Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV
vieáng thaêm Coäng hoøa San Marino
vaø Giaùo phaän Rimini
Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV vieáng thaêm Coäng hoøa San Marino vaø Giaùo phaän Rimini.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
San Marino (RVA News 23-08-2026) - Thöù Baûy, ngaøy 22 thaùng Taùm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ daønh 13 tieáng ñoàng hoà ñeå vieáng thaêm muïc vuï taïi Coäng hoøa San Marino vaø giaùo phaän Rimini, caû hai ôû mieàn trung nöôùc YÙ.
Coäng hoøa San Marino
San Marino, thuoäc vaøo soá naêm quoác gia beù nhoû nhaát treân theá giôùi, hieän coù dieän tích hôn 61 caây soá vuoâng vaø daân soá hôn 34,000 ngöôøi, vôùi ngoân ngöõ chính laø tieáng YÙ. Thuû ñoâ laø Thaønh phoá San Marino, ôû cao ñoä trung bình laø 675 meùt vaø coù nhöõng choã cao nhaát laø 755 meùt.
Theo hieán phaùp, San Marino coù hai vò ñoàng toång thoáng vôùi nhieäm kyø saùu thaùng, do Quoác hoäi baàu leân, laáy caûm höùng töø caùc quan chaáp chính cuûa neàn coäng hoøa La Maõ coå ñaïi. Hai vò naøy hieän nay laø baø Alice Mina 39 tuoåi vaø oâng Sladimiro 56 tuoåi (1970) chaáp chính töø ngaøy 01 thaùng Tö naêm 2026 vaø seõ maõn nhieäm kyø vaøo ngaøy 01 thaùng Möôøi naêm 2026. Baø Mina nguyeân laø moät chuyeân gia veà chính trò quoác teá vaø oâng Sladimiro nguyeân laø moät chuyeân gia veà truyeàn thoâng vaø y khoa. Caû hai töøng laø ñaïi bieåu quoác hoäi San Marino.
Taïi San Marino coù 12 giaùo xöù Coâng giaùo, taát caû ñeàu thuoäc Giaùo phaän San Marino-Montefeltro, moät giaùo phaän nhoû coù toång coäng 81 giaùo xöù, trong ñoù 69 giaùo xöù naèm treân laõnh thoå YÙ. 12 giaùo xöù taïi San Marino ñöôïc toå chöùc thaønh moät Giaùo haït duy nhaát mang teân Serravalle.
Vieáng thaêm vaø gaëp gôõ
Ñöùc Thaùnh cha ñaõ baét ñaàu chuyeán vieáng thaêm töø luùc 8:00 saùng, khôûi haønh töø saân bay tröïc thaêng trong noäi thaønh Vatican. Sau gaàn moät tieáng bay, vöôït qua hôn 220 caây soá, Ñöùc Thaùnh cha vaø ñoaøn tuøy tuøng ñaõ ñeán baõi ñaäu tröïc thaêng y Torraccia ôû San Marino, töø ñoù di chuyeån ñeán Quaûng tröôøng Töï do (Piazza della Libertaø) ôû trung taâm thaønh phoá. Taïi ñaây, luùc 9 giôø 45 saùng, nghi thöùc ñoùn tieáp ñaõ chính thöùc dieãn ra, vôùi haøng quaân danh döï vaø quoác ca, tröôùc söï hieän dieän cuûa hai vò ñoàng Toång thoáng vaø caùc quan chöùc chính quyeàn San Marino vaø daân chuùng ñöùng chaät quaûng tröôøng nhoû beù.
Tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ hoäi kieán rieâng vôùi hai vò Truï sôû chính phuû, roài gaëp gôõ chung vôùi caùc quan chöùc khaùc.
Dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Leân tieáng sau dieãn vaên chaøo möøng cuûa hai vò ñoàng Toång thoáng, Ñöùc Thaùnh cha baøy toû nieàm vui khi thaêm Coäng hoøa San Marino, quoác gia ñöôïc xem laø neàn coäng hoøa laâu ñôøi nhaát theá giôùi, coù truyeàn thoáng töø ñaàu theá kyû IV. Ngaøi caûm ôn hai vò ñoàng Toång thoáng vaø nhaân daân San Marino veà söï ñoùn tieáp noàng haäu vaø nhaéc ñeán chuyeán thaêm caùch ñaây 44 naêm (1982) cuûa Thaùnh Gioan Phaoloâ II Giaùo hoaøng vaø vaø Ñöùc Beâneâñictoâ XVI naêm 2011. Ñoàng thôøi ngaøi khaúng ñònh moái quan heä laâu ñôøi giöõa San Marino vaø Toøa Thaùnh, vôùi quan heä ngoaïi giao chính thöùc ñöôïc thieát laäp töø thaùng Tö naêm 1926.
Troïng taâm baøi dieãn vaên laø yù nghóa cuûa khaåu hieäu Töï Do, "Libertas" gaén vôùi truyeàn thoáng cuûa thaùnh Marino. Theo Ñöùc Giaùo hoaøng, töï do khoâng chæ coù nghóa laø ñoäc laäp veà chính trò hay quyeàn töï quyeát cuûa moät quoác gia. Töï do daân söï ñích thöïc phaûi baét nguoàn töø töï do vaø phaåm giaù cuûa moãi con ngöôøi. Con ngöôøi chæ thöïc söï töï do khi ñöôïc toân troïng trong löông taâm vaø coù khaû naêng tìm kieám söï thaät, ñöa ra quyeát ñònh coù traùch nhieäm tröôùc Thieân Chuùa. Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán Thaùnh Thomas More nhö moät maãu göông veà vieäc trung thaønh vôùi löông taâm ngay caû khi phaûi ñoái dieän vôùi nghòch caûnh, ñoàng thôøi baøy toû söï lieân ñôùi vôùi nhöõng ngöôøi ñang chòu ñau khoå vì baûo veä löông taâm cuûa mình.
Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng nhaán maïnh raèng töï do khoâng phaûi laø söï coâ laäp hay ích kyû, maø ñöôïc theå hieän qua söï trao ban, hieäp thoâng, gaëp gôõ vaø ñoái thoaïi. Ngaøi caûnh baùo veà vieäc bieán töï do thaønh moät thöù "ngaãu töôïng", khi caùc döï aùn chính trò vaø kinh teá nhaân danh töï do nhöng thöïc chaát bò chi phoái bôûi quyeàn löïc vaø lôïi ích. Theo quan ñieåm Kitoâ giaùo, töï do vaø coäng ñoàng phaûi ñi cuøng nhau. Ñöùc Thaùnh cha lieân keát ñieàu naøy vôùi caùc vò laäp quoác laø Thaùnh Marino, cuõng nhö nhöõng ngöôøi ñaõ xaây döïng moät coäng ñoàng töï do vaø hoøa bình döïa treân söï hôïp taùc, traùch nhieäm chung vaø tinh thaàn hieäp thoâng.
Moät khía caïnh quan troïng khaùc cuûa Töï do laø ñoùng goùp tích cöïc cho hoøa bình. Ñöùc Giaùo hoaøng ñaùnh giaù cao vai troø cuûa Coäng hoøa San Marino trong ngoaïi giao vaø chuû nghóa ña phöông, ñoàng thôøi nhaán maïnh raèng ñoái thoaïi, söï khieâm nhöôøng vaø kieân nhaãn laø nhöõng con ñöôøng caàn thieát ñeå haøn gaén xung ñoät. Ngoaïi giao phaûi coù khaû naêng ñoái thoaïi vôùi taát caû caùc beân, keå caû nhöõng ñoái taùc khoù tieáp caän, nhaèm tìm kieám nhöõng daáu hieäu thieän chí vaø thuùc ñaåy hoøa bình.
Ñöùc Thaùnh cha xem Coäng hoøa San Marino, vôùi quy moâ nhoû vaø gaàn guõi vôùi ngöôøi daân, nhö moät "phoøng thí nghieäm" cuûa neàn chính trò toát, nôi coù theå keát hôïp tính theá tuïc cuûa Nhaø nöôùc vôùi caùc nguyeân taéc cuûa hoïc thuyeát xaõ hoäi Coâng giaùo: lôïi ích chung, coâng baèng xaõ hoäi, tình lieân ñôùi vaø nguyeân taéc boå trôï. Ñieàu naøy caøng coù yù nghóa khi San Marino chuaån bò thöïc hieän Thoûa thuaän Lieân keát vôùi Lieân Hieäp chaâu AÂu.
Sau cuøng, Ñöùc Giaùo hoaøng xaùc ñònh muïc tieâu saâu xa nhaát cuûa "phoøng thí nghieäm" naøy laø "chaêm soùc con ngöôøi". Ñieàu ñoù bao goàm baûo veä söï soáng ôû moïi giai ñoaïn, toân troïng phaåm giaù con ngöôøi vaø söû duïng coâng ngheä ñeå phuïc vuï con ngöôøi chöù khoâng thay theá töï do hay traùch nhieäm cuûa hoï. Ngaøi ghi nhaän truyeàn thoáng hieáu khaùch cuûa San Marino, ñaëc bieät vieäc hoã trôï ngöôøi daân Ukraine vaø baûo veä luaät nhaân ñaïo quoác teá.
Sau dieãn vaên cuûa Ñöùc Thaùnh cha coù phaàn trao ñoåi quaø taëng giöõa ngaøi vaø chính phuû San Marino, roài ngaøi tieán vaøo Vöông cung thaùnh ñöôøng Thaùnh Marino gaàn ñoù.
Vieáng thaêm Vöông cung thaùnh ñöôøng Thaùnh Marino
Ñöùc Thaùnh cha ñöôïc Ñöùc cha Domenico Beneventi, Giaùm muïc sôû taïi, vaø cha quaûn ñoác thaùnh ñöôøng cuøng vôùi caùc linh muïc, tu só nam nöõ vaø ñaïi dieän giaùo daân noàng nhieät tieáp ñoùn. Sau khi ngaøi quyø caàu nguyeän tröôùc Nhaø taïm Mình Thaùnh Chuùa vaø toân kính toân kính caùc thaùnh tích cuûa Thaùnh Marino, Ñöùc cha Beneventi ñaõ ñaïi dieän toaøn theå coäng ñoaøn giaùo phaän chaøo möøng Ñöùc Thaùnh cha vaø giôùi thieäu giaùo phaän ñòa phöông.
Huaán töø cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Trong huaán töø nhaân dòp naøy, Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät môøi goïi caùc tín höõu nhìn laïi haønh trình ñöùc tin vaø tieáp tuïc soáng Tin möøng trong theá giôùi hoâm nay. Ngaøi nhaéc ñeán di saûn cuûa caùc Thaùnh Marino vaø Leone, nhöõng ngöôøi ñaõ ñem söù ñieäp Kitoâ giaùo vaøo ñôøi soáng xaõ hoäi, goùp phaàn xaây döïng moät coäng ñoàng döïa treân töï do, toân troïng laãn nhau vaø hieäp thoâng. Theo ngaøi, di saûn aáy vaãn coù giaù trò vaø caàn ñöôïc tieáp noái baèng loøng trung thaønh vaø nhieät huyeát.
Ñaëc bieät, Ñöùc Giaùo hoaøng ngoû lôøi vôùi nhöõng ngöôøi treû. Ngaøi khuyeán khích hoï ñöøng baèng loøng vôùi nhöõng caâu traû lôøi deã daøng hay nhöõng nieàm vui nhaát thôøi, nhöng phaûi giöõ "cöûa soå" taâm hoàn luoân môû tröôùc nhöõng khaùt voïng lôùn lao veà caùi ñeïp, ñieàu thieän vaø söï soáng. Nhöõng khaùt voïng chaân chính aáy coù theå daãn hoï ñeán gaëp gôõ Thieân Chuùa vaø giuùp hoï bieán öôùc mô thaønh nhöõng haønh ñoäng coù khaû naêng laøm cho xaõ hoäi toát ñeïp hôn.
Ñöùc Thaùnh cha cuõng keâu goïi ngöôøi treû can ñaûm khaùm phaù vaø ñoùn nhaän ôn goïi rieâng cuûa mình, duø laø hoân nhaân, ñôøi soáng thaùnh hieán, chöùc linh muïc, ngheà nghieäp hay daán thaân xaõ hoäi vaø chính trò. Hoï ñöôïc môøi goïi chuaån bò nghieâm tuùc cho traùch nhieäm töông lai, tham gia caùc hoaït ñoäng baùc aùi vaø coâng lyù, qua ñoù trôû thaønh nhöõng chöùng nhaân cuûa hoøa bình.
Tieáp ñeán, Ñöùc Giaùo hoaøng nhaán maïnh vai troø cuûa caùc linh muïc, giaùo lyù vieân vaø nhöõng ngöôøi giaùo duïc trong vieäc ñoàng haønh vôùi giôùi treû. Tuy nhieân, gia ñình vaãn laø moâi tröôøng ñaàu tieân vaø töï nhieân nhaát ñeå ñöùc tin ñöôïc hình thaønh. Vì theá, caàn xaây döïng söï hôïp taùc chaët cheõ giöõa gia ñình vaø coäng ñoaøn Giaùo hoäi, giuùp cha meï soáng laïi ñöùc tin vaø vui möøng truyeàn ñaït caùc giaù trò Kitoâ giaùo cho con caùi.
Trong vieäc giaùo duïc ñöùc tin, caùc coäng ñoaøn caàn giuùp moïi ngöôøi khaùm phaù veû ñeïp cuûa ñôøi soáng bí tích, ñaëc bieät laø Bí tích Röûa toäi vaø Thaùnh Theå, ñoàng thôøi ñaøo taïo tín höõu tham döï phuïng vuï caùch tích cöïc vaø coäng ñoaøn. Ñöùc Giaùo hoaøng nhaéc raèng moãi Kitoâ höõu ñeàu coù phaåm giaù vaø söù maïng, ñöôïc sai ñi ñeå mang aùnh saùng Tin möøng vaøo ñôøi soáng xaõ hoäi.
Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh Tin möøng laø con ñöôøng daãn tôùi töï do vaø giuùp con ngöôøi tìm ñöôïc yù nghóa tröôùc nhöõng nieàm vui, ñau khoå vaø caâu hoûi saâu xa cuûa cuoäc ñôøi. Vì vaäy, hoaït ñoäng baùc aùi khoâng chæ nhaèm ñaùp öùng nhu caàu vaät chaát, maø coøn phaûi höôùng ñeán thieän ích toaøn dieän cuûa con ngöôøi, giuùp hoï gaëp gôõ Ñöùc Kitoâ.
Tröôùc moät theá giôùi ñaày xung ñoät, baïo löïc, sôï haõi vaø chia reõ, Ñöùc Giaùo hoaøng keâu goïi trôû veà vôùi tinh thaàn Tin möøng: toân troïng töï do, quan taâm ngöôøi yeáu theá, bieát tha thöù, lieân ñôùi vaø soáng hieäp thoâng. Ngaøi ñaùnh giaù cao nhöõng coäng ñoaøn nhoû ñang giuùp ñôõ nhau vöôït qua tình traïng daân soá suy giaûm vaø thieáu dòch vuï, coi ñoù laø nhöõng "ngoïn löûa nhoû" coù theå khôi laïi tinh thaàn gia ñình, tình huynh ñeä vaø hoøa bình.
Sau cuøng, Ñöùc Giaùo hoaøng nhaán maïnh "hieäp thoâng" laø lôøi môøi goïi quan troïng nhaát: hieäp nhaát giöõa caùc giaùo xöù, giöõa muïc töû vaø giaùo daân, cuõng nhö giöõa caùc ñaëc suûng vaø thöøa taùc vuï khaùc nhau. Baèng söï hieäp nhaát aáy, coäng ñoàng Giaùo hoäi coù theå trung thaønh tieáp noái coâng trình cuûa caùc Thaùnh Marino vaø Leone vaø trôû thaønh chöùng taù soáng ñoäng cuûa Tin Möøng trong theá giôùi hoâm nay.
Tröôùc khi keát thuùc cuoäc gaëp gôõ, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ taëng cho giaùo phaän moät cheùn leã quí giaù vaø ngaøi tieán ra tröôùc saân thaùnh ñöôøng, ngoû lôøi chaøo thaêm ñoâng ñaûo caùc tín höõu ñang ñöùng chôø ôû ñaây, vì nhaø thôø nhoû beù khoâng coù choã ñeå ñoùn taát caû moïi ngöôøi.
Sinh hoaït naøy keát thuùc cuoäc vieáng thaêm Ñöùc Thaùnh cha taïi Coäng hoøa San Marino, vaø luùc 12 giôø tröa ngaøi trôû laïi baõi ñaùp tröïc thaêng ñeå bay tôùi ñan vieän Thaùnh Antoân Padua cuûa caùc nöõ tu doøng Augustinoâ taïi Pennabilli, caùch San Marino khoaûng 40 caây soá vaø thuoäc laõnh thoå YÙ. Taïi ñaây ngaøi chaøo thaêm vaø duøng böõa tröa vôùi coäng ñoaøn Ñan vieän, goàm khoaûng 14 chò.
(Vatican News 22-8-2026)