Ñöùc Thaùnh cha vieáng thaêm muïc vuï
taïi Giaùo phaän Rimini
Ñöùc Thaùnh cha vieáng thaêm muïc vuï taïi Giaùo phaän Rimini.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Rimini (RVA News 23-08-2026) - Thöù Baûy, ngaøy 22 thaùng Taùm naêm 2026, sau khi vieáng thaêm Coäng hoøa San Marino vaø Giaùo phaän San Marino-Montefeltro vaøo ban saùng, roài thaêm Coäng ñoaøn Ñan vieän thaùnh Antoân Padova cuûa caùc nöõ Ñan só thaùnh Augustino ôû Mennabili, caùch San Marino gaàn 40 caây soá, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ bay ñeán thaêm Giaùo phaän Rimini cuõng thuoäc mieàn trung nöôùc YÙ.
Ngaøi döøng laïi tröôùc tieân taïi khu Hoäi chôï Rimini nôi ñang tieán haønh cuoäc gaëp gôõ thaân höõu caùc daân toäc laàn thöù 47 do Phong traøo Hieäp thoâng vaø giaûi phoùng toå chöùc.
Khi ñeán nôi, Ñöùc Thaùnh cha ñöôïc höôùng daãn laàn löôït vieáng thaêm cuoäc trieån laõm veà thaùnh Augustino, tieáp ñeán laø trieån laõm veà oâng Leùon Harmel (1829-1915) ngöôøi Phaùp, qua ñôøi naêm 1915, voán laø moät doanh nhaân ñi tieân phong veà ñaïo lyù xaõ hoäi Coâng giaùo. OÂng ñaõ môû cho caùc coâng nhaân tham gia hoäi ñoàng caùc xöôûng cheá taïo, thieát laäp moät thöù trôï caáp gia ñình vaø cho caùc phuï nöõ ñöôïc nghæ khi thai ngheùn vaø sinh con, baõi boû vieäc phaûi lao ñoäng caû nhöõng ngaøy leã, giaûm bôùt thôøi gian lao ñoäng moãi ngaøy töø 12 xuoáng coøn 10 giôø.
Ñöùc Thaùnh cha cuõng vieáng thaêm "laøng caùc treû em" tröôùc khi tieán vaøo ñaïi thính ñöôøng cuûa Cuoäc gaëp gôõ caùc daân toäc vaø ñoïc moät baøi dieãn töø daøi 25 phuùt tröôùc söï hieän dieän cuûa haøng chuïc ngaøn tham döï vieân, khoâng nhöõng taïi Ñaïi thính ñöôøng nhöng caû nhöõng ngöôøi theo doõi trong boán hoäi tröôøng khaùc ñöôïc noái qua maøn hình.
Dieãn vaên
Trong dieãn vaên, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng gaëp gôõ, tình baïn vaø tình yeâu laø nhöõng con ñöôøng caên baûn ñeå xaây döïng hoøa bình vaø ñoåi môùi theá giôùi. Ngay töø ñaàu, Ñöùc Thaùnh cha baøy toû nieàm vui ñöôïc gaëp nhöõng ngöôøi tham döï Cuoäc Gaëp gôõ, ñoàng thôøi nhaéc laïi yù nghóa saâu saéc cuûa teân goïi "Cuoäc Gaëp gôõ veà tình höõu nghò giöõa caùc daân toäc". Trong moät thôøi ñaïi coøn nhieàu xung ñoät vaø bi kòch, vieäc con ngöôøi bieát gaëp gôõ, ñoái thoaïi vaø trôû thaønh baïn höõu vôùi nhau coù moät yù nghóa ñaëc bieät.
Theo Ñöùc Giaùo hoaøng, hoøa bình ñöôïc baûo veä vaø lan toûa nhôø nhöõng con ngöôøi khoâng sôï gaëp gôõ vaø ñoái dieän vôùi ngöôøi khaùc. Töø giaùo huaán cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ trong thoâng ñieäp Fratelli tutti, ngaøi nhaéc ñeán tình baïn xaõ hoäi, ñöôïc xem nhö khuoân maët cuï theå cuûa tình huynh ñeä. Tröôùc moïi bieân giôùi, theå cheá hay söï khaùc bieät, ñieàu quan troïng nhaát vaãn laø con ngöôøi. Vì taát caû ñeàu coù phaåm giaù cuûa nhöõng ngöôøi con Thieân Chuùa, con ngöôøi coù theå nhaän ra ñieàu mình chia seû vôùi nhau, bieát laéng nghe, ñoàng caûm vaø trôû thaønh baïn höõu. Chính tinh thaàn aáy cuõng laøm cho Meeting khoâng trôû thaønh moät coäng ñoàng kheùp kín, maø trôû thaønh moät nôi giao thoa giöõa Giaùo hoäi vaø xaõ hoäi, nôi moät cuoäc gaëp gôõ coù theå taïo ra nhieàu cuoäc gaëp gôõ môùi.
Ñöùc Giaùo hoaøng tieáp tuïc noùi veà traùch nhieäm lòch söû cuûa nhöõng ngöôøi ñöôïc thöøa höôûng moät truyeàn thoáng ñöùc tin laâu ñôøi. Ñöùc tin Kitoâ giaùo khoâng taùch khoûi nhöõng vaán ñeà cuûa con ngöôøi, nhöng phaûi ñoái dieän vôùi ngheä thuaät, aâm nhaïc, vaên chöông, khoa hoïc, kinh teá vaø moïi bieåu hieän cuûa ñôøi soáng. Ngaøi nhaéc ñeán caâu cuoái cuûa Thaàn Khuùc cuûa Dante: "Tình yeâu lay chuyeån maët trôøi vaø caùc vì sao". Tình yeâu aáy vaãn ñang hoaït ñoäng trong lòch söû, duø thöôøng aâm thaàm, khoâng oàn aøo nhö nhöõng söùc maïnh ñang gaây chia reõ vaø taøn phaù theá giôùi.
Moät troïng taâm quan troïng cuûa baøi dieãn vaên laø tình yeâu vaø loøng thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa. Ñöùc Gieâsu cho maët trôøi moïc treân ngöôøi toát cuõng nhö keû xaáu, cho möa xuoáng treân ngöôøi coâng chính cuõng nhö baát chính. Ñieàu ñoù cho thaáy söï quaûng ñaïi cuûa Thieân Chuùa vöôït xa nhöõng tính toaùn heïp hoøi cuûa con ngöôøi. Vì theá, Ñöùc Giaùo hoaøng khaúng ñònh raèng söï döõ khoâng theå bò choáng laïi baèng söï döõ. Luaät cuûa ñôøi soáng vaø phöông theá cöùu ñoä phaûi laø tình yeâu. Kitoâ giaùo ñöôïc môøi goïi thay theá "chuû nghóa hieän thöïc giaû taïo" döïa treân quyeàn löïc vaø vuõ trang baèng "chuû nghóa hieän thöïc cuûa loøng thöông xoùt", trong ñoù khoâng ai bò xem ñôn giaûn laø keû thuø, nhöng ngay caû ñoái phöông cuõng phaûi ñöôïc nhìn nhaän nhö moät ngöôøi anh chò em.
Töø ñoù, Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi con ngöôøi hoaùn caûi nhöõng cô caáu vaø loái soáng ñang bò nhieãm bôûi quyeàn löïc, lôïi nhuaän vaø söï thoáng trò. Caàn giaûi phoùng ñôøi soáng xaõ hoäi khoûi nghi kî, giaùo duïc khoûi yù thöùc heä, lao ñoäng khoûi vieäc thaàn töôïng hoùa lôïi nhuaän, coâng ngheä vaø taøi chính khoûi nhöõng hoaït ñoäng gaây cheát choùc. Ñoàng thôøi phaûi nhaän dieän nhöõng quan heä quyeàn löïc baát coâng voán goùp phaàn taïo ra ngheøo ñoùi, baát bình ñaúng, chieán tranh vaø thaûm hoïa moâi tröôøng. Ñöùc Giaùo hoaøng keâu goïi nhöõng ngöôøi tieân phong can ñaûm baét ñaàu söï thay ñoåi töø chính mình.
Ngaøi cuõng ñoái laäp hai con ñöôøng: moät con ñöôøng khai thaùc söï meät moûi, chia reõ vaø tuyeät voïng; con ñöôøng kia khôi laïi nhöõng öôùc mô vaø vieãn töôïng môùi. Con ñöôøng thöù hai phuïc vuï Nöôùc Thieân Chuùa vaø coâng lyù. Trong thôøi ñaïi kyõ thuaät soá, giöõa caùc thuaät toaùn vaø maïng löôùi toaøn caàu, loøng thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa phaûi trôû thaønh chieác la baøn höôùng daãn con ngöôøi soáng theo Tin Möøng. Ñieàu naøy gaén lieàn vôùi maàu nhieäm Nhaäp Theå, töùc Thieân Chuùa böôùc vaøo lòch söû vaø theá giôùi cuûa con ngöôøi.
Ñaëc bieät, Ñöùc Giaùo hoaøng göûi lôøi tôùi giôùi treû. Ngaøi nhìn thaáy nôi caùc baïn treû vaø nhöõng ngöôøi tình nguyeän daáu hieäu cho thaáy töông lai vaãn laø moät lôøi höùa chöù khoâng phaûi moät moái ñe doïa. Ngaøi môøi goïi hoï daán thaân, môû roäng caùc moái quan heä vöôït khoûi nhöõng nhoùm kheùp kín, gaëp gôõ nhöõng ngöôøi thuoäc caùc neàn vaên hoùa, hoaøn caûnh vaø nguoàn goác khaùc nhau, nhaát laø nhöõng ngöôøi ngheøo. Tình yeâu ñích thöïc khoâng bao giôø döïa treân cöôõng eùp, nhoài soï, löøa doái hay tuyeån moä; tình yeâu chæ coù theå toàn taïi trong töï do, ñoái thoaïi vaø söï quaûng ñaïi hieán mình.
Ñöùc Giaùo hoaøng nhaán maïnh raèng ñöùc tin Kitoâ giaùo khoâng phaûi vaán ñeà cuûa soá löôïng hay aûnh höôûng, maø tröôùc heát laø vaán ñeà cuûa töï do. Giaùo hoäi khoâng phaùt trieån baèng vieäc cöôõng eùp ngöôøi khaùc theo ñaïo, nhöng baèng söùc haáp daãn cuûa moät loái soáng Tin möøng. Ngöôøi Kitoâ höõu phaûi laøm cho ngöôøi khaùc coù theå ñaët caâu hoûi: "Coù theå soáng nhö theá naøy khoâng?" Duø con ngöôøi coøn nhieàu giôùi haïn vaø toäi loãi, Thieân Chuùa vaãn naâng hoï daäy vaø laøm cho chöùng taù cuûa hoï coù theå trôû neân ñaùng tin caäy.
Sau cuøng, Ñöùc Giaùo hoaøng keâu goïi moïi ngöôøi yeâu meán Giaùo hoäi, gìn giöõ söï hieäp nhaát vaø soáng tinh thaàn hieäp haønh. Giaùo hoäi phaûi hoïc caùch laéng nghe: laéng nghe Lôøi Chuùa, laéng nghe nhau, vaø laéng nghe caû nhöõng ngöôøi ñang tìm kieám chaân lyù nhöng chöa thuoäc veà Giaùo hoäi. Hieäp haønh khoâng chæ laø moät phöông phaùp hay moät tieán trình, maø laø baûn chaát cuûa moät daân toäc cuøng böôùc ñi, bieát laéng nghe, ñeå cho ñöùc tin cuûa ngöôøi khaùc bieán ñoåi mình vaø cuøng nhau nhaän ra nhöõng böôùc ñi môùi döôùi söï höôùng daãn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Khi ñoù, quyeàn bính trôû thaønh phuïc vuï, nhöõng khaùc bieät ñöôïc toân troïng vaø nhöõng aân ban ñöôïc chia seû vì ích chung.
Toùm laïi, söù ñieäp trung taâm cuûa baøi dieãn vaên laø: trong moät theá giôùi bò chia reõ bôûi chieán tranh, quyeàn löïc, baát bình ñaúng vaø khuûng hoaûng, ngöôøi Kitoâ höõu ñöôïc môøi goïi trôû thaønh nhöõng ngöôøi gaëp gôõ, laéng nghe, yeâu thöông, tha thöù vaø xaây döïng tình huynh ñeä. Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa khoâng oàn aøo nhöng coù söùc bieán ñoåi lòch söû. Baèng caùch soáng tình yeâu aáy trong töï do, ñoái thoaïi, phuïc vuï vaø hieäp thoâng, Giaùo hoäi vaø ñaëc bieät laø giôùi treû coù theå trôû thaønh daáu chæ hy voïng cho theá giôùi. Caâu "Tình yeâu lay chuyeån maët trôøi vaø caùc vì sao" vì theá trôû thaønh hình aûnh keát thuùc vaø cuõng laø chìa khoùa ñeå hieåu toaøn boä baøi dieãn vaên.