôïc loan baùo trong lôøi nguyeän tín höõu khoâng haún laø lôøi nguyeän tröïc tieáp daâng leân Thieân Chuùa maø laø nhöõng lôøi daønh cho/ gôûi ñeán coäng ñoaøn, töùc laø ñöôïc noùi vôùi daân chuùng. Khi baøn veà lôøi nguyeän tín höõu, J. D. Crichton ñaõ nhaän ñònh raèng, theo taøi lieäu höôùng daãn "Veà lôøi nguyeän chung hay lôøi nguyeän tín höõu" (De oratione communi seu fidelium),[3] baûn chaát cuûa yù nguyeän laø lôøi môøi goïi ñeå caàu nguyeän chöù khoâng phaûi laø lôøi caàu nguyeän; ngöôøi xöôùng yù nguyeän coâng boá caùc yù nguyeän ñeå coäng ñoaøn cuøng caàu nguyeän.[4] Vì noùi vôùi coäng ñoaøn neân ngöôøi xöôùng yù nguyeän khoâng söû duïng ñaïi danh töø "chuùng con" maø laø "chuùng ta", ví duï: Chuùng ta cuøng caàu xin Chuùa cho#.; Chuùng ta haõy khaån caàu...[5] Leõ ñöông nhieân, vôùi nhöõng lôøi naøy, ngöôøi xöôùng yù nguyeän neân öu tieân ñöùng ôû giaûng ñaøi vaø ñoái dieän vôùi ñoaøn daân nhö chæ daãn (x. QCSL 138) nhaèm keâu môøi moïi ngöôøi hieäp yù caàu nguyeän theo moät "yù chæ cuï theå" vöøa ñöôïc xöôùng leân (x. QCSL 69-70; De oratione communi seu fidelium, soá 9-10).[6]
2/ Thöù hai, caáu truùc cuûa lôøi nguyeän tín höõu mang tính ñoái ñaùp (x. QCSL 71): (1) Chuû teá laø ngöôøi thöa leân vôùi Chuùa ôû lôøi nguyeän keát voán ñöôïc ngaøi thöïc hieän trong tö theá caàu nguyeän dang tay (x. Nghi thöùc Thaùnh leã, soá 20; QCSL 69-71, 138);[7] (2) Lôøi ñaùp cuûa coäng ñoaøn cuõng vaäy (ví duï: Xin Chuùa nhaän lôøi chuùng con): laø lôøi nguyeän ñoaøn daân thöa leân vôùi Chuùa;[8] (3) Coøn lôøi daãn nhaäp cuûa linh muïc vaø caùc yù nguyeän ñeàu höôùng veà coäng doaøn chöù khoâng phaûi höôùng ñeán Thieân Chuùa (x. De oratione communi seu fidelium, soá 7).[9] Vì ñoái töôïng tröïc tieáp laø coäng ñoaøn, cho neân thöøa taùc vieân xöôùng yù nguyeän ñöùng ñoái dieän vôùi daân chuùng laø phuø hôïp nhaát haàu giuùp coäng ñoaøn taäp trung vaø chuù yù hôn vaøo lôøi môøi goïi. Hoï coâng boá yù nguyeän, vaø sau ñoù, daân chuùng tích cöïc ñaùp laïi yù nguyeän baèng lôøi khaån caàu daâng leân Chuùa sau moãi yù nguyeän hoaëc caàu nguyeän thaàm laëng haàu laøm cho nhöõng lôøi thænh caàu/yù nguyeän trôû thaønh haønh ñoäng caàu nguyeän chung (x. Muïc luïc caùc baøi ñoïc trong thaùnh leã [Ordo Lectionum Missae], soá 31).[10]
3/ Thöù ba, khaùc vôùi caùc lôøi nguyeän cuûa linh muïc chuû teá (nhö lôøi nguyeän nhaäp leã/tieán leã/hieäp leã hay Kinh nguyeän Thaùnh Theå) voán ñöôïc daâng leân Thieân Chuùa nhaân danh Hoäi thaùnh, caùc yù nguyeän ñöôïc xöôùng leân nhö lôøi môøi goïi ñeå thuùc ñaåy söï tham gia tích cöïc cuûa daân Chuùa maø lyù töôûng nhaát laø baèng caùch haùt leân/ngaâm tuïng sau moãi yù nguyeän (x. QCSL 36; Ordo Lectionum Missae, 31).[11] Do ñoù, ñöùng ñoái dieän vôùi coäng ñoaøn seõ laøm noåi baät vai troø cuûa ngöôøi xöôùng yù nguyeän: laø moät thöøa taùc vieân ñoùng vai troø loan baùo caùc yù nguyeän nhaèm môøi goïi toaøn theå daân thaùnh thöïc thi chöùc tö teá cuûa mình qua vieäc, sau khi nghe xöôùng yù nguyeän, thì soát saéng cuøng nhau ñaùp laïi baèng lôøi khaån caàu daâng leân Thieân Chuùa (ví duï: Xin Chuùa nhaän lôøi chuùng con...) hoaëc laø thinh laëng sau moãi yù nguyeän (chaúng haïn trong muøa Voïng vaø muøa Chay) haàu giuùp moïi ngöôøi tham gia vaøo lôøi nguyeän caùch noäi taâm hôn (QCSL 5; Ordo Lectionum Missae, 31).[12]
4/ Thöù tö, Hoäi thaùnh öu tieân thöïc haønh loan baùo yù nguyeän vôùi moät thöøa taùc vieân (ôû soá ít), töùc thoâng thöôøng yù nguyeän ñöôïc xöôùng bôûi moät phoù teá, hoaëc bôûi moät ca vieân, moät thöøa taùc vieân ñoïc saùch, hoaëc bôûi moät tín höõu giaùo daân (x. QCSL 71, 138, 171d, 197; Ordo Lectionum Missae, caùc soá 30, 53). Thöïc haønh naøy cuõng gaàn töông töï nhö cöû haønh phuïng vuï thöù Saùu Tuaàn Thaùnh: "Keát thuùc phaàn Phuïng vuï Lôøi Chuùa baèng lôøi nguyeän chung, theo caùch sau ñaây: phoù teá, hoaëc moät thöøa taùc vieân giaùo daân, ñöùng taïi giaûng ñaøi, ñoïc lôøi keâu môøi, neâu leân yù caàu nguyeän. Sau khi moïi ngöôøi thinh laëng caàu nguyeän giaây laùt, linh muïc ñöùng taïi gheá, hoaëc tuøy nghi, taïi baøn thôø, dang tay ñoïc lôøi nguyeän."[13] Theâm nöõa, Hoäi thaùnh coøn khuyeân linh muïc chuû teá ñieàu khieån vieäc caàu nguyeän taïi gheá (ad sedem - x. QCSL 71, 138; Ordo Lectionum Missae, soá 31).[14] Chæ daãn naøy nhaèm taïo ñieàu kieän cho thöøa taùc vieân loan baùo yù nguyeän deã daøng di chuyeån ñeán giaûng ñaøi y nhö thöøa taùc vieân coâng boá Saùch thaùnh haàu giuùp moïi ngöôøi hieåu raèng: lôøi nguyeän tín höõu coù moái lieân heä chaët cheõ vôùi Lôøi Chuùa, noái keát vôùi phaàn Phuïng vuï Lôøi Chuùa vaø laø thaønh toá cuûa phaàn naøy. Taïi ñaây, ñöông nhieân ngöôøi xöôùng yù nguyeän ñöùng ñoái dieän vôùi daân chuùng maø thöïc thi nhieäm vuï. Trong thöïc haønh chung cuûa Hoäi thaùnh khaép nôi, khi coù lyù do muïc vuï chính ñaùng, coù theå coù nhieàu ngöôøi tham gia trình baøy yù nguyeän. Nhöng daàu coù hôn moät ngöôøi xöôùng yù nguyeän, thöïc haønh öu tieân vaãn laø töøng ngöôøi moät tieán ñeán giaûng ñaøi, ñöùng ñoái dieän vôùi coäng ñoaøn ôû ñoù maø loan baùo yù nguyeän (x. QCSL 138, 177; Ordo Lectionum Missae, 30-31).[15]
5/ Thöù naêm, töông thích vôùi aán baûn thöù II (1975) cuûa Saùch Leã Roâma vaø QCSL [1975], vaên kieän Muïc luïc caùc baøi ñoïc trong thaùnh leã (naêm 1981) do Thaùnh boä Phuïng töï ban haønh yeâu caàu xöôùng yù nguyeän chæ "taïi giaûng ñaøi" (soá 30); nhöng QCSL [2002] (soá 138) sau naøy ñaõ môû roäng hôn baèng caùch boå sung theâm "hay moät choã thuaän tieän." Nhö vaäy, trong tröôøng hôïp khoâng choïn öu tieân ñöùng taïi giaûng ñaøi nhö moät vò trí lyù töôûng, [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän duø ñuùng laø höôùng veà ñoaøn daân nhöng cuõng khoâng neân ñöùng ôû baát kyø vò trí naøo laøm suy giaûm khaû naêng nghe, nhìn hoaëc gaây xaùo troän söï taäp trung cuûa coäng ñoaøn (x. QCSL 311). Bôûi ñoù, "moät choã thuaän tieän" noùi trong QCSL (soá 138) vaø saùch Leã nghi giaùm muïc (soá 144) ñöôïc hieåu laø ôû nhöõng vò trí sau ñaây tuøy theo thöøa taùc vieân xöôùng yù nguyeän, nhöng tieâu chuaån coát loõi vaãn laø höôùng veà phía daân chuùng vaø baûo ñaûm coäng ñoaøn nghe-nhìn hoï ôû möùc ñoä toái öu: (1) Ñoái vôùi phoù teá: thay vì ñi ñeán giaûng ñaøi, thaày coù theå ñöùng taïi gheá cuûa mình trong cung thaùnh maø xöôùng yù nguyeän (x. QCSL 294); (2) Ñoái vôùi caùc thöøa taùc vieân khaùc: coù theå ñöùng quay maët veà phía coäng ñoaøn maø loan baùo yù nguyeän taïi moät vò trí trong hoaëc saùt cung thaùnh nhöng ôû veà moät beân cung thaùnh, khoâng laán aùt giaûng ñaøi, cuõng khoâng che khuaát baøn thôø, giaûng ñaøi, gheá chuû toïa, vaø vaãn ñaûm baûo cho coäng ñoaøn deã daøng nhìn-nghe thaáy ngöôøi xöôùng (x. QCSL 294, 309, 311; saùch Giaùo lyù Hoäi thaùnh Coâng giaùo, soá 1184).[16]
Keát luaän thöïc haønh
Töø nhöõng gì ñaõ dieãn giaûi ôû treân, nhaát laø döïa vaøo QCSL soá 138 vaø 71, chuùng ta ñi ñeán thöïc haønh nhö sau: (1) Nhö moät söï choïn löïa thoâng thöôøng vaø öu tieân, ngöôøi xöôùng yù nguyeän (thöôøng laø moät thaày phoù teá, moät ca vieân, thaày ñoïc saùch/thöøa taùc vieân ñoïc saùch hay moät ngöôøi khaùc), ñöùng taïi giaûng ñaøi, ñoái dieän vôùi/höôùng veà daân chuùng maø loan baùo yù nguyeän; (2) Trong tröôøng hôïp ñaëc bieät phaûi nhôø ñeán hôn moät ngöôøi xöôùng yù nguyeän, töøng ngöôøi moät di chuyeån ñeán giaûng ñaøi, ñöùng quay maët veà phía coäng ñoaøn maø xöôùng yù nguyeän; (3) Neáu khoâng theå naøo ñöùng taïi giaûng ñaøi, thì [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän coù theå ñöùng taïi moät nôi thích hôïp/thuaän tieän trong hoaëc saùt cung thaùnh, nhöng cuõng phaûi höôùng veà daân chuùng maø xöôùng yù nguyeän chöù khoâng höôùng leân baøn thôø; (4) Theo höôùng daãn veà thöïc haønh nghi leã, sau phaàn yù nguyeän, [nhöõng] ngöôøi xöôùng yù nguyeän neân ñöùng taïi choã, höôùng veà phía chuû teá cho ñeán khi chuû teá ñoïc xong lôøi nguyeän keát vaø coäng ñoaøn thöa "Amen" thì môùi di chuyeån veà choã cuûa mình.[17]
- - - - - - - - - - - - - - - -
[1] Baûn goác La tinh QCSL soá 138: "Dicto symbolo, sacerdos stans ad sedem, manibus iunctis, brevi monitione fideles invitat ad orationem universalem. Deinde cantor vel lector vel alius, ex ambone aut ex alio loco convenienti, intentiones versus populum proponit, populo pro sua parte suppliciter respondente. Postremo sacerdos, manibus extensis, precationem oratione concludit." [caùc baûn dòch sinh ngöõ ñeàu giöõ nguyeân versus populum, ví duï: rivolto al popolo (baûn tieáng YÙ) / vers le peuple (baûn tieáng Phaùp) / while facing the people (baûn tieáng Anh)]; x. Paul Turner, Let Us Pray: A Guide to the Rubrics of Sunday Mass (Collegeville: Liturgical Press, 2012), no. 391.
[2] Edward McNamara, LC, "Prayer of the Faithful" (May 25, 2025), acc. 20/07/2026, https://epriest.com/liturgies/view/2431.
[3] Vaên baûn naøy ñöôïc ban haønh bôûi "Hoäi Ñoàng Thöïc Thi Hieán Cheá Veà Phuïng Vuï Thaùnh" (Consilium Ad Exsequendam Constitutionem De Sacra Liturgia [In Civitate Vaticana - 1965]).
[4] X. J. D. Crichton, Understanding the Mass (London: Geoffrey Chapman,1993), 94.
[5] Saùch Leã Roâma [2002], "Nhöõng maãu lôøi nguyeän chung"
[6] X. Introduction to the Order of Mass: A Pastoral Resource of the Bishops' Committee on the Liturgy (Washington, D.C., 2003), no. 98; Paul Turner, Let Us Pray: A Guide to the Rubrics of Sunday Mass, nos. 388, 395; Columba McCann, OSB, 101 Liturgical Suggestions (Dublin: Hudson Killeen Ltd, 2014), 68; Joseph DeGrocco, A Pastoral Commentary on the General Instruction of the Roman Missal (Chicago: Liturgy Training Publications, 2011), no. 71.
[7] X. Joseph DeGrocco, The Church at Worship: Theology, Spirituality, and Practice of Parish Liturgy (Chicago: Liturgy Training Publication, 2013), 130
[8] X. Introduction to the Order of Mass, no. 98.
[9] X. Peter Elliot, Ceremonies of the Modern Roman Rite (San Francisco: Ignatius Press, 2004), no. 266.
[10] DeGrocco, A Pastoral Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, no. 71.
[11] X. Dennis C. Smolarski, SJ, Q & A: The Mass (Chicago: Liturgy Training Publications, 2002), 36.
[12] X. McNamara, LC, "Prayer of the Faithful"; DeGrocco, A Pastoral Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, no. 69, 71; Pierre Tournier, "Lôøi Caàu nguyeän Phoå quaùt," trong Hoïp nhau Cöû haønh Phuïng vuï, taäp II ((Ñoàng Nai: Nxb. Ñoàng Nai, 1992), 278.
[13] Saùch Leã Roâma [2002], "Thöù Saùu Tuaàn Thaùnh', soá 11; Boä Phuïng töï Thaùnh, "Thö Luaân Löu Veà Vieäc Chuaån Bò Vaø Cöû Haønh Ñaïi Leã Phuïc Sinh", soá 67; De oratione communi seu fidelium, trang 20-1.
[14] OLM81 = Ordo Lectionum Missae, editio typica altera (Vatican City: Typis Polyglottis Vaticanis, 1981).
[15] X. DeGrocco, A Pastoral Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, no. 71, 138.
[16] X. DeGrocco, A Pastoral Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, nos. 71, 138; Turner, Let Us Pray, no. 391; Elliot, Ceremonies of the Modern Roman Rite, no. 266.
[17] X. Elliot, Ceremonies of the Modern Roman Rite, no. 266; DeGrocco, The Church at Worship: Theology, Spirituality, and Practice of Parish Liturgy, 130; Pierre Tournier, 285.